* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: RANPHULE
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177662405
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 96
  • Language : MARATHI
  • Category : ESSAYS
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO OFFER - 119 BOOKS
Quantity
THE WILD FLOWERS: THE SHORT ESSAYS INCLUDED IN THIS COLLECTION UNDER THE NAME "RANPHULE` WERE WRITTEN BY V. S. KHANDEKAR DURING 19271961. THEY WERE NOT PUBLISHED UNDER ONE TITLE TILL THE YEAR 2002. IT IS TRUE THAT HOWEVER BEAUTIFUL THE WILD FLOWERS FAIL TO ATTRACT ATTENTION, BECAUSE THEY REMAIN DESERTED, UNTOUCHED. THE ESSAYS IN TRUE SENSE RESEMBLE THE WILD FLOWERS, THEY ARE VARIED IN COLOUR, FRAGRANCE, SHAPES AND EACH IN TURN IS AN EXAMPLE OF ETERNAL BEAUTY. WE ARE PRESENTING THESE WILD FLOWERS BLOOMING IN THE ORCHARD OF MARATHI LITERATURE ESPECIALLY FOR THE CURIOUS TRUE LOVERS OF LITERATURE, FOR THE STUDIOUS RESEARCHERS, FOR THE PONDEROUS WAYFARER TO ALLOW THEM TO ENJOY THEIR BEAUTY. IN THESE SHORT ESSAYS YOU WILL BE MEETING THE MATURED THINKERS. MANY PEOPLE HAVE OFTEN THOUGHT THAT V. S. KHANDEKAR ALWAYS REPRESENTED HIGHER CLASS, BUT THESE ESSAYS WILL THROW LIGHT ON THE FACT THAT HE WAS ALSO THE SAVIOUR OF NEGLECTED AND DOWN TRODDEN PEOPLE. HIS INNOVATIVE PICTURISATION OF KAPINJAL, MAHASHWETA, PUNDARIK, VIKARNA, RAMDAS, HANUMAN, PENDYA, VRIDDHAR, ETC. WILL GIVE US A NEW INSIGHT. THIS COLLECTION IS A COMBINATION OF RURAL SWEETNESS AND URBAN SOURNESS. THIS IS A MAGICAL POTENT OF EXCLUSIVE MIXTURE. IF YOU PRESERVE IT, SAFEGUARD IT, IT WILL BECOME MORE EXPLOSIVE, SO IT IS BETTER TO READ IT AND DIGEST IT, ISN`T IT?
‘रानफुले’ हा वि. स. खांडेकरांनी सन १९२७ ते १९६१ या कालखंडात लिहिलेल्या परंतु अद्याप असंकलित राहिलेल्या लघुनिबंधांचा संग्रह. यात वाचकांना रानफुलांच्या रंग, गंध, आकार, सौंदर्याचा अस्सलपणा अनुभवायला मिळेल. रानफुले सुंदर असली तरी बऱ्याचदा उपेक्षित नि अस्पर्शित रहातात. मराठी साहित्य वाटिकेतून विहार केलेल्या अभ्यासू, संशोधक वाटसरुंचे या देशीकार सौंदर्य लेण्यांकडे अद्याप लक्ष कसं गेलं नाही याचं आश्चर्य वाटल्यावरून ती जिज्ञासू नव वाचकांसाठी मुद्दाम खुडून आणलीत. या लघुनिबंधातून तुम्हास खांडेकरांमधील विकसित, प्रौढविचारक भेटेल. खांडेकर पांढरपेशांचे प्रतिनिधी लेखक होते म्हणणाऱ्यांना या संग्रहातील अनेक निबंध ते वंचित, उपेक्षितांचे वाली कसे होते ते समजावतील. कपिंजल, महाश्वेता, पुंडरीक, विकर्ण, रामदास, हनुमान, पेंद्या, वृद्ध इत्यादी चरित्रांचे खांडेकरांनी केलेले अभिनव चित्रण प्राचीन साहित्याकडे आपणास नव्या दृष्टीने पहाण्याची शिकवण देईल. या संग्रहातील निबंधात गावरान मेव्याची मिठास जशी आहे तशी विलायती इलायचीची उग्रताही ! अनोख्या मिश्रणांचं हे अद्भुत रसायन ! जपाल, ठेवाल तसं कालौघात ते अधिक विस्फोटक होत राहणार, म्हणून वाचून रिचवणंच श्रेयस्कर नाही का?
Video not available
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #रानफुले
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKMAT 15-04-2018

    प्रतिभावंत ललित निबंधकार... खांडेकरांचे अभिजात ललित निबंध आपल्याला त्यांच्या विस्तृत अनुभव विश्वात घेऊन जातात, त्यांच्या तरल, कल्पनाशक्तीचे दर्शन घडवतात, आणि सुंदर भाषाशैलीने प्रभावित करतात. ते वाचत असताना आपल्या लक्षात येते, की प्रतिभासंपन्न ललित नबंधकाराला विषयांची कमतरता कधी जाणवतच नाही. कारण साध्या विषयातला अपेक्षित आनंद किंवा मोठा आशय शोधून काढणे हे कवीप्रमाणे लघुनिबंधकाराचेही कार्य असते. त्यामुळेच लोकांना क्षुद्र आणि निरर्थक वाटणाऱ्या विषयातलासुद्धा आनंद त्याला हळुवारपणे टिपता येतो आणि वाचकांपर्यंत पोहोचवता येतो. -अरविंद बोंद्रे ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAMANA (kOLHAPUR) 05-01-2003

    वि. स. खांडेकर यांनी लघुनिबंध या फॉर्ममध्ये अनेक प्रयोग केले. त्यांच्या लघुनिबंध लेखनाची सुरुवात १९२७ मध्ये झाली. त्यांचे लघुनिबंध वाचकांशी संवाद साधणारे, त्याला आपलेसे करणारे होते. विविध नियतकालिके, दिवाळी अंकांमधून प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या लघुनिंधांना लोकप्रियता मिळत होती. १९२७ ते १९६१ या कालावधीत खांडेकरांनी लिहिलेल्या परंतु अप्रकाशित राहिलेल्या लघुनिबंधांचा ‘रानफुले’ हा संग्रह मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केला आहे. डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी संपादित केलेल्या या संग्रहात १६ लघुनिबंध असून ते खांडेकरांच्या लेखनवैशिष्ट्यांची साक्ष देणारे आहेत. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL 27-03-2005

    न खुडलेली ‘रानफुले’… डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी वि. स. खांडेकर यांचे असंकलित साहित्य पुस्तकरूपाने संकलित करण्याचा चंग बांधून बरेच ग्रंथ अलीकडे प्रसिद्ध केले आहेत. त्यातीलच एक ग्रंथ म्हणजे ‘रानफुले’ हा लघुनिबंध संग्रह होय. लघुनिबंधाचा जनक कोण, फडके कीखांडेकर, हा वाद आता जुना झाला. तथापि खांडेकरांच्या इतर साहित्याप्रमाणे त्यांचा लघुनिबंधही आज तेवढाच लोकप्रिय आहे. तसे पाहता तयांचा लघुंनिबंध फडक्यांच्याच वळणाचा आहे. तरीही त्यातील विचारसौंदर्यामुळेच तो आजही टिकून आहे. या पुस्तकाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे यातील लघुनिबंध हे असंकलित स्वरुपात अनेक नियतकालिकांतून विखुरलेले होते. त्यांना परिश्रमपूर्वक संकलित करून डॉ. लवटे यांनी वाचकांची मोठीच सोय केली आहे. लघुनिबंध या वाङ्मय प्रकाराच्या स्वभावाप्रमाणेच येथील निबंध अनेक विषयांवर लिहिले गेले आहेत. त्यातून खांडेकरांची कल्पकता, नर्मविनोदी शैली ठिकठिकाणी जाणवते. उदाहरणार्थ : पांढारपेशी लोकांच्या आणि मुलांच्या भिरूपणाविषयी आजवर बरेच बोलून झाले आहे. पांढरपेशी म्हणजे भित्रा असेही समीकरण रूढ झाले आहे. (इति व. पु. काळे). त्याच पद्धतीने पांढरपेशी मुलांविषयी लिहिताना खांडेकर सहजपणे सांगून जातात की, पांढरपेशी मुले लग्नातील हुंड्याखेरीज इतर कशावरही घाव घालू शकत नाहीत किंवा ‘भागूबाई’ हा शब्द पांढरपेशा वर्गातील प्रभाइतकाच प्रभाकरांनाही लागू पडेल. खांडेकरांचे हे निरीक्षण या समाजस्तराचे नेमके वर्णन करणारे आहे. फलज्योतिष, हाही असाच एक सार्वत्रिक विषय. त्यावर विश्वास ठेवावा की न ठेवावा हा वादग्रस्त विषय आहे. खांडेकरांचाही त्यावर विश्वास नाही. फलज्योतिष खरे की खोटे, हा प्रश्न अलाहिदा असला तरी त्यामुंळे त्रस्त मनांना दिलासा मिळतो ही गोष्ट मात्र खरी आहे, हे सत्य ते सहजपणे नोंदवितात. याखेरीज श्रीकृष्ण-पेंद्या यांच्या बालमैत्रीच्या निमित्ताने मित्रत्व. आवडीचा उगम माणसाच्या मनात कसा होतो, लहानपणाचे छंद, भूतदया, विषमता, सभा-संमेलने, असे अनेक विषय या लघुनिबंधातून येऊन जातात. खांडेकरांचा पाश्चात्य लेखकांचा अभ्यास होता. अनेक थोर लेखकांचे सूक्ष्म वाचन त्यांनी केलेले होते, याची साक्ष त्यांच्या साहित्यातून ठिकठिकाणी पटते तशी या लघुनिबंध संग्रहातही पटते; परंतु त्याहीपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे संस्कृत साहित्याचाही त्यांचा अभ्यास होता. संस्कृत साहित्य त्यांनी मुळातून वाचले होते व पचवलेही होते असे दिसून येते. चांगले वाचल्याशिवाय चांगले लिहिता येत नाही हे खरेच आहे. ‘गंधर्वकन्ये काय बोलू?’, ‘प्रिया पंडरिका’ हे लेख वाचताना हाच प्रत्यय येतो. ‘गंधर्वकन्ये काय बोलू?’ हा लेख देवलांच्या ‘शापसंभ्रम’ नाटकाच्या संदर्भात सुचला आहे हे खरे; परंतु त्यातून खांडेकरांचे स्वतंत्र चिंतन ठिकठिकाणी प्रकट झाले आहे. उपरोक्त दोन्ही लेखांना ‘बापभट्टाच्या कादंबरी’ या महान संस्कृत ग्रंथातील कथेचा संदर्भ आहे. मराठीत आपण कादंबरी या वाङ्मय प्रकाराला कादंबरी हे नाव बाणभट्टाच्या कादंबरी या ग्रंथावरूनच दिले आहे. हे या निमित्ताने जाता जाता सांगावेसे वाटते. या ग्रंथात पुंडरीक आणि महाश्वेता यांची अलौकिक प्रेमकथा बाणभट्टाने कथन केली आहे. महाश्वेतेकडे मित्राच्या प्राणांची भीक मागणारा कपिंजल हा मित्रप्रेमाचा आदर्शच आहे. जीवन किती उदात्त असू शकते याचा हा भारावून टाकणारा प्रत्ययच ठरतो. या ग्रंथात कादंबरीचीही प्रेमकथा लेखकाने कथन केली आहे. बरेच गुंतागुंतीचे कथानक असलेला आणि अद्भुतरम्य घटनांनी भरलेला हा मोठाच ग्रंथ आहे. महाभारतातील द्रौपदी वस्त्रहरणाचा प्रसंग सर्वांनाच माहिती आहे. भीष्म, द्रोण यांच्यासारखे ज्ञानवृद्ध लोक खाली मान घालून बसलेले असताना मोठमोठे योद्धे हतबल होऊन तो प्रसंग पाहत होते. कोणीही पुढे हो बोलायला धजावत नव्हता. तेव्हा दुर्योधनाचा भाऊ विकर्ण पुढे होऊन म्हणाला होता की, ‘ही दासी नाही.’ त्याच्या त्या उद्गारांवर सगळेच आश्चर्यचकित झाले होते. परंतु त्यातून त्याचे जे असामान्य धैर्य दिसून आले होते ते खांडेकरांना कायमचे लक्षात राहिले आणि त्यातूनच ‘ही दासी नाही’ हा लघुनिबंध लिहिला गेला आहे. विकर्ण हा खांडेकरांना सामान्यांचा प्रतिनिधी वाटतो. सामान्यांना चुकीचे काय, बरोबर काय हे दिसते, कळते. परंतु बोलायचे धाडस ते करत नाहीत. ते धाडस सामान्यांना प्राप्त व्हावे असे खांडेकरांना वाटते. त्यासाठी त्यांनी विकर्णासारखे धैर्य दाखवावे, त्याचा आदर्श स्वीकारावा, असा संदेश खांडेकर देतात. एकंदरीत विचारांना खाद्य पुरविणारा, काही ठिकाणी प्रासंगिक तरीही अनेक ठिकाणी चिरकालिक विषयांना हात घालणारा लघुनिबंध संग्रह संपादित करू डॉ. लवटे यांनी मराठी साहित्यात चांगली भर घातली आहे, असे म्हणता येईल. ...Read more

  • Rating StarMAHARASHTRA TIMES 17-11-2002

    उपेक्षितांचे अभिनव चित्रण... वि. स. खांडेकर यांनी १९२७ ते १९६१ या काळात लिहिलेल्या पण असंग्रहित राहिलेल्या लघुनिबंधाचा संग्रह ‘रानफुले’ या नावाने डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी संपादित केला आहे. लघुनिबंधात खांडेकरांचा आवेश नेहमीच प्रौढ विचारकाचा असतो. त्ाचा प्रत्यय याही निबंधात येईल. रानफुले सुंदर असली तरी बऱ्याचदा उपेक्षितच राहतात. त्यांना रस, गंध असले तरीही समाजातही समूहाच्या स्वरूपात काही गट उपेक्षित असतात. त्यांना खांडेकरांनी ‘रानफुले’मध्ये न्याय दिला आहे. त्यांच्या कपिंजल, महाश्वेता, पुंडरिक, विकर्ण, हनुमान, पेंद्या, वृद्ध आणि रामदास या लघुनिबंधांत अभिनव चित्रण दिसेल. लघुनिबंध हा प्रकार व्यक्तिनिष्ठ समजला जात असल्याने लघुनिबंधकाराने व्यक्तिमत्त्व प्रतिबिंबित होणे स्वाभाविकच असते. खांडेकर पांढरपेशांचे लेखक समजले जात असले तरी त्यांनी उपेक्षितांचेही प्रतिनिधीत्व केलेले आहे. ही सर्व वैशिष्ट्ये धमाल अपुल्या गायी मध्ये पेंद्यांच्या ठिकाणी आढळून येतील. स्वैर चिंतन आणि साध्या गोष्टींत महान अर्थ शोधण्याची दृष्टी यात तर्काच्या पातळीवर खांडेकरांचा हात कोणी धरणार नाही. खांडेकरांच्या लेखनाच्या वैशिष्ट्याचा काळ आज राहिला नसला, तरी या संग्रहातील निबंधात तोच काळ पुन्हा एकदा रस, रंग आणि गंधांसह जिवंत होतो. -अनिल डोंगरे ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

SANCTUS
SANCTUS by SIMON TOYNE Rating Star
Harshada Gore

एक षडयंत्र, ज्याची निर्मिती तीन हजार सालांपासुन आहे, एके दिवशी Samuel ने तुर्कीच्या रुईन शहरात एक प्राचीन धार्मिक गढी असलेल्या डोंगरावरून उडी मारून आत्महत्या केली. ही आत्महत्या news channels वर प्रसारित केली गेली, संपूर्ण जग या आत्महत्येला साक्ष होते परंतु केवळ काही मूठभर लोक या आत्महत्येमागील प्रतिकात्मक अर्थ शोधू शकले. या दुःखद घटनेने कॅथीरन मान आणि तिचा मुलगा Gabriel, जे धर्मादाय लोक आहेत आणि न्यूयॉर्कमधील गुन्हे रिपोर्टर लिव्ह अ‍ॅडमसन यांचे जीवन एकत्र आणले. त्यांनी प्रकटीकरणाचा प्रवास सुरू केला, ते जे उघड करणार आहेत ते सर्व काही बदलेल ... Sanctus एक अतिशय अनोखी कथा सांगते.पहिली गोष्ट म्हणजे, बहुतेक धार्मिक / षड्यंत्र thrillers ला विपरीत, Sanctus एक अलौकिक कथा आहे. दुसरे म्हणजे, या शैलीतील बर्‍याच कादंबर्‍या खर्‍या धार्मिक संस्थांसह वास्तविक ऐतिहासिक ठिकाणी घडतात. सॅंक्टस मधील कथा एका काल्पनिक शहरात घडली आणि ही कथा एका काल्पनिक, धार्मिक व्यवस्थेभोवती फिरली. म्हणूनच, मला वाटते की सँक्टसने या शैलीमध्ये काहीतरी नवीन आणले आहे. शिवाय काल्पनिक, धार्मिक सुव्यवस्थेबद्दल एक कथा सांगून, सँक्टस यांनी वाचकांसाठी पुस्तकाची मजा घेण्यासाठी एक जागा तयार केली. Simon Toyne ने उत्तम प्रकारे लिहिलेल्या, काल्पनिक कथेसह ही थीम कुशलतेने परिधान केली. कथेची गती वेगाने जाते आणि छोट्या अध्यायांच्या उत्कृष्ट वापरामुळे ती आणखी वाढविली गेली आहे. त्याच वेळी हे पुस्तक संशयास्पद आणि धक्कादायक आहे कारण एक गूढ वातावरण सतत कथेला कवटाळते. हे कथानक अधिक घट्ट होत गेल्याने वाचकांना गूढ उत्तरावर अधिकाधिक उत्सुकता निर्माण होईल. पुस्तकाच्या शेवटी लेखकाने रहस्येमागील सत्य कसे प्रकट केले ते मला विशेषतः आवडले. जेव्हा मी या पुस्तकाच्या शेवटच्या पानावर पोहोचले तेव्हा मी ते वाचणे थांबवू शकत नाही, कारण मला फक्त पुस्तकाच्या अंतिम कोडेचे उत्तर शोधायचे होते. जेव्हा अखेरीस गूढतेचे उत्तर उघड झाले तेव्हा तर फार interesting वाटले कारण ते पूर्णपणे अनपेक्षित होते. मी म्हणेन की मी वाचलेल्या चांगल्या धार्मिक थ्रिलर्सपैकी एक आहे सँक्टस. ज्यांना वेगवान, धार्मिक / षडयंत्र थ्रिलर्स वाचण्यास मजा येते, त्यांच्यासाठी मी सँक्टसची शिफारस करते. ...Read more

CIRCLE OF LIGHT
CIRCLE OF LIGHT by Kiranjit Ahluwalia, Rahila Gupta Rating Star
Vaibhav Salunke

कहाणी महिषासुरमर्दिनीची... काही वर्षांपूर्वी(२००७) ‘प्रोव्हेक्ड’ Provoked नावाचा एक सिनेमा येऊन गेला. ऐश्वर्या रॉयने यात प्रमुख भूमिका केली होती. कान्स चित्रपट महोत्सवातही या चित्रपटाची दखल घेतली गेली. असं काय होतं या चित्रपटात? मला टिव्हीवर हा सिनमा बघायला मिळाला. एक भारतीय सुशिक्षित मुलगी जिच्या डोळ्यात लग्नाची, संसाराची अनेक स्वप्ने असतात; ती परदेशात नातेवाईकांकडे जाते काय, तिथलंच एक स्थळ तिच्यासाठी येऊन लग्न पार पडतं काय आणि तिचा संसार सुरू होतो काय? सगळंच कल्पनेतलं वाटावं पण वास्तव. या वास्तवाशी तिचा सामाना होतो तोच नवऱ्याच्या तऱ्हेवाईक स्वभावाचा अनुभव घेत. सासू-सासरे, दीर-नणंद, नवरा अशा एकत्र पद्धतीच्या कुटुंबात ती दाखल होते. नववधूला त्या अनुभवातून, परीक्षेतून जावे लागते. त्याहीपेक्षा कितीतरी अधिक प्रसंग किरणच्या आयुष्यात येतात. नवऱ्याचा सततचा आक्रमक पवित्रा, आरडाओरड, आक्रस्ताळेपणा करण्याचा स्वभाव, हतबल सासू-सासरे, पदरी दोन मुलं असं सगळं किरण सहन करत होती. तिच्यावरचे अन्याय करणारे प्रसंग वाचून डोळ्यात पाणी येते. तब्बल दहा वर्षं किरण आज ना उद्या चांगले बदल होतील या आशेवर छळाचे विष पचवत राहिली. जेव्हा नवऱ्याचे शंभर अपराध भरले शिशुपालांसारखे किरणने त्याला यमसदनी पाठवले. त्याचीच गोष्ट ‘प्रोव्हेक्ड’ मध्ये होती. किरणजीत अहलूवालिया या पंजाबी स्त्रीने सोसलेले चटके या ‘सर्कल ऑफ लाईट’ मधून तुम्हाला वाचायला मिळतील. काही स्त्रियांना पुरुषांकडून अनन्वित छळ सहन करावा लागतो. त्यांच्या सहनशक्तीनुसार त्या सहन करतात. मात्र, कधीतरी तिलासुद्धा रणचंडिकेचा अवतार धारन करावा लागतो. किरणजीतच्या दुर्दैवाचे दशावतार वाचताना तिची बाजू पटते आणि तिने नवऱ्याला निजधामाला पाठवले यात तिचं काहीही चुकलेलं नाही, हे पुन्हा सिद्ध होते. किरणजीतवर खटला चालतो, तिला तुरुंगवासात रहावे लागते; परंतु तिच्या वकिलांनी, मैत्रिणींनी तिच्यावरचा अन्याय जगासमोर आणला. जनमत किरणजीतच्या बाजूने झुकते.किरणजीत अहलुवालियाची कहाणी ही फार भयानक आणि धक्कादायक असली, तरी कहाणीचा शेवट मात्र विजयोत्सवाचा आहे. अतिशय कठीण आणि संकटाच्या परिस्थितीतही जगण्याची दुर्दम्य इच्छा आणि आशावादाचं ज्वलंत उदाहरण म्हणजेच ही जीवनगाथा! भारतातल्या एका सधन कुटुंबात जन्मलेली किरणजीत अहलुवालिया विशेष परिचित नसलेल्या माणसाशी विवाह करण्यास म्हणून १९७९ मध्ये इंग्लंडला आली. ती एक हसरी, खेळकर आणि आशावादी स्वभावाची, सुखी वैवाहिक जीवनाची स्वप्नं रंगवणारी तरुणी होती; परंतु लग्न झाल्याच्या दिवशीच तिच्या लक्षात आलं होतं की कुठेतरी, काहीतरी बिनसलेलं होतं. पुढचा दहा वर्षांचा काळ म्हणजे क्रूर पतीकडून सतत होणारी शारीरिक मारहाण आणि मानसिक छळ असा एखाद्या भयानक स्वप्नाप्रमाणे होता. ती कोणालाही मदतीसाठी विनवू शकत नव्हती. कारण ब्रिटनमधल्या आशियाई वंशाच्या बहुतेक स्त्रिया, कौटुंबिक आणि वैवाहिक अत्याचार हा विषय चर्चिला जाणं, हे निषिद्ध मानतात. घराची इज्जत, अब्रू, घराण्याचं नाव यालाच प्रमुख महत्त्व दिलं जातं. अनन्वीत छळामुळे आणि अत्याचारांनी ग्रस्त झालेल्या, सहनशक्तीची सीमा संपलेल्या किरणजीतनं तिला जगणं नकोसं करून सोडणाऱ्या नवऱ्याला १९८९ मध्ये शेवटी मारून टाकलं. खटल्याच्या कामकाजातलं तिला विशेष असं काही समजायचं नाही. अखेरीस खुनाच्या आरोपावरून दोषी ठरवून तिला आजन्म कारावासाची शिक्षा ठोठावण्यात आली. नंतर ‘साऊथहॉल ब्लॅक सिस्टर्स’ या बेताच्या आर्थिक मदतीवर चालणाऱ्या संघटनेने चळवळ सुरू करून तिच्या खटल्याच्या कामातील त्रुटी आणि उणिवा जनतेसमोर आणल्या. तिच्या खटल्याने देशभराचं लक्ष वेधून घेतलं आणि शेवटी १९९२ मध्ये तिची सुटका झाली. सुटका झाल्यानंतर किरणजीत एकदा प्रिन्सेस ऑफ वेल्स (राजकुमारी डायना) ला भेटली. तेव्हा तिने किरणला तिच्या जीवनातल्या अनुभवांवर पुस्तक लिहिण्यास प्रवृत्त केलं. ‘सर्कल ऑफ लाईट’ हेच ते पुस्तक! सद्य परिस्थितीमधलं एका वादग्रस्त आणि ज्वलंत विषयाच्या स्वानुभवाचे बोल म्हणजे हे पुस्तक होय. किरणजीत अहलुवालियाचा हा खटला खरंच खूप वैशिष्ट्यपूर्ण असून, ब्रिटनमध्ये सध्या वास्तव्य करणाऱ्या अनेक स्त्रियांच्या आयुष्यातील लपलेलं भयानक सत्य त्यामुळे उघड झालं आहे. ...Read more