* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: OMERTA
  • Availability : Available
  • Translators : ANIL KALE
  • ISBN : 9788177665215
  • Edition : 2
  • Publishing Year : MARCH 2005
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 328
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : FICTION
Quantity
Buying Options:
  • Print Books:
TO DON RAYMONDE APRILE`S CHILDREN HE WAS A LOYAL FAMILY MEMBER, THEIR FATHER`S ADOPTED "NEPHEW." TO THE FBI HE WAS A MAN WHO WOULD RATHER RIDE HIS HORSES THAN DO MOB BUSINESS. NO ONE KNEW WHY APRILE, THE LAST GREAT AMERICAN DON, HAD ADOPTED ASTORRE VIOLA MANY YEARS BEFORE IN SICILY; NO ONE SUSPECTED HOW HE HAD CAREFULLY TRAINED HIM . . . AND HOW, WHILE THE DON`S CHILDREN CLAIMED RESPECTABLE CAREERS IN AMERICA, ASTORRE VIOLA WAITED FOR HIS TIME TO COME. NOW HIS TIME HAS ARRIVED. THE DON IS DEAD, HIS MURDER ONE BLOODY ACT IN A DRAMA OF AMBITION AND DECEIT--FROM THE DEADLY COMPROMISES MADE BY AN FBI AGENT TO THE GREED OF TWO CROOKED NYPD DETECTIVES AND THE FRIGHTENING PLANS OF A SOUTH AMERICAN MOB KINGPIN. IN A COLLISION OF ENEMIES AND LOVERS, BETRAYERS AND LOYAL SOLDIERS, ASTORRE VIOLA WILL CLAIM HIS DESTINY. BECAUSE AFTER ALL THESE YEARS, THIS MOMENT IS IN HIS BLOOD. . . .
जन्मभर खास सिसिलियन पद्धतीनं भरपूर गुन्हे केल्यावर वृद्धपणी संघटित गुन्हेगारीतून आपल्या मान, प्रतिष्ठेला कुठेही तडा जाऊ न देता निवृत्त होण्याइतका डॉन एप्रिल निश्चितपणे दूरदर्शी आणि समयसूचक होता. मुलांना त्यानं गुन्हेगारी जगाचा वाराही लागू दिलेला नव्हता. त्यांचं संरक्षण व्हावं म्हणून त्यानं सिसिलीमधून एक पुतण्या दत्तक घेतला. त्याचं नाव `अ‍ॅस्टर व्हायोला`. डॉन रेमंड एप्रिलची गुन्हेगारीतून निवृत्ती म्हणजे इतर माफिया मिलींना आपले हातपाय पसरण्याची संधी होती, पण एफबीआयचा स्पेशल एजंट कुर्ट सिल्की मात्र तिकडे संशयाने पाहत होता. तेवढ्यात एक अतक्र्य घटना घडली... निवृत्त झालेल्या डॉन एप्रिलचा खून झाला! सिल्की आणि एफबीआयनं माफियाविरुध्द आणखी एक जोरदार मोहीम उघडली आणि अ‍ॅस्टर व्हायोला आणि डॉन एप्रिलची मुलं आणखी एका - शेवटच्या - युध्दात विनाकारण ओढली गेली. पण आता त्यांच्या मनात संभ्रम आहे - कायद्याच्या बाजूला नेमकं कोण आहे? आणि आपण काय करायचं?
Video not available
No Records Found
No Records Found
Keywords
#MEHTAPUBLISHINGHOUSE #MARATHIBOOKS #TRANSLATEDBOOKS #ONLINEBOOKS #BIOGRAPHYA&TRUESTORIES #MARIO PUZO #अनिल काळे # ओमेर्ता #OMERTA
Customer Reviews
  • Rating StarLaxmikant Kapgate

    मित्रहो नमस्कार, आधुनिक काळात कादंबरीच्या विश्वात अनेक उच्चांक प्रस्थापित केले गेले. अर्थात, कादंबरी चे संदर्भ आणि प्रकार शोधताना क्राईम जगताचे भयाण वास्तव वाचकांसाठी आणण्याचा प्रयत्न झाला. Science fiction या प्रकारात तंत्रज्ञान आणि संशोधन करून Futuistic आयुष्याच्या कल्पना केल्या गेल्या. परंतु साहित्य विश्वातील मारिया पूझो हे नाव काहीसं वेगळं आहे. फक्त आणि फक्त माफिया हाच त्यांच्या मेंदूला आवडता विषय असावा. नुकतीच त्यांनी निर्मिलेली " Omerta ( ओमर्ता) ही काहीशी रहस्यमय भयकथा, गुन्हेगारी प्रवृत्तीच्या आणि माफियांच्या फॅमिली बद्दल अधिक माहिती देणारं आहे. सुहास शिरवळकर यांच्यासारख्याच किंबहुना त्याहीपेक्षा सरस कामगिरी पुझो ची आहे. इटालियन अमेरिकन माफिया किंवा सिसिलियन माफिया आणि त्यांची गुन्हेगारी बाबद विस्तृत व वाचकांस रंजक वाटेल अशीच लेखनशैली आहे. २००० साली प्रकाशित झालेल्या कथानकात रेमंड एप्रिल, हेंको, पोर्टेला, सोबतच एफ बी आय चा अधिकारी कुर्ट सिल्की याची कथा आहे. अभिताभ बच्चन यांनी भूमिका केलेल्या सरकार सिनेमांची कथा याच मारिया पूझो लिखित ठे Godfather या पुस्तकावर आधारित आहे. एकेकाळी थे Godfather II ला सहा ऑस्कर पुरस्कार प्रदान करण्यात आले होते. त्यामुळे हे कथानक वाचताना लेखकाचा दर्जा लक्षात येतो. मेहता पब्लिशिंग हाऊस ने Omerta च मराठी भाषांतर प्रकाशित केलं असून अनिल काळे नी अनुवाद केलाय. मजा आली वाचताना..... ...Read more

  • Rating StarSAHITYA SUCHI - JAN 2006

    ओमेर्ता - मारिओ पुझो, याची नवी कादंबरी... ‘ओमेर्ता’ या शब्दाला खास अर्थ आहे. एखाद्याच्या हातून गुन्हा घडलेला असेल आणि त्याबद्दलची माहिती जर इतर कोणाला असेल, तर अशी माहिती कोणीही जिवंतपणी, कोणत्याही परिस्थितीत कोणालाही न सांगण्याबाबतचा सिसीलीमध्ये अतयंत कडकपणे पाळला जाणारा हा अलिखित दंडक आहे. अनुवादित पुस्तके मराठी वाचकांना एक वेगळ्या अपरिचित विश्वाचा परिचय करून देत असतात. एकेकाळी अनुवादित राहिल्याला फारसे महत्त्व दिले जात नसे परंतु अनुवाद वाचकांचे विचार क्षेत्र घेऊन आता अनुवादाला पुरस्कारही दिला जातो. ‘ओमोर्ता’ ही कादंबरीही रोमांचक अनुभव देणारी आहे. कादंबरीचा कॅनव्हॉस विशाल आहे. त्यात अनेक विस्मयकारक घटना असून मनुष्य स्वभावाचे वेगवेगळे नमुने पहायला मिळतात. येथील घटना सिरीली बेट, रोम, न्यूयॉर्क, लंडन अशा शहरांमध्ये घडतात कादंबऱ्यातली व्यक्तींचे जगही पूर्णपणे वेगळे आहे. हे जग आहे माफिया डॉनचे, कुविख्यात गुंडांचे गुन्हेगारी, दरोडेखोरी खून, मारामाऱ्या वेश्याव्यवसाय, अनैतिक संबंध, टोळीयुद्धे असे अनेक रंग तेथे आहेत आणि त्याचवेळी मानवी भावभावानांचे नर्तनही तेथे आहे. सूड आणि दया, शत्रुत्व आणि प्रेम परस्परविरोधा भावनांचे चित्रण इथे आढळते. ‘ओमेर्ता’ या शब्दाला खास अर्थ आहे. एखाद्याच्या हातून गुन्हा घडलेला असेल आणि त्याबद्दलची माहिती जर इतर कोणाला असेल, तर अशी माहिती कोणीही जिवंतपणी, कोणत्याही परिस्थितीत कोणालाही न सांगण्याबाबतचा सिसीलीमध्ये अत्यंत कडकपणे पाळला जाणारा हा अलिखित दंडक आहे. अ‍ॅस्टर व्हायोला या तरुणाला हा दंडक पाळावा लागतो. कादंबरीला हे नाव दिले आहे. कादंबरीत सुमारे पस्तीस वर्षांचा कालावधी चित्रित केला आहे. कथानकाला प्रारंभ होतो १९६७ साली इटलीजवळील सिसिली बेटावर. त्या भागातील माफिया डॉन झेनो मृत्यूशय्येवर पडलेला असतो. त्याची तरुण पत्नी बाळंतपणात मरण पावलेली असते आणि मुलगा अ‍ॅस्टर फक्त दोन वर्षांचा असतो. त्याची जबाबदारी सोपविण्यासाठी डॉनने आपल्या पूर्वीच्या तीन सहकाऱ्यांना एप्रिल, बियांको आणि क्रुल्सी यांना अमेरिकेतून बोलावून घेतलेले असते. मृत्यूपूर्वी त्या अ‍ॅस्टरची जबाबदारी रेमंड एप्रिल यांच्यावर सोपवतो. त्यासाठी त्याला भरपूर मोबदलाही मिळणार असतो. एप्रिल अ‍ॅस्टरला अमेरिकेत घेऊन जातो. नंतर एप्रिल सुमारे ३०० वर्षे डॉन माफिया गुंड म्हणून जीवन जगतो. साठी उलटल्यानंतर मात्र तो गुन्हेगारी जगताचा निरोप घेतो. आणि एक बँकर व सभ्य गृहस्थ म्हणून उजळ माथ्याने जगात वावरू लागतो. अनेक संस्थांना देणग्या देतो. त्याला मार्क आणि व्हॅलेरस नावाचे दोन मुलगे आणि निकोल नावाची एक मुलगी असते - पत्नीचे निधन झालेले असते. आपल्या तिन्ही मुलांना त्याने गुन्हेगारी जगापासून पूर्ण दूर ठेवलेले असते बोर्डिंगमध्ये ठेवून त्यांना उत्तम शिक्षण दिलेले असते. अ‍ॅस्टरलाही त्याने मुलाप्रमाणेच वाढवलेले असते. मात्र त्याचा बाप डॉन होता हे मात्र कळू दिलेले नसते. दर उन्हाळ्यात तो सिसिलीला जाऊन राहतो तेव्हा अ‍ॅस्टरलाही बरोबर घेऊन जातो. आपल्या पश्चात अ‍ॅस्टरने प्रशिक्षण दिलेले असते. अ‍ॅस्टर प्रथम लंडनला मि प्रायर यांच्याकडे बँकिगचे शिक्षण घेतो. नंतर सिसिलीन त्याला बियांको मारेकरी होण्याचे शिक्षण देतो. बियांकोचा शरीररक्षक म्हणून काही वर्षे तो काम करतो लंडनला तो अभिनयाचे व संगीताचे शिक्षण घेत असताना रोझी नावाच्या सुंदर तरुणीच्या प्रेमात पडतो. त्याच्यावर हल्ला होतो पण त्यातून तो बचावतो. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर तो डॉन रेमंड एप्रिलकडे परत येतो. त्याच्या कारभारात लक्ष घालतो. १९९५ साली डॉन एप्रिलचा अचानक खून होतो. हा खून कोणी व केला हे गूढ अनाकलनीय वाटते. न्यूयॉर्कमधील एफबीआय एजंट सिल्की या खुनाच्या तपासामागे लागतो. अ‍ॅलर्टही त्याच प्रयत्नात असतो. काकांचा खुनाचा सूड घेण्यासाठी तो वेगवेगळे मार्ग वापरतो. शेवटी असे उघडकीला येते की पोर्टलो या अमेरिकन डॉनने हेस्को नावाच्या एजंटला या खुनाचे कंत्राट दिलेले असते. फ्रॅंकी आणि स्टेस नावाचे दोघे नेमबाज जुळे बंधू ही हत्या करतात आणि हेस्को स्वत: त्यावेळी कार चालवत असतो. डॉनचे सर्व गुण अंगी असलेला अ‍ॅस्टर या चौघांना यमसदनाला कसा पाठवतो, सूडाचे राजकारण कसे खेळतो – ह्याची हकीगत विलक्षण रोमांचक पद्धतीने इथे सांगितली आहे. ह्या सर्व घटना घडल्यानंतर डॉन एप्रिलच्या मुलांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी पूर्ण झाल्यावर, सर्व बँकाचा कारभार त्याच्याकडे सोपवून, अ‍ॅस्टर सिसीलीतील आपल्या मूळ गावी परत येतो, आपले खरे वडील कोण हे त्याला समजलेले असते. तो रोझीशी विवाह करून साधेसुधे आयुष्य जगू लागतो. त्याला रेमंड नावाचा मुलगाही होतो. त्याला माहीत असते की आपला मुलगाही एक दिवस सिसिली सोडून सूड, प्रेम, दया, शत्रुत्व आणि संधींनी भरलेल्या अमेरिकेत जाईल. अ‍ॅस्टर व रोझी सिसीलीत राहातात. इथे कादंबरी संपते. कादंबरीतील काही माहिती मात्र विपर्यस्त स्वरूपात दिलेली आढळते. उपोद्घातात डॉन झेनो हा आपल्या तीन साथीदारांपैकी रेमंड एप्रिल याच्या ताब्यात आपला छोटा मुलगा का देतो याची कारणमीमांसा करताना, रेमंड अपत्यहीन आहे. त्यामुळे तोच अ‍ॅस्टरचा सांभाळा पोटच्या मुलाप्रमाणे मायेने करील असा संदर्भ दिला आहे. परंतु नंतरच्या प्रकरणांमध्ये रेमंड एप्रिल ह्याला दोन मुलगे आणि एक मुलगी असल्याची हकीगत झाली आहे ही तिन्ही मुले अ‍ॅस्टरपेक्षा वयाने मोठी आहेत म्हणजेच डॉन झेनच्या मृत्यूनंतर झालेली नाहीत. ही ढोबळ चूक मूळ कांदबरीकाराने तरी केलेली असावी किंवा अनुवादकाने तरी केली असावी. दुसरे म्हणजे कादंबरीच्या उत्तरार्घातील काही स्फोटक घटना अगदीच सपक पद्धतीने वर्णन केल्या आहेत. उदा. ट्यूलिपचा वध अधिक रोमांचक पद्धतीने वर्णन केल्या आहेत. उदा. ट्यूलिपाचा वध अधिक रोमांचक पद्धतीने वर्णन करता आला असता. कादंबरीत अनेक व्यक्तीचित्रणे असल्यामुळे त्यांची नावे आणि नाती लक्षात ठेवणे अवघड वाटता. कादंबरीच्या उत्तरार्धापेक्षा पूर्वाध अधिक रंगतदार वाटतो. चलतचीत्रपटाप्रमाणे त्यातील घटना आपल्या डोळ्यासमोर तरळतात आणि मूळ इंग्रजी कादंबरी वाचण्याविषयी मनात उत्सुकता निर्माण करतात. अनुवादकाने कादंबरीची मूळ लय कायम ठेवून तिचे मराठी रूपांतर केले आहे. चंद्रमोहन कुलकर्णी यांचे मृखपृष्ठ आकर्षक व कलात्मक आहे. गुन्हेगारी जगताचे चित्रण कारणारी ही कादंबरी विषयाच्या नाविन्यामुळे लक्षवेधक ठरते. -डॉ. नीला पांढरे ...Read more

  • Rating StarDAINIK LOKSATTA 30-10-2005

    गुन्हेगारी जगाचे चित्रण करणारी कादंबरी... या जगात जगण्याचे नियम माणसाने पूर्वीपासून ठरवून ठेवलेले आहेत. प्रत्येक ठिकाणचे, प्रत्येक देशाचे, प्रत्येक धर्माचे आणि जातींचे या सगळ्यांचेच आपले असे काही नियम आहेत. या नियमांचे उल्लंघन केल्यास काही ना काही शक्षांना सामोरे जावे लागते. ती शिक्षा कधी तुरुंगवासाची असेल तर कधी समाजातील बहिष्काराची असेल. गुन्हेगारी जगताचंही असंच आहे. या जगाचेही आपले म्हणून काही नियम आहेत, ‘एथिक्स’ आहेत. या जगात वावरणाऱ्या सगळ्यांनी हे नियम पाळणं आवश्यक ठरतं. नाहीतर दुसरी टोळी त्यांच्यावर वार करायला टपलेलीच असते. गुन्हेगार, त्याचं विश्व, त्याचं जगणं, पोलिसांशी असलेले संबंध या सगळ्यांचं चित्रण करणारी कादंबरी ‘ओमेर्ता’ ही मारिओ पुझो याची कादंबरी अनिल काळे यांनी मराठीत अनुवादित केली आहे. ओमेर्ता म्हणजे गुन्हेगारी जगतातील एक नियम. हा नियम खास सिसिलीत पाळला जातो. एखाद्याच्या हातून जर गुन्हा घडलेला असेल आणि याबद्दलची माहिती जर इतर कोणाला असेल तर अशी माहिती कोणीही जिवंतपणी, कोणत्याही परिस्थितीत कोणालाही न सांगण्याबाबतचा हा अलिखित कडक दंडक आहे. डॉन व्हिसेंझो झेनोने आयुष्यभर माफियातल्या परंपराचं आणि नीतिनियमाचं पालन केलं. शेवटी त्याचं मरण आलं तेव्हा त्याचा मुलगा अ‍ॅस्टर व्हायोला अवघा दोन वर्षांचा होता. स्वभावाने काहीसा झेनोसारखाच असलेल्या डॉन रेमंड एप्रिलवर त्याने आपल्या या मुलाची जबाबदारी सोपवली होती. नंतर त्याने अ‍ॅस्टरला आपल्या तीन मुलांबरोबर आपला पुतण्या म्हणून नेले. अत्यंत दूरदर्शी असलेल्या रेमंडचा गुन्हेगारी जगतावर चांगलाच वचक होता. पण त्याने या जगताचं आपल्या मुलांना वारंही लागू दिलं नव्हतं. ही तिन्ही मुलं आपापल्या क्षेत्रात, करिअरमध्ये चांगलीच स्थिरावली होती. कालांतराने डॉन एप्रिल गुन्हेगारीतून निवृत्त झाला. आपल्या बँका आणि इतर पांढऱ्या व्यवसायांमध्ये तो रमून गेला. एका दिवशी मात्र त्याचाच खून झाला आणि गुन्हेगारी जगतात खळबळ उडाली. त्याचा खून म्हणजे या जगतातील मोठी घटना. त्याच्या खुनाचा शोध घेण्याच्या दृष्टीने आणि माफिया नष्ट करण्यासाठी एफबीआय आणि विशेषत: त्यांचा एजंट कुर्ट सिल्कीने एक मोहीमच उघडली. त्यात डॉनची मुलं खेचली गेली. या मुलांना त्यातून बाहेर काढण्यासाठी अ‍ॅस्टरने पुढाकार घेतला. त्याच्या रक्तात असलेला सिसिलियन गुन्हेगारी त्याचवेळी जागा झाला. त्याने आपल्या खास सिसिलियन पद्धतीने काकांच्या मृत्यूचे गूढ तर उकललेच पण गुन्हेगारी शिक्षाही दिली. एवढे सगळे करून कायद्याच्या कचाट्यातून मात्र तो दूरच राहिला. डॉन एप्रिलचा खून, अ‍ॅस्टरने खुन्यांचा लावलेला शोध, त्याचं मन, त्याचं प्रेम, बहीण-भावंडं, त्यांचे स्वभाव या सगळ्यांचं सुरेख चित्रण करणारी ही कादंबरी आहे. काळे यांनी अनुवाद करताना कुठेही मूळ कादंबरीचा ओघ, वेग कमी न करता रंजक बनवली आहे. त्यामुळेच ती वाचनीय झाली आहे. मारिओ पुझोऱ्या कादंबऱ्या हा एक चांगला अनुभव असतो. तो अनुभव काळे यांनी या अनुवादात कुठेही कमी होऊ दिलेला नाही. पुझोच्या कादंबरीचा ‘फील’ अत्यंत सुंदर रीतीने यात उतरला आहे. त्यांच्या ‘गॉडफादर’ या कादंबरीवर आपल्याकडे ‘सरकार’ बनवला गेला. ओमेर्ता ही देखील अशीच एक हिट कादंबरी आहे. -कोमल कुंभार ...Read more

  • Rating StarNEWS PAPAR REVIEW

    विनोद भालेराव वेगवान घटना, नाट्यपूर्ण – उत्कंठावर्धक प्रसंग, प्रसंगाला कलाटणी देणाऱ्या धक्कातंत्राचा वापर करून वाचकांना विचार करण्याचीही उसंत न देणाऱ्या घडणाऱ्या आकस्मिक-अर्तक्य घटनांची मालिका...

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review
PLEASE SEND YOUR AUDIO REVIEW ON editorial@mehtapublishinghouse.com

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

GABHULALELYA CHANDRABANAT
GABHULALELYA CHANDRABANAT by VISHWAS PATIL Rating Star
मृगा वर्तक

ते एका पानावर म्हणतात, `डाग लागलेली बाय म्हणजे बिना गोठ्याची गाय` आणि मला आठवत गेलं सगळं. लहानपणीपासूनच हसत मस्करीत झालेलं सगळं. भावनांचे शब्द अर्थ लक्षात येण्यापूर्वीच आपण किती काय काय अनुभवलेलं असतं. त्या भावना आपल्याला असणं चूक बरोबर प्रमाणित की नही हे ठरवण्याईतका विवेक मात्र विकसित झालेला नसतो. आई कित्येकदा हसत म्हणालीय, तुला हवे ते नखरे तू तुझ्या घरी गेल्यावर कर.. आणि मग मला भीती वाटायची, मला घर मिळालंच नाही तर? मग स्त्रीला घर नसतं का? ती कोणच्याही घरात उपरीच असते का? मोडून का काढत नाहीत या बायका ही जहरी विवाहसंस्था? आज तर ती आर्थिक दृष्ट्या सबल आहे, बऱ्याच घरात नवरा कमावता असूनही सगळं घर स्त्रियाच चालवतात, मग स्वतःच असं एक घर असण्यासाठी तिला पुरुष व्हावं लागेल का? त्यासाठी तिला डाग असण्याचीही आवश्यकता नाही. असो. मुद्दा तो नाही. तर हे पुस्तक. विश्वास पाटील म्हणजे एक उत्कृष्ट चित्रकार आहेत. माणसांचे स्वभावविशेष ते असे रंगवतात की त्यांची सगळी पात्र एकाच संवादात आणली तरी एकमेकांत ती अगदी बेमालूम मिसळून जातील. त्यांच्या लेखणीचा प्रवाह पकड घेणारा असल्याने सहज जाणवत नाही, पण एक सोशो-पॉलिटिकल रेषा संपूर्ण कथानक जोडून असते. व्यासपीठावरची त्यांची भूमिका मला काहीशी खटकट असली तरी लिहिताना मात्र ते रमतात, सगळी आवरणं बाजूला सारून स्वतःच्याच भूमिकेशी विद्रोह करत व्यक्त होत असतात. कादंबरीकार म्हणून खांडेकरांच्याही आधी मी त्यांचं नाव घेईन. तमाशा फड, वगनाट्य, लोककला असा विषय असला तरीही स्त्रिपुरुष संबंधातलं अर्थकारण आणि त्यामागचं राजकारण हे तिचं मर्म आहे. स्त्री सत्तेची लालची असते आणि तिला सत्ता पुरुषांवरच हवी असते. तिचा संघर्ष केवळ स्त्रीशी असतो. असे मला वाटते. तिला तिचं अवकाश शोधायला आवडतं. आणि हो, ती तिच्या सुखांचा आदर करते. स्त्रिपुरुषांनी घरात त्यांच्या आर्थिक भावनिक आणि इतरही गरजा आणि इच्छा सर्वप्रथम स्वीकारल्या आणि त्यानंतर जाहीर व्यक्त केल्या तर त्यांच्यात केव्हाच वाद होणार नाहीत. होतील का? झालेच तर कशावरून होतील? पूर्वी माझं असं व्हायचं, का हवा असतो पुरुष स्वयंसिद्ध स्त्रीला? पण नाही, हवा असतो. तेच विवाहसंस्थेचंही. ही भल्या भल्यांना आदर्श वाटणारी विवाहसंथा आत्मभान जागृत झालेल्या तेवढ्या स्त्रियांनाच का झोंबते? पण तरीही, ही व्यवस्थाही तिला हवी असते. आपली आयुष्य दसऱ्यासारखी असतात. एकमेकांचं सोनं रूपं लुटायचं असतं. एकमेकांना पार लुबाडायचं असतं. दोघेही समेवर येईपर्यंत. आणि पुढेही.. टीप. या कादंबरीत असे असंख्य विषय लपलेले आहेत, समलैंगिक संबंधापासून कलाकाराच्या आपल्या कलेकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनाबद्दल अनेक. मी केवळ एकच मांडला आहे. ...Read more

ASHI MANASA : ASHI SAHASA
ASHI MANASA : ASHI SAHASA by VYANKATESH MADGULKAR Rating Star
Krishna Diwate

सुलभा प्रभुणे कोवळे दिवस, सत्तांतर, करूणाष्टके अशी अनेक पुस्तके लिहिणारे, जंगल वाटांबद्दल अतिशय आत्मीयतेने लिहिणारे व्यंकटेश माडगूळकर यांची वेगळी ओळख करुन द्यायला पाहिजे असे अजिबात नाही. कॉलजच्या त्या अधाशासारख्या वाचण्याच्या वयात माडगूळकर एकदा हातातपडल्यावर आपण त्यांच्या लेखनाच्या प्रेमात कधी पडलो हे समजतच नाही. अतिशय बारकाईने केलेले निरिक्षण, प्रत्येक अनुभव अतिशय मनापासून घेतलेला, अतिशय साधी सरळ पण थेट हृदयाला हात घालणारी त्यांची भाषा, ह्या त्यांच्या सगळ्याच गोष्टी अतिशय सुरेख आहेत. त्यांनीच लिहिलेले हे आणखी एक पुस्तक म्हणजे अशी माणसे : अशी साहसं. माडगूळकर स्वतः कायमच वेगळ्या वाटांनी चालत राहिले. त्यामुळे स्वतःच्या पावलांनी नव्या वाटा पाडणारे, कितीही कष्टदायक प्रवास असला तरी आपल्याला हवे ते मिळविण्याचा ध्यास घेतलेली माणसे हा त्यांच्या आवडीचा भाग. अशा अनेक लोकांची पुस्तके त्यांच्या संग्रहात असल्याने त्यांच्या वर वेळोवेळी लेख लिहिले. ते वाचकांना अतिशय भावले. त्यामुळे ही पुस्तके कुठे मिळतील? लेखकांबद्दल अधिक माहिती विचारणारे प्रश्न वाचक करत असत. तेव्हा श्री. ह.मो. मराठे हे किर्लोस्कर मासिकाचे संपादन करत होते. त्यांनी माडगूळकरांना अशा साहसी संशोधकांवर लेख लिहिण्याची विनंती केली. त्यानुसार सामान्य वाचक, वन्य प्राण्यांवर प्रेम करणार्‍या, वेगळेच साहस करण्याची आवड असणार्‍यांना ओळख व्हावी म्हणून हे लेख लिहिले आहेत. ह्या पुस्तकात एकूण 8 लेख आहेत. जिम कॉर्बेट, सलीम अली, जेन गुडाल, फर्ले मोवॅट, मारूती चितमपल्ली वगैरे नावे आपल्या सर्वांच्याच परिचयाची आहेत. पण तरीही सगळेच फक्त जंगलात हिंडणारे नाहीत. तर नाईल नदी एकट्यानेच पार करणारा कूनो स्टुबेन आहे, सिंदबादसारखा सात सफरी करणारा टिम सेव्हरिन आहे. प्रत्येकाची गोष्ट वेगळी, प्रत्येकाचे त्यामागची कारणे वेगळी पण झपाटलेपण हे सगळ्यांमध्ये सारखॆच आहे. आपण एखादी अत्यंत अवघड गोष्ट ठरविणे आणि मग त्याचा न कंटाळा करता पाठपुरावा करणे हे सोपे नाही. ते ‘येरा गबाळ्याचे काम’ नाही. पहिला लेख टिम सेव्हरिनवरचा आहे. स्वतः आयरिश. भूगोल विषयाचा अभ्यासक, त्याने सिंदबादच्या सात सफरी वाचल्यावर ह्या गोष्टी खर्‍या आहेत का हे शोधण्यासाठी वयाच्या बेचाळीसव्या वर्षी आपणही असा प्रवास करू या हे ठरविले. त्याप्रमाणे तयारीला लागला. त्यासाठी त्याने नवव्या शतकातील जहाजे कशी असत, अरबी व्यापाराचे स्वरुप काय होते हे सर्व अभ्यासायला सुरुवात केली.बरीच शोधाशोध केल्यावर त्याला सोळाव्या शतकाच्या सुरुवातीचा नकाश मिळाला. एकही खिळा ना वपरता अरबी जहाजे तयार होत असत ही माहीती मिळल्यावर तो त्याच्या शॊधासाठी ओमानला गेला. बरेच निरिक्षण केले. या मध्ये बहुधा त्याची इच्छाशक्ती फार जबर असणार त्यामुळे ओमानच्या सुलतानाने ह्या त्याच्या संपूर्ण सफरीचा खर्च करण्याची तयारी दाखवली. मग तिथंपासून ते जुन्या पध्दतीने जहाज बांधणे व ते प्रत्यक्ष पाण्यात उतरवणे हा अतिशय रोमहर्षक प्रवास पुस्तकातूनच वाचायला हवा. नंतर त्या सोहर जहाजातून पुढचा केलेला प्रवास हा खरोखरच सिंदबादच्या सफरीइतकाच विलक्षण आहे. 3 नोव्हेंबर 1980 ला निघालेले जहाज 1 जुलैला 1981 ला चीनला पोहचले. ‘द सिंदबाद व्हॉयेज’ हे प्रवासवृत्तावर लिहिलेले टिम सेव्हरिनचे पुस्तक 1982 मध्ये प्रसिध्द झाले. ते मोठ्या आकाराचे व 20 पानांचे आहे. त्याचा संक्षिप्त अनुवाद म्हणजे हा पहिला लेख आहे. त्यानंतरचा लेख चिंपाझींचा अभ्यास करून पीएच.डी मिळवलेल्या जेन गुडाल बद्दल आहे. पण तिने पुढे ह्युगो ह्या छायाचित्रकाराशी लग्न केल्यावर दोघांनी मिळून टांझानियातील गोरोंगारो इथे राहून रानकुत्री, तरस, कोल्ही यांचा अभ्यास केला. त्यावर ‘इनोसंट किलर्स’ हे पुस्तक लिहिले त्याची ओळख ह्या लेखातून करून दिली आहे. त्यांनी बरोबर आपला नऊ महिन्यांचा मुलगा नेला होता. हे वाचताना आपल्याच छातीत धडधडायला लागते. दोघांनी केलेले निरिक्षण, न कंटाळता तासनतास बारकाईने पहाण्यात घालवलेले दिवस हे वाचताना तर थक्कच व्हायला होते. इतक्या लहान मुलाला सोबत घॆऊन जंगलात राह्यचे हे सुध्दा आपल्या सारख्यांना किती कठीण वाटते मग अशा कोणत्या प्रेरणांमुळे असे साहस करावेसे वाटते हे कळत नाही. पुढचा लेख ‘हरिण पारधी’ नावाचा असून तो फर्ले मोवॅट बद्दल आहे. त्याने उत्तरध्रुवाकडील ओसाड प्रदेशात केलेला प्रवास ही एक अदभूत वाटावी अशी कथा आहे. मूळ पुस्तक 1952 मधले आहे. 1935 मध्ये फर्ले जेव्हा पंधरा वर्षांचा होता तेव्हा आपल्या काका बरोबर त्याने आर्क्टिकचा पहिला प्रवास केला होता. तेव्हा त्याने रेल्वेने जाताना अर्धामैल रुंदी असलेला आणि सुमारे तासभर संथ गतीने रेल्वे रूळ ओलांडून पलिकडे जाणारा कॅरिबू हरिणांचा कळप पाहिला. त्याची आठवण त्याच्या मनातून कधीच पुसली गेली नाही. पण त्यानंतर 1946 मध्ये सक्तीने सैनिक म्हणून महायुध्दात सामिल व्हावे लागले, त्यामध्ये भयंकर संहार पाहिल्यावर युध्द संपल्यावर आता कुठेतरी शांत ठिकाणी जावे म्हणून तो परत 1947 मध्ये अगदी जुजबी तयारी करून हडसन बे च्या किनार्‍यावरच्या चर्चील बंदरावर रेल्वेने गेला. नंतर तिथून तो बॅरन्स येथे संशोधनासाठी गेला. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थित तो तिथे काही काळ राहून एस्किमो लोकांचा इतिहास शिकला,त्यांची भाषा शिकला, त्यांच्या देवदेवता त्यांच्या ष्रध्दा , सुख-दुःख, त्यांच्या समस्या याबद्दल त्याने आपल्या पुस्तकात अतिशय प्रभावी वर्णन केले आहे. ते पुस्तक म्हणजे The country of the people of the deer. पुस्तकाविषयी माडगूळकरांनी अतिशय रसाळ भाषेत, प्रेमाने लिहिले आहे. खरंतर यावर आपण ही ते मूळ पुस्तकच वाचलं पाहिजे अगदीच शक्य नसेल तर निदान व्यंकटेश माडगूळकारांनी सविस्तरपणे करून दिलेला हा परिचय तरी वाचलाच पाहिजे. ह्याच फर्ले मोवॅट बद्दल अजून दोन दिवसांनी आपण परत वाचणार आहोत. ‘हत्तींच्या कळपात’ ह्या लेखात ओरिया या विलक्षण तरूणीची कहाणी आहे. ती आफ्रिकेतील जंगली हत्तींच्या कळपात चार-पाच वर्षे राहिली. टांझानियातील मन्यारा नॅशनल पार्कमध्ये जिथे 450 हत्ती, सिंह, मस्तवाल रानरेडे, म्हशी होत्या विषारी सर्प होते अशा ठिकाणी राहिली तिथेच जोडीदार मिळाला, ती आईही झाली. ह्या सगळ्या जगावेगळ्या अनुभवांचे चित्रण तिने आपल्या वाचकांसाठी केले आहे. तिचे अनुभव वाचता वाचताना आपल्या तोंडाचा विस्फारलेला ‘आ’ खरोखरच मिटत नाही. कशी ही जगावेगळी माणसे असतील!! दोन तीन महिन्याच्या लहान बाळाला पाठीला बांधून हिंडणारी, अनेक प्राणी सहजपणे पाळणारी, हत्तींबद्दल अतिशय प्रेम असणारी, त्यांच्यांशी मैत्री करणारी अशी तिची विलक्षण रुपे म्हणजे थक्क करणारी आहेत. हे जोडपे तिथे पाच वर्षे हत्ती सोबत राहिले. हत्तींचा सखॊल अभ्यास केला, शंभरहून अधिक हत्तींशी मैत्री केली. अनेक चित्तथरारक अनुभवांना सामोरे गेले. वाचताना तो थरार आपल्याला केवळ शब्दांतून ही जाणवतो. जिम कॉर्बेट् या धाडशी शिकार्‍यावर माडगूळकरांनी लिहिलेला लेख तर अप्रतिम आहे. जिम कॉर्बेट् च्या पुस्तकातून म्हणजे मॅन इटर्स ऑफ कुमाऊं, मॅन इटींग लेपर्ड ऑफ रुद्रप्रयाग, माय इंडीया अशा अनेक पुस्तकातून आपल्याला त्याचा परिचय तर झालेला आहेच. जिम कॉर्बेट् हा निष्णात शिकारी असूनही सहृदय होता. शेवटपर्यंत तो एकटाच राहिला, तो कधीच पोशाखी बनला नाही, तो अक्षरशः आदिवासींसारखेच आयुष्य जगला. अतिशय काटक असलेला जिम निरिक्षण करण्यात निष्णात होता, तो जंगलात असताना कोणत्याही डबक्यातील पाणी न शंका बाळगता पीत असे. लेखक म्हणून जागतिक कीर्ती मिळवून दिलेली त्याची पुस्तके त्याने केवळ स्मरणावर लिहिली आहेत. त्याने कधीच त्याच्यासाठी डायरी ठेवून त्याच्या नोंदी केल्या नाहीत. आपल्या हयातीत त्याने एकूण पंचेचाळीस नरभक्षक वाघ मारल्याची नोंद आहे. कुमाऊ आणि गढवाल इथल्य़ा लाखो लोकांची त्याने मरणाच्या भयानक भीतीपासून सुटका केली. पण असे असले तरी जंगलाला आग लावणे, पाण्यावर बसून शिकार करणे, कारण नसताना जनावर मारणे या गोष्टीचा त्याला अतिशय राग होता. तो शिकारी असला तरीही निसर्गाचा समतोल बिघडणार नाही इतकीच शिकार करणारा, नियम पाळणारा शिकारी होता. शाळा, कॉलेज, हॉस्पिटल अशा ठिकाणी तो जंगलावर व्याख्याने देत असे. त्यामध्ये तो जंगलातील जनावरे कोणता आवाज काढून एकमेकांशी बोलतात, वाघ उठला की पाखरं कसे इशारे देतात ह्याचे प्रात्यक्षिक तो दाखवे. वाघ झाडाझुडूपात दिसेनासा होताना त्याचे आवाज कसे बदलत जातात हे तो दाखवत असे. पण व्याख्यानाच्या शॆवटी वने, आणि त्यातील जीव यांचा संभाळ करणे आपल्या सगळ्याच्या हिताचे आहे हे तो आवर्जून सांगत असे. तराईतील प्राण्यांची, पक्ष्यांची छायाचित्रे त्याने काढली आहेत. तोंडाने आवाज काढून वाघाला जवळ बोलावायचे विलक्षण कसब त्याच्याकडॆ होते. 1955 मध्ये प्रसिध्द झालेले ‘ट्री टॉप्स’ हे त्याचे शेवटचे पुस्तक. पुस्तकाच्या शेवटी पक्षीतज्ञ डॉ. सलीम अली आणि मारूती चितमपल्ली यांच्या वरचे दोन छोटे लेख आहेत. सगळेच लेख आपल्याला भारावून टाकणारे. कोणत्या मूशीतून अशी माणसे जन्माला येत असतील. अशी कोणती प्रेरणा असेल की ज्यामुळे ती असे आपल्या दृष्टीने वेडे साहस करायला धजत असतात, आपल्या सारख्यांना हे कळणं ही कठीण आहे आणि जरी कळले तरी आपली रोजची रुळलेली वाट सोडून आपण अशा अनवट वाटांवर जायला तयार तरी होऊ का? असे अनेक प्रश्न आपल्या मनात नक्कीच तयार होतात हीच त्या पुस्तकाची ताकद आहे असे मला वाटते. ...Read more