* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: NAGKESHAR
  • Availability : Available
  • ISBN : 9789353172244
  • Edition : 2
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 400
  • Language : MARATHI
  • Category : FICTION
  • Available in Combos :VISHWAS PATIL COMBO SET
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
THE FAMOUS NOVELIST SHREE. PATIL’S LATEST WRITING IS BASED ON THE SUGAR FACTORY, FAMILY CONFLICTS OVER THE OWNERSHIP OF THE SAME AND POLITICS. THE TWO BROTHERS, BAPURAO AND BABAN NANA, ARE FROM THE PRESTIGIOUS DONGARE-DESHMUKH FAMILY. THEY OWN THE GAJARA CO-OPERATIVE SUGAR FACTORY. NOW, EACH ONE WISHES TO HAVE UNLIMITED OWNERSHIP OF THE SAME WITHOUT HAVING TO DO ANYTHING WITH THE OTHER BROTHER. THIS CREATES INDIFFERENCE OF OPINIONS, ARGUMENTS WHILE GIVING RISE TO POLITICS. BAPURAO, THE LEARNED ONE IS INITIALLY A SCHOOL TEACHER. WHEREAS, BABAN NANA HAS VERSATILE INTERESTS EXCEPT EDUCATION. LUCK BEING ON HIS SIDE, BABAN BECOMES THE CHAIRMAN OF THE SUGAR MILL. IN AN ATTEMPT TO MAKE HIS ENTRY EASY, HE HELPS BAPURAO IN ANY KIND OF CRISIS OR PROBLEM. RAJKUMAR, ALIAS PRINCE IS BAPU’S SON WHEREAS BAJIRAO IS BABAN’S SON. NETRADEVI WISHES TO MARRY PRINCE. BUT, SHE HAS TO INSTEAD CHOSE BAJIRAO AS HER HUSBAND. SHALAKA IS A STRONG WOMAN WHO HAS COME BACK TO HER PARENTAL HOME AS SHE IS FED UP WITH THE BEATING AND ATROCITIES AT HER HUSBAND’D HANDS. PRINCE ACCEPTS SHALAKA AS HIS WIFE. PRINCE IS THE ONLY SON OF BAPURAO. BEING A NATURE-LOVER, HE HAS NO INTEREST IN SUGAR MILL, CO-OPERATIVE FIELD OR THE ESTATE. NETRA IS SURE THAT SHE BEING THE DAUGHTER IN LAW, THE CHAIRMANSHIP OF THE SUGAR FACTORY WILL EITHER BE HERS OR HER HUSBAND’S. SHE IS ALSO SURE THAT ALONG WITH GAJARA MILL, THE IMMENSE WEALTH WILL AUTOMATICALLY REMAIN WITH BABAN NANA’S FAMILY, AND ULTIMATELY WITH BAJIRAO. IN REALITY, WITH BAPURAO’S SHREWDNESS, THE SUGAR INDUSTRY, DISTILLERY AND THE GAJARA EDUCATIONAL TRUST COME UNDER THE DIRECT REIGN OF PRINCE AND SHALAKA. NANA AND HIS FAMILY RECEIVE A PARTICULAR AMOUNT FROM THE PROFITS INCURRED. HOWEVER, BABAN NANA, BAJIRAO AND NETRA ARE ALL DYING TO OWN THE SAME. NANA’S WIFE CHANCHALA KINDLES THE FIRE OF DESIRE CONSTANTLY. OWING TO THEIR CONSPIRACIES, PRINCE AND SHALAKA HAS TO DETHRONE THE CHAIRMANSHIP. THE NEW OWNERS BAJIRAO AND NETRA ARE HOWEVER UNAWARE OF THE MANY SKILLS THAT ARE REQUIRED TO KEEP THE SHIP FLOATING IN THE HIGH TIDES. THIS TIRES THE OFFICERS AND MEMBERS WHO IN TURN REELECT PRINCE AND SHALAKA. SHALAKA, AN INDUSTRIOUS PERSON BY NATURE, IMPRESSES THE PRIME MINISTER SO MUCH THAT HE PROVIDES HER WITH THE OPPORTUNITY OF BEING A MINISTER. SHE HUMBLY REFUSES AND INSTEAD HELPS HER HUSBAND- PRINCE- TO BECOME THE MP, MEMBER OF PARLIAMENT. LATER, DURING THE ELECTION FOR MLA BAJIRAO AND HER FIRST HUSBAND RAMESH DIWASE STAND IN HER OPPOSITION. SUPER PRINCE, THE ARROGANT BULLYING SON OF NETRA AND BAJIRAO TRIES TO PUT MANY HURDLES IN SHALAKA’S WAY. ABHISHEK, HER OWN SON FROM RAMESH ALSO JOINS IN. AFTER MANY DRAMATIC EVENTS, SHALAKA WINS WITH A VERY FEW BOTES. THUS, THIS BECOMES A RIVALRY BETWEEN TWO FAMILIES. PATIL GIVES MANY TWISTS AND TURNS TO MAKE IT ENJOYABLE, READABLE AND MOVING.
प्रसिद्ध लेखक विश्वास पाटील यांची ‘नागकेशर’ ही डोंगरे-देशमुख या एकाच कुटुंबातील सहकारमहर्षी बापूराव आणि बबननाना या दोन भावांमधील सत्तासंघर्षाची कहाणी आहे. हा संघर्ष त्यांच्या पुढच्या पिढ्यांमध्येही चालू राहतो. बापूराव गजरा साखर कारखान्याचे चेअरमन होतात, तर बबननाना कारखान्यात शिरकाव करण्याच्या हेतूने बापूरावांना कोणत्याही अडचणीच्या प्रसंगी हरप्रकारे मदत करण्याची भूमिका पत्करतात. बापूंचा मुलगा राजकुमार अर्थात प्रिन्स आणि नानांचा मुलगा बाजीराव. प्रिन्सशी विवाह करण्याची मनीषा बाळगणाऱ्या नेत्रादेवीला विचित्र दैवगतीमुळे बाजीरावच्या गळ्यात वरमाला घालावी लागते; तर नवऱ्याच्या छळाला व मारझोडीला कंटाळून आश्रयाला आलेल्या जिद्दी, करारी व देखण्या शलाकाचा प्रिन्स पत्नी म्हणून स्वीकार करतो. कारखाना, डिस्टीलरी आणि गजरा एज्युकेशनल ट्रस्टची सूत्रे प्रिन्स आणि शलाकाकडेच जातात; पण कारस्थानी सल्लागार बबननाना, रगेल पैलवान बाजीराव आणि स्वार्थांध नेत्रा व तिची सासू चंचलानानी यांच्या कट-कारस्थानांमुळे प्रिन्स आणि शलाकाला सत्तेवरून पायउतार होणं भाग पडतं. प्रिन्स आणि शलाका ती सत्ता परत मिळवतात का, प्रिन्स आणि शलाकाचा राजकारणात प्रवेश, तिथेही शलाकाचा आधीचा नवरा रमेश दिवसे आणि बाजीराव - नेत्राचा चढेल मुलगा सुपरप्रिन्स यांनी शलाका आणि प्रिन्सच्या विरोधात उभे ठाकणे, रमेश - शलाकाचा मुलगा अभिषेकने निवडणुकीत उतरणे, अशा अनेक नाट्यपूर्ण घडामोडींमुळे वाचकाची उत्सुकता शेवटपर्यंत ताणणारी ही कादंबरी अवश्य वाचावी अशी आहे.
डाॅ.इंदिरा गोस्वामी राष्ट्रीय पुरस्कार कवी अनंत फंदी साहित्य पुरस्कार, संगमनेर 2019 शंकर पाटील सृजन साहित्य पुरस्कार, कोल्हापूर 2019
Video not available
No Records Found
No Records Found
Keywords
#28TH NOV #SAMBHAJI(1.SAHAKAR MAHARSHI SHANKARRAO MOHITE PATIL PURSKAR 2005 2.KAVI MADHAV PURSKAR 2006 3.AKSHARGANDH PURSKAR 2006 ) #NOT GONE WITH THE WIND #BANDA RUPAYA #KRANTISURYA #NAGKESHAR #संभाजी(१.सहकार महर्षी शंकरराव मोहिते पाटील २.कवी माधव पुरस्कार २००६ ३.अक्षरगंध पुरस्कार २००६) #नॉट गॉन विथ द विंड #बंदा रुपया #क्रांतिसूर्य #नागकेशर
Customer Reviews
  • Rating StarJayashree Deshmukh

    आज मी प्रसिद्ध लेखक विश्वास पाटील यांच्या" नागकेशर " या कादंबरीचा परिचय करून देणार आहे. २०१९ मध्ये या कादंबरीची प्रथम आवृत्ती प्रसिद्ध झाली आहे.मूल्य ४५० रुपये.या आधी मी त्यांची " झाडा झडती" आणि "पांगिरा" ही दोन पुस्तके वाचलेली आहेत . धरणानंतर निर्माण झालेले प्रश्न आणि कारखानदारी मुळे निर्माण झालेले सामाजिक ,राजकीय स्थित्यंतर असा या दोन कादंबऱ्या च मुख्य विषय आहे. आज आपण" नागकेशर "या कादंबरी विषयी बोलूयात. तर आधी नागकेशर म्हणजे काय? नागकेशर ही एक प्रकार ची वेल वर्गीय वनस्पती असून ती जर उसाच्या फडात शिरली तर अख्खा उसाचा फड नष्ट करून टाकते. कादंबरीचे शीर्षक स्तुत्य आहे.कारण संपूर्ण कादंबरी ही उसाचा कारखाना, त्याअनुषंगाने येणारे राजकारण ,कौटुंबिक कलह ,खून अमाप पैसा,ढासळलेली नीतिमत्ता....आणि अखेर उध्वस्त....झालेली अनेक आयुष्य. ...या भोवती फिरते. लेखक हे एक प्रशासकीय अधिकारी म्हणून कार्यरत होते. त्यांना सर्व राजकीय तसेच सामाजिक ,कौटुंबिक प्रश्नांची सर्वांगीण जाणीव आहे.त्यामुळेच कादंबरीत ती आपल्याला प्रत्ययास येते. कथेविषयी थोडक्यात.... डोंगरे देशमुख हे "गजरा " कारखान्याचे संस्थापक ,चेअरमनअसतात.त्यांना एक मुलगा असतो. प्रिन्स त्याचे नाव. त्याची पत्नी शलाका..एखाद्या चित्रपटात शोभावे असे वर्णन आहे ..... तर या बापूराव देशमुख यांना एक भाऊ असतो..नाना.त्यांचा मुलगा बाजीराव, सून नेत्रा देवी ,,नातू सुपर प्रिन्स... कारखान्यावर वर्चस्व राहावे.जिल्हा ,तालुका पातळीवरील राजकारण,घरातील भाव भावकीचे मतभेद.टोकाचा संघर्ष.संपत्तीचा हव्यास...या सर्व गोष्टींचा.शेवटी कडेलोट होतो.तीव्र इर्षा विनाशाकडे घेऊन जाते..आणि बाजीराव चा फारसा सहभाग इच्छा नसताना इतरांच्या महत्वाकांक्षी स्वभावामुळे मृत्यू होतो. एक कुटुंब उध्वस्त होते.. ही थोडक्यात कथा.आता कथेची जमेची बाजू ही आहे.की कथा अतिशय वेगवान आहे. कुठंही कंटाळवाणी होत नाही.एखादा चित्रपट पाहतो असे वाटते.(मसाला) ३९६ पानाची ही कादंबरी वाचकास नक्कीच खिळवून ठेवते.वाक्य रचना रंजक आहे. तीव्र इर्षा .सत्तासंघर्ष,. संवादातून आणि पात्रांच्या भूमिकेने खूप परिणामकारक रीतीने व्यक्त होते. कादंबरी शेवटपर्यंत कुतूहल टिकवण्यात यशस्वी होते. अनेक धक्कादायक वळण कादंबरीत येत राहतात.चित्रपट पाहत आहोत असे मात्र वाटत राहते. ही एक मनोरंजक, वेगवान घडामोडींनी युक्त ,गावपातळीवरील राजकारणाचा सत्तासंघर्ष दाखवणारी कथा आहे.एक वेगळा बाज आहे. एक वेगळा अनुभव, वाचनाचा प्रयोग म्हणून नक्की वाचून बघावी .. ...Read more

  • Rating Starडॉ. सदानंद देशमुख

    आपली ‘नागकेशर’ ही कादंबरी नुकतीच वाचली. आपल्या इतर कादंबऱ्याप्रमाणेच ती आवडली. यापूर्वी आपल्या पानिपत, पांगिरा, झाडाझडती, चंद्रमुखी, संभाजी, महानायक या कादंबऱ्या मी वाचल्या आहेत. झाडाझडती आणि पांगिरा या आपल्या कादंबरीत सामान्य जनमाणसांचे प्रभावी चित्ण आले आहे. विशेषत: पांगिरा आणि झाडाझडतीमधील शेतकऱ्यांचा संघर्ष खूपच प्रत्ययकारी रीतीने आला आहे. ‘नागकेशर’मधून आपण दोन पिढ्यातील राजकीय संघर्षाचे प्रभावी चित्रण केले आहे. दोन कुटुंबातील राजकीय संघर्ष असेही त्याला म्हणता येईल. महाभारतात जसा कौरव आणि पांडव यांचा संघर्ष आला आहे. त्याचप्रमाणे हा दोन चुलतभाऊ आणि त्यांच्या बायकांमधील संघर्ष आलेला दिसून येतो. बापुराव डोंगरे देशमुख आणि बबननाना हे दोन भाऊ... आधी शिक्षक असणारे बापुराव डोंगरे. आपल्या बुद्धिमत्तेच्या बळावर राजकारणात जम बसवतात, सहकार क्षेत्र आणि साखर कारखानदारीच्या माध्यमातून ते खूप श्रीमंत होतात. ते आपल्या मुलाला बाजीरावला त्यांचा राजकीय वारस म्हणून निवडतील, असं बबननानाला वाटत असते. कादंबरी पुढे नेत असताना या दोन कुटुंबातील संघर्षाचे आणि त्यातून उद्भवलेल्या कट-कारस्थानाचे खूप प्रभावी चित्रण केले आहे. नाट्यमय घटनांचा क्रम सीमित करणारा आहे. बापुरावांचा मुलगा प्रिन्स याच्या लग्नाचे वातावरण खूप सुरेख आहे. त्यांचा सरंजामी थाट पानापानावर प्रभावी शब्दात वर्णन केलं आहे. प्रिन्ससाठी बापुरावांनी बडोदा येथील श्रीमंताची लेक पसंत केलेली असते. मात्र लग्नघडी जवळ येत असताना प्रिन्स मात्र रमेश दिवसेची बायको शलाका हिच्या प्रेमात पडतो. तिच्या व्यक्तिमत्त्वावर आणि रूप सौंदर्यावर भाळतो. खरं म्हणजे शलाकाला रमेश दिवसेपासून एक मुलगा झालेला आहे. मात्र नवऱ्याची मारझोड आणि छळवाद याला कंटाळून ती न्याय मागण्यासाठी प्रिन्सकडे जात असते. इथे मात्र तिच्या नशिबात वेगळेच ताट मांडून ठेवलेले असते. प्रिन्स आपल्या नियोजित वधुला टाळून शलाकाशी लग्न करायचा हट्ट धरतो आणि तडीस नेतो. त्यामुळे बापुराव हबकून जातात आणि मुलाच्या हट्टापुढे हार पत्करतात. हा नव्या आणि जुन्या पिढीतील वैचारिक संघर्ष या कादंबरीत आपण फारच ठळकपणे अधोरेखित केला आहे. तो बापुरावसाठी जसा धक्कादायक आहे. तसाच तो वाचकांनाही धक्का देतो. बाप-मुलातील भावा-भावातील असे संघर्ष आपल्याला सर्वांना दिसून येतात. या निमित्ताने मराठा समाजाची मानसिकता, त्यांचे सत्ता संघर्ष आणि स्वभावदर्शन अणि भावबंदकी हा सगळाच भाग ग्रेट वाटतो. विशेषत: भाऊ भावाचा वैरी’ या उक्तीप्रमाणे बबननाना बापुरावला जयश्री प्रकरणात प्रवृत्त करतात आणि बदनाम करण्याचा प्रयत्न करतात. तो वैरभावाचा कहर वाटतो. या एकाच प्रसंगातून दोन गोष्टी लेखक म्हणून आपण साध्य केल्या आहेत. एक म्हणजे बापुरावाच्या मनावर खोलवर परिणाम होतो आणि जन्मभर ते अपराधभावाने त्रस्त होतात. तर बबननाना मात्र सूडभावना, सूडकथा साध्य झाली म्हणून आसुरी आनंद घेतो. बापुरावाच्या आयुष्यातील जसे जयश्री प्रकरण आहे तसेच त्याचा पोरगा प्रिन्स याच्या आयुष्यातील शलाका प्रकरण आहे. दुसऱ्याची बायको आणि एक मुलगा असलेल्या बाईशी त्याने लग्न करणे ही बाब त्याच्यासाठी सामाजिकदृष्ट्या जन्मभरासाठी कमीपणा आणणारी आहे व तिचा लाभ बरोबर घेण्याचा प्रयत्न बबननाना त्यांची बायको चंचलादेवी, मुलगा बाजीराव आणि सून नेत्रादेवी मोठ्या शिताफीने आणि कटकारस्थाने रचून घेत राहतात. या युद्धावर आधारित कादंबरीचा व्यापक पट पुढे पुढे उलगडत जातो. तो भाग खूप छानपणे आणि प्रत्ययकारी रीतीने आपण मांडला आहे. या निमित्ताने महाराष्ट्रातील राजकारणातील व्यक्तीचे, निवडणुकातील लटपटी-खटपटीचे प्रसार व प्रचार तंत्राचे वास्तववादी चित्रण करण्याची संधी आपल्याला घेता आली. बापुरावाची पत्नी सुजाता देवी आणि मुलगी संध्या यांचे व्यक्तिचित्रण खास झाले आहे. संध्या आपल्या बापाच्या कृतीने तर सुजातादेवी नवऱ्याच्या कृतीने घायाळ झालेल्या अबला स्त्रिया आहे. त्यातही आपल्या पतीची आणि मुलांची, संसाराची काळजी घेणारी घरंदाज मराठा स्त्री म्हणून सुजाता देवीची व्यक्तिरेखा कायमची लक्षात राहते. प्रिन्स आणि त्याची पत्नी शलाका आपल्या जीवनात दोन पातळीवर संघर्षाला तोंड देताना समर्थपणे उभे राहतात. एकीकडे बबननाना, चंचलादेवी, बाजीराव आणि त्याची महत्त्वाकांक्षी पत्नी नेत्रादेवी यांच्याशी त्यांचा राजकीय वर्चस्वाचा आणि कारखानदारीतून झालेला सत्तासंघर्ष आहे. तो त्यांच्याशी त्या-त्या पातळीवर लढा देऊन ते यशस्वी होण्यासाठी प्रयत्न करतात. तर दुसऱ्या बाजूला शलाकाचा पहिला पती रमेश दिवसे आणि तिचा पहिल्या नवऱ्यापासून झालेला मुलगा अभिषेक यांच्याशीही त्यांचा संघर्ष हा होत राहतो. मात्र या प्रकरणात दोघेही पती-पत्नी एकमेकांना समजून घेऊन सहानुभूतिपूर्वक आणि आस्थेने त्यांच्याशी वर्तन करून ममताळू वृत्तीने या संघर्षात यशस्वी होतात. विशेषत: प्रिन्सने आपल्या पत्नीच्या प्रेमासाठी तिचा पहिल्या नवऱ्यापासून झालेल्या मुलाला स्वीकारणे हे खूपच थोर वाटते. ही बाब असंभवनीय म्हणून अपवादात्मक वाटते. एकीकडे प्रिन्स आणि शलाका अभिषेकवर प्रेम करत असतात. तो मात्र त्यांचा तिरस्कारच करतो. रमेश दिवसे बाजीरावाच्या कंपूत सामील होऊन निवडणुकीत उभा राहतो. ते मात्र त्याचा प्यादा म्हणून बळीचा बकरा म्हणून उपयोग करत असतात. अभिषेकलाही आपल्या आईची आणि तिच्या पतीची माया कळत नाही तो विशिष्ट हेतूने त्यांच्याशी वागत राहतो. आपल्या बापाशी झालेल्या संवादातून त्याची वृत्ती-प्रवृत्ती ठळकपणे झळकते. तो म्हणतो, ‘तुमच्यासारखा उगीच भेजाला त्रास देत मी खोल पाण्यात उडी घेत नाही. कोणी कोणाला फसवलं, कोणाला जीव लावला, कोणाला कोणी वाचवलं किंवा नाचवलं. या साऱ्या गोष्टी उडत. मला मात्र आपल्या सुपरप्रिन्स दादा भारी लकी वाटतो. किती भाग्यवान ज्याला बाजीरावसारखा बाप आणि नेत्रादेवीसारखी आई मिळाली. तेच बघा माझं लाइफ किती बेकार. माझ्या नशिबाला तुमच्यासारखा खत्रूड बाप मिळाला. उगाच मी तुमच्या पोटी जन्माला आलो. त्या ऐवजी मी बाजीराव शकुंतला आणि नेत्रादेवीच्या पोटी जन्माला आलो असतो, तर किती मजा आली असती.’ अभिषेकच्या बोलण्यातून आजच्या तरुण पिढीचीच भावना प्रतिनिधिक स्वरूपात व्यक्त होताना दिसते व ती वास्तव वाटते. कारण आजच्या पिढीच्या संदर्भात मायकलच्या वाटेला आलेलं ते कटू सत्य वाटते. बाजीराव आणि नेत्रादेवीचा पोरगा सुपरप्रिन्ससुद्धा त्याच वाटेचा प्रवासी आहे. कादंबरीतील लहान-मोठी असंख्य पात्रे, त्यांची स्वभावचित्रे खास झाली आहेत. आपापल्या ताणतणावात जगणाऱ्या बायका-माणसांची त्या-त्या प्रसंगातील. भावावस्था प्रत्ययकारी रीतीने व्यक्त झाली आहे. रमेशची हत्या आणि बाजीरावची आत्महत्या हा कादंबरीतील महत्त्वाचा भाग वाटतो. आपली निवेदन शैली, संवाद, भाषेचा डौल, शिव्या, म्हणी वाक्प्रचार आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे गतिमान असे कथासूत्र आणि प्रवाही निवेदन शैली. यामुळे ही कादंबरी एक प्रदीर्घ असा चित्रपट पाहण्याची अनुभूती देते. कादंबरीचा प्रिन्स, शलाका, आणि अभिषेक यांच्यावर बेतलेला शेवटही समर्पक वाटते. संपूर्ण कादंबरीला असलेली सूडकथेची, कटकारस्थानाची अशी तीव्र धार त्यामुळे मधुर वाटते. कादंबरीभर असलेला विशिष्ट प्रकारचा ताण आणि तीव्र बोचरेपणा यात सुखद झुळूक अनुभवायला यावी असा हा शेवट प्रभावी वाटतो. आला आला रूखवत, त्यात होते लसूण अन रामरावाची बाईल चालली शामरावाच्या मोटारीत बसून अशा उखाणेवजा ओळी कथाशयाच्या अंगाने समर्पक वाटतात आणि लक्षात राहतात. एक दीर्घ चित्रपट कथा वाचल्याचा अनुभव आपली ‘नागकेशर’ देते आणि कायमची लक्षात राहते. ...Read more

  • Rating StarRahul Patwardhan

    विश्वास पाटील याचे लेखणीतून उतरलेली सत्तासंघर्ष कुटुंबातही कसे थैमान घालतो या ज्वलंत व जळजळीत विषयावरील कादंबरी. काल्पनिक पात्रे सत्ताधीश,जेते,योद्धे आदींच्या लढाया, डावपेच, मोहिमा करत नाहीत.ती सत्ता, प्रतिष्ठा, पैसा, प्रभाव कसही करून काबी करण्याच्या जीवघेण्या स्पर्धेतील प्यादी आहेत. भले वजीर,हत्ती,घोडे,उंट नसतीलही; पण तोच झगडा करतात.तसेच वागतात.तसाच खुनशीपणा करतात.तशीच लालसा बाळगतात.तसेच छुपे डावपेच आखतात. तशीच उघड ईर्षा करत मत्सराचे फुत्कार सोडत एकत्र रहातात.तशीच बेपर्वाई दाखवत जीवन जगतात.आणि तितक्याच कोडगेपणे परिणामांना सामोरे जातात. मानवी जीवनातील खेळते प्रवाह व सुप्त अंतःप्रेरणा शेवटी एकच आहेत हे सूत्र मनावर बिंबवतात. काम,क्रोध,मद,मोह इत्यादि षड्रिपू यांनी प्रत्येकाचा भावनिक पिंड बनलेला आहे. कोणी बाह्यजगाने बहाल केलेली पद व सत्ता ही कवचकुंडलांचे आड या तमोगुणांना झाकतो. कोणी यांची ढाल वापरून आपली लालसा व कामना पूर्ण करतो.कुणी या कवचांनी लादलेली जबाबदारी गुंडाळतो व लोक,नोकरवर्ग, कामगार,शेतकरी,मतदार यांना दारीही उभा करत नाही. आणि आपली स्वप्ने व हाव यांचे दावणीला बांधतो. माणस शहरी असोत वा खेडूत , सभ्यता व संस्कृती यांचा किमान सामाजिक बुरखा संपत्ती व ऐयाशी हा भुलभुलैया प्राप्त करणेकरता कसा टरटरा फाडतात याचे बिनधास्त वर्णन "नागकेशर"मध्ये आहे ...Read more

  • Rating StarPratik Yetavadekar

    नागकेशर विश्वास पाटील नागकेशराचा वेल हुमनी किड्यापेक्षा जालीम ! रानात उगवला तर बोल-बोल म्हणता अख्खा फड खाऊन फस्त करतो. एक प्राथमिक शिक्षक असणारा माणूस सहकार क्षेत्राच्या जोरावर कसा मोठा होतो.साखर कारखाना,मेडिकल कॉलेज या माध्यमातून स्वतःचे एक ाम्राज्य उभे करतो.स्वतःचा एक दबदबा गल्ली पासून दिल्लीपर्यंत निर्माण करतो. हे त्या माणसापुरते त्याने केलं म्हणून कौतुकास्पद च मात्र त्याच्या जीवावर मोठेपण रुबाब मिरवणाऱ्या पुढच्या पिढीतील दोन कुटुंबातला संघर्ष.कधी छुपा तर कधी उघड उघड, शह-काटशह चे राजकारण,या धगधगत्या निखाऱ्यावर आप्तस्वकीय,दुय्यम नेतेमंडळी यांनी भाजून घेतलेली स्वार्थाची पोळी. बापूराव डोंगरे-देशमुख आणि बबननाना डोंगरे-देशमुख या सख्ख्या भावांच्या पुढच्या पिढीतील वारसदार प्रिन्स आणि शलाका देशमुख व बाजीराव आणि नेत्रा देशमुख यांच्यातील साखर कारखाना त्यातील संचालक पद, चेअरमन पद, मेडिकल कॉलेज मधील केपीटेशन फी,डोनेशन यांच्या भागीदारीचा वाद आणि त्यातून रंगत गेलेले हेवेदावे आणि त्यातून मांडला गेलेला एक राजकीय अस्तित्वासाठीचा पट कधी फासे या गटाचे तर कधी त्या गटाचे पानोपानी उत्कंठा वाढवत नेणारी पुरोगामी म्हणवणाऱ्या महाराष्ट्र राज्यातील राजकीय हेवेदाव्यांचे चित्रण असणारी कादंबरी. ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

SHRIMAN YOGI
SHRIMAN YOGI by RANJEET DESAI Rating Star
Sacchit Erande

श्रीमान योगी.... हे नक्की चरित्रलेखन आहे की आत्मकथन असा पानोपानी प्रश्र्न पडावा इतक्या मधूर आणि आत्मीय शब्दसंपन्नतेत सखोल मांडणी तेही भावनीक ओल कुठेही हलू न देता. एखाद्याच्या डोक्यावरची सगळी कर्जे फिटली तरी महाराजांनी हिंदू म्हणून जगण्याचे सौभा्य मिळवून दिले त्याचे ऋण फेडणं कोणांसही केवळ अशक्य! आणि ते कदाचित फिटूही नये... नपेक्षा ते फेडण्याची अवकात असलेला या भुमंडलावर अवतारित होऊच शकत नाही! 🚩🚩🚩🚩🚩 ...Read more

BARI
BARI by RANJEET DESAI Rating Star
Prasad Natu

मला आठवते आहे, 2011-14 या काळांत आम्ही कोल्हापूरला होतो,तेव्हाची गोष्ट. मी बँक ऑफ इंडियाच्या कोल्हापूर मुख्य शाखेला वरिष्ठ प्रबंधक (कर्ज विभाग) होतो. “हॉटेल कृष्णा” चे प्रपोजल आमच्या कडे आले होते. त्या निमित्ताने स्वामीकार रणजीत देसाई ह्यांचे मेव्हण श्री.उदयसिंह शिंदे आणि त्यांचे सुपुत्र श्री. सिद्धार्थ शिंदे ह्यांचा परिचय झाला.आपले समूहाचे कर्ताधर्ता श्री. कृष्णा दिवटे सर ह्यांचा कोल्हापूर मधे कुणाशी परिचय नसेल अशी व्यक्ति भिंग घेऊन शोधावी लागेल.एक दिवस ते मला म्हणाले, स्वामीकार रणजीत देसाई यांचे गांव कोवाडला चलता का.शनिवारी,संध्याकाळी कार्यक्रम आहे.रणजीत देसाई यांची पुण्यतिथि होती. प्रसिद्ध गायक राहुल देशपांडे देखिल येणार आहेत.त्यांचा कार्यक्रम देखील होईल.साहित्य आणि संगीत असा दुर्मिळ योग एकत्र येणं हे मोठ्या भाग्याचे.मी लगेच जाऊया म्हटले.त्या प्रमाणे साधारणतः संध्याकाळी 4.00 कडे मी,माझी पत्नी सौ भावना आणि श्री दिवटे सर आणि सौ. वहिनी असे चौघे आम्ही गेलो.तिथे बऱ्याच नवीन गोष्टी समजल्या.जसे रणजीत देसाई आणि प्रसिद्ध गायक वसंतराव देशपांडे ह्यांची घट्ट मैत्री होती.दरवर्षी कोवाड येथे त्यांचे येऊन रहाणे हे कळले.रणजीत देसाई ह्यांचे घर बघायले मिळाले,ज्याचे स्मारकांत रूपांतर झाले,त्यांचे साहित्य,त्यांचे हस्त-लिखित,राहुल देशपांडे यांच्याशी झालेली वैयक्तिक ओळख.हे सारे कधी विसरता येणार नाही.श्री.शिंदे ह्यांनी मला साहित्याची आवड म्हणून स्वामीकारांची 2-3 पुस्तके मला भेट म्हणून दिली.त्यातले एक पुस्तक म्हणजेच “बारी”.रणजीत देसाई ह्यांची पहिली कादंबरी.कथाकार म्हणून सुरुवात केलेल्या देसाई यांची ही पहिली कादंबरी. ह्या कादंबरीस प्रसिद्ध साहित्यिक श्री.वि.स.खांडेकर ह्यांची प्रस्तावना लाभली आहे. रणजीत देसाई ह्यांनी कादंबरीचा विषय त्यांच्या दृढ परिचयात असलेला भूभाग निवडला.कोल्हापूर ते बेळगाव रस्त्यावर सुतगट्टी नावाचे गांव लागते.तिथून 15-20 किमी आंत काकती नावाचे गावं लागते.ह्या गावापर्यंत अगदी गहिऱ्या जंगलाने वेढलेली वाट ही सुतगट्टीची बारी म्हणून ओळखली जाते.त्या जंगलात गुजराण करणाऱ्या बेरड जमातीची ही कथा आहे.ही कादंबरी लिहिण्यासाठी त्यांनी ह्या भागात राहणाऱ्या बेरड जमातीचे जीवन अगदी जवळून पूर्ण सहानुभूतीने पाहिले.ही कादंबरी वाचतांना हे पदोपदी लक्षात येतं की शहरातल्या आलीशान बंगल्यात बसून चितारलेले हे ग्रामीण जीवन नाही.त्यातील प्रत्येक प्रसंगात जिवंतपणा आढळतो. कारण रणजीत देसाईनी जवळपास 3-4 वर्ष ह्या भागात राहून त्या जीवनाचा जवळून अभ्यास केला. आपल्या समोरच सारे घडते आहे असे वाटू लागते.मला आठवते आहे की ही कादंबरी मी जेंव्हा पहिल्यांदा वाचली.त्यातील पात्रांची निवड,त्यांचे स्वभाव दर्शन, निसर्ग चित्रण, तेथील समस्या आणि स्वातंत्र्यानंतर बदलत चाललेले जीवनमान.हयात कुठेही काल्पनिकपणा वाटत नाही. वि.स.खांडेकर ह्यांनी लिहिलेली प्रस्तावना त्यांच्या साहित्यिक विद्वतेचा परिचय करून देणारी आहे.सर्वसाधारणपणे आपण पुस्तक चाळतो तेंव्हा आपण प्रस्तावनेकडे दुर्लक्ष करतो.पण मित्रांनो, प्रस्तावना देखील अवश्य वाचा.ही कादंबरी तेग्या ह्या नायकाच्या अगदी तरुण वयापासून ते म्हातारपणा पर्यन्तची कहाणी आहे.पण ही कहाणी केवळ तेग्याची नसून त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या आणि गुंफलेल्या बेरड जमातीची कथा आहे. रणजीत देसाई यांची ही पहिली कादंबरी आहे हे कुठेच जाणवत नाही. कादंबरी वाचतांना लक्षात येते की,कोल्हापूर ते बेळगाव रस्त्यावर येणाऱ्या जाणाऱ्या वाहतुकीवर रात्रीच्या वेळेस दरोडा घालून आणि जंगलातून लाकडे तोडून ती विकणारी,आणि त्यावर गुजराण करणारी ही बेरड जमात.स्वातंत्र्य मिळण्याच्या आधी पासून ते स्वातंत्रोत्तर काळात ह्या जमातीच्या सामाजिक आणि आर्थिक जीवनावर झालेल्या बदलांचे खूप सुरेख वर्णन ह्या कादंबरीत चितारले आहे.तेग्या हा गावचा नाईक असतो आणि ही वाटमारी किंवा दरोडे त्याच्या नेतृत्वाखाली घातले जातात.गावात ह्या तेग्याचा मोठा दरारा.कादंबरीच्या सुरुवातीलाच असे दाखविले आहे की,तेग्या जंगलातून वस्तीच्या रोखाने परतत असतांना,त्याला नदीच्या पाण्यात काही खळबळत असल्याची चाहूल लागते.त्याला वाटते कुणी तरी जंगली जनावर असावे.म्हणून तो शिकारीच्या उद्देश्याने तिकडे वळतो.तर नदीच्या काठाला एक व्यक्ति उभी असल्याचे त्याला दिसते.ती व्यक्ति त्याच्या भात्यातले मासे आपल्या स्वतःच्या घोंगडीच्या खोळीत टाकताना दिसते.तो त्या व्यक्तीस तसे करण्यापासून आडवायला जातो.तर त्याच्या लक्षात येत की,ती व्यक्ति म्हणजे एक स्त्री आहे.ती 15-16 वर्षाची एक तरुणी असते.ती सहजासहजी त्याचे मासे परत देत नाही.तिच्याशी झटापट करताना,त्या तरुणीच्या लक्षांत येते की,तेग्याची फरशी (हल्ला करण्यासाठीचे शस्त्र) ही झाडांत अडकली आहे.ती शिताफीने ती फरशी मिळविते आणि तेग्यावर उगारते.मी चेन्नटी गावच्या कल्लूची नात आहे अशी आपली ओळख देत, ती त्याची फरशी नदीत फेकून दिसेनाशी होते. तेग्या काही काळ तसाच उभा रहातो.तो बेरवाडीचा नायक असतो,म्होरक्या असतो.त्याला एका तरुणीने फसवावे आणि डोळ्या समोर त्याची फरशी घेऊन जावे.हे त्याला फारसं रुचत नाही.तो बेरडवाडीत येतो.तिथे तो त्याचा मामा मल्ला सोबत रहात असतो.घरी पोहोचल्यावर त्याचा मामा फरशी बद्धल विचारतो.(ती त्याच्या वडिलांकडून आलेली वारसाने फरशी असते) तो खोटच सांगतो की चंद्रोजीस दिली.ते मामाला पटत नाही. तेग्या विचार करीत असतो की,आई गेल्यावर गेल्या काही वर्षात घरात कुणी बाई माणूस नाही.तो मामाला म्हणतो त्याला लग्न करायचे आहे.तो घडलेली सगळी हकीकत त्याला सांगतो आणि चेन्नटी गावची कल्लूची नात आहे. तिच्या बाबत काही माहिती आहे का विचारतो.मामा त्याला तिच्याशी लग्न करण्यापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न करतो.कारण तिच्या भांडकुदळ स्वभावाची मामाला कल्पना असते.पण तेग्या हट्ट धरून असतो की तरी त्याला तिच्याशीच लग्न करायचे आहे.ते दोघे चेन्नटीला जातात.कल्लूला मागणी घालतात.कल्लू तेग्याच्या वडिलांचा खास मित्र असतो.कल्लू लग्नाला तयार देखिल होतो.पण त्याची नात,नागी तिचं नांव असते,ती त्याला विरोध करते.ते दोघेही कल्लूला खूप खूप बोलून निघून जातात.कल्लू त्यांचा गावाच्या वेशी पर्यन्त पाठलाग करतो आणि म्हणतो की तुम्ही तिला रात्री पळवून घेऊन जा.कारण ती तशी तयार होणार नाही.माझी काही तक्रार नाही.दोघांना ते पटते.ते दोघे आणि चंद्रोजी असे तिघेही तिला चेन्नटीला जाऊन पळवून घेऊन येतात.दुसऱ्या दिवशी सकाळी ती घरात दिसत नाही तेव्हा ती पळून गेली असे वाटते.कारण ती घरांत कुठेच नसते.तेग्या आणि मल्ला शोधाशोध करू लागतात.तेग्या आणि मल्ला चेन्नटीला जाऊन कल्लूला विचारतात की तिथे आली कां,पण ती तिथे नसते. तेग्या घरी येतो तर ती घरांत असते.ती त्याला स्वयंपाक करण्यासाठी लाकडे आणायला गेली होती असे सांगते.शेवटी ते दोघे एकमेकांना स्वीकारतात. काळू हा खबऱ्या असतो.तो वाटमारीसाठी सावज आल्याची खबर देत असतो.एकदा चुकीची खबर आणल्याने तेग्याच्या मालकाच्या,इनामदाराच्या बैलगाड्यावर दरोडा टाकला जातो.त्यात इनामदाराची पत्नी असते.तिला पाहून तेग्या त्यांचा लुटलेला ऐवज परत करतो. इनामदारास न सांगण्याचे वचन घेतो.पण त्यांचा गडी बाळू सावकारास सर्व सांगतो. दसऱ्याला,तेग्या नेहमी प्रमाणे इनामदारास बिदागी मागण्यास जातो.इनामदार त्याला हाकलून देतात.तो माफी मागतो पण इनामदार एका अटीवर तयार होतो.तो म्हणतो सरोळीचा पाटील माझा वैरी आहे,त्याचा काटा काढ.तो तयार नसतो. कारण त्याचा जिगरी मित्र चंद्रोजी,पाटलाकडे कामाला असतो.पण तेग्या शेवटी तयार होतो.तो पाटलाचा खून करतो.इनामदार शब्द फिरवितो.त्याला वाचवत नाही आणि रु.5000/- ही देत नाही.त्याला पोलिस पकडून नेतात.त्याचा मित्र काळू त्याच्या साठी वकील करून त्याची फाशी टाळतो.पण तरी जन्मठेप होतेच.त्याची बायको नागी गर्भार असते.तो तिकडे जेल मधे असतांना,इकडे नागी मुलाला जन्म देते.13 वर्षाने तेग्या सुटून येतो तो पर्यन्त मुलगा ईश्वरा मोठा झालेला असतो. तेग्या घरी येतो.तेव्हा बरेच काही बदललेले असते. तो परत आल्या नंतर काही महिन्यातच नागी जळून मरण पावते. देशाला स्वातंत्र मिळालेले असते.त्यामुळे वाटमारीला आळा बसतो.वन विभागाचे काम सुरू होते. वृक्षतोड ऐवजी वृक्षसंवर्धनावर जोर दिला जातो.तेग्याचा मुलगा गावात एक गुरुजी असतात.त्यांच्या संपर्कात येतो.त्यांचे शिष्यत्व पत्करून त्याचे परंपरागत व्यवसाय बंद करतो.हळूहळू त्या गावातील सर्व परंपरागत व्यवसाय बंद होत जातात.लोक उदरनिर्वाहासाठी गावं सोडून बाहेर गांवी जातात. ह्या कादंबरीचा शेवट हा विशेष असा twist and turn वगैरे असलेला नाही. पण माझी इच्छा आहे की ही कादंबरी तुम्ही जरूर जरूर वाचली पाहिजे ह्या साठी शेवट सांगत नाही. मला खरोखर आश्चर्य वाटते की, ह्या कादंबरीवर आधारित एखादा चित्रपट कसा आला नाही किंवा आला असेल तर मला माहित नाही.मित्रांनी प्रकाश टाकावा. ...Read more