* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
WHAT IS A COVER? THE `MAYA` WHICH ENGULFS THE TRUTH IN THE FOLDING OF OBLIVION IS THE COVER. SINCE I GAINED MANHOOD, I HAVE BEEN OFTEN WONDERING ABOUT THE TRUTH AND UNTRUTH, IT HAS MADE MY LIFE IMPOSSIBLE. THIS SAME PROBLEM HAS SURFACED UP ON A NATIONAL LEVEL THROUGH THIS BOOK. IT IS VERY TRUE THAT THOSE WHO ARE LIVING TODAY ARE NOT RESPONSIBLE FOR THE ACTIONS DONE IN THE PAST BY SOMEONE ELSE. BUT IF WE ARE GOING TO TAKE THE CREDIT OF BEING THE DESCENDANTS OF OUR ANCESTORS THEN WE WILL HAVE TO CARRY ON THE RESPONSIBILITIES FOR THE DEEDS DONE BY THEM. MATURITY DOES NOT LIE ONLY IN GAINING FROM HISTORY; ON THE CONTRARY MATURITY IS REVEALED MORE PROPERLY IF ONE SUCCEEDS IN CUTTING THE UMBILICAL CORD BINDING ONE TO THE HISTORY. THIS IS APPLICABLE TO ALL THE HUMAN BEINGS APART FROM HIS OR HER RELIGION, CASTE, CREED, AND PERSONALITY. DR. S.L. BHAIRAPPA.
विस्मरणाने सत्य झाकोळून टाकणाऱ्या मायेला`आवरण` म्हणतात... मला कळायला लागल्यापासून `सत्यअसत्याचा प्रश्न` हा छळणारा प्रश्न आहे... हीच समस्या `आवरण`मध्ये समूह आणि संपूर्ण राष्ट्राच्या पातळीवर उफाळून आली आहे... ...मागे कुणीतरी केलेल्या चुकांसाठी आजचे जबाबदार नाहीत हे तर खरंच, पण मागच्यांशी नातं जोडून `आपण त्यांचेच वारसदार` या भावनेत आपण अडकणार असू, तर त्यांनी केलेल्या कर्माची जबाबदारी स्वीकारावी लागेल. इतिहासाकडून मिळवण्याइतकंच, त्याच्याकडून सोडवून घेणं हे परिपक्वतेचं द्योतक आहे. प्रत्येक धर्म, जाती आणि व्यक्तीला लागू पडणारी गोष्ट आहे ही...
Video not available
No Records Found
No Records Found
Keywords
#TADA #DR.S.L.BHYRAPPA #UMAKULKARNI #PARV #VANSHVRUKSHA #KAATH #AAVARAN #20JULY1931 #MANDRA #SAKSHI #UTTARKAND
Customer Reviews
  • Rating StarSushant Choudhary

    तनिश्क ची जाहीरात ..... व माझ वाचून संपलेल कन्नड लेखक डॉ. भैरप्पा लिखीत व उमा कुलकर्णी यांनी अनुवादित केलेली "अवरण" कादंबरी संपवली व fb वर व्यक्त व्हायचा मोह अवरला नाही......तनिश्क च्या जाहीरातीवर केलेली टिका....पुरोगाम्यांना जिव्हारी लागत असेल तर ... अवरण वाचा मग react व्हा..... कधि कधि इतिहास पण वाचला पाहीजे व समजुन पण घेतला पाहीजे.... कादंबरीची नायिका "लक्ष्मी" उर्फ रझिया, तिचा नवरा "आमिर", दोघांचा धर्माच्या चालिरीती चे सिंमोलंघन करुन (लक्ष्मी ने बरका) लग्न केले.... लक्ष्मी चे वडील "अप्पाजी", त्यांची एकुलती एक कन्या.... आप्पाच्या तथाकथित बुरसटलेल्या विंचाराचा चक्का चूर करुन विवाह.... कादंबरीचा काळ १९९० नंतरचा विशेषतः बाबरी पाडल्याच्या पार्श्वभूमीवर केंद्राने सामाजिक सलोखा तयार करणे साठी अमीर वर Documentary बनवन्याचे काम सोपलेले असते....script लिहन्याचे काय रझियाचे.....पण हंपी चे भग्न अवशेश पाहून तिला अस्वस्थ होते व सत्याच्या शोधात जाते.... आप्पाजी वारतात त्यांचे तीस वर्षे कसलेही संबंध राहत नाहीत पण ती त्यांचे काही विधी करते व आप्पा नी जमा केलेली ग्रंथ संपदा अभ्यासते. बाबर, अकबर, हुमांयू, शहाजहान व औरंगजेबा.... मंदीरांचा झालेला विनाश व सरकारने चालवलेले इतिहास बदलाचे कारस्थान यांची संदर्भासाठी केलेली एकत्र गुंफण कादंबरीची परिणामकारकता वाढवते. एखाद्या ऐतिहासिक पात्राचे उद्दातीकरन कस केले जाते याचे मुर्तीमंत उदाहरण म्हणजे म्हैसूर चा टिपू सुलतान त्याला राष्ट्र अभिमानी दाखवताना त्याने केलेल्या हिंदू समाजाच्या कत्तली तसेच त्याने हिंदुस्थानाला काफीरां (हिंदू ) पासून मुक्त करण्यासाठी अफगाणी सुलतानांना पाठवलेली आमंत्रण ह्याचा कुठेही उल्लेख नसने. ह्याचा संदर्भ देऊन केलेले लिखान अगदी मन सुन्न करुन सोडते..... संपूर्ण हिंदुस्थानचा समृद्ध धार्मिक, सांस्कृतिक वारसा, ज्ञानकेंद्रे आणि त्याचा चौदाव्या व त्या पुढील शतकापासून बाहेरील आक्रमकांकडून झालेला विध्वंस हा कादंबरीचा मुख्य गाभा आहे. धर्माच्या मागासलेल्या रुढी, परंपरा, दुराभिमान, अशिक्षित मनोवृत्ती आणि जीवनपद्धती, असहिष्णुता यावर नायिकेच्या तर्फे लेखक प्रहार करतात. तत्कालीन राजकारण, समृद्ध आणि सहिष्णु परंपरेचा स्वार्थासाठी इतिहास बदलण्याचा समकालीन पुरोगामी आणि बुद्धिवादी लोकांचा अट्टाहास, त्यासाठी झालेली एकजूट, वाचकांना चीड आणल्याशिवाय रहात नाही.पुरोगामी व सेक्युलर वद्यांच्या सनसनित चपराक, वर्षानुवर्षे चांगले दडपण्यासाठी चाललेले, जनकल्याणाचे सोनेरी आवरण घातलेले कपटी कारस्थान वाचकांसमोर उघड होते. बुद्धिवादी, सेक्युलर म्हणवणाऱ्या लोकांचा मुखवटा टराटरा फाडते. लेखकाने प्रत्येक गोष्टीची केलेली मांडणी हि संदर्भ घेऊन केलेली तसेच कादंबरी चे लिखान पूर्णतः सत्य संदर्भावर आधारलेली आहे. संदर्भ ग्रंथांची यादी कादंबरीत लेखकाने समाविष्ट केली आहे त्यामुळे कादंबरीला वास्तवाचा भक्कम आधार आहे. संदर्भ ग्रंथ वाचल्यावर तिची झालेली अवस्था व जगाला दाखवन्या साठी मुद्दाम हुन केलेले प्रयत्न ह्यात फार अंतर असते हे दाखवून देनारी कादंबरी. डॉ. भैरप्पा यांचे वाचलेले हे चौथे पुस्तक..... पर्व, सार्थ, तडा व अवरण.... प्रतेक पालकाने (विशेष करुन मुलींच्या पालकाने) अवश्य वाचावी अशी कादंबरी.... ॲड. सुशांत चौधरी, उच्च न्यायालय औरंगाबाद. ...Read more

  • Rating StarNishigandha Joshi

    आत्ताच "आवरण" ही डॉ. एस. एल्. भैरप्पा लिखित आणि उमा कुलकर्णी यांनी अनुवादित केलेली कादंबरी संपवली. वाचून सुन्न होणे म्हणजे काय याचा प्रत्यय आला. कादंबरीची नायिका "लक्ष्मी" उर्फ रझिया, तिचा नवरा "आमिर", लक्ष्मीचे वडील "अप्पाजी", त्यांचे मित्र शेषरायशास्त्री आणि त्यांचा मुलगा प्रोफेसर शास्त्री ही कादंबरीतील प्रमुख पात्रे. कादंबरीचा काळ १९९० नंतरचा आणि त्यासाठी अभ्यासलेल्या ग्रंथांचा काळ साधारण सोळाव्या शतकपासून चा. बाबरी मशीद पाडली त्याच्या भोवतालचा काळ आणि मुघल सम्राट औरंगजेब याचा काळ यांची संदर्भासाठी केलेली एकत्र गुंफण कादंबरीची परिणामकारकता वाढवते. संपूर्ण हिंदुस्थानचा समृद्ध धार्मिक, सांस्कृतिक वारसा, ज्ञानकेंद्रे आणि त्याचा सोळाव्या शतकापासून बाहेरील आक्रमकांकडून झालेला विध्वंस हा कादंबरीचा मुख्य गाभा आहे. अल्पसंख्यांक असलेल्या धर्माच्या मागासलेल्या रुढी, परंपरा, दुराभिमान, अशिक्षित मनोवृत्ती आणि जीवनपद्धती, असहिष्णुता यावर नायिकेच्या तर्फे लेखक प्रहार करतात. तत्कालीन राजकारण, समृद्ध आणि सहिष्णु परंपरेचा स्वार्थासाठी इतिहास बदलण्याचा समकालीन पुरोगामी आणि बुद्धिवादी लोकांचा अट्टाहास, त्यासाठी झालेली एकजूट, वाचकांना चीड आणल्याशिवाय रहात नाही. वर्षानुवर्षे चांगले दडपण्यासाठी चाललेले, जनकल्याणाचे सोनेरी आवरण घातलेले कपटी कारस्थान वाचकांसमोर उघड होते. बुद्धिवादी, सेक्युलर म्हणवणाऱ्या लोकांचा मुखवटा टराटरा फाडते. कादंबरी पूर्णतः सत्य संदर्भावर आधारलेली आहे. संदर्भ ग्रंथांची यादी कादंबरीत लेखकाने समाविष्ट केली आहे त्यामुळे कादंबरीला वास्तवाचा भक्कम आधार आहे. थक्क करणारा लेखकाचा अभ्यास आणि त्याचबरोबर अपरिमित सांस्कृतिक हानी करण्याचे, खरा इतिहास जाणीवपूर्वक दडपण्याचे हे कारस्थान सुज्ञ वाचकाला सुन्न करून टाकते. प्रत्येकाने कर्तव्य म्हणून वाचावी अशी अभ्यासपूर्ण कादंबरी. ©️निशिगंधा 13/10/20. ...Read more

  • Rating StarVrushali Shinde

    कादंबरीचा कालावधी हा साधारण बाबरी मशिद पाडली त्यावेळेचा आहे. बाबरी पाडल्यानंतर सगळ्या मुख्य हेरिटेज स्थळांचं चित्रण करून त्याचा प्रसार करण्याची तेव्हाच्या केंद्र सरकारची योजना होती. त्यातचं हम्पीच्या चित्रीकरणाचं काम "आमिर" ह्या नावाजलेल्या दिगदर्शकार सोपवण्यात आल होतं आणि त्यात त्याला साथ देत होती त्याची पत्नी आणि सुप्रसिद्ध लेखिका "रझिया". documentary बनवताना त्यात मुस्लिम विरोधी भावना निर्माण नाही झाली पाहिजे हा सरकारच अलिखित नियम होता. अलीकडे देशात हिंदू मूलतत्त्ववाद भडकत होता अशा परिस्थितीत देशातल्या समस्त अल्पसंख्यांकांच्या मनातील सुरक्षिततेची भावना द्रुढ व्हावी अशी तेव्हाच्या डाव्या विचारसरणीच्या पक्षांची आणि जातिनिरपेक्षवाद्यांची इच्छा होती. ठरल्याप्रमाणे हम्पीला भेट दिल्यावर फोडलेली नरसिंहाची मूर्ती आणि भग्न झालेली मंदिरं पाहून रझिया सुन्न झाली. हे सगळं कोणी आणि का केलं हे माहिती असूनही तथाकथित secularist लोकांमुळे आपण सत्य जग समोर आणू शकत नाही ह्या भावनेनी ती हतबल झाली. आमिर वरच्या प्रेमापोटी आपल्या धर्माशी आणि वडिलांशी असलेले संबंध तोडून रझियाला २८ वर्षे उलटून गेल्यानंतर सुद्धा ह्या हम्पीच्या फुटलेल्या नरसिंहाने पुरतं छळलं होत. होय तुम्ही बरोबर वाचलंय🙂. कथेची नायिका रझिया मूळची लक्ष्मी नरसिंह गौडा. गांधीवादी विचारांनी भारावलेल्या,एखादं धार्मिक कृत्य करावं तितक्या निष्ठेने रोज सकाळी दोन तास सूत कताई करणाऱ्या नरसिंह अप्पांची एकुलती एक मुलगी. पुण्याच्या फिल्म इन्स्टिटयूट मध्ये शिकत असताना आमिर नामक समवयस्क मुलाच्या प्रेमात पडली. आमिर बद्दल नरसिंह अप्पांना समजल्यावर त्यांनी तिला अनेक मार्गांनी समजवण्याचा प्रयत्न केला परंतु आमिरच्या प्रेमात वाहवत गेलेल्या लक्ष्मीला अप्पांचा बोलणं म्हणजे म्हाताऱ्याचं फुटकळ पुराण वाटलं. लग्नाच्या वेळी आमिर ने तिला धर्म बदलण्याचा आग्रह धरला, सुरवातीला तिने थोडा विरोध दर्शवला परंतु " धर्मावर माझाही विश्वास नाही. आपण दोघेही आधुनिक विचारसरणीचे आहोत. आता तू धर्म आणि नाव बदलणं हा केवळं धोरणाचा भाग आहे. गरिबांसाठी अफूची गोळी बनलेला धर्म आपल्याला कायमचा नष्ट करायचा आहे" असं आमिर ने समजावल्यावर ती तयार झाली. कुठे मानवता हाच धर्म मानणारा आमिर आणि कुठे संकुचित मनाचे अप्पा?? तिचा राग वाढत गेला. तिने हिंदू धर्म हा कसा जातीयवादी आहे, मानवतेचा शत्रू आहे हे जाहीर भाषणातून सांगायला सुरवात केली.तिच्या ह्या विचारांना जातिनिरपेक्षवाद्यांनी समर्थन देऊन उचलून धरलं. लग्नाच्या वेळी आधुनिक वाटणारा आमिर लग्नांनंतर थोडा बदलला . पाच वेळा नमाज, रमजान चे उपवास, तब्लिकी नीतिनियम तिला बंधनकारक झाले. दरम्यान खऱ्या पुरावांच्या आधारे documentary बनवायचा लक्ष्मीचा मानस होता त्याला आमिरने फारकत घेतली त्यामुळे दोघांमध्ये दुरावा आला. त्यानंतर एकट्या पडलेल्या आमिरने शरियतचा दाखला देत दुसरं लग्न हि केलं. ह्या सगळ्या प्रकारामुळे तिला मानसिक धक्का बसला . पुढे वडील गेल्याच कळल्यावर २८ वर्षांनी रझिया तिच्या मूळ गावी परत आली .तिथे तिच्या वडिलांनी २८ वर्षात वाचून काढलेली सगळी पुस्तकं तिने पहिली. पवित्र कुराणचा कन्नड अनुवाद, प्रवादि मोहम्मदची चार वेगवेगळी चरित्र ,सर विल्यम्स ,मार्टिन लिंग्स यांची पुस्तकं, खदीस यांचे खंड, अकबरनामा, बाद्शाहनामा, तुघलकनामा ह्यांसारखे भारत खंडावरील आपला विजय आणि यश यांविषयी मुसलमान इतिहासकारांनी लिहिलेलं बहुतेक सगळे ग्रंथ आणि खंड आणि त्यावर वाचल्याचा खुणा प्रत्येक पानावर होत्या . रझिया ते एक एक ग्रंथ वाचू लागली. मुघल साम्रज्यात एक राजा अकबर सोडून बाकी सगळ्या राजांनी, खासकरून औरंगजेबाने जिहाद च्या नावाखाली मुस्लिमेत्तर लोकांची अमानुषपणे कत्तल केली, सनातन धर्माला संपवण्यासाठी तिथली मंदिर,स्तूप,जैन मंदीर यांचा नाश करून तिथले पंडीत ,आचार्य, भिक्षू, मुनींचा सामूहिक वध केला, जबरदस्तीने धर्मांतर केली. देवगढ सारख्या छोट्या राज्यावर आक्रमण करून तिथल्या राजपुत्राला अटक करून त्याच धर्मांतर केलं , इतकंच नव्हे त्याला हिजडा बनवलं.त्याच राजपूत राजपुत्राच्या अनुभवातून पुढचा इतिहास भैरप्पांनी उलगडला आहे . इ .स . १६६९ मध्ये हिंदूंचं अत्यंत पवित्र स्थान काशी विश्वनाथ मंदीर पाडून औरंगजेबानी तिथे ज्ञानवापी मस्जिद बांधली . मंदिर पाडायचा फतवा निघालाय हे समजल्यावर काही स्थानिक ब्राह्मण पुजाऱ्यांनी निदान देव तरी वाचावा म्हणून शिवलिंग जवळच्या विहिरीत लपवलं. पुढे इ.स.१७७५ मध्ये राणी अहिल्याबाईंनी त्या शेजारीच विश्वनाथाची स्थापना केली. पण मंदिरा समोर असलेला नंदी अजूनही जुन्या विश्वनाथाकडे म्हणजे आत्ताच्या ज्ञानवापी मस्जिद कडे तोंड करून उभा आहे. त्याचा देव तिथून कधीचाच निघून गेलाय हे त्याला माहित असेल का ? काशी मथुरा आयोध्या ह्या व्यतिरिक्त सुमारे ३०,००० मंदीरं नष्ट करण्यात आली हे संशोधनातून सिद्ध झालं आहे. परंतु vote बँकेच्या छुप्या हेतूमुळे राज्यकर्त्यांनी हे उजेडात येऊ नये ह्याचा पुरेसा बंदोबस्त केला आहे. राष्ट्रिय एकात्मता साधण्यासाठी म्हणून सरकार कडून देशातील बुद्धीजीवी, कलाकार , शिक्षण तज्ञांची ३ दिवसांची सभा बोलवून खोटा इतिहास पुढे रेटण्याचा प्रयत्न होतो, तेव्हा रझिया पुराव्यानिशी या गोष्टीला विरोध करते. शास्त्रींसाठी ही घटना अनपेक्षित असते. पुढील परिषदेसाठी रझियाला डावलण्यात येते कादंबरीतला हा भाग देशातील विविध विद्यापीठांतील विचारवंत म्हणवून घेणाऱ्यांचे चारित्र्य उघडे पाडणारा आहे. परिषदेतून बाहेर काढलं तरीही रझिया हार मानत नाही . ती तीचा ५ वर्षांचा अभ्यास पुस्तक रुपाने प्रकाशीत करते. रझियाची कादंबरी प्रकाशित झाल्यानंतर त्यावर हल्लकल्लोळ माजतो, दंगली उसळतात. त्या कादंबरीवर सरकार बंदी घालते, तेव्हा आमीरही रझियाच्या मदतील धावून येतो. कारण रझियाच्या कादंबरीने त्याचे डोळे उघडतात. भैरप्पांनी इतिहासाचे दाखले देऊन भूतकाळाची आणि वर्तमानाची सांगड उत्तमपणे घातली आहे .त्यांचा अभ्यास वाखाणण्याजोगा आहे .जवळ जवळ १३६ दुर्मिळ ग्रंथांचा उल्लेख ह्या कांदबरीत सापडतो. पुस्तक वाचताना कुठेही ते कंटाळवाणं होत नाही. पुस्तकात.बऱ्याच ठिकाणी मराठा साम्राज्य,छत्रपती शिवाजी महाराज तसेच पेशवे बाजिराव बल्लाळ आणि राणी अहिल्याबाई होळकरांचा उल्लेख आहे. मराठा साम्राज्या मुळे हिंदू धर्म अबाधित राहिला हे वाचताना माझं मराठी मन नकळतपणे सुखवालं. महाराजांबद्दलचा आदर द्विगुणित झाला. कोणत्याही धर्मा बद्दल मनात अजिबात तेढ नाही परंतु आमचा इतिहास आमच्या येणाऱ्या पिढ्यां पर्यंत आहे तसाच्या तसा पोहचावा एवढीच माफक अपेक्षा आहे. आम्हाला तो इतिहास नाही बघायचा जो तुम्हाला दाखवायचाय, आम्हाला तो इतिहास बघायचा जो आमच्या पूर्वजांच्या रक्तानी पावन झालाय, जो खरा आहे. साधारण सहाव्या शतका पासून हा हिंदू धर्म परकीय आक्रमण झेलतो आहे आणि अजूनही अबाधित आहे.अशा वेळी गीतेतल्या २ ओळी प्रामुख्याने आठवतात . यदा यदा ही धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत। अभ्युत्थानधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्।। परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्। धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे।। ...Read more

  • Rating StarSantosh Saknur

    खूप अप्रतिम पुस्तक,,, या पुस्तकाचा परिचय लिहायला माझी तेवढी शक्ती नाही प्रचंड वादळ आहे या पुस्तकात,,,भारतीय लोकशाहीची लक्तरे,,सडके पुरोगामी,,धर्मांध शक्ती,,गलिच्छ राजकारण,, खूप काही प्रत्येक वाचन जिज्ञासूंनी वाचावेत असे अप्रतिम पुस्तक

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

NAGKESHAR
NAGKESHAR by VISHWAS PATIL Rating Star
Rahul Patwardhan

विश्वास पाटील याचे लेखणीतून उतरलेली सत्तासंघर्ष कुटुंबातही कसे थैमान घालतो या ज्वलंत व जळजळीत विषयावरील कादंबरी. काल्पनिक पात्रे सत्ताधीश,जेते,योद्धे आदींच्या लढाया, डावपेच, मोहिमा करत नाहीत.ती सत्ता, प्रतिष्ठा, पैसा, प्रभाव कसही करून काबी करण्याच्या जीवघेण्या स्पर्धेतील प्यादी आहेत. भले वजीर,हत्ती,घोडे,उंट नसतीलही; पण तोच झगडा करतात.तसेच वागतात.तसाच खुनशीपणा करतात.तशीच लालसा बाळगतात.तसेच छुपे डावपेच आखतात. तशीच उघड ईर्षा करत मत्सराचे फुत्कार सोडत एकत्र रहातात.तशीच बेपर्वाई दाखवत जीवन जगतात.आणि तितक्याच कोडगेपणे परिणामांना सामोरे जातात. मानवी जीवनातील खेळते प्रवाह व सुप्त अंतःप्रेरणा शेवटी एकच आहेत हे सूत्र मनावर बिंबवतात. काम,क्रोध,मद,मोह इत्यादि षड्रिपू यांनी प्रत्येकाचा भावनिक पिंड बनलेला आहे. कोणी बाह्यजगाने बहाल केलेली पद व सत्ता ही कवचकुंडलांचे आड या तमोगुणांना झाकतो. कोणी यांची ढाल वापरून आपली लालसा व कामना पूर्ण करतो.कुणी या कवचांनी लादलेली जबाबदारी गुंडाळतो व लोक,नोकरवर्ग, कामगार,शेतकरी,मतदार यांना दारीही उभा करत नाही. आणि आपली स्वप्ने व हाव यांचे दावणीला बांधतो. माणस शहरी असोत वा खेडूत , सभ्यता व संस्कृती यांचा किमान सामाजिक बुरखा संपत्ती व ऐयाशी हा भुलभुलैया प्राप्त करणेकरता कसा टरटरा फाडतात याचे बिनधास्त वर्णन "नागकेशर"मध्ये आहे ...Read more

KALAY NAMAH
KALAY NAMAH by EVA HOFFMAN Rating Star
Shrikant Adhav

KALAY NAMAH by EVA HOFFMAN काळ ही संकल्पना सर्वसामान्य माणसाला फारच ढोबळमानानं ठाऊक असते. ‘काल-आज-उद्या’ एवढ्याच खंडित परिमाणांमध्ये काळाकडं पाहिलं जातं. मात्र, माणसाचं शरीर, मन-मेंदू, संस्कृती यांना काळ कसा घडवतो (आणि बिघडवतोही!) यासंबंधीचं वेगळय पद्धतीचं विवेचन या पुस्तकात ाचायला मिळतं. इव्हा हॉफमन यांच्या ‘टाइम’ या मूळ इंग्लिश पुस्तकाचा हा अनुवाद केला आहे प्रा. पुरुषोत्तम देशमुख यांनी.‘काळ’ ही मानवाला नेहमीसाठीच मिळालेली एक श्रेष्ठ देणगी आहे. अस्तित्वात असलेलं हे वास्तव नाकारताही येत नाही किंवा टाळताही येत नाही; पण जगलेल्या काळाचं स्वरूप नाट्यपूर्ण रीतीनं बदलत चाललं आहे. वैद्यकीय प्रगतीमुळे आपली आयुर्मर्यादा वाढते आहे, तर डिजिटल साधनं छोट्या छोट्या घटकांमध्ये काळ दाबून-दडपून बसवतायत. सध्या आपण एकाच वेळी अनेक काल प्रदेशात राहू शकतो; पण काळाच्या कमतरतेची लागण आपल्याला झाली आहे. सध्या आपण खूप वेळ काम करतो. इतकं की, काम आणि विश्रांती यांमधल्या सीमारेषा धूसर झाल्या आहेत. अनेक लोकांच्या आयुष्यात पैशापेक्षा वेळ ही अधिक मौल्यवान चीज झाली आहे. अशा सगळ्या परिस्थितीत आपल्या समजांवर आणि आपल्या स्वत:वर काय परिणाम होतोय? कॉम्प्युटर्स, व्हिडिओ गेम्स आणि तत्काळ संदेशवहन अशांसारख्या अतिवेगवान तंत्रज्ञानाचा आपल्या एकाग्रतेच्या आणि चिंतनाच्या क्षमतांवर काय परिणाम होतो? एकाच वेळी अनेक कामं आणि काळाची शकलं करणारी भावनिक अस्वस्थता गेल्या काही दशकांनी अनुभवली आहे. शरीरविज्ञानशास्त्र आणि बोधावस्थेचं निरीक्षण आपण अधिक सूक्ष्म पातळीवर करतो, तेव्हा आपल्या मनावर आणि शरीरावर होणाऱ्या काळाच्या प्रक्रियांपासून आपण काय शिकतो आहोत?नैसर्गिक मानवी कालिकता अशी काही चीज आहे का, जिच्या पलीकडे जाण्याचं साहस आपण केलं, तर आपला विनाश ओढवेल? जीवशास्त्र ते संस्कृती आणि मनोविश्लेषण ते चेतामानसशास्त्र अशा जीवनातल्या विस्तीर्ण आणि शब्दातीत असलेल्या तत्त्वांचं मूलगामी संशोधन करणारी इव्हा हॉफमन विचारते : आपल्याला जाणवतं तसं, आपण काळाच्या शेवटाकडे जातोय का? ...Read more