* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: RANPHULE
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177662405
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 96
  • Language : MARATHI
  • Category : ESSAYS
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO SET
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
THE WILD FLOWERS: THE SHORT ESSAYS INCLUDED IN THIS COLLECTION UNDER THE NAME "RANPHULE` WERE WRITTEN BY V. S. KHANDEKAR DURING 19271961. THEY WERE NOT PUBLISHED UNDER ONE TITLE TILL THE YEAR 2002. IT IS TRUE THAT HOWEVER BEAUTIFUL THE WILD FLOWERS FAIL TO ATTRACT ATTENTION, BECAUSE THEY REMAIN DESERTED, UNTOUCHED. THE ESSAYS IN TRUE SENSE RESEMBLE THE WILD FLOWERS, THEY ARE VARIED IN COLOUR, FRAGRANCE, SHAPES AND EACH IN TURN IS AN EXAMPLE OF ETERNAL BEAUTY. WE ARE PRESENTING THESE WILD FLOWERS BLOOMING IN THE ORCHARD OF MARATHI LITERATURE ESPECIALLY FOR THE CURIOUS TRUE LOVERS OF LITERATURE, FOR THE STUDIOUS RESEARCHERS, FOR THE PONDEROUS WAYFARER TO ALLOW THEM TO ENJOY THEIR BEAUTY. IN THESE SHORT ESSAYS YOU WILL BE MEETING THE MATURED THINKERS. MANY PEOPLE HAVE OFTEN THOUGHT THAT V. S. KHANDEKAR ALWAYS REPRESENTED HIGHER CLASS, BUT THESE ESSAYS WILL THROW LIGHT ON THE FACT THAT HE WAS ALSO THE SAVIOUR OF NEGLECTED AND DOWN TRODDEN PEOPLE. HIS INNOVATIVE PICTURISATION OF KAPINJAL, MAHASHWETA, PUNDARIK, VIKARNA, RAMDAS, HANUMAN, PENDYA, VRIDDHAR, ETC. WILL GIVE US A NEW INSIGHT. THIS COLLECTION IS A COMBINATION OF RURAL SWEETNESS AND URBAN SOURNESS. THIS IS A MAGICAL POTENT OF EXCLUSIVE MIXTURE. IF YOU PRESERVE IT, SAFEGUARD IT, IT WILL BECOME MORE EXPLOSIVE, SO IT IS BETTER TO READ IT AND DIGEST IT, ISN`T IT?
‘रानफुले’ हा वि. स. खांडेकरांनी सन १९२७ ते १९६१ या कालखंडात लिहिलेल्या परंतु अद्याप असंकलित राहिलेल्या लघुनिबंधांचा संग्रह. यात वाचकांना रानफुलांच्या रंग, गंध, आकार, सौंदर्याचा अस्सलपणा अनुभवायला मिळेल. रानफुले सुंदर असली तरी बऱ्याचदा उपेक्षित नि अस्पर्शित रहातात. मराठी साहित्य वाटिकेतून विहार केलेल्या अभ्यासू, संशोधक वाटसरुंचे या देशीकार सौंदर्य लेण्यांकडे अद्याप लक्ष कसं गेलं नाही याचं आश्चर्य वाटल्यावरून ती जिज्ञासू नव वाचकांसाठी मुद्दाम खुडून आणलीत. या लघुनिबंधातून तुम्हास खांडेकरांमधील विकसित, प्रौढविचारक भेटेल. खांडेकर पांढरपेशांचे प्रतिनिधी लेखक होते म्हणणाऱ्यांना या संग्रहातील अनेक निबंध ते वंचित, उपेक्षितांचे वाली कसे होते ते समजावतील. कपिंजल, महाश्वेता, पुंडरीक, विकर्ण, रामदास, हनुमान, पेंद्या, वृद्ध इत्यादी चरित्रांचे खांडेकरांनी केलेले अभिनव चित्रण प्राचीन साहित्याकडे आपणास नव्या दृष्टीने पहाण्याची शिकवण देईल. या संग्रहातील निबंधात गावरान मेव्याची मिठास जशी आहे तशी विलायती इलायचीची उग्रताही ! अनोख्या मिश्रणांचं हे अद्भुत रसायन ! जपाल, ठेवाल तसं कालौघात ते अधिक विस्फोटक होत राहणार, म्हणून वाचून रिचवणंच श्रेयस्कर नाही का?

No Records Found
No Records Found
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #रानफुले
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKMAT 15-04-2018

    प्रतिभावंत ललित निबंधकार... खांडेकरांचे अभिजात ललित निबंध आपल्याला त्यांच्या विस्तृत अनुभव विश्वात घेऊन जातात, त्यांच्या तरल, कल्पनाशक्तीचे दर्शन घडवतात, आणि सुंदर भाषाशैलीने प्रभावित करतात. ते वाचत असताना आपल्या लक्षात येते, की प्रतिभासंपन्न ललित नबंधकाराला विषयांची कमतरता कधी जाणवतच नाही. कारण साध्या विषयातला अपेक्षित आनंद किंवा मोठा आशय शोधून काढणे हे कवीप्रमाणे लघुनिबंधकाराचेही कार्य असते. त्यामुळेच लोकांना क्षुद्र आणि निरर्थक वाटणाऱ्या विषयातलासुद्धा आनंद त्याला हळुवारपणे टिपता येतो आणि वाचकांपर्यंत पोहोचवता येतो. -अरविंद बोंद्रे ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAMANA (kOLHAPUR) 05-01-2003

    वि. स. खांडेकर यांनी लघुनिबंध या फॉर्ममध्ये अनेक प्रयोग केले. त्यांच्या लघुनिबंध लेखनाची सुरुवात १९२७ मध्ये झाली. त्यांचे लघुनिबंध वाचकांशी संवाद साधणारे, त्याला आपलेसे करणारे होते. विविध नियतकालिके, दिवाळी अंकांमधून प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या लघुनिंधांना लोकप्रियता मिळत होती. १९२७ ते १९६१ या कालावधीत खांडेकरांनी लिहिलेल्या परंतु अप्रकाशित राहिलेल्या लघुनिबंधांचा ‘रानफुले’ हा संग्रह मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केला आहे. डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी संपादित केलेल्या या संग्रहात १६ लघुनिबंध असून ते खांडेकरांच्या लेखनवैशिष्ट्यांची साक्ष देणारे आहेत. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL 27-03-2005

    न खुडलेली ‘रानफुले’… डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी वि. स. खांडेकर यांचे असंकलित साहित्य पुस्तकरूपाने संकलित करण्याचा चंग बांधून बरेच ग्रंथ अलीकडे प्रसिद्ध केले आहेत. त्यातीलच एक ग्रंथ म्हणजे ‘रानफुले’ हा लघुनिबंध संग्रह होय. लघुनिबंधाचा जनक कोण, फडके कीखांडेकर, हा वाद आता जुना झाला. तथापि खांडेकरांच्या इतर साहित्याप्रमाणे त्यांचा लघुनिबंधही आज तेवढाच लोकप्रिय आहे. तसे पाहता तयांचा लघुंनिबंध फडक्यांच्याच वळणाचा आहे. तरीही त्यातील विचारसौंदर्यामुळेच तो आजही टिकून आहे. या पुस्तकाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे यातील लघुनिबंध हे असंकलित स्वरुपात अनेक नियतकालिकांतून विखुरलेले होते. त्यांना परिश्रमपूर्वक संकलित करून डॉ. लवटे यांनी वाचकांची मोठीच सोय केली आहे. लघुनिबंध या वाङ्मय प्रकाराच्या स्वभावाप्रमाणेच येथील निबंध अनेक विषयांवर लिहिले गेले आहेत. त्यातून खांडेकरांची कल्पकता, नर्मविनोदी शैली ठिकठिकाणी जाणवते. उदाहरणार्थ : पांढारपेशी लोकांच्या आणि मुलांच्या भिरूपणाविषयी आजवर बरेच बोलून झाले आहे. पांढरपेशी म्हणजे भित्रा असेही समीकरण रूढ झाले आहे. (इति व. पु. काळे). त्याच पद्धतीने पांढरपेशी मुलांविषयी लिहिताना खांडेकर सहजपणे सांगून जातात की, पांढरपेशी मुले लग्नातील हुंड्याखेरीज इतर कशावरही घाव घालू शकत नाहीत किंवा ‘भागूबाई’ हा शब्द पांढरपेशा वर्गातील प्रभाइतकाच प्रभाकरांनाही लागू पडेल. खांडेकरांचे हे निरीक्षण या समाजस्तराचे नेमके वर्णन करणारे आहे. फलज्योतिष, हाही असाच एक सार्वत्रिक विषय. त्यावर विश्वास ठेवावा की न ठेवावा हा वादग्रस्त विषय आहे. खांडेकरांचाही त्यावर विश्वास नाही. फलज्योतिष खरे की खोटे, हा प्रश्न अलाहिदा असला तरी त्यामुंळे त्रस्त मनांना दिलासा मिळतो ही गोष्ट मात्र खरी आहे, हे सत्य ते सहजपणे नोंदवितात. याखेरीज श्रीकृष्ण-पेंद्या यांच्या बालमैत्रीच्या निमित्ताने मित्रत्व. आवडीचा उगम माणसाच्या मनात कसा होतो, लहानपणाचे छंद, भूतदया, विषमता, सभा-संमेलने, असे अनेक विषय या लघुनिबंधातून येऊन जातात. खांडेकरांचा पाश्चात्य लेखकांचा अभ्यास होता. अनेक थोर लेखकांचे सूक्ष्म वाचन त्यांनी केलेले होते, याची साक्ष त्यांच्या साहित्यातून ठिकठिकाणी पटते तशी या लघुनिबंध संग्रहातही पटते; परंतु त्याहीपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे संस्कृत साहित्याचाही त्यांचा अभ्यास होता. संस्कृत साहित्य त्यांनी मुळातून वाचले होते व पचवलेही होते असे दिसून येते. चांगले वाचल्याशिवाय चांगले लिहिता येत नाही हे खरेच आहे. ‘गंधर्वकन्ये काय बोलू?’, ‘प्रिया पंडरिका’ हे लेख वाचताना हाच प्रत्यय येतो. ‘गंधर्वकन्ये काय बोलू?’ हा लेख देवलांच्या ‘शापसंभ्रम’ नाटकाच्या संदर्भात सुचला आहे हे खरे; परंतु त्यातून खांडेकरांचे स्वतंत्र चिंतन ठिकठिकाणी प्रकट झाले आहे. उपरोक्त दोन्ही लेखांना ‘बापभट्टाच्या कादंबरी’ या महान संस्कृत ग्रंथातील कथेचा संदर्भ आहे. मराठीत आपण कादंबरी या वाङ्मय प्रकाराला कादंबरी हे नाव बाणभट्टाच्या कादंबरी या ग्रंथावरूनच दिले आहे. हे या निमित्ताने जाता जाता सांगावेसे वाटते. या ग्रंथात पुंडरीक आणि महाश्वेता यांची अलौकिक प्रेमकथा बाणभट्टाने कथन केली आहे. महाश्वेतेकडे मित्राच्या प्राणांची भीक मागणारा कपिंजल हा मित्रप्रेमाचा आदर्शच आहे. जीवन किती उदात्त असू शकते याचा हा भारावून टाकणारा प्रत्ययच ठरतो. या ग्रंथात कादंबरीचीही प्रेमकथा लेखकाने कथन केली आहे. बरेच गुंतागुंतीचे कथानक असलेला आणि अद्भुतरम्य घटनांनी भरलेला हा मोठाच ग्रंथ आहे. महाभारतातील द्रौपदी वस्त्रहरणाचा प्रसंग सर्वांनाच माहिती आहे. भीष्म, द्रोण यांच्यासारखे ज्ञानवृद्ध लोक खाली मान घालून बसलेले असताना मोठमोठे योद्धे हतबल होऊन तो प्रसंग पाहत होते. कोणीही पुढे हो बोलायला धजावत नव्हता. तेव्हा दुर्योधनाचा भाऊ विकर्ण पुढे होऊन म्हणाला होता की, ‘ही दासी नाही.’ त्याच्या त्या उद्गारांवर सगळेच आश्चर्यचकित झाले होते. परंतु त्यातून त्याचे जे असामान्य धैर्य दिसून आले होते ते खांडेकरांना कायमचे लक्षात राहिले आणि त्यातूनच ‘ही दासी नाही’ हा लघुनिबंध लिहिला गेला आहे. विकर्ण हा खांडेकरांना सामान्यांचा प्रतिनिधी वाटतो. सामान्यांना चुकीचे काय, बरोबर काय हे दिसते, कळते. परंतु बोलायचे धाडस ते करत नाहीत. ते धाडस सामान्यांना प्राप्त व्हावे असे खांडेकरांना वाटते. त्यासाठी त्यांनी विकर्णासारखे धैर्य दाखवावे, त्याचा आदर्श स्वीकारावा, असा संदेश खांडेकर देतात. एकंदरीत विचारांना खाद्य पुरविणारा, काही ठिकाणी प्रासंगिक तरीही अनेक ठिकाणी चिरकालिक विषयांना हात घालणारा लघुनिबंध संग्रह संपादित करू डॉ. लवटे यांनी मराठी साहित्यात चांगली भर घातली आहे, असे म्हणता येईल. ...Read more

  • Rating StarMAHARASHTRA TIMES 17-11-2002

    उपेक्षितांचे अभिनव चित्रण... वि. स. खांडेकर यांनी १९२७ ते १९६१ या काळात लिहिलेल्या पण असंग्रहित राहिलेल्या लघुनिबंधाचा संग्रह ‘रानफुले’ या नावाने डॉ. सुनीलकुमार लवटे यांनी संपादित केला आहे. लघुनिबंधात खांडेकरांचा आवेश नेहमीच प्रौढ विचारकाचा असतो. त्ाचा प्रत्यय याही निबंधात येईल. रानफुले सुंदर असली तरी बऱ्याचदा उपेक्षितच राहतात. त्यांना रस, गंध असले तरीही समाजातही समूहाच्या स्वरूपात काही गट उपेक्षित असतात. त्यांना खांडेकरांनी ‘रानफुले’मध्ये न्याय दिला आहे. त्यांच्या कपिंजल, महाश्वेता, पुंडरिक, विकर्ण, हनुमान, पेंद्या, वृद्ध आणि रामदास या लघुनिबंधांत अभिनव चित्रण दिसेल. लघुनिबंध हा प्रकार व्यक्तिनिष्ठ समजला जात असल्याने लघुनिबंधकाराने व्यक्तिमत्त्व प्रतिबिंबित होणे स्वाभाविकच असते. खांडेकर पांढरपेशांचे लेखक समजले जात असले तरी त्यांनी उपेक्षितांचेही प्रतिनिधीत्व केलेले आहे. ही सर्व वैशिष्ट्ये धमाल अपुल्या गायी मध्ये पेंद्यांच्या ठिकाणी आढळून येतील. स्वैर चिंतन आणि साध्या गोष्टींत महान अर्थ शोधण्याची दृष्टी यात तर्काच्या पातळीवर खांडेकरांचा हात कोणी धरणार नाही. खांडेकरांच्या लेखनाच्या वैशिष्ट्याचा काळ आज राहिला नसला, तरी या संग्रहातील निबंधात तोच काळ पुन्हा एकदा रस, रंग आणि गंधांसह जिवंत होतो. -अनिल डोंगरे ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

CHICKEN SOUP FOR THE SOUL
CHICKEN SOUP FOR THE SOUL by JACK CANFIELD, MARK VICTOR HANSEN Rating Star
ममता मुनगीलवार

जॅक कॅनफिल्ड आणि मार्क हॅन्सन या अमेरिकेतल्या. सर्वप्रिय, सुप्रसिद्ध अशा दोन वक्त्यांनी मिळून संकलित केलेल्या या कथा जगाच्या कानाकोपऱ्यातल्या जनमानसाच्या मनाला जाऊन भिडल्या आहेत, भावल्या आहेत. या कथांमधील आशावाद, बुद्धीवाद तुम्हाला येणारं नैराश्य झटून टाकायला मदत करेल. अतिशय विचारपूर्वक निवडलेल्या या कथा म्हणजे `अशक्य` शब्दप्रयोगाला झुगारून देऊन आपल्या आयुष्याचा मार्ग उजळून टाकणाऱ्या आहेत. जेव्हा कधी तुम्हाला तुमचा मुद्दा ठामपणे मांडावासा वाटेल, एखाद्या मित्र-मैत्रिणीला स्फूर्ती द्यावीशी वाटेल किंवा लहान मुलाला शिकवण द्यावीशी वाटेल, तेव्हा या पुस्तकातील अनेक हृदयस्पर्शी कथांचा हा ठेवा नक्कीच उपयोगी पडेल.. "लोकं फार वाईट वागतात...!” “जिकडे बघावं तिकडे निराशाजनक चित्र दिसत असतं.” “चांगलं असं काही घडतच नाही का?” “सगळीकडेच परिस्थिती कशी खराब झाली आहे नाही?" इ.इ. असे उद्गार वेळोवेळी आपल्याला ऐकायला मिळतात. कधी कधी आपणही त्याच सुरांत सूर मिळवतो. हे उद्गार अगदीच निरर्थक असतात असं नाही, पण वाईटाबरोबरच जगात थोडं का होईना चांगलंही घडतं आहेच की! चांगलंही वागणारी, विधायक कामं करणारी माणसंही आहेतच की! आपल्याला अनेक वेळा माणुसकीचे सुखद अनुभव येत असतात. आशादायक असं काहीतरी घडतंय असं जाणवतं. कधी कधी एखादी अगदी सामान्य व्यक्ती देखील अशी काहीतरी असामान्य, अद्भुत कृति करून दाखवते की जी आदर्श ठरावी. जिच्यापासून सर्वांनी बोध घ्यावा- शिकावं असं तीव्रतेनं वाटतं! आजच्या ताणतणावाच्या, हिंसेच्या, दहशतवाद-द्वेषानी भरलेल्या जगात गरज कशाची आहे तर- प्रेमाची, परोपकाराच्या भावनेचं पुनरूत्थान करण्याची! पाश्चिमात्य व पौर्वात्य देशातील अनेक सामान्य (क्वचित सुप्रसिद्ध) व्यक्तींनी असंच काहीतरी जगावेगळं करून दाखवलंय जे सगळ्यांच्याच मनाला भावण्यासारखं आहे. अशा या सत्यकथा `Chicken Soup for the Soul` ह्या Best Sellers च्या यादीतील इंग्रजी पुस्तकांतून १९९२ साली प्रसिद्ध झाल्या आहेत. ह्याचे पुढील भाग Second, Third, Fourth Serving of Chicken Soup for the soul या शीर्षकाखाली.. मराठी भाषांतर पण खूप सुंदर रित्या केलेलं आहे.. इंडीयन सोल, मदर्स सोल ही पुस्तके अजून वाचनीय आहेत. ...Read more

CHAND BAGECHA
CHAND BAGECHA by SUNITI MANGESH DESHMUKH Rating Star
रमेश मोहिते

आप्तस्वकियांचा अकाली मृत्यू, व्यवसायातील अपयश, अपेक्षाभंग, सेवानिवृती नंतरचे रिकामेपण आदि कारणामुळे आलेले नैराश्य या समस्येची उकल करणारे सलग सहा पुस्तक परिचय करून दिल्यानंतरही, समस्या निवरणाचा अजूनही एक पर्याय सुचवू इच्छितो तो म्हणजे, आपल्या आवडीच्य एखाद्या छंदात गुंतून राहणे. सेवानिवृती नंतर मी बागकामात गुंतवून घेतल्यामुळे, बागकाम संदर्भातीलच एखाद्या पुस्तकाचा परिचय करून देवून या अभियानातील माझ्या सहभागाची सांगता करण्याचे ठरविले. या संदर्भातील बरीच पुस्तके वाचली होती पण आजवर परिचय करून दिलेल्या पुस्तकांच्या तुलनेत ती फारसी भावली नाहीत. शेवटी आपल्या ग्रुपवरील,या क्षेत्राशी निगडीत असलेल्या बावचकर सरांशी संपर्क साधला, त्यांनी संगितलेल्या क्लू वरुन हे पुस्तक काल, कोविड बंद काळात, दस्तुतखुद्द लेखिके कडूनच मिळविले. मी कृषिपदवीधर असल्यामुळे बागकाम या क्षेत्राची थोडीफार माहिती असली तरीही, आज सौ. सुनीति देशमुख यांचे ” छंद बागेचा ” हे पुस्तक वाचल्यानंतर मात्र, मी ,आमच्याच बागेत किती चुका केल्या आहेत हे लक्षात आले. केवळ पुस्तकी ज्ञानावरच कोणत्याही क्षेत्रात लगेचच प्रावीण्य प्राप्त होत नसले तरीही, संबंधित विषयाची माहिती वाचून, त्या क्षेत्रात गोडी निर्माण झा/केली तर आपण, अगदी राष्ट्रीय स्तरापर्यन्त आपली ओळख निर्माण करू शकतो याचे उदाहरण म्हणजे या पुस्तकाच्या लेखिका. पण,“अति परिचयात अवज्ञा” असे काहीसे, लेखिके बाबत झाल्याकडून झाले. नोव्हेंबर २०१३ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या पुस्तकाची सुधारित तिसरी आवृति २०१८ मध्ये, मेहता पब्लिसिटी हाऊस सारख्या नामांकित प्रकाशन संस्थेने प्रकाशित करूनही, हे पुस्तक काल पर्यन्त मलाही परिचित नव्हते. कदाचित लेखिकेचे , बोनसाय(वामनवृक्ष), बोनसाय म्युरल, ट्रे लँडस्केप, रॉक प्लांटिंग, पुष्परचना,इकेबाना, जपानी बगीचा आदिच्या कार्यशाळा, व्याख्याने आणि लेख हे फक्त, आर्थिक उच्चत्तरातील लोकांसाठीच आहेत असा गैरसमज करून घेतल्यामुळे हे झाले असावे. विशेष म्हणजे लेखिकेस, आपल्या घराभोवतालची बाग तसेच वर नमूद केलेल्या सर्व नावीन्यपूर्ण प्रयोगासाठी, कैकवेळा मिळालेल्या पारितोषक वितरण समारंभात, विविध संस्थांनी दिलेल्या सन्मानपत्र सोहळ्यात प्रत्यक्ष हजर राहूनही माझ्या कडून हे घडले आहे. असो. चार विभागात विभागलेल्या या पुस्तकाच्या पहिल्या विभागात, बागेचा इतिहासात, ज्यात बुद्ध, महावीर, रामायण,महाभारत काळातील पुष्पवाटिका, पासून शालीमार, मुगल गार्डन,ते अद्ययावत बागांची माहिती, बागेची आखणी (ले आऊट) कशी असावी, लॉन, गच्चीवरील बाग, वॉटर फॉल, रोपवाटिका,अभिवृद्धी- कलम करून नवी रोपे बनविण्याची कला, वॉटर गार्डन, किचन गार्डन, रॉक गार्डन, बागेत वापरायच्या हत्यारांचा परिचय (हा परिचय हत्यारे खरेदी करण्यापूर्वीच होणे आवश्यक आहे), हंगामी फुलझाडे, ऑकिड, नेचे, इनडोअर प्लांट (सावलीतील बाग) शिंकाळी (हँगिंग्ज) तयार करणे, निवडुंग, शुष्क काष्ट (ड्रिफ्ट वूड) तबक बाग (डिश गार्डन),बॉटल गार्डन आदि थोड्याफार ओळखीच्या किंवा अजिबात माहित नसलेल्या विषयांची खूप सोप्या भाषेत माहिती सांगितली दिली आहे. माझ्या मते हे पुस्तक इतक्याच माहितीसह, याच किमतीत, जरी मिळाले, तरीही ,पैसे वसूल झाले असे म्हणता आले असते. दुसर्या विभागात लेखिकेच्या आवडत्या-बोनसाय,बोनसाय म्युरल, ट्रे लँडस्केप, रॉक प्लांटिंग, ट्रे वॉटर गार्डन या विषयाची सविस्तर माहिती आहे. लक्षपूर्वक आणि चिकाटीने करायचे हे काम एकदा जमले की तुम्ही या क्षेत्रातील “मास्टर” झालात असे समजायला हरकत नाही. तिसर्या विभागात- पुष्प रचना,इकेबाणा, पाश्चिमात्य/भितीवरील/पाण्यावरील पुष्प रचना, काळजीपूर्वक समजावून घेवून करू लागलात की हाच छंद व्यवसाय म्हणूनही जमून जाईल/गरजूना सुचवू शकाल. आजकाल शहरी भागात या व्यवसायास मागणी असून, मागणी करणारा वर्ग सधन असल्या मुळे फीच्या रूपाने अर्थार्जन ही होईल. चौथ्या विभागात- पर्यावरणाचे र्हासपर्व,औषधी वनस्पती,रासायनिक खते आणि किटक नाशकांचे दुष्यपरिणाम ,गांडूळ खत निर्मिती,घरा जवळ लावायचे वृक्ष,रोपवाटिका,बागेतील अवजारे आणि काही उपयुक्त माहिती तक्ते दिले आहेत. या पैकी रोप वाटिका या व्यवसायास खूप स्कोप असुन,जवळ जवळ सर्व भारतात,विशेषत: दक्षिण व पुर्व भारतात,लागणार्या रोपा पैकी बहूतेक रोपे ही बेंगलोर परिसर आणि द.गोदावरी जिल्ह्यात तयार होतात. थोडक्यात सांगायचे तर सार्वजनिक, व्यवसायभिमुख आणि घरगुती अशा बागेच्या तीन प्रकारा पैकी घरगुती बागेचे , फ्लॅट धारकांसाठी कुंडीतील,हँगिंग आणि गॅलरीतील बागकाम. रो हाऊस,छोटीघरे असणार्याना, फ्लॅट धारकांचे सर्व प्रकार शिवाय टेरेस गार्डन. आणि घराभोवती जागा असणार्यांसाठी वरील दोन्ही प्रकारा शिवाय परसबाग,कुंपन,मोठे वृक्ष लागवड आदीचा समावेश. असे तीन प्रकार पाडता येतील.या तिन्हीही प्रकारच्या घरात राहणार्याना हे पुस्तक उपयुक्त ठरणार आहे. मी वाचलेल्या अशा आशयाच्या पुस्तकांत हे सर्वाधिक माहितीपूर्ण पुस्तक आहे. ”कोल्हापूर बोनसाय क्लब” च्या अध्यक्षा असलेल्या सौ.देशमुख यांच्या बागकामा संदर्भातील प्रत्यक्ष आणि ऑन लाइन कार्यशाळाही सतत सुरू असतात. पुस्तकातील माहितीच्या आधारे प्रत्यक्ष कामकाजास सुरुवात करून, आपल्या अनुभवातूनच पूर्णत्वाकडे जाण्यासाठी, ,याहून उत्तम हंगाम/वेळ असणार नाही . तसेच या निमीत्त कोरोंना काळातील बंदीवासही सत्कारणी लागेल . ...Read more