* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: PAHILE PAN
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788171617296
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 124
  • Language : MARATHI
  • Category : ESSAYS
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO OFFER - 119 BOOKS
Quantity
THIS IS A SET OF TWENTY SHORT ESSAYS FROM THE VAST COLLECTION OF ESSAYS BY THE EMINENT AUTHOR. THE TOPICS ARE A COMBINATION OF POETRY, HUMOUR AND PHILOSOPHY. KHANDEKAR HAD HIS OWN ASSUMPTIONS ABOUT THE NATURE OF SHORT ESSAYS. HE BELIEVED IN JUST A TOUCH OF HUMOUR WITH LITTLE BIT OF POETIC LANGUAGE AND TRACE OF PHILOSOPHY. HE WAS A MAN OF FEW WORDS LOADED WITH DEEP MEANING. HIS ESSAYS ARE GENERALLY A MIXTURE OF IMAGINATION, FEELINGS AND THOUGHTS. IN HIS MIND’S EYE, HE ALLOWS HIS IMAGINATION TO RUN FAR AND WIDE. READING HIS ESSAYS WILL BE A TREAT TO MIND AND EYES.
श्री. वि. स. खांडेकर यांच्या मंझधार या मूळ बृहद्संग्रहातून वेगळ्या काढलेल्या वीस लघुनिबंघांचा हा संग्रह आहे. काव्य, विनोद व तत्वज्ञान यांचा त्रिवेणी संगम साधण्याचा प्रयत्न या संग्रहात ग्रथित केलेल्या लघुनिबंधात दिसतो. लघुनिबंधातील काव्यस्थळं मावळत्या सूर्याच्या सौम्य सोनेरी छटांसारखी असावीत, त्यातला विनोद हा अर्धवट मिटलेल्या कमळांसारखा मोहक, पण नाजूक... पोट धरून हसवणारा नव्हे, नुसता गालाला खळी पाडणारा... असावा, आणि त्यातून सूचित होणारे तत्त्वविचार क्षितिजावर नुकत्याच चमवूÂ लागलेल्या चांदण्यांप्रमाणे विरळ, पण सुंदर असावेत, अशा आदर्श लघुनिबंधाविषयीच्या श्री. खांडेकरांच्या धारणा होत्या. प्रत्यक्षात श्री. खांडेकरांच्या लघुनिबंधांत तत्त्वदर्शन, भावनाविहार आणि कल्पनाविलास हे तीन गुण प्रकर्षानं आढळत असले, तरी आणखी एका महत्त्वाच्या वैशिष्ट्याचा उल्लेख आवश्यक आहे. तो आहे विचारशक्तीचा उच्छृंखल विलास. हा असा गुणसंपन्न लघुनिबंधसंग्रह वाचकांना नक्कीच मंत्रमुग्ध करील, असा विश्वास वाटतो.
Video not available
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #पहिले पान
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKMAT 15-04-2018

    प्रतिभावंत ललित निबंधकार... खांडेकरांचे अभिजात ललित निबंध आपल्याला त्यांच्या विस्तृत अनुभव विश्वात घेऊन जातात, त्यांच्या तरल, कल्पनाशक्तीचे दर्शन घडवतात, आणि सुंदर भाषाशैलीने प्रभावित करतात. ते वाचत असताना आपल्या लक्षात येते, की प्रतिभासंपन्न ललित नबंधकाराला विषयांची कमतरता कधी जाणवतच नाही. कारण साध्या विषयातला अपेक्षित आनंद किंवा मोठा आशय शोधून काढणे हे कवीप्रमाणे लघुनिबंधकाराचेही कार्य असते. त्यामुळेच लोकांना क्षुद्र आणि निरर्थक वाटणाऱ्या विषयातलासुद्धा आनंद त्याला हळुवारपणे टिपता येतो आणि वाचकांपर्यंत पोहोचवता येतो. -अरविंद बोंद्रे ...Read more

  • Rating StarNEWSPAPER REVIEW

    कोमल कविमनातून अंकुरलेले पहिले पान… वि. स. खांडेकर यांच्या ‘मंझधार’ या ६१ लघुनिबंधांच्या मूळ संग्रहातून वेगळ्या काढलेल्या वीस लघुनिबंधांचा हा ‘पहिले पान’ नावाचा संग्रह आहे. या संग्रहातील प्रत्येक लघुनिबंध म्हणजे रम्य कल्पनाविलास तर आहेच; पण त्याबरोरच जीवनाचे तत्त्वज्ञानही त्यातून सूचित केले आहे. कोमल, सात्त्विक असा वाचनात रमविणारा तसेच अंतर्मुख करणारा जणू काव्यानुभवच आहे. ‘पहिले पान’ निबंधात कादंबरीसाठी पहिले पान लिहायला सुरुवात करण्यापूर्वी प्रतिभावंत लेखकाच्या मन:स्थितीचा अस्वस्थपणा दाखवला आहे. जणू काही कळीला फुलण्याच्या आधी जाणवणारा अस्वस्थपणा! जनमाला येणाऱ्या अपत्याच्या कल्पनेने आईच्या अंत:करणातले कोमल भाव, मनातली आंदोलनं वाचताना वाचकही त्या रम्य, उदात्त कल्पनेशी एकरूप होतो.’ ‘संसार’ या लघुनिबंधात संसारात सुख अधिक, की दु:ख अधिक हा बाह्यत: हास्यास्पद वाटणारा प्रश्न लेखकाच्या व वाचकाच्या मनात अनेक प्रश्न निर्माण करतो. तरीही शेवटी, संसार हा बाह्यत: भोगाने घडविलेला असला तरी त्याचा ..... त्यागाचा आहे. या निष्कर्षाप्रत लेखक येतातच. लेखकांनी निसर्ग सान्निध्याचा घेतलेला उत्कट अनुभव व आस्वाद विलोभनीय आहे. मग तो ऊबदार समुद्रस्नानाचा अनुपम असा उन्माद असो किंवा आपल्या माथ्यावर पसरलेल्या सशापासून हत्तीपर्यंत निरनिराळ्या आकारातील पांढऱ्याशुभ्र ढगांच्या सुंदर दृश्याचा आविष्कार असो. लेखक मनातील आठवणीच्या पेटीत रमून जातात. या आठवणी म्हणजे आयुष्यातील संचित सुख आहे. त्या जीवाभावाच्या मैत्रिणीप्रमाणे आयुष्यात सदैव साथ देतात. पुरोगामी सुधारक होण्याच्या नावाखाली आपले जीवन अधिकाधिक रुक्ष, रटाळ होऊ लागले आहे, हे सुचविणारा ‘पार्श्वसंगीत’ हा लघुनिबंध! लग्न हे रमणीय उद्यानात किंवा जलाशयाच्या काठी व्हायला पाहिजे. निसर्ग आणि मनुष्य यांच्यातील नाते यंत्रयुगात विरळ होत चालले आहे. काव्यमय अशा गोरज मुहूर्तावरील लग्न म्हणजे दोन जीवांना एकजीव करणारा सुंदर मधुर क्षण! हा मुहूर्त शोधून काढणाऱ्याला लेखकांनी महाकवी संबोधले आहे. ‘आवडते फूल’ या लघुनिबंधात लेखक हळुवार होतात. बकुळीची पिटुकली फुले, चिमुकली जाई जुई, रंगाची राणी अबोली, सुगंधाची राणी रातराणी या सर्व फुलांनी खरोखरच आपले जीवन धुंद केले आहे. म्हणूनच ‘तुमचे आवडते फूल’ या यक्षप्रश्नाला ‘जगातली सर्व फुले न पाहिलेली सुद्धा!’ हेच उत्तर यथार्थ वाटते. अनेकवेळा उदासीनपणाच्या छायेत माणूस जगतो. ‘स्टेशन’ या निबंधातून लेखकांनी उदासीनपणा झटकून जीवनाकडे पाहण्याचा आपला रसपूर्ण दृष्टिकोन प्रगट केला आहे. जीवन म्हणजे हासू, आसू, दया, प्रेम, त्याग, वात्सल्य, या सर्वांचे संमेलनच जणू! माणसाच्या मनातले सारे सूक्ष्म सुगंध एकमेकांना जाणवले तर दु:ख किती सुसह्य होतील हा लेखकाचा आशावादी दृष्टिकोन ‘जुनी पाती’ या निबंधात प्रगट होतो. ‘झोपाळा’ या निबंधात विनोदाचा मोहकपणा वाचकाला खुलवितो. ‘चांगली जागा मिळायला विशेषत: झोपाळा टांगता येईल असे घर मिळण्यासाठी भाग्य लागते,’ हे आपले म्हणणे विनोदी शैलीत पटविले आहे. अनेक प्रकारच्या तथाकथित आरामशीर बैठका व विश्रांतिस्थाने आपल्याला नकोशी का वाटतात व हृदयातील झऱ्यांना पाझर फोडणारी जादूची शक्ती झोपाळ्यात कशी आहे याचे रहस्य उलगडून सांगणारे रोमांचक वर्णन केले आहे. तसेच चौदा आण्याच्या सौद्यातला आनंद सांगणारा मंडईतील सर्वसामान्य पण अपूर्व अनुभव काव्यमय आहे. मिरची, कोथिंबीर, भोपळे, शेपू, वरकरणी रुक्ष दिसणाऱ्या भाज्यांचे सौंदर्य पाहायला लेखकांसारखे कोमल कविमनच हवे. अन्यथा व्यवहारापलीकडे व उपयोगापलीकडे अशा वस्तूंचा आपण विचारच करत नाही. ‘पुस्तकातल्या खुणा’ हा मनाला खरोखरच भिडणारा निबंध. परत परत वाचावासा वाटणारा! पुस्तकातील निळ्या तांबड्या खुणांप्रमाणेच आपल्या जीवनग्रंथातही आपण पानापानावर पैशामधून प्रतिष्ठेपर्यंत अनेक गोष्टी लिहितो. खुणा करतो. तेच आयुष्यातील अमर धन असते. त्यांच्या आठवणीतच जगण्यात मोठा आनंद आहे. हे जीवनाविषयीचे तत्त्वज्ञान वाचकाला अंतर्मुख करते. अशा तऱ्हेने अनेक सोप्या विषयांना धरून ‘मच्छरदाणी’, ‘पतंग’, ‘उपदेश’, ‘फुलपाखरू’, ‘पांढरे ढग’ या निबंधांतून लेखकांनी केलेल्या मनोगतातून त्यातील कल्पनारम्यता, सहजसुंदरता, जीवनाविषयीचे मार्मिक तत्त्वज्ञान वाचकाला अंतर्मुख करते व मार्गदर्शनपर ठरते. पुस्तक वाचून संपविल्यावर असे वाटते, की निबंधांचे वेगवेगळे संग्रह करून वाचकाचा आनंदही सुटसुटीत सोयीस्कर केला आहे की काय? सर्व लघुनिबंधांचा एकत्र संग्रह वाचण्यात, तोही कोणत्याही वयात वाचण्यातील सुख काही औरच आहे. मुखपृष्ठावरील चित्र सुचक व सुंदर आहे. पुस्तकाची ही नवीन आवृत्ती जुन्या व नव्या पिढीतील वाचकांना निश्चितच आवडेल. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

SHIVCHARITRAPASUN AAMHI KAY SHIKAVE
SHIVCHARITRAPASUN AAMHI KAY SHIKAVE by DR.JAYSINGRAO PAWAR Rating Star
Ajay Bobade

छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जीवनातील काही घटनांबाबत ऐतिहासिक माहिती देणारे पुस्तक आहे. यांमध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांची हिंदवी स्वराज्याची संकल्पना, त्यांचे धर्मनिरपेक्ष धोरण, रयत व कल्याणकारी प्रशासन, त्यांचा राज्याभिषेक यासंदर्भात लिहीलेले छोटेलेख आहेत. त्याचबरोबर छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आरमार, छत्रपती शिवाजी महाराजांनी जीवनात केलेली एकमेव आरमारी मोहीम म्हणजेच `बसरूर ची मोहीम` याबाबत माहिती आहेच, त्याचबरोबर छत्रपती शिवाजी महाराज व इंग्रंज यांचे संबंध व छत्रपती शिवाजी महाराजांवर सुरतेच्या मोहिमेदरम्यान झालेला खुनी हल्ली याबाबत माहिती आहे. सर्वांनी जरूर वाचावे असे. मला पुस्तकातील आवडलेले एक वाक्य :- "शिवाजी राजा हा इतिहासावरही मात करणारा राजा होता." ! ...Read more

MAZA GAON
MAZA GAON by RANJEET DESAI Rating Star
Bageshree Deshmukh

#रणजितदेसाई #माझागाव उन्हाळ्याची सुट्टी म्हणजे पुस्तकांच्या राशीत लोळायचं, उठायचं बसायचं, अखंड वाचायचं. पुस्तकं म्हटले की रणजित देसाई हे नाव मला वगळता येत नाही. या वेळी "माझा गाव" नावाचं पुस्तक हातात घेतलं. सध्याच्या वातावरणात जिथे कोरोनाने धुमाकू घातलाय त्यापासून तुटून एका वेगळ्याच गावी जाऊन बसले. बेळगावच्या परिसरातले डोंगर- टेकाडातले गाव. गावात नदी आहे, देऊळ आहे, विविध जातीचे थर आहेत कुलकर्णी- पाटलांची सत्ता आहे. पण त्या सत्तेत स्वार्थापेक्षा एकमेकांना जगवण्यासाठी लागणारा माणुसकीचा खळाळता झरा आहे. म्हणूनच गावावर अनेक संकटं येऊन गेली तरी माणसा- माणसांतला ओलावा आटलेला नाहीय... कथेचा सुत्रधार त्याचं हे गाव सोडून निघाला आहे, त्याच्या मनात आठवणींनी गर्दी केलीय. नदीकाठाला वळसा देऊन तो पुढे जाताना, टेकडीवरचं लक्ष्मीचं देऊळ त्याच्या नजरेत भरतंय. समोरच्या पांधीतून पुढे जाऊन पुर्वेची टेकडी ओलांडली की तालुक्याला जाणा-या बसने तो बेळगावी जाणार आहे... त्याचं मन भरून आलं आहे. या उंचावरच्या पांधीतून पलीकडे गेला की गाव दृष्टीआड होईल याची त्याला जाणीव आहे. न राहवून मागे वळून पाहताना एकाच ठिकाणी खिळल्यागत तो उभा राहिला आहे. दूर माडांच्या चौकोनाकडे त्याची नजर लागलीय. त्या चौकोनी जागेतच त्याचा दिमाखदार वाडा उभा आहे. इनामदारांचा वाडा. आणि हे स्वतःचं गाव सोडून, भविष्याकडे वाटचाल करताना त्याचं मन त्या वाड्यात, नव्हे. वाड्यातल्या एका व्यक्तीत अडकले आहे.... ती व्यक्ती त्याच्याशिवाय किती एकटीये, याची जाणीव त्याच्या भारलेल्या मनाला अधिकच अस्वस्थ करते आहे..... या पार्श्वभुमीवर सुरू झालेली गोष्ट आपल्याला त्या काळातल्या इनामदारकी. सत्तालोलूप नसलेली पण आपल्या पाखराखाली असलेल्या गावाचं आपण काय आणि कसं देणं लागतो याची जाणीव मनात सतत जागृत असलेले अप्पासाहेब या कथेचे नायक असल्यासारखे शोभतात. अप्पासाहेबांचा मुलगा त्यांच्या अगदीच विरोधी वृत्तीचा. बाहेरख्याली सुद्धा. तोच आपला अधिकृत वारस असल्याने अप्पासाहेबांची पदोपदी होणारी कोंडी. सोन्यासारखी सून, उमा. तिचे तुटलेले माहेर. लग्न होऊन दहा वर्षे उलटून गेली तिला मूल नसल्याने तिची होणारी तगमग आणि अप्पासाहेबांचा दुसरा मुलगा म्हणजेच कथेचा सुत्रधार, जयवंत तो अवघा आठ वर्षांचा. म्हणजे उमा घरात आली तेव्हा दोन वर्षांचा जयवंतच जणू तिचे मूल. त्याने फक्त उमेच्या पोटी जन्म घेतलेला नाही. पण उमेने आईची जागा भरून वर काकणभर जास्तच त्याच्यावर माया केलेली आहे. शेजारी राहणारे तात्यासाहेब गावातले मानलेले ब्राह्मणाचे घर आहे. तात्या- अप्पा बालपणीचे मित्र आहेत. तात्या आणि काकूने गावाला आपलंस केलंय ते फक्त त्यांच्या प्रेमाने नव्हे तर ते गावचे अनाधिकृत वैद्य आहेत. कुठल्याही व्याधीवर तात्या उपचार करू शकतात. ते वैद्य म्हणून धावत जातात तेव्हा त्यांना कुठलाही धर्म, जात त्याज्य नाही. एक आदर्श गाव कदाचित रणजित देसाईंच्या मनात रेंगाळत असावा. त्यातून त्यांनी या पुस्तकाचं लेखन केलं असावं. जिथे वर्षानुवर्ष जमीनदारकीने पिचलेला समाज भारताच्या इतिहासाने पाहिला आहे, तिथे देसाईंच्या या पुस्तकात माणुसकीने व्यापलेला गाव, समाज पाहिला की जाणवतं असं काही खरोखरच असलं असतं तर आपला समाज फार पूर्वीच माणुसकीने ओतप्रोत, समृद्ध असा झाला असता. जगावर, भारतावर कुठलीही आपदा कोसळल्यावर लोकांनी सर्व थरांतून मदत करावी. एकमेकांना जगवावे हे आवाहन करण्याची वेळ आली नसती. कृती आपोआप घडत गेली असती. तो समाज- स्वभाव ठरला असता. अतिसुखाने नांदणा-या गावात जत्रा भरतात, सोहळे होतात. अप्पासाहेब सूनेवर प्रेम-माया- विश्वास आपल्या पोटच्या पोरापेक्षा अधिक करतात. आपल्या पोरांत असलेल्या दुर्गुणांमूळे या घरात आणलेल्या या मुलीला "पुरेसे" सुख मिळालेले नाहीये, याची जाणीव अप्पासाहेब ठेवून आहेत. आपल्या अवती- भोवती कुठे अशी व्यक्ती सापडते का, आपण शोधत राहतो. गावावर अनेकवेळा अनेक संकटे येतात. अप्पासाहेब धिरोदात्त. परोपकारी. एकदा गावावर महामारी ओढवते. माणसे पटापटा गळून जातात. प्रेतांची विल्हेवाट लावायला तरूण धजावत नाहीत. अप्पसाहेब स्वतः तिरडी धरायला पुढे होतात तसा गाव जागा होतो. पुढे दुष्काळ येतो. अप्पासाहेब धनधान्याचे कोठार खुले करून देतात. गाव इनामदारांचे कोठार बघता बघता रिकामे करतात. अप्पासाहेबांच्या मुलावरच त्याच्या आततायी स्वभावामुळे बाहेरख्यालीपणामुळे नको ते बालंट येतं. तेव्हा मात्र हवालदिल अप्पासाहेब, ज्याला मायेने गोंजारलं तेच गाव यावेळी अप्पासाहेबांच्या विरोधात उभं ठाकल्यावर हललेले अप्पासाहेब देसाई लेखणीतून उभे करतात. गावात पडलेली दुफळी पुन्हा कसबाने जोडून घेतात. गाव पुन्हा अप्पासाहेबांना मानू लागतं. आपल्याला अप्पासाहेबांची काहीही घडलं तरी माझ्यावर कलंक नको ची भुमिका क्षणभर व्यथित करते. त्या पेक्षा जास्त तात्यासाहेबांतले राजकारण पाहून आपण दिग्मुढ होतो. या ठिकाणी देसाईंनी हे राजकारण ब्राह्मण तात्यांनाच का खेळायला लावले, आपण विचारात पडतो. तात्यांची झाकली मुठ, उघडी झाल्यावर, एकाएकी व्यक्तीरेखातला हा बदल पचायला जड जातो. गावावरच्या एका दरोड्यात अप्पासाहेब स्वतः लढून मृत्यूमुखी पडतात तेव्हा मात्र आपण लार्जर दॅन लाईफ कॅरेक्टर वाचतो आहोत असा भास होतो. आपल्याला उमा मात्र कथेत धरून ठेवते. एका पातळीवर या अनेक गोष्टी घडत असताना, अप्पासाहेब -उमा, जयवंत- उमा यांच्यातील संवाद आपल्या मनातली हळवी तार छेडून जातातच. वहिनी दीरातले हे संवाद. मर्यादाशील असले तरी, त्यांच्यातलं आई मुलाचं नातं सतत आपल्याकडे डोकावून पहात असतं. देसाईंचे हेच कसब हाती घेतेलेले पुस्तक सोडू देत नाही. जयवंताची एक- एक करून प्रेमाची माणसं गळून गेली आहेत आणि तो वरच्या शिक्षणाकरता हे गाव सोडून जातो आहे. पांधीच्या तोंडाशी त्याला त्याचा जीवनपट उलगडत जातोय. "माझा गाव" म्हणून अप्पासाहेबांची ही कथा तो आपल्याला सांगतो आहे. हे गाव सोडून जाताना, वाड्यात नवरा असला, तिचा तो सहचर असला तरीही, अप्पासाहेब आणि तो नसल्यावर तिथे त्याची उमावहिनी किती एकटी आहे, याची जाणीव होऊन पाय जागीच खिळले आहेत. डोळ्यांतून पाणी अखंड खळतंय.... वाड्याकडे पाहून त्याचे हात जोडले गेले आहेत. "तुला माहिती आहे, तू हाक मारशील तेव्हा मी धावत येईन" असे स्वतःशीच बोलून तो पांधीतून दिसेनासा झाला आहे.... ...Read more