* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: NAGKESHAR
  • Availability : Available
  • ISBN : 9789353172244
  • Edition : 1
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 400
  • Language : MARATHI
  • Category : FICTION
  • Available in Combos :VISHWAS PATIL COMBO 5 BOOKS
Quantity
THE FAMOUS NOVELIST SHREE. PATIL’S LATEST WRITING IS BASED ON THE SUGAR FACTORY, FAMILY CONFLICTS OVER THE OWNERSHIP OF THE SAME AND POLITICS. THE TWO BROTHERS, BAPURAO AND BABAN NANA, ARE FROM THE PRESTIGIOUS DONGARE-DESHMUKH FAMILY. THEY OWN THE GAJARA CO-OPERATIVE SUGAR FACTORY. NOW, EACH ONE WISHES TO HAVE UNLIMITED OWNERSHIP OF THE SAME WITHOUT HAVING TO DO ANYTHING WITH THE OTHER BROTHER. THIS CREATES INDIFFERENCE OF OPINIONS, ARGUMENTS WHILE GIVING RISE TO POLITICS. BAPURAO, THE LEARNED ONE IS INITIALLY A SCHOOL TEACHER. WHEREAS, BABAN NANA HAS VERSATILE INTERESTS EXCEPT EDUCATION. LUCK BEING ON HIS SIDE, BABAN BECOMES THE CHAIRMAN OF THE SUGAR MILL. IN AN ATTEMPT TO MAKE HIS ENTRY EASY, HE HELPS BAPURAO IN ANY KIND OF CRISIS OR PROBLEM. RAJKUMAR, ALIAS PRINCE IS BAPU’S SON WHEREAS BAJIRAO IS BABAN’S SON. NETRADEVI WISHES TO MARRY PRINCE. BUT, SHE HAS TO INSTEAD CHOSE BAJIRAO AS HER HUSBAND. SHALAKA IS A STRONG WOMAN WHO HAS COME BACK TO HER PARENTAL HOME AS SHE IS FED UP WITH THE BEATING AND ATROCITIES AT HER HUSBAND’D HANDS. PRINCE ACCEPTS SHALAKA AS HIS WIFE. PRINCE IS THE ONLY SON OF BAPURAO. BEING A NATURE-LOVER, HE HAS NO INTEREST IN SUGAR MILL, CO-OPERATIVE FIELD OR THE ESTATE. NETRA IS SURE THAT SHE BEING THE DAUGHTER IN LAW, THE CHAIRMANSHIP OF THE SUGAR FACTORY WILL EITHER BE HERS OR HER HUSBAND’S. SHE IS ALSO SURE THAT ALONG WITH GAJARA MILL, THE IMMENSE WEALTH WILL AUTOMATICALLY REMAIN WITH BABAN NANA’S FAMILY, AND ULTIMATELY WITH BAJIRAO. IN REALITY, WITH BAPURAO’S SHREWDNESS, THE SUGAR INDUSTRY, DISTILLERY AND THE GAJARA EDUCATIONAL TRUST COME UNDER THE DIRECT REIGN OF PRINCE AND SHALAKA. NANA AND HIS FAMILY RECEIVE A PARTICULAR AMOUNT FROM THE PROFITS INCURRED. HOWEVER, BABAN NANA, BAJIRAO AND NETRA ARE ALL DYING TO OWN THE SAME. NANA’S WIFE CHANCHALA KINDLES THE FIRE OF DESIRE CONSTANTLY. OWING TO THEIR CONSPIRACIES, PRINCE AND SHALAKA HAS TO DETHRONE THE CHAIRMANSHIP. THE NEW OWNERS BAJIRAO AND NETRA ARE HOWEVER UNAWARE OF THE MANY SKILLS THAT ARE REQUIRED TO KEEP THE SHIP FLOATING IN THE HIGH TIDES. THIS TIRES THE OFFICERS AND MEMBERS WHO IN TURN REELECT PRINCE AND SHALAKA. SHALAKA, AN INDUSTRIOUS PERSON BY NATURE, IMPRESSES THE PRIME MINISTER SO MUCH THAT HE PROVIDES HER WITH THE OPPORTUNITY OF BEING A MINISTER. SHE HUMBLY REFUSES AND INSTEAD HELPS HER HUSBAND- PRINCE- TO BECOME THE MP, MEMBER OF PARLIAMENT. LATER, DURING THE ELECTION FOR MLA BAJIRAO AND HER FIRST HUSBAND RAMESH DIWASE STAND IN HER OPPOSITION. SUPER PRINCE, THE ARROGANT BULLYING SON OF NETRA AND BAJIRAO TRIES TO PUT MANY HURDLES IN SHALAKA’S WAY. ABHISHEK, HER OWN SON FROM RAMESH ALSO JOINS IN. AFTER MANY DRAMATIC EVENTS, SHALAKA WINS WITH A VERY FEW BOTES. THUS, THIS BECOMES A RIVALRY BETWEEN TWO FAMILIES. PATIL GIVES MANY TWISTS AND TURNS TO MAKE IT ENJOYABLE, READABLE AND MOVING.
प्रसिद्ध लेखक विश्वास पाटील यांची ‘नागकेशर’ ही डोंगरे-देशमुख या एकाच कुटुंबातील सहकारमहर्षी बापूराव आणि बबननाना या दोन भावांमधील सत्तासंघर्षाची कहाणी आहे. हा संघर्ष त्यांच्या पुढच्या पिढ्यांमध्येही चालू राहतो. बापूराव गजरा साखर कारखान्याचे चेअरमन होतात, तर बबननाना कारखान्यात शिरकाव करण्याच्या हेतूने बापूरावांना कोणत्याही अडचणीच्या प्रसंगी हरप्रकारे मदत करण्याची भूमिका पत्करतात. बापूंचा मुलगा राजकुमार अर्थात प्रिन्स आणि नानांचा मुलगा बाजीराव. प्रिन्सशी विवाह करण्याची मनीषा बाळगणाऱ्या नेत्रादेवीला विचित्र दैवगतीमुळे बाजीरावच्या गळ्यात वरमाला घालावी लागते; तर नवऱ्याच्या छळाला व मारझोडीला कंटाळून आश्रयाला आलेल्या जिद्दी, करारी व देखण्या शलाकाचा प्रिन्स पत्नी म्हणून स्वीकार करतो. कारखाना, डिस्टीलरी आणि गजरा एज्युकेशनल ट्रस्टची सूत्रे प्रिन्स आणि शलाकाकडेच जातात; पण कारस्थानी सल्लागार बबननाना, रगेल पैलवान बाजीराव आणि स्वार्थांध नेत्रा व तिची सासू चंचलानानी यांच्या कट-कारस्थानांमुळे प्रिन्स आणि शलाकाला सत्तेवरून पायउतार होणं भाग पडतं. प्रिन्स आणि शलाका ती सत्ता परत मिळवतात का, प्रिन्स आणि शलाकाचा राजकारणात प्रवेश, तिथेही शलाकाचा आधीचा नवरा रमेश दिवसे आणि बाजीराव - नेत्राचा चढेल मुलगा सुपरप्रिन्स यांनी शलाका आणि प्रिन्सच्या विरोधात उभे ठाकणे, रमेश - शलाकाचा मुलगा अभिषेकने निवडणुकीत उतरणे, अशा अनेक नाट्यपूर्ण घडामोडींमुळे वाचकाची उत्सुकता शेवटपर्यंत ताणणारी ही कादंबरी अवश्य वाचावी अशी आहे.
Video not available
Keywords
#28TH NOV #SAMBHAJI(1.SAHAKAR MAHARSHI SHANKARRAO MOHITE PATIL PURSKAR 2005 2.KAVI MADHAV PURSKAR 2006 3.AKSHARGANDH PURSKAR 2006 ) #NOT GONE WITH THE WIND #BANDA RUPAYA #KRANTISURYA #NAGKESHAR #संभाजी(१.सहकार महर्षी शंकरराव मोहिते पाटील २.कवी माधव पुरस्कार २००६ ३.अक्षरगंध पुरस्कार २००६) #नॉट गॉन विथ द विंड #बंदा रुपया #क्रांतिसूर्य #नागकेशर
Customer Reviews
  • Rating StarLALIT - JUNE 2019

    ‘पानिपत’कार विश्वास पाटील ही त्यांची सर्वसामान्य मराठी वाचकाला असलेली ओळख. ‘पांगिरा’, झाडाझडती’, ‘महानायक’, ‘लस्ट फॉर लालबाग’... अशा त्यांच्या गाजलेल्या कादंबऱ्या म्हणजे महाकादंबऱ्या. ‘पानिपत’वर नाटक आलं, ‘महानायक’चे इंग्रजी रूपांतर झाले. विश्वास पाटल यांच्या आजवर अशा भरीव आशयाच्या डझनभर कादंबऱ्या वाचकमनात ठाण मांडून आहेत. त्यात आता भर पडलीय ती ‘नागकेशर’ या कादंबरीची. या कादंबरीच्या पाठपृष्ठावर (मलपृष्ठाऐवजी ‘पाठपृष्ठ’ हा शब्द विवेक जोग यांचा!) ही कादंबरी कुणाकुणाला भावेल त्याचं सुरुवातीच्या चारपाच ओळींत आकर्षक भाषेत वर्णन आहे. ‘ज्यांची घराणी राजकारणात आहेत आणि ज्यांच्या घरात राजकारण आहे, अशा मुरब्बी नेत्यांनी, त्यांच्या निष्ठावंत, भाबड्या कार्यकर्त्यांनी, बेरकी नातेवाइकांनी आणि वेशीत घोडं अडवणाऱ्या विरोधकांनी दिलखुलास आस्वाद घ्यावा अशी...’ हे खरंच आहे; कारण राजकारणी, नेते, कार्यकर्ते, निष्ठावंत आणि बेरकी नातेवाईक-विरोधक यांच्यासाठी या कादंबरीतील चित्रण म्हणजे वास्तव-आरसाच आहे. हे वास्तवदर्शी चित्रणाचं भान या कादंबरीत पदोपदी, शब्दोशब्दी आहे. सामान्य वाचक ‘सत्तासुताणाम् न भयं, न लज्जा’ अशा पठडीतील नसूनही त्यालाही ही कादंबरी आवडते, कारण त्याने उघड्या डोळ्याने आपला भवताल नीट बघितलेला असतोच, तेच चित्र अधिक प्रभावी इथे या कादंबरीत आल्याने तो मनपसंत दाद देतो. शिवाय या कथेची नायिका शलाका म्हणजे तर, ‘प्रत्यक्षाहुनी प्रतिमा सुंदर’ अशीच. नागकेशराचा वेल उसाच्या फडात उगवला तर अख्खा फड खाऊन फस्त करतो. म्हणून अन्वर्थक प्रतिमाचित्र उभे राहते. शीर्षकापासूनच हा वेल उगवलेला, तरलेला, फस्त करत जाणारा आहे तो गजरा सहकारी साखर कारखाना, त्याच परिसरात उभारलेलं मेडिकल कॉलेज, बंगले, बागायती यांच्या राजकारणात, अर्थकारणात आणि अटळपणे यातूनच सुरू होणाऱ्या घराणेशाहीत आणि भाऊबंदकीत. राजकारण, अर्थकारण, सत्ताकारण, सज्जन-दुर्जनांचा लढा... हे सगळं तर महाभारतकाळापासूनच सुरू आहे. कटकारस्थानं, बाईवरून राजकारण, भाऊबंदकी अशी उपरोधाने, दुर्लक्ष करून उडवून लावण्याची गोष्टच नाही. ती तपशील बदल आजही माणसाच्या मनात हाडीमांसी मुरली आहे. तपशील बदलत... म्हणजे आजचा संदर्भ प्रखर करत. गजरा साखर कारखाना, मेडिकल कॉलेज आणि त्यातून मिळणारा पैसा, सत्तेचं राजकारण, निवडणुकांची धुमश्चक्री, मंत्री आणि मंत्रालयातील सत्तेचे आखाडे, श्रीमंतीचा उपभोग आणि भोगी वृत्तीचं प्रदर्शन, नीतिअनीती यांची भ्रमून जावं अशी सरमिसळ यांचे अति जिवंत वास्तव चित्रण ‘नागकेशर’मध्ये येते. बापूराव डोंगरे-देशमुख. आधी शाळामास्तर. मग लोकशिक्षणातून हलकेच साखर-कारखाना - गजरा साखर कारखान्याच्या परिसरात मेडिकल कॉलेज... त्यातून मिळणारी कॅपिटेशन फी... असा प्रवास करीत गब्बर झालेले. ‘रानवारा’ हा त्यांचा बंगला. त्यांचा मुलगा प्रिन्स. वय चोवीस. पण स्वैरसंचार करीत राहणे ही त्याची आवड असल्याने राजकारणाच्या-सत्ताकारणाच्या गादीवर बापूरावांचा पुतण्या बाजीराव बसणार अशी समजूत. पण ‘एकदा सत्तेची वाघीण टप्प्यात आली की, सारेजण पटकन मांड ठोकायला तयार!’ त्यामुळे चव्रेâ उलटी फिरतात. त्यातच प्रिन्स भर लग्न मोडून शलाका नावाच्या लग्न झालेल्या, लेकुरवाळ्या वाघिणीशी - तिच्यातील तडपेâवर लोभावून लग्न करतो. ‘रानवारा’ सोडून ‘रिव्हर प्रंâट’ या वडिलोपार्जित बंगल्यावर वसतो. बापूरावांचा भाऊ बबननाना आणि त्यांचा मुलगा बाजीराव, बाजीरावाची सत्तापिपासू बायको नेत्रा यांची मग प्रिन्सविरोधात कारस्थाने सुरू होतात. खूनखराबा, कटकारस्थाने, हेवादावा यात बबननाना यांची पत्नी चंचलादेवीचीही साथ असते. या सगळ्या राजकारणात प्रिन्स-शलाका तग धरून राहतात. याचं कारण प्रिन्स ‘शलाका’मध्ये फक्त ‘बाई’ नाही, तर मातृरूप पाहतो, जपतो. शलाका तडफदार, बुद्धिवादी, कनवाळू, स्वच्छ कारभार संस्थेत रुजवणारी आणि मुख्य म्हणजे ‘भाऊबंदकी’तील कीड... ‘नागकेशर’ प्रयत्नपूर्वक उपटून टाकणारी. संवादातून, राजकीय घटनांतून, व्यक्तिस्वभावातून, वास्तव चित्रदर्शनातून मग हे कथानक रंजक पद्धतीने पुढे पुढे जात राहते. वास्तव चित्रप्रदर्शन आणि प्रभावी भाषा ही या कादंबरीची ताकदच आहे. – सुहासिनी कीर्तिकर ...Read more

  • Rating StarSHIVMARG - APRIL 2019

    सत्तासंघर्षाची उत्कंठावर्धक कुटुंबकहाणी... ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ कादंबरीकार विश्वास पाटील यांची ‘नागकेशर ही कादंबरी मराठी साहित्यविश्वात दाखल झाली आहे. त्यांच्या अन्य कादंबऱ्यांप्रमाणेच बहुपेडी असं कथासूत्र लाभलेली आणि उत्कंठावर्धक वळणांनी पुढे सरकरणाी ही कादंबरी आहे. ही कादंबरी साखर कारखान्यातील कौटुंबिक सत्तासंघर्षावर आधारित आहे. डोंगरे-देशमुख या एकाच कुटुंबातील बापूराव आणि बबननाना या दोन भावांमध्ये गजरा सहकारी साखर कारखान्यातील सत्तेसाठी सुरू झालेल्या आणि त्यांच्या पुढच्या पिढ्यांतही पोचलेल्या संघर्षाचं हे चित्रण आहे. प्रथम शाळामास्तर असलेले बापूराव गजराचे चेअरमन होतात, तर बबननाना कारखान्यात शिरकाव करण्याच्या हेतूने वरकरणी बापूरावांच्या हितचिंतकाची भूमिका घेतात. बापूंचा मुलगा राजकुमार अर्थात प्रिन्स आणि नानांचा मुलगा बाजीराव ही पुढची पिढी. प्रिन्सशीr आपला विवाह व्हावा अशी इच्छा बाळगणाऱ्या नेत्रादेवीला विचित्र दैवगतीमुळे बाजीरावच्या गळ्यात वरमाला घालावी लागते; तर नवऱ्याच्या (रमेशच्या) छळाला व मारझोडीला कंटाळून आश्रयाला आलेल्या जिद्दी, करारी व देखण्या शलाकाचा, प्रिन्स पत्नी म्हणून स्वीकार करतो. गजरा सहकारी साखर कारखान्याची सत्ता आणि अन्य सत्ताकेंद्रे प्रिन्स आणि शलाकाच्या हातातून काढून घेण्यासाठी नेत्रा, बाजीराव, बबननाना, त्यांची पत्नी चंचला षड्यंत्र रचतात. त्यानंतर स्थानिक पातळीवर चाललेला हा संघर्ष राज्य पातळीवरील राजकारणापर्यंत पोचतो, ते शलाका आमदारकीच्या निवडणुकीला उभी राहते तेव्हा. त्या आखाड्यात मग नेत्रा-बाजीरावचा मुलगा सुपरप्रिन्स, रमेश-शलाकाचा मुलगा अभिषेक हे दोघं उतरतात. तर आधी स्थानिक पातळीवरचं राजकारण, मग राज्य पातळीवरचं राजकारण, त्यात एकाच कुटुंबातील भावाभावांचा संघर्ष अशा कॅन्वहासवर हे कथानक विश्वास पाटील यांनी गुंफलं आहे. प्रिन्सचा विवाह दोन दिवसांवर येऊन ठेपलाय आणि वाग्दत्त वधू नेत्राला डावलून विवाहित असलेल्या शलाकाशी विवाह करण्याचा निर्णय प्रिन्स घेतो, अशा नाट्यमय प्रसंगाने या कादंबरीची सुरुवात होते. या पहिल्याच प्रसंगातून बापूराव, प्रिन्स आणि शलाका या व्यक्तिरेखांचा परिचय होतो आणि अशा नाट्यमय प्रसंगाने सुरू झालेली ही कादंबरी त्यातील सघर्षामुळे उत्तरोत्तर रंगत जाते. यातील व्यक्तिरेखा पाटील यांनी उत्तम रंगवल्या आहेत. बापूराव राजकारणाच्या रंगात रंगलेले असले तरी आपल्या हातून घडलेल्या काही चुकांची जाणीव त्यांना आहे. गावाला त्यांनी प्रगतिपथावर नेऊन ठेवलं आहे; पण बबननाना या अस्तनीतल्या सापाला पोसण्याची मोठी चूक त्यांच्या हातून घडली आहे आणि त्याचे परिणाम प्रिन्स आणि शलाकाला भोगावे लागतात. नेत्रा, बाजीराव, बबननाना, त्यांची पत्नी चंचला हे सत्तेसाठी हीन पातळी गाठणाऱ्या वृत्तीचे प्रतिनिधित्व करतात. तर प्रिन्स आणि शलाका सद्गुणांच्या साहाय्याने प्रगतिपथावर जाऊ पाहतात. सुष्ट आणि दुष्ट यांची ही लढाई पाटील यांनी व्यामिश्रतेने रंगवली आहे. रमेश, त्याचा आणि शलाकाचा मुलगा अभिषेक यांच्या उपकथानकातून या संघर्षाला एक वेगळंच वळण लागतं आणि नेत्राच्या हिडीसपणाचं दर्शन घडतं. साखर कारखान्यातील राजकारण, गावातील राजकारण याचं नेमकं चित्रण पाटील यांनी केलं आहे. माणसाच्या सत्तापिपासेचं, स्वार्थांधतेचं चित्रण पाटील यांनी अतिशय वास्तवतेने केलं आहे. माणसाच्या हीन, नीच वृत्तीसाठी त्यांनी योजलेली नागकेशर ही प्रतिमा अतिशय समर्पक वाटते. त्या प्रतिमेमुळे या कादंबरीला एक वेगळं परिमाण लाभलं आहे आणि म्हणूनच या कादंबरीचं ‘नागकेशर’ हे शीर्षकही सार्थ ठरतं. सनसनाटी प्रसंगांनी रंगलेलं हे संघर्षनाट्य मुळातून वाचावं असं आहे. पाटलांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण भाषेमुळे ही कादंबरी वाचनीय झाली आहे. -अंजली पटवर्धन ...Read more

  • Rating StarPramod Dhaygude

    नागकेशर:एक राजकीय बखर.... `नागकेशर` ही विश्वास पाटलांची कादंबरी नुकतीच वाचनात आली.गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत राजकारण हा तसा सर्वांचाच जिव्हाळ्याचा विषय.सर्वसामान्यांच्या दृष्टीने अनभिज्ञ असणा-या राजकारणातील पडद्यामागच्या जालीम खेळ्या असतात तरी कशा यचं सविस्तर दर्शन ही कादंबरी वाचकाला घडवते.शलाका आणि नेत्रादेवी या दोन टोकांवरील स्त्रीबिंदूमध्ये घुमत राहणारी ही कहाणी आहे.वास्तविक राजकारणातील नायकत्व हे पुरुषप्रधानच असल्याचे जाणवते.या आपल्या पारंपरिक समजाला पहिला छेद देण्याचे काम या स्त्रीप्रधान कादंबरीतील शलाका व नेत्रादेवी या प्रमुख व्यक्तिरेखा करतात.राजकीय घराण्यातील कुणाच्या तरी इशा-यावर काम करणा-या कठपुतळ्या बाहुल्या न बनता संपूर्ण कादंबरीमध्ये शलाका आणि नेत्रादेवींचा वावर स्वयंभू नायकत्वाच्या भूमिकेतूनच दिसतो.त्यामुळेच राजकीय पटलाच्या पार्श्वभूमीवर `नागकेशर` ही कादंबरी अस्सल स्त्रीवादी कादंबरी ठरते.बापूराव डोंगरे-देशमुख,बबननाना,प्रिन्स व बाजीराव या बड्या व्यक्तिरेखा या कादंबरीत असल्या तरी या विस्तीर्ण कथासूत्राचा मुख्य गाभा म्हणजे शलाका आणि नेत्रादेवी या दोघींमधील टोकदार सत्तासंघर्ष. शलाका ही एक सर्वसामान्य स्त्री. सिनेमाला साजेशा अशा नाट्यमय घडामोडीनंतर एका मुलाची आई असणारी आणि हयात पती असणारी ही शलाका सहकारमहर्षी बापूराव डोंगरे-देशमुखांचा एकमेव वारसदार असणा-या प्रिन्सच्या आयुष्यात पत्नी म्हणून अवतरते. तिथूनच सुरु होतो शलाकाचा आणि या कादंबरीचा अचंबित करणारा प्रवास.शलाकाचे फुलत जाणारे कर्तृत्व हेच प्रिन्सच्या सख्या चुलतभावाच्या बायकोचे म्हणजे नेत्रादेवीचे खरेखुरे दुखणे आहे. शलाका ही अत्यंत हुशार,संयमी आणि महत्त्वाचे म्हणजे अरबो-खरबोंच्या राशीत वावरतानादेखील कुटुंबाच्या सुखाला सर्वोच्च प्राधान्य देणारी स्त्री आहे. नव-यापेक्षा स्वतःला किंचितही मोठेपणा नको म्हणून तर खासदारकीचे चालून आलेले तिकीट ती पतीला म्हणजे प्रिन्सला देते.प्रतिष्ठेच्या राजकीय मुंडावळ्यांनी स्वतःचं वैयक्तिक आयुष्य चमकवण्यापेक्षाही स्वतःची मुले,स्वतःचा पती आणि पूर्वायुष्यातील पती आणि मुलाचीदेखील काळजी घेणारी शलाका ही व्यक्तिरेखा वाचकाच्या मनात पिंगा घालते. शलाकाच्या अगदी विरुद्ध स्वभावाची व्यक्तिरेखा म्हणजे बापूरावांचे पुतणे बाजीराव यांची पत्नी नेत्रादेवी होय.नेत्रादेवींची राजकीय महत्वकांक्षा एकदम आसुरी प्रवृत्तीची.नेत्रादेवीमुळेच बापूराव आणि बबननाना डोंगरे-देशमुख या दोन भावांच्या घराण्यात जीवघेण्या राजकारणाचा सुरूंगी प्रवास सुरु होतो.पती बाजीरावने स्वतःच्या अंगाला स्फोटके बांधून स्वतःचाच आत्मघात करणे असो अथवा पुत्र सुपरप्रिन्सचे खूनाच्या गुन्ह्यात जेलमध्ये जाणे असो,एकंदरीत आसुरी महत्त्वकांक्षेचा शेवट नेत्रादेवीच्या संपूर्ण कुटुंबाच्या उद्धवस्थपणातच होतो. कमालीचे नाट्यमय प्रसंग,पानोपानी कथानकाची वाढत जाणारी उत्कंठा आणि कथानकाला अनपेक्षितपणे मिळणारी कलाटणी यामुळे ही कादंबरी वाचकाच्या मनाचा ठाव घेते. राजकारणातील पडद्यामागची चित्रविचित्र कृष्णकृत्ये सर्वसामान्यांच्या दृष्टीने कल्पनेबाहेरील गोष्टी ठरतात.चिरेबंदी वाडे,बंगले, साखर कारखाने,मेडिकल काॅलेज व सहकारी पतसंस्थांच्या आत शिजत असलेले कुटील राजकारण ही कादंबरी सशक्तपणे मांडत राहते. सहकार हा तर ग्रामीण विकासाचा महत्त्वाचा कणा मानला जातो. या सहकारानेच संपूर्ण देशात महाराष्ट्राची विशेष ओळख निर्माण केली आहे.कधीकाळी लोकहिताच्या ध्येयवादी विचारांनी सुरु झालेल्या सहकाराची आजची अवस्था बिकट का झालीय याचे उत्तर नागकेशरमुळे मिळते. सहकारी संस्थाने वैयक्तिक महत्त्वकांक्षा आणि स्वार्थापोटी अधोगतीला कशी लागतात याचेदेखील दुर्दैवी चित्रण नागकेशरमुळे समजू लागते. सहकारमहर्षी बापूराव डोंगरे-देशमुखांचा मुलगा प्रिन्स याला राजकारणात आणताना रंगोबा चावरे हा जुना कार्यकर्ता जेव्हा "पृथ्वी सूर्याभोवती फिरते आणि आपला पुरोगामी महाराष्ट्र पोट आणि पोटचं याभोवतीच फिरतो," असं सांगून जातो तेव्हा राजकारणातील घराणेशाहीची अपरिहार्यताच बोलून दाखवतो. लाल चाचा ही व्यक्तिरेखा संपूर्ण कादंबरीत आगळीवेगळी वाटते.इतरवेळी लिंबांचा व्यवसाय करणारे लाल चाचा प्रत्येक वेळी आंबेपूरची लोकसभा निवडणूक लढवतात आणि एवढ्या मोठ्या मतदारसंघात स्वतःचा प्रचार स्वतःच्या घोडागाडीत बसून एकटेच करतात.निवडणूक संपली, निकाल लागला तरी या लाल चाचांचा प्रचार काही संपत नाही.याबाबत लोकांनी विचारले तर हे लाल चाचा म्हणतात कसे, "निवडणूकीचा निकाल लागला तरी हरकत नाही,अजून दोन मतदारसंघ बाकी आहेत.तिथल्या लोकांना किती दुःख होईल? चाचा हमारे यहाँ आयेही नही,असं म्हणतील ना ते लोक!" ज्या उमेदवाराविरुद्ध निवडणूकीत उभे राहायचे आहे,त्याच उमेदवाराकडून स्वतःच्या डिपाॅझिटसाठी पैसे हक्काने घेणारे लाल चाचा म्हणजे लोकशाहीच्या पंचवार्षिक उत्सवात जय-पराजयाचा यत्किंचितही विचार न करता उत्स्फूर्तपणे सामील होणारे दुर्मीळ व्यक्तिमत्त्व आहे. राजकारणात कोणतीही गोष्ट अशक्य नसतेच तसेच राजकारण्यांपुढे व्यवस्थादेखील कशी बटिक बनत जाते हे विविध प्रसंगांतून समजते. ज्या बबननानांना कधीकाळी दोन बैलं चोरले म्हणून ज्या पोलीस स्टेशनमध्ये दोन दिवस आत टाकले होते त्याच पोलीस स्टेशनच्या नव्या इमारतीचे उद्घाटन या बबननानांच्या हस्ते व्हावे म्हणून डीएसपींना बबननानांच्या घराची पायधूळ झाडावी लागते ! नेत्रादेवींच्या सांगण्यावरून पंतप्रधानांची प्रचारसभा डीएसपी कसे रद्द करतात हे पाहणेदेखील गंमतीचे ठरते. विश्वास पाटलांच्या बहुतेक सर्वच कादंबरी लेखनातील समानसूत्रांपैकी एक सूत्र म्हणजे कथानकाच्या गरजेतून लिहिलेली कवनं होय.कधी अंगाईगीत, कधी पोवाडा,कधी लावणी तर कधी जात्यावरील ओवीतून ही पद्यरचना वाचकाला भेटत राहते. नागकेशर ही पूर्णपणे राजकीय आशयाची कादंबरी आहे.निवडणूकीतील प्रचारगीतांच्या माध्यमातून येथेही लेखकाने पद्यनिर्मिती केलेली आहे. राजकारणातले बारकावे,खाचखळगे आणि अस्तित्व टिकवण्यासाठी सुरु असलेला जीवघेणा संघर्ष येथे अनुभवण्यास मिळतो.या कादंबरीत जसे मुरब्बी राजकारण आहे तसेच राजकारण्यांचे परस्परांमधील आळीमिळी गुपचिळीचे गुलाबी कोपरेदेखील आहेत ! स्वतःचे सुभे मजबूत करण्यासाठी प्रसंगी कोणत्याही थराला जाणा-या धुरंधर राजकारण्यांची नागकेशर ही जशी कथा आहे तशीच ती जिंदाबाद-मुर्दाबादच्या घोषणा बेंबीच्या देठापासून देणा-या जमिनीवरील सर्वसामान्य कार्यकर्त्यांचीदेखील व्यथा आहे. सध्याच्या निवडणूकींच्या पार्श्वभूमीवर या कादंबरीतील अनेक प्रसंग जिवंत वाटू लागतात.महाराष्ट्रातील प्रत्येक मतदारसंघाच्या सद्यस्थितीची कहाणीच नागकेशर बोलतेय असे वाटू लागते,तेव्हा नागकेशर ही कादंबरी म्हणजे बेरकी आणि नागव्या राजकारणाची बखरच वाटू लागते.... ----- प्रमोद प्रकाश धायगुडे ...Read more

  • Rating StarSAPTAHIK SAKAL 13-04-2019

    अस्वस्थ करणारे वास्तव... ‘नागकेशर’ ही विश्वास पाटील यांची नवी कादंबरी पश्चिम महाराष्ट्रातील सहकारी चळवळीच्या पार्श्वभूमीवर गावगाड्यातल्या राजकारणाचे चित्रण करते. हे चित्रण राजकारणाचा क्रूर आणि उग्र चेहरा दाखवते. सन १९६४ मध्ये आलेल्या शंकर पाटील यां्या ‘टारफुला’ कादंबरीत तत्कालीन गावगाडा आणि स्थानिक सत्ताकारण रेखाटले होते. ‘नागकेशर’ ही कादंबरी ‘टारफुला’च्या खूपच पुढचे ‘व्हर्जन’ म्हणावे अशी. गजरा साखर कारखान्यातील कौटुंबिक सत्तासंषर्घ आणि राजकारण पुढे राष्ट्रीय पातळीवरील राजकारणाला जाऊन भिडते. बापूनगर, गजरा सहकारी साखर कारखाना, वैद्यकीय महाविद्यालय यांवर डोंगरे-देशमुख घराणे या एकाच कुटुंबातील सहकार महर्षी बापूराव आणि बबननाना या दोन भावांची पक्की मांड आहे. त्यापैकी बापूराव थोरले. त्यांचा मुलगा प्रिन्स संवेदनशील, कलासक्त वगैरे असल्याने त्याला सत्ताकारणात रस नसेल व पुढच्या पिढीत सगळी सत्ता आपल्या हाती येईल, असा धाकट्या नानांच्या मुलाचा (बाजीराव) कयास असतो. अचानक प्रिन्स सत्ताकारणात दाखल होतो. बापूराव पुतण्याऐवजी मुलाला आपला राजकीय वारस म्हणून जाहीर करतात आणि संघर्षाला सुरुवात होते. बाजीरावाची पत्नी नेत्रा हिची मुळात प्रिन्सशी लग्न करायची इच्छा, पण तिचे बाजीरावाशी लग्न झाले आहे. बाजीरावाच्या हातात सत्ता यावी म्हणून ती सासूच्या मदतीने अनेक कारस्थाने रचते. प्रिन्स एका कंत्राटदाराने छळ केलेल्या पत्नीला, शलाकाला घरी आश्रय देतो आणि स्वत:चे ठरलेले लग्न मोडून शलाकाशी विवाहबद्ध होतो. शलाका शिक्षित असल्याने साखर कारखाना, वैद्यकीय महाविद्यालयातील प्रशासनात जातीने लक्ष घालते. बघता बघता सर्वत्र लोकप्रियदेखील होते. नाना-चंचला, बाजीराव-नेत्रा ही चौकडी असंतुष्ट बँकर आणि इतरांच्या मदतीने प्रिन्स-शलाकविरुद्ध कारस्थाने करीत राहतात. पण यश त्यांना हुलकावणी देत राहते. संषर्घ टाकळण्यासाठी प्रिन्स-शलाका सहकारी साखर कारखान्याची सत्ता बाजीराव-नेत्राला देतात, पण त्यांना ती सांभाळता येत नाही. सत्ता पुन्हा प्रिन्स-शलाकाकडे येऊ बघते. एका प्रसंगी पंतप्रधानपदाचे उमेदवार शास्त्री शलाकाच्या हजरजबाबीपणाने आणि हुशारीने प्रभावित होतात. शलाकाला लोकसभेचे तिकीट मिळते. शलाका ते नाकारून प्रिन्सला खासदारकी मिळवून देते. दरम्यान बाजीराव-नेत्राचा गुंड मुलगा सुपरप्रिन्स गावभर उच्छाद मांडतो. शलाकाला आधीच्या पतीपासून झालेल्या अभिषेकचे कान भरून त्याला बाजीरावच्या घरात आश्रय दिला जातो. विधानसभा निवडणुकांच्या वेळी शलाका आणि बाजीराव एकमेकांविरुद्ध उभे राहतात. शलाकाचा पहिला पती रमेशदेखील शलाकाविरुद्ध उभा असतो. विखारी प्रचाराच्या सर्व मर्यादा ओलांडल्या जातात. निवडणुका रद्द व्हाव्यात अशा हेतूने सुपरप्रिन्स रमेशचा चारचौघात खून करतो. हे पाहून अभिषेकचे मन पालटते. शेवटी शलाकाचा कसाबसा अल्प मताधिक्याने विजय होतो. नागकेशरचे कथासूत्र असे सरळसोट, घटनाप्रधान आणि बांधेसूद आहे. गतिमान असल्याने वाचनीय झाले आहे. कंटाळा न येता एका बैठकीत सलगपणे कादंबरी वाचली जाते. बापूरावांच्या कुटुंबातले भारदस्त भाषेतले संवाद वगैरे वाचताना अनेकदा ऐतिहासिक कादंबरीचा भास होतो. सुरुवातीला बापूराव आणि प्रिन्सच्या स्वभावाचे चित्रण वाचले, की पुढे डॉन कॉर्लीओन यांच्या कथानकासारखे काही मिळेल असा तर्क करणारा वाचक फसतो. कादंबरी खास मराठमोळीच आणि ओरिजनलच राहते. बापूरावांच्या पूर्वायुष्यातल्या दोन गोष्टी उपकथानकांसारख्या येतात. एका प्रसंगी ते मुलीच्या मैत्रिणीचा विनयभंग करतात आणि ती आत्महत्या करते. मुख्यमंत्री शेळके तरुण असताना बापूरावांनी त्यांच्या पत्नीला फूस लावून काही दिवस पळवून नेलेले आहे आणि त्याचा राग शेळके मनात धरून आहेत. विधानसभा निवडणुकांच्या वेळी शेळके हा जुना डूख स्मरून प्रिन्स-शलाकावर सूड उगवण्याचा असफल प्रयत्नदेखील करतात. महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात समाजवादी किंवा कम्युनिस्ट पक्षाच्या कार्यकत्र्यांनी वैयक्तिक पातळीवर काम करून उभारलेली छोटी छोटी बेटे आढळतात. सत्तेवर येण्याची त्यांच्यात ताकद नसते. पण ती नष्टदेखील होत नाहीत. ‘नागकेशर’मध्ये असे एक कॉम्रेड बजाप्पा गांगुर्डे आहेत. मोठा स्कॅम दिसत असला, तरी तो छापू न शकणारे अल्प ताकद असलेले स्थानिक पत्रकार आहेत. कंत्राटदार रमेशच्या बायकोला प्रिन्स आपल्या घरात आश्रय देतो आणि तिच्याशी लग्न करायचे ठरवतो. आपल्या बायकोला प्रिन्सने पळवल्याची तक्रार द्यायला रमेश पोलिसांकडे जातो, तेव्हा एफआयआर दाखल करायला घाबरणारे स्थानिक पोलीस अधिकारी आहेत. या सगळ्या कोलाजमधून विद्यमान समाजरचनेचे एक उग्र हिडीस रूप समोर उभे राहते आणि वाचकाला अस्वस्थ करते. ‘नागकेशर’ ही कादंबरी आपल्याला सहकाराने समृद्ध झालेल्या (समृद्ध झाल्याचा दावा करणाऱ्या) ग्रामीण प्रदेशातील तळागाळातला मतदार, राजकारणी यांच्याबरोबर हात धरून मंत्रालयाच्या दारापर्यंत नेते. खेड्यातील काय किंवा शहरातील काय, सामान्य मतदाराचे लेखकाने केलेले एक उदाहरण वानगीदाखल पाहा. शेवटच्या टप्प्यात मतासाठी रोख रकमेचे वाटप केले जाते... मतदारराजाही अशी लक्ष्मी स्वीकारायला ओशाळत नाही. तो एका वेळी एका मतासाठी अनेकांकडून अमाऊंट घेतो. त्यासाठी आपल्या लहान मुलाच्या मस्तकावर हात ठेवतो. बऱ्याचदा पैसे एकाचे आणि मत दुसऱ्याला. खोट्या शपथा घेतल्या म्हणून कोणाचीही मुले मरत नाहीत. उलट पाच वर्षांनी नव्या निवडणुका लागेपर्यंत ती मुले लोकशाहीच्या दृष्टीने अधिक सक्षम बनतात. फुकटची दारू प्यायला आणि सिगारेटी ओढायला शिकण्याइतके त्यांचे ‘सबलीकरण’ होते. ‘नागकेशर’ अशी वास्तवाला कोणताही गोंडस मुलामा न देता बोलत राहते, त्यामुळे वाचून झाल्यावर बराच वेळ आपण अस्वस्थ राहतो. -विजय तरवडे ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

सरोज काळे

#पुस्तकाचं शीर्षक वाचूनच अस वाटलं की यात काहीतरी वेगळं असेल...म्हनून वाचायला घेतलं ...सुरुवात रावणाच्या युद्धा तील अंताने होते...नंतर फ्लॅशबॅक ने (मराठी शब्द सापडला नाही ) कथा पुढे जाते ...रावण हा राक्षस कुळातील असला तरी महर्षी विश्रवाचा पुत्र आणि मर्षी पुलस्तीचा नातू असल्याने ज्ञानी होता..त्यामुळे युद्धाच्या शेवटी रावण मरणोन्मुख अवस्थेत असताना रामाने लक्ष्मणाला सांगितले की,दशाननाचा शिष्य होऊन त्याच्यापासून ज्ञान प्राप्त करून घे,नाही तर आपला जन्म वाया गेल्या सारखे आहे...त्याच्या बरोबर त्याचे ज्ञान लुप्त झाले तर आपण अपराधी ठरू,त्याचे ज्ञान समग्र मानव जातीला वंदनीय आहे, म्हणून लक्ष्मण रावणाकडे गेला आणि त्याला ज्ञान सांगण्यास सांगितले ,पण रावणाने ज्ञान सांगण्यास नकार दिला,लक्ष्मण परत रामकडे आला तेव्हा रामाने विचारले की,"तू कुठे उभा होतास" लक्ष्मण म्हणाला रावणाच्या चेहर्या जवळ,"नाही ज्ञान घेताना गुरुपदी लिन व्हावे म्हणून तू त्याच्या पायथ्याकडे उभा रहा आणि विनंती कर"त्याप्रमाणे धर्मानुसार लक्ष्मण याने हातात दर्भ घेतला आणि दशननाचा पायथ्याशी उभे राहून ज्ञान देण्याची विनंती केली,तेव्हा रावणाने धर्मनीती,अर्थनीती,आणी राजनीती याबद्दल ज्ञान सांगितले... रावणाची ही दुसरी स्वच्छ बाजू याच पुस्तकात वाचायला मिळाली नाहीतर आपण सीतेला पळविणारा दुष्ट रावणा बद्दल वाचलेले आहे 🌼🌼 #१) #राजनीती हाच मूलभूत सिद्धांत आहे की,जोवर देहात जीव आहे,तोवर शत्रुत्वाचा अंत झाला असे समजणे भोळेपणाचे ठरेल ... कधीही कोणावरही विश्वास ठेवायचा नसतो...हाच राजनीतीचा सर्वात पहिला पाठ आहे...पिता, पुत्र,भ्राता हे एकही नाते विश्वास ठेवण्याजोगे नसते *** #सुग्रीव हा वालीचा भ्राता होता आणि बिभीषण हा रावणाचा,पण दोघानि भावांना दगा देऊन राज्य सिहासन मिळविले.. राजनीतीमध्ये स्वहिता पलीकडे दुसरे काहीच नसते, आणि त्या हिताच्या रक्षणा साठी जे काही केले जाते तोच धर्म तोच न्याय,तीच नीती ठरते 🏵️🏵️ 2)#अर्थनीती श्रीलंका सोन्याची आहे,जेव्हा की रावण राक्षस होता, अधर्म,अन्याय,अनितीचा अवतार होता...पण राम हा न्यायाने वागणारा होता,मग अयोध्या गरीब कशी काय?समृध्दीला काही कारण लागत नाही...लक्ष्मी अति चंचल असते,ती केव्हा कुठे वास करील आणि केव्हा तिथून निघून जाईल हे कोणीच सांगू शकत नाही, लक्ष्मी चंचलतेचे उदाहरण म्हणजे आपल्या बुद्धी कौशल्यामुळे आणि अविश्रांत परिश्रमामुळे लक्ष्मीची प्राप्ती झाली असे जे मानतात ते निव्वळ बुद्धीहीन,गर्विष्ठ असतात ... उलट आपल्या दुर्भाग्यमुळे लक्ष्मी प्राप्त झाली नाही असे म्हणणारे निषफलता झाकण्याचा दुर्बळ आणि निर्बुद्ध प्रयत्न करतात, कोणीही ,कधीही लक्ष्मीचा स्वामी होवू शकणार नाही...देवाच्या संपत्तीचा कुबेर जसा देवलोकच्या कल्याणासाठी वापर करतो,स्वतः त्या संपत्तीचा उपभोग घेत नाही, तसेच समाजातही समृद्धी जपणार्यांनी तिचा विनियोग "बहुजन हिताय , बहुजन सुखाय "या पद्धतीने केला पाहिजे...रावणाने सांगितलेले हे ज्ञान मात्र आत्ताच्या काळात पुरेपूर लागू होते,लंकेने ही नीती अनुसरली होति म्हणून लंका सोन्याची होती 🌷🌷 #रावणाचे हे ज्ञान लक्ष्मणाच्या कल्पने पलीकडचे अतर्क्य होते, रावण महान योद्धा होता, शिवभक्त होता, लंकेत रोज प्रभातकाली यज्ञवेदीमध्ये मंत्रोच्चारासह आहुती दिली जात असे *** १)#तिसरे ज्ञान धर्मनीती -निर्भेळ असा धर्म आजपर्यंत कोणाला उपलब्ध झाला नाही,स्वतःचा प्रत्येक हेतू न्याय्य ठरविण्यासाठी आणि व्यापक जनसवर्धन मिळवण्यासाठी समर्थ माणूस धर्माचा आश्रय घेत असतो,धर्माचा अर्थ केवळ एकच, माझ्या कार्यात ज्यावेळी मला हे साहाय्यभूत ठरेल त्याचे समर्थन शोधून काढणे म्हणजे धर्म। 💐💐 #४)#मनुष्यनीती एक व्यक्ती एकाच माणसाशी एकदा जसा व्यवहार करते,ती दुसऱ्या वेळीही अगदी तसाच व्यवहार करेल असे मानणे व्यर्थ आहे,येथे कोणी कोणाचा स्वजन नाही. खरे तर माणूस स्वतःही स्वतःला ओळखू शकत नाही...आपण सदैव एकाच प्रकारचे वर्तन करू असे कोणीच ठामपणे सांगू शकत नाही ही झाली मनुष्यनीती 🌸🌸 #सुमाली हा राक्षस कुळातील होता त्याने विश्वकर्मा कडून सोन्याची लंका तयार करून घेतली ,परंतु देवांना ते आवडले नाही,त्यांनी लंकेवर स्वारी करून ती उध्वस्त केली,सुमाली वनात राहायला लागला,तेव्हा वनात फिरत असताना त्यांना महर्षी विश्रवा यांचा आश्रम दिसला,आपल्या मुली साठी हे योग्य वर आहेत असा त्यांचा मनात विचार आला,त्यांची मुलगी केकसी हिने विश्रवाना विनांती केल्यावरून त्यांनी तिच्याशी विवाह केला...त्यांची पहिली पत्नी देववर्णीचा पुत्र वैश्रव ण होता,आता केकसी पासून त्यांना एक मुलगा झाला...तो जन्मला तेव्हा त्याच्या बारशाच्या दिवशी महाराणी चित्रदेवी भेटायला आली, तिच्या गळ्यात नवरत्नजडीत हार होता तो तीने बाळाच्या गळ्यात घातला,त्याक्षणी त्या रत्नांची प्रभा बाळाच्या मुखावर पडून प्रत्येक रत्नांचे रंगीबेरंगी प्रतिबिंब दिसू लागले...बाळाची जणू एक ऐवजी दहा मुखे असावीत असा संभ्रम निर्माण झाला ...नऊ प्रतिबिंबाच्या मध्यभागी त्याचा स्वतःचा मोहक असा चेहरा असावा असे भासत होते म्हणून त्या बाळाचे नाव दशानन ठेवण्यात आले 🌼🌼 #वैश्रवन हा पुलस्तीकडे ज्ञान घेऊन आल्यावर त्याच्या मुखावर तेज दिसायला लागले,हे पाहून दशाननाच्या मनात वादळ उठले, परंतू दशननाने पिता विश्रवा कडून ज्ञान संपादन केले होते,पण त्यावर त्याचे समाधान झाले नव्हते, दशाननाला दोन भाऊ कुंभकर्ण आणि बिभीषण आणि बहीण शूर्पणखा हे होते 🌹🌹 #विश्रवाणे लंका वैश्रवनाला दिली पण ती अन्याय समजून दशननाने ती परत घेतली,कारण त्याचे आजोबा सुमाली याने लंकेची निर्मिती केली होती,ती दशाननाने हस्तगत केली,ज्या नितिशून्य व्यवस्थेने हे वर्णभेद निर्माण केले त्या वर्णभेदा विरुद्ध मीही आता निव्वळ पाशवी बळाचाच वापर करेन, न्याय,नीती,धर्म केवळ शस्त्र बळानेच प्रस्थपित होणार असतील तर मीही पाशवी बळाचाच वापर करीन ,भ्रष्ट मापदंड प्रमाण मानणाऱ्या एकूण एकाला त्यांच्या भाषेत प्रत्युत्तर द्यायला मी मागेपुढे पाहणार नाही ,त्यासाठीच मी कटिबद्ध आहे असा दशाननाचा निर्णय झाला ** #तो राजांचा पराभव करीत सुटला पराजित राजांना आपले दास्य स्वीकारायला लावण्यात त्याला धन्यता वाटू लागली,ऋषींच्या यज्ञात जाऊन तिथे विध्वंस करणे यात त्याला समाधान वाटायला लागले, त्यातच वनात असताना शूर्पणखाने रामाकडे लग्नाची मागणी केली, त्याला नकार मिळताच ती चिडली लक्ष्मणाने रागाने तिचे नाक,कान कापून पाठवले,त्याचा राग येऊन ती रावणाकडे गेली व रामाचा सूड म्हणून त्याने कपटाने सीताहरण केले...रामाने सुग्रीव,बिभीषण व इतर वानर यांच्या मदतीने लंकेवर हल्ला केला आणि पापी रावणाचा वध करून सीतेची सुटका केली , तिने अग्निपरीक्षा दिली परंतु रामाचे मन शांत नव्हते...तेव्हा ते ऋषी वाशिष्ठकडे गेले व त्याचे कारण विचारले,ते म्हणाले "रामा तू म्हणालास त्याप्रमाणे तू केलेला रावनवध म्हणजे अधर्माशी, अनितीशी दिलेला लढा होता,लोक एव्हढेच समजतात की,आपली पत्नी परत मिळविण्यासाठी रामाने हजारो सैनिकांचे प्राण घेतले. परंतू हे पूर्ण सत्य नाही,याची तू लोकांना प्रचिती आणून दे,त्यासाठी तुला सीतेचा त्याग करावा लागेल, त्या प्रमाणे लक्ष्मण सीतेला वनात सोडून आला 💐💐 #पण लक्ष्मणाला तो आपला अपराध वाटला,आणि त्याने शरयू नदीत आपला देह अर्पण केला आणि त्यानंतर रामाने सुद्धा शरयू नदीत आपला देह अर्पण करून आपले अवतार कार्य संपविले ...Read more

FOUR SEASONS
FOUR SEASONS by SHARMILA PHADKE Rating Star
ASHUTOSH DIWAN

-"फोर सीझन्स ही कादंबरी वाचून संपली.अलिकडे वाचलेली ही मला सर्वात जास्त आवडलेली कादंबरी आहे. मानवी मनाचे(मुलगी-स्त्री जास्त करुन)खोल गुंते उलगडण्याचा यात एक बय्रापैकी यशस्वी प्रयत्न केला आहे. निसर्गाची,व चित्रकलेची वर्णने यात या कादंबरीचा एक आशयाची रज या अर्थाने जैव भाग म्हणून आहेत.इतर वेळा दिसतात तशी उपयोगी ठिगळे म्हणून येत नाहीत. पर्यावरण संवर्धन(व त्याची नितांत गरज) व मानवी जगण्याच्या गरजा(व गरजा बनत चाललेल्या सुखसोयी) यांच्यातील संघर्ष व त्याच्या अपरिहार्य पणाचे आयाम ही कादंबरी बय्राच प्रमाणात शोधू पाहते. निसर्गाच्या सानिद्ध्यात एकरूप होऊन जगण्याने आयुष्यांच्या अवघड प्रश्नांची उकल होण्याचा मार्ग सापडतो,आपण वास्तवाला उघड्या डोळ्यांनी व खुल्या मनाने सामोरे जातो असे सुचवले जाते. ही एक बय्रापैकी काॅन्शसली,कसब वापरुन रचलेली कादंबरी आहे.मानसीक प्रक्रीयांचा खोल अनुभव शारिरीक वर्णनातून(म्हणजे नुसत्या मनुष्य शरिराच्या नव्हे,दृश्य ज्ञानेंद्रियांना कळणाय्रा)पोचवण्याची त्यांची क्षमता प्रचंड आहे.इतकी प्रचंड मनस्वीता कशी अशी काठावर उभारुन वर्णता येते याचा विस्मय वाटतो. अश्या अनेकच गोष्टी आहेत.सगळ्या लिहत नाही.आपल्या आपण प्रत्यय घेतल्यास नवेनवेच कोणाकोकोणाला दिसेल. एकंदरीत फारच वाचनीय व महत्वाची कादंबरी आहे हे नक्की. जाता जाता काही त्रूटी वाटल्या पण त्या अगदीच नगण्य आहेत. मागे माझे अत्यंत आवडते लेखक मकरंद साठे यांना मी एक पत्र लिहून,काय तुमची यमू?,स्टाॅकींग करणाय्रा बाईला कटवायला “बाई”कडे जायचे हा उपाय!वगैरे विचारले.त्यांनी पत्र लिहीले की तुम्ही गोष्ट पाहताय.त्यामागचा आशय विचारात घ्या.खरे आहे(म्हणजे असावे).या कादंबरीची गोष्टही कोणाला कमी वाटू शकेल. थोडी रिपीटीशन जाणवत राहते.समजा सरकारी यंत्रणांची अनास्था वगैरे. शेवटच्या वीसएक पानात सगळे थोड्या प्रयत्नाने गुंडाळल्यासारखे वाटते.ते कदाचीत थोडे आधी स्पेस करुन शेवटचा फोकस थोडा जास्त शार्प करता आला असता.निरवानिरवीची कुरतड फार प्रतिकात्मक वाटते(विहान).वगैरे. सारांश-एकतर आपल्या खास मराठी भावनादी गोष्टी दुसय्रा भाषेत अनुवादीत करता येतच नाहीत.मुद्दाम दुसय्रा भाषेत लिहीणारे आपले एक्झाॅटीक शो करुन विकण्याच्या प्राथमिक भानगडीत असतात.आणी वर आपल्याकडे मराठी इंग्रजी अनुवाद कला नाहीच.या कादंबरीचा चांगला इंग्रजी अनुवाद बुकर साठी शाॅर्टलीस्ट तरी नक्की होईल असे वाटत राहते. ...Read more