ही कहाणी म्हणजे एका अमेरिकन उद्योगाची यशोगाथा आहे. या कंपनीने कठोर परिश्रम, कल्पक बुद्धिचातुर्य, प्रयोग करा; मग चुका झाल्या तरी बेहत्तर! धैर्य आणि अंत:प्रेरणा या सर्वांचे मूल्य काय असते, हे सोदाहरण दाखवून दिले. विशेष म्हणजे मेहनत, निष्ठा, मुल्ये आणि ल्पकता हे उद्योगाचे आधारस्तंभ असतील, तर यश नक्की प्राप्त होते, हे त्यांनी सिद्ध करून दाखवले. या पुस्तकात एका हॅम्बर्गरच्या छोट्या स्टँडवरून कोट्यवधी डॉलर्सची उलाढाल करणारा आंतरराष्ट्रीय उद्योग कसा उभा राहिला आणि त्याने केवळ अमेरिकेचीच नव्हे, तर जगाची खाद्यसंस्कृती कशी बदलून टाकली, याची सविस्तर कहाणी वाचायला मिळेल. ही कहाणी विलक्षण आणि रोचक आहे. ती जिज्ञासूंची बौद्धिक भूक भागवेल, तर नव्या उद्योजकांसाठी प्रेरणादायी ठरेल. ...Read more

जॉन एफ. लव्ह या लेखकाने लिहिलेल्या ‘मॅकडोनल्ड्स बिहाइंड दी आर्चेस’ या मूळ इंग्रजी पुस्तकाच्या (प्रथमावृत्ती १९८६) १९९५ च्या सुधारित आवृत्तीचा मराठी अनुवाद रोटेरियन असलेले उद्योगपती डॉ. सुधीर राशिंगकर यांनी अत्यंत सोप्या अशा मराठी भाषेत केला आहे. आकडेारी १९९५ ची आहे. त्यात आता भरपूर वाढ असणार. आज ही वाढ अब्जावधी डॉलर्सची आहे. या पुस्तकाची मांडणी एकूण १७ प्रकरणात करण्यात आली असून त्याद्वारे एका अमेरिकन उद्योगाची आंतरराष्ट्रीय भरारीची कहाणी मांडण्यात आली आहे. मॅकडोनल्ड्सचे मुख्यालय ओक ब्रुक, इलिनॉइस या शिकागोच्या पश्चिमेकडील उपनगरात आहे. इमारतीचे नाव ‘मॅकडोनल्ड्स प्लाझा’. तिथे आठव्या मजल्यावर एक छोटी गोलाकार आकाराची कॉन्फरन्सची खोली जिला वॉर रूम असे नाव आहे. तिथे सर्वजण बसून धोरणांबाबत मनमोकळी चर्चा करतात. ‘मॅकडोनल्ड्स’ ही जागतिक पातळीवर सर्वांत जास्त ओळखली जाणारी किरकोळ विक्रीची व्यापारी निशाणी (ट्रेडमार्क) आहे. कार्यपद्धतीचा इतिहास याच्या कार्यपद्धतीचा इतिहास म्हणजे अशा एका संस्थेची कथा आहे, की जिने अनेक नव्हे तर शेकडो उद्योजकांची ताकद कामाला लावली. या पुस्तकात केवळ मॅकडोनल्डचा संस्थापक क्रॉक याचीच केवळ कथा नाही. त्यामध्ये मॅकडोनल्ड बंधू, पुरवठादार, अर्थसाहाय्य करणारे, फ्रॅंचाईजी शिवाय सुरुवातीच्या काळातले कर्मचारी ज्यांनी या कंपनीला ‘फास्ट फूड’च्या उद्योगातील निर्विवाद अजिंक्यपद मिळवून दिले. कंपनीच्या यशासाठी आवश्यक अशा गुंतागुंतीच्या अर्थ पुरवठ्याच्या योजना आत दिल्या आहेत तसेच दर्जा, सेवा व स्वच्छतेसंबंधी असलेली कंपनीची बांधिलकी दाखवून दिली आहे. रे क्रॉकच्या व्यवस्थापकीय सिद्धांतात अपयशाचा धोका पत्करण्याची आणि झालेल्या चुका मान्य करण्याचीही तयारी ठेवणे याला फार महत्त्व होते. उद्योगाचे आधारस्तंभ या उद्योगाचे तीन आधारस्तंभ असलेले फ्रॅंचायझी, अधिकारी व पुरवठादार परस्परांशी सहकार्य करतात. त्यावरून हे दिसून येते की, आपापल्यापरीने ते स्वतंत्र उद्योजक आहेत. कोणीही कोणाचे मालक नाहीत. यामध्ये गुंतलेल्यांसाठी आर्थिक उत्पन्न व दर्जा आणि सेवा व स्वच्छतेचे प्रमाण समान आहे. या व्यतिरिक्त त्यांच्यात कोणतेच साम्य नाही. यामुळे या कंपनीत कोण कशाचा प्रमुख आहे हे कित्येक वेळा कळत नाही. अडचणींवर मात एखाद्या अन्य कंपनीत होते तसेच इथेही औद्योगिक क्षेत्रातले राजकारण घुसले, वादावादी, चढाओढ, कुरघोड्या, संघर्ष आले; पण रे क्रॉक व त्यांच्या निष्ठावंत कर्मचाऱ्यांनी मात केली. प्रसंगी शासकीय व न्यायालयीन यंत्रणेतील अडचणींना, नागरिकांच्या रोषाला व वंशभेदाच्या आंदोलनाला तोंड द्यावे लागले. वर उल्लेख केलेले सर्व कसकसे घडत गेले व त्यातून कंपनी केवळ सावरलीच नाही, तर भक्कम पायावर कशी १९९५ पर्यंत विस्तारत गेली आणि पुढेही वाढत आहे. हे सर्व मुळातून पुस्तकात दिलेले वाचणे जरूरीचे आहे. मॅकडोनल्डच्या या प्रकारच्या व्यवसायाचे एक वैशिष्ट्य पुन्हा सांगितले पाहिजे. इतरांना श्रीमंत करून तुम्ही श्रीमंत होऊ शकता हे या प्रयोगाने सिद्ध केले आहे. Let you associates be milliners, so that you become billionaire हे सूत्र अनेकांना प्रेरित करू शकेल. हे पुस्तक प्रत्येक भारतीय तरुणाने तसेच ज्यांना उद्योजक बनायचे आहे त्यांनी वाचलेच पाहिजे. त्यामुळे त्यांना उद्योजक होण्याची प्रेरणा मिळेल व कोणताही उद्योग करताना काय काय संकटे येतात व त्यावर मात करून पुढे कसे जायचे याबद्दलचा दृष्टिकोन विकसित होईल. हे पुस्तक वाचताना एक कादंबरी वाचत आहोत असा सुखद अनुभव वाचकांना दिल्याबद्दल डॉ. सुधीर राशिंगकर यांना विशेष धन्यवाद व अभिनंदन! ...Read more

मॅकडोनल्ड्स या साखळी दुकानांनी सारे जग पादाक्रांत केले आहे, असे म्हटले तर वावगे ठरणार नाही. हॅम्बर्गरच्या छोट्या स्टँडवरून कोट्यवधी डॉलरची उलाढाल करणारा हा आंतराराष्ट्रीय उद्योग उभा तरी कसा राहिला, याचे दर्शन या पुस्तकातून होते. वंâपनीची स्थापना, प्ररंभीचा प्रवास, नंतर कंपनीचे पब्लिक लिमिटेडमध्ये झालेले रूपांतर, पुढे आलेल्या आव्हानांशी सामना अशा टप्प्यांमधून हे लेखन केले आहे. विशेष म्हणजे यशासाठी आवश्यक असलेल्या गुंतागुंतीच्या अर्थपुरवठ्याच्या योजनांची माहितीही पुस्तकातून मिळते. दर्जा, सेवा आणि स्वच्छतेसंबंधी असलेला आग्रह, प्रसारमाध्यमांमधून केलेला प्रसार आदींबरोबरच मॅकडोनल्ड्सचा संस्थापक रे क्रॉक याचीही ही कहाणी आहे. ...Read more