* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: PAHILE PREM
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177663761
  • Edition : 22
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 152
  • Language : MARATHI
  • Category : FICTION
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO 115 BOOKS
Quantity
T OF THE PEOPLE LEAD VERY SIMPLE LIFE WITHOUT MUCH UPS AND DOWNS. THEY ARE COMMON MEN. THE NEWSPAPER IS LEAST INTERESTED IN DESCRIBING SUCH COMMON MEN. THE CREATIVE LITERATURE HARDLY TAKES NOTICE OF THESE COMMON MEN. THE MOST WRITTEN ABOUT TOPICS OF SUCH LITERATURE ARE USUALLY WARS, EARTHQUAKES, STORMS... SOME OR OTHER SORT OF NATURAL OR MANMADE CALAMITIES. THIS IS THE HYPOTHESIS OF ROBERT LIND. THOUGH IT HAS EXCEPTIONS, THE LOVE THAT IS DESCRIBED IN LITERATURE FOLLOWS IT. IN TRUE LIFE, WE WISH TO HAVE SMOOTH LIVING WITH UNBINDING LOVE EVERWHERE. LOVE WITH ITS FLOWERY TOUCH, FEATHERY APPEARANCE. BUT IN NOVELS, LOVE ALWAYS SUFFERS. IT IS MORE HURTING THAN HEALING AND WE AS READERS GO FOR IT. IN REALITY, THERE ARE NEITHER THORNS, NOR FLOWERS LAID IN THE PATH. THERE ARE ONLY STONES ON THE PATH OF LOVE. THESE STONES PRICK OUR FEET, HURT THEM, MAKE THEM BLEED. THEY GIVE US PAIN THEY MAKE US CRY. AT THE VERY MOMENT, FROM SOMEWHERE COMES A BREEZE COOLING US, HEALING US, SOOTHING US. THE FUNNIEST PART IS WITHOUT NOTICING ITS EFFECTS THE BREEZE MOVES FORWARD COOL AND TO HEAL SOMEONE ELSE.
नाकासमोर जाणाया सरळ, साध्या माणसाच्या जीवनक्रमाचे चित्रण जसे तुम्हाला वृत्तपत्रात आढळणार नाही, तसेच ते ललितवाङ्मयातही प्रामुख्याने प्रतिबिंबित होणार नाही. मानवी जीवनातली युद्धे, भूकंप आणि वादळे हे असल्या वाङ्मयाचे मुख्य विषय असतात. रॉबर्ट लिंडचा हा सिद्धांत निरपवाद नसला, तरी वाङ्मयातल्याच प्रीतीच्या चित्रणाच्या बाबतीत ते बव्हंशी सत्य आहे. प्रत्यक्ष आयुष्यात प्रीतीच्या मार्गावर पारिजातकाची पुष्पे पसरलेली असावीत, असे आपण म्हणत असतो. पण गमतीची गोष्ट ही, की वाङ्मयात मात्र मार्गावरल्या काट्याकुट्यांनी पदोपदी रक्तबंबाळ होणारी प्रीतीची मूर्तीच आपल्याला अधिक मनोहर वाटते; आणि शेवटी मनुष्याला जगात जो अनुभव येतो, त्यात फुलेही नसतात आणि काटेही नसतात. सामान्य मनुष्याच्या प्रीतिमार्गावर फक्त खडे असतात. ते त्याला मधून मधून चांगलेच बोचतात. त्या दु:खाने प्रसंगी तो अगदी रडकुंडीला येतो. पण त्याच वेळी कुठून तरी येणाNया शीतल वायुलहरी त्याचा शीण नाहीसा करून त्याला उल्हसित करीत असतात. तो पुन्हा शीळ घालीत पुढे चालू लागतो.
Video not available
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #पहिले प्रेम
Customer Reviews
  • Rating StarSagar Dokhe

    आज पाहिले प्रेम ही कादंबरी वाचून झाली. खुपच अप्रतिम.

  • Rating StarRajesh Rankhamb

    वि.स.खांडेकर यांचा जन्म ११जानेवारी १८९८ साली झाला. मराठी साहित्य क्षेत्रात हे नाव आदराने घेतले जाते कथा,कादंबरी,काव्य, नाटक, निबंध, पटकथा, समीक्षा विनोद, व्यक्तिचित्रे अनुवाद अशा साहित्यप्रकारांत त्यांनी प्रचंड लेखन केले. त्यांच्या या साहित्यविषयक नंद घेऊन भारत सरकारने त्यांना 1968 साली पद्मभूषण पुरस्काराने गौरविण्यात आले. 1974 साली उत्कृष्ट भारतीय साहित्य साठी दिला जाणारा ज्ञानपीठ पुरस्कार खांडेकर यांना लाभला. तर अशा महान लेखकाचं पहिलं प्रेम आपण अनुभवणार आहोत. पहिलं प्रेम हे प्रत्येकाच्या आयुष्यातील एक सुखद घटना असते आणि त्याबद्दल आयुष्यभर मनात एक खास हळवा कोपरा प्रत्येकाने जपून ठेवलेला असतो. असं म्हणतात की प्रत्येकाच्या आयुष्यात एक ही असते आणि एक ती असते यातील ही म्हणजे पत्नी पण ती म्हणजे पहिलं प्रेम हेच पहिलं प्रेम खांडेकरांनी शब्दात उतरविण्याचा प्रयत्न केला आहे. पुस्तकाचे मुखपृष्ठ चंद्रमोहन कुलकर्णी यांनी उत्तम साकारले.एखाद्या रोमॅण्टिक फिल्म ची सुरुवात होताना जशी कानात रोमॅण्टिक म्युझिक टोन वाजते आणि समोर सगळं गुलाबी गुलाबी म्युझिक दिसायला लागतं तसं काहीसं या पुस्तकात या पुस्तकाचे मुखपृष्ठ पाहिल्यावर डोक्यात घोळू लागतं. अगदी झाडांच्या पानांचा आकारही पानचं वाटावी पण बदामाचा feel यावा असा ठेवलाय जेणेकरून वाचक पुस्तकाच्या प्रेमात पडतात. हे पुस्तक त्यांनी त्यांचे आवडते साहित्यिक केळकर आणि वा म जोशी यांना समर्पित केले.या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य म्हणजे याचे मनोगत तब्बल 45 पानांच आहे हे मनोगत त्यांनी तीन भागांमध्ये विभागले आहे या तिन्ही विभागांमध्ये त्यांनी पहिल्या प्रेमाची बरीच उदाहरणे दिली आहेत अगदी पुराणकाळापासून आजच्या काळात चक्कल बसतील अशी अनेक उदाहरणे वाचकाला आपलीशी वाटतात. प्रत्येक जण ती आपल्याशी जुळू पाहतो आणि काही काळ आपल्या पहिल्या प्रेमाच्या गट स्मरणात जातो. त्यातही तिसरा भाग म्हणजे पार्श्वभूमी तीन विशेष आहे यामध्ये खांडेकरांनी त्यांना एका वाचकाने पाठवलेल्या पत्राचा नमुना दिला आहे या पत्रात सदर व्यक्तीने स्वतःच्या खाजगी आयुष्यातील गोष्टी सांगून त्यावर मार्ग विचारलाय खांडेकरांनी सुद्धा त्यावर खुबीने उत्तर दिलेले आहे. दीर्घ प्रस्तावनेनंतर कथेला सुरुवात होते. कथा प्रामुख्याने देवदत्त करूना आणि बाबासाहेब अशा तीन व्यक्तिरेखांमधून फिरते. करूना ही देवदत्तचं पहिलं प्रेम पण त्यांचा लग्न काही होत नाही. दोघेही आपल्या संसारात असतात.एक दिवशी देवदत्तला करूनाच पत्र येते काही कामा निमित्त करून देवदत्त ज्या शहरात राहतो तेथे येणार असल्याने करुणा आणि तिचा नवरा तेथेच देवदत्त कडे राहायचे ठरवतात त्यामुळे देवदत्त आणि करुणा यांचे पुढे काय होणार याची उत्सुकता लागून राहते.त्याचबरोबर इतरही काही पात्रे कथेत येतात त्यापैकी काही घटना प्रसंग आणि पात्र म्हणजे प्रभाकर उच्च शिक्षणासाठी हॉस्टेलवर राहत असलेल्या तरुण मुलाचं सुलभा पंडित नावाच्या मुलीशी प्रेम संबंध असतात पण तिचे एका संस्थानच्या युवराज अशी लग्न झाल्याने ते वेगळे कसे होतात याचे उत्तम चित्रण लेखकाने केले आहे. सगळ्यात शेवटी या साऱ्यांचा उत्तम मेळ लेखकांनी सांधलाय.पात्र स्वातंत्र्य ठेवून शेवटी संबंध दाखवून कथा उलगडत नेण्याचं उत्तम कसक खांडेकर यांनी दाखवून दिले आहे. एकूणच पुस्तक हळूहळू वाचकाच्या मनावर पकड घेत.वाचकाला संपूर्ण आपल्यात आत्ममग्न व्हायला लावतो. याचा शेवट इंटरेस्ट वाढवत नेऊन साजेसा केलाय प्रत्येक व्यक्तिरेखा च्या दृष्टिकोनातून खांडेकर यांनी पहिल्या प्रेमाचा समाचार घेतलाय. पहिलं प्रेम हेच खरं प्रेम असं म्हणणार्‍या लोकांना पुस्तक बरच काही शिकवू पाहत थोडक्यात प्रेमाच्या बाबतीत थोडे हळवे आणि अधिक कमकुवत असलेल्यांनी पुस्तक जरूर वाचावे. ...Read more

  • Rating StarSiddhant Jain

    आज पाहिले प्रेम ही कादंबरी वाचून झाली.यात आकर्षण आणि प्रीती या दोन गोष्टीची कश्या परस्पराविरोधी आहे हे सांगितले आहे. आजच्या तरुण पिढीची प्रेमा बद्दलची भावना आणि जीवनातील सत्य यात किती अंतर आहे याचे विश्लेषण रोचक शब्दात मांडले आहे. आजच्या तरुण पिढीच्य मते पहिले प्रेम म्हणजे हेच खरे प्रेम -- ते विफल झाले तर अंतःकर्णाला जबर जखम होते. मग हा जखमी इसम जगरहाटीप्रमाणे लग्न करतो हे खरे. पण त्यामुळे त्याच्या जखमेच्या वेदना कमी होत नाही असे यांचे गैरसमज....... ऐन विशीत तरुनांच्या अंतःकरणात भावनेला अगदी सहज प्रवेश मिळतो. त्यात त्यांना कुठल्याही विचाराची अथवा भावनेची चिरफाड करणाऱ्या विचाराला जागा मिळत नाही. दाट धुक्यातून दगडधोंड्यानी भरलेला डोंगरसुद्धा सुंदर दिसू लागतो. जोराने येणारा पाऊसही यांना वेगळाच उन्मादक आनंद देऊन जातो पण त्यांना हे नाही माहीत की शारीरिक आकर्षणाचा पहिला वहिला उन्मादक अनुभव ज्या व्यक्तीमुळे आपल्याला मिळतो त्या व्यक्तीविषयी मनाला विलक्षण आसक्ती वाटणे हे नैसर्गिकच आहे; पण या आसक्तीमुळे नाविण्यामुळे आडवणारऱ्या अनुभवाचा भाग किती आणि जीवनाला पोषक अशा अनुभवाचा भाग किती याचे पृथक्करण करण्यात मात्र यांची गफलत होते. स्त्री पुरुष्यातल्या प्रीतीची पहिली पायरी शारीरिक आकर्षण हीच आहे हेच खरे! पण समाजातल्या भ्याड आणि ढोंगी संकेतांना बळी पडून,तिचे आस्तित्व तरुण पिढीने नाकारणे आणि पाहिले प्रेम हे चिरकाल टिकणाऱ्या भक्तीच्या स्वरूपाचे असते अशी तिने आपली समजूत करून घेणे या गोष्टी शेवटी अनिष्ट झाल्याशिवाय राहत नाही....... माझ्या मते मानवी मन हे स्वप्नाळू असावे म्हणूनच का स्वप्नाळू मनाला वास्तवापेक्षा अवास्तव अधिक आवडत असल्यामुळे, पडद्यावरील प्रेमकथांमधली कृत्रिमता आणि अस्वाभावीकता तरुणांना बोचक होत नाही. प्रेम आणि जीवन यांच्या परस्परसंबंधाकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन इतका संकुचित असून चालणार नाही.प्रेमभंग ही मूठभर हळव्या लोकांच्या बाबतीतच जबर जखम ठरते. पण तरुन शरीराची जखम केवढिही मोठी असली तरी भरून येते हे विसरुन चालणार नाही. ज्यांची प्रेमभंगाची जखम कधीच बरी होत नाही, अशी माणसे मुळीच सापडत नाही असे नाही. पण ती माणसे एकप्रकारच्या विकृतीने पछाडलेली असतात. आत्मनिष्ठतेच्या अतिरेकामुळे यांना विलक्षण यातना भोगाव्या लागतात. एक तर ही माणसे स्वतःचे आयुष्य संपवतात नाही तर या जखमेची सळ उराशी बाळगून आयुष्यभर कुढत बसतात....... गुलाबाच्या फुलाच्या दोन पाकळ्या गळून पडल्या, म्हणून काही त्याचा सुवास कमी होत नाही किंवा वेलिवर येणारी फुले खूप फुलतात. आपल्या सुगंधाने अवघा आसमंत दरवळून टाकतात पण तेच फुल गळून खाली पडले म्हणून काही त्या ठिकाणी दुसरे फुल येणार नाही असे नाही. तसेच पहिल्या प्रेमातल्या निराशेने माणूस उदास होईल. त्याच्या डोळ्यावरची काव्याची झापडही कमी होईल. पण एव्हढ्यामुळे त्याला पुन्हा प्रेम करावेसे वाटणार नाही. त्याने प्रेम केले तरी त्या प्रेमाला पहिल्या प्रेमाची सर येणार नाही या गोष्टी फक्त काव्यात आणि पडद्यावर शोभून दिसत असल्या तरी जीवनात त्यांना अवास्तव महत्व देण्यात काही अर्थ नाही. केशवसुतांनी सांगितल्या प्रमाणे प्रीती ही जिवणातील सर्वात मोठी संपत्ती आहे, यात शंका नाही. पण ज्याला आपण पाहिले प्रेम म्हणतो ते या प्रीतीतून फार भिन्न असते. पहिल्या प्रेमाचा आत्मा सौंदर्य आहे, पण जीवनाला उजळणाऱ्या शांत प्रीतीचा उदय नुसता सौंदर्यातून होत नाही. त्या सौंदर्याला सामर्थ्याची नी साधुत्ववाची जोड लागते. त्रिवेणीसंगम एका क्षणात एका घटकेत किंबहुना एका वर्षातही होत नाही. तपेच्या तपे आयुष्याच्या खडतर मार्गाने एकमेकांच्या हातात हात घालून प्रवास करणाऱ्या आणि आपल्या हास्याने एकमेकांना धीर देणाऱ्या जोडप्यांच्या डोळ्यातच त्यांचा आढळ होतो! अशा प्रीतीच्या बाबतींत प्रेमभंगाची आपत्ती संभवतच नाही. मृत्यूलासुद्धा त्या दिव्य मूर्तीला हात लावण्याचा धीर होत नाही! यातील मला आवडलेले एक वाक्य म्हणजे वादळात ज्या होढ्या एकमेकींच्या जवळ येतात, मृत्यूच्या दारात ज्या होढ्यानां एकमेकिंचा आधार मिळतो, त्याचा आयुष्यभर एकत्र प्रवास करतात. थोडक्यात काय तर आकर्षण आणि प्रीती ही परस्परविरोधी भावना आहे हेच खरे! ...Read more

  • Rating StarSanjay Karanje

    प्रेम या विषयावर आवडलेलं साहित्य

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

TATVAMASI
TATVAMASI by DHRUV BHATT Rating Star
Ashiwini Gore

` तत्वमसि` ही रूढार्थाने कादंबरी असली तरी ते एक मुक्त चिंतन आहे. ते चिंतन रंजक वाटावे म्हणून त्याला कथेत परावर्तीत केले आहे असे फार तर आपण म्हणू शकतो. ध्रुव भट्ट ह्या प्रसिद्ध गुजराती लेखकाची ही कादंबरी अंजली नरवणे ह्यानी मराठीत अनुवादित केली आहे. गुराती आणि भारतीय साहित्य अकादमीचा पुरस्कार ह्या कादंबरीला मिळालेला आहे . लेखक म्हणतात ही कादंबरी म्हणजे नर्मदा नदी, तिच्या आजूबाजूचे आदिवासी , तिच्या काठच्या मंदिरांमधून किंवा आश्रमांमधून राहिलेले परिक्रमावासी ह्या सगळ्यांकडून ऐकलेल्या गोष्टी आणि काही माझ्या स्वतःच्या कल्पना ह्याचे फळ आहे. भारताच्या उत्तर आणि दक्षिण भागाला जोडण्याऱ्या नर्मदेच्या काठी ही कथा आकार घेते. कथेला नायक नाही, वाचकच त्याचा नायक होतो इतकी ही कथा आपली होऊन जाते. बालपणीचा काही काळ हा आपला नायक भारतात राहिलेला असतो नंतर मात्र तो परदेशात जातो आणि जवळजवळ १८ वर्षानंतर परत येतो, ह्या मधल्या काळात तो आपल्या ह्या मायभूमीपासून दुरावलेला असतो त्यामुळे त्याचे प्रोफेसर रुडॉल्फ जेव्हा त्याला आदिवासी संस्कृतीच्या अभ्यासासाठी भारतात जायला सांगतात तेव्हा तो काहीसा नाखूष होतो, त्यांच्याकडे बरीच रदबदली करून बघतो, दुसऱ्या एका योग्य सहकाऱ्याचे नाव सुचवतो परंतु काहीही उपयोग होत नाही. `सुप्रिया भारतीय` ह्या तिथे आदिवासींमध्ये काम करणाऱ्या एका स्वयंसेविकेचे नाव प्रो. रुडॉल्फ त्याला सांगतात तेव्हा तर ही कोणीतरी ६०-६५ वर्षाची चष्मा घालणारी, खादी वापरणारी, भाषणं देणारी स्त्री असेल अशी त्याची खात्रीच होते. शेवटी ` तू आदिवासींमध्येच रहा, तिथे एक शाळा काढ, त्यांचं रोजचं आयुष्य बघ आणि त्याची टिपणं काढून मला पाठव` ह्या बोलीवर त्याची रवानगी भारतात होते. भारतातला त्याचा पहिलाच रेल्वेप्रवास म्हणजे बालपणीच्या आठवणींचं मोहोळ असतं. लहान वयातच आईला पारखा झालेल्या त्याने नंतरचं एक वर्ष गुजरातमधल्या एका छोट्या खेड्यात नानीजवळ काढलेलं असतं. सकाळी उठल्याबरोबर झालेलं नर्मदेचं पाहिलं दर्शन त्याला त्याच्या बालपणीच्या काळात घेऊन जातं. परदेशातल्या खाजगीपणाची सवय झालेल्या त्याला माणसं ओळख नसतांना इतकी एकमेकांशी कशी बोलतात,किंवा काय काय बोलू शकतात, ह्याचं भयंकर आश्चर्य वाटतं ` भारतीयत्व` म्हणून जे काही आहे ते म्हणजे काय ह्याची ओळख त्याला व्हायला लागते. भोपाळहून पुढे प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी जायला म्हणून आपला नायक रेल्वेत बसतो आणि आदिवासींशी त्याची पहिली तोंडओळख होते. आपल्यातच मग्न होऊन गाणाऱ्या एका आदिवासी युवतीला बघून नायकाला प्रश्न पडतो ` अनेक गोष्टींचा अभाव असतांना , अंगभर कपडे आणि पोटभर अन्न नसतांना सुद्धा ही मुलगी एवढी आनंदी कशी ?` सुखाची हिची व्याख्या नक्की आहेतरी काय ?. ही वनकन्या म्हणजे पुरिया पुढे नायकाला त्याच्या इच्छित स्थळी घेऊन जाते. कादंबरीत मध्ये मध्ये येणारी आदिवासींची भाषा खूप गोड वाटते , अर्थात लगेच त्याचा अनुवाद केलेला आहे त्यामुळे कथा सहज पुढे जाते. ह्या निर्मनुष्य स्थानकावर काही वेळ वाट बघून नायक एकटाच पुढे निघतो, इथला निसर्ग हळूहळू त्याच्या नजरेसमोर जणू उलगडत असतो. एका मोठ्या रायण वृक्षाच्या सावलीत बसल्यावर `मुनि का डेरा` आणि `बित्तुबंगा` असं लिहिलेले दोन दगड आणि त्यावरची व्याधाची आकृती त्याचं लक्ष वेधून घेते आणि लगेच तो आपली संशोधक मैत्रीण ल्युसी हिला त्याबद्दल कळवतो. थोड्यावेळाने त्याला घ्यायला येणारे गुप्ताजी आपल्याबरोबर सुप्रिया भारतीय ला घेऊन येतात आणि तिला बघून आपला नायक आश्चर्यचकित होतो, आनंदी, तरुण सुप्रिया बघून हिला काय दुःख असेल म्हणून ही इथे येऊन राहतेय ? असा अगदी सामान्य माणसाला पडेल असा प्रश्न त्यालाही पडतो. अतिशय हुशार, तंत्रकुशल अशी ही चुणचुणीत सुप्रिया आदिवासींची, गुप्तांजींच्या परिवाराची खूप जवळची असते, त्या साध्या लोकांनी तिचं नावही साधं सोपं करून टाकलेलं असतं, ते तिला `सुपरिया` म्हणत असतात. आपला नायक सुपारियाला बित्तुबंगा बद्दल विचारतो पण ती त्याला ताकास तूर लागू देत नाही, गुप्तजींबरोबर राहून तो इथली सगळी माहिती घेत असतो, इथल्या लोकांचे आचारविचार,त्यांची भाषा , संस्कृती ह्याबद्दलचं त्याचं गूढ मात्र वाढतच जात असतं. नकळत तो ह्या सगळ्यांमध्ये रमायला लागतो, कुठेतरी ह्यांच्यात आणि आपल्यात काहीतरी समान धागा आहे हे त्याला जाणवायला लागतं. इतकी वर्ष विस्मरणात गेलेलं कच्छच्या छोट्याशा खेड्यातलं त्याचं एक वर्ष पुनः पुनः त्याच्या डोळ्यासमोर उभं राहायला लागतं, त्याची नानी, मामा, मामी ,त्याच्या नानाजींचे एक चुलतभाऊ जे मंद बुद्धीचे होते ह्यांचं एकमेकांशी जोडलेलं असणं, एकमेकांना जपणं, सांभाळून घेणं, सहजपणे सामावून घेणं आज तो परत नव्याने अनुभवू लागतो. नायक म्हणतो तसं ऐशोआराम, भरपूर संपत्ती, पद, प्रतिष्ठा हे सगळं मिळवूनही सुखी, सुंदर नसलेले चेहरे आपल्या अवतीभवती सतत वावरत असतात किंवा बरेचदा तर आपणही त्यात असतो मग ह्या सगळ्याचाच अभाव असतांना इथे ह्या जंगलात सुपरियाच्या, पुरियाच्या, आदिवासींच्या किंवा लहानपणी पाहिलेल्या वरवर कठोर भासणाऱ्या नानीच्या रुपात एवढं नितळ निर्मळ सौन्दर्य कसं काय असू शकतं ?...ह्या आणि अशा अनेक प्रश्नांची उकल त्याला आदिवासींच्या सहवासात मिळत जाते. बित्तुबंगा ह्या नावाबद्दलचं गूढ उकलतं हे दोघे आदिवासी भाऊ असतात पुढे एका नरभक्षीण वाघिणीच्या हल्ल्यात त्यातला एक मरण पावतो , आपल्या भावाचा बळी घेणारी ही वाघीण नंतर बित्तुच्या मदतीने वनविभागाच्या जाळ्यात पकडल्या जाते, सुडाने बेभान झालेला बित्तु तिला खरंतर ठार मारणार असतो पण ही वाघीण जेव्हा थोड्याच काळात पिल्लाला जन्म देणार असते हे त्याला कळतं तेव्हा तो सहज तिला मुक्त करतो. इतक्या सहजपणे क्षमा करण्याची वृत्ती कुठलेही तथाकथित शिक्षण न घेतलेल्या बित्तुकडे कुठून येतात ह्याचं नायकाला महादाश्चर्य वाटतं. मध्ये एकदा नायकाला एक छोटासा अपघात होतो आणि बेशुद्ध अवस्थेत नर्मदा तीरावरच्या गणेश शास्त्रींच्या आश्रमात त्याच्यावर उपचार होतात गणेश शास्त्री , गुप्ताजी किंवा सुप्रिया हे सगळे आदिवासीसाठीच काम करणारे असतात. गणेश शास्त्रीशी इथला धर्म,संस्कृती ,परंपरा रीतिरिवाज ह्या विषयांवर भरपूर चर्चा होते. शास्त्रीजी त्याला समजावून सांगतात तुला इथे काम करायचे असेल , इथल्या लोकांच्या चुकीच्या समजुती बदलायच्या असतील, त्यांना काही नवं द्यायचं असेल तर आधी तुला त्यांना समजून घ्यावं लागेल, त्यांच्याशी मैत्री करावी लागेल, हळूहळू नायकाच्या विचारात परिवर्तन होऊ लागतं तो बदलू लागतो, त्याला ह्या लोकांबद्दल आत्मीयता वाटायला लागते, स्वयंसेवकांच्या मदतीनी तो इथे शाळा, मधुमक्षिका पालन असे छोटे उद्योग सुरु करतो. अतिशय साध्या वाटणाऱ्या ह्या आदिवासींची क्रूर बाजू सुद्धा पुरियाच्या निमित्ताने त्याच्या समोर येते तेव्हा तो हबकतो, अल्लड निरागस पुरीयाला काही कारणानी `डाकिण` ठरवलं जातं आणि मग अशी डाकीण नको म्हणून सगळे आदिवासी तिला ठार मारायला निघतात अशावेळी `साठसाली` ह्या आदिवासी जमातीची प्रमुख `कालेवाली माँ ` तिथे पोहचते आणि हकनाक बळी जाणारी पुरीया वाचते, तेव्हापासून हे `साठसाली` कोण आणि हि नखशिखांत बुरख्यात वावरणारी ` कालेवली माँ` काय प्रकरण आहे ह्याबद्दल नायकाला उत्सुकता वाटायला लागते . आदिवासींच्या सांगण्यानुसार साठसाली हि जंगलातल्या आतल्या भागात राहणारी अतिशय कट्टर अशी आदिवासी जमात आहे आणि त्यांच्या भागात कोणालाही सहज प्रवेश मिळत नाही, `कालेवली माँ ` चा रहस्यभेद मात्र लगेच होत नाही. नायकाला आता ह्या भागात येऊन 2,3 वर्ष झालेली असतात, उन्हाळ्याच्या दिवसांमधे रखरखीत निष्पर्ण झालेल्या ह्या जंगलात आग लागते आणि ही आग हा हा म्हणता पसरत जाते, हा वणवा विझवण्याच्या कामी सरकार, तिथे काम करणारे स्वयंसेवक, आदिवासी सगळे एकत्र येतात, त्यात येणारी छोटी खेडी, आदिवासी पाडे रिकामी करायला लागतात, नायकाला हे संकट नवं असतं पण आता तो इथे सरावलेला असतो, ह्या प्रसंगामुळेच इथल्या प्राथमिक शाळेच्या ध्येयवेड्या शिक्षकाची आणि त्याची मैत्री होते. दरम्यानच्या काळात ह्या सगळ्या घटनांची माहिती, त्याचं निरीक्षण, अनुमानं हे सगळं तो जमेल तसं प्रो. रुडॉल्फ आणि ल्युसी ह्यांना पाठवत असतो, आपल्या अभ्यासाचा एक भाग म्हणून ल्युसी इथे येते, ह्या भागात फिरते तिला हवी ती माहिती गोळा करते, तिच्यासोबत फिरताना नायकाला कालेवाली माँ ला भेटण्याचा योग येतो ही कालेवाली माँ म्हणजे दुसरीतिसरी कोणी नसून सुपरियाची आई असते, ह्याच प्रवासात ` जिंदा सागबान ` चे सुद्धा नायकाला दर्शन होते. दैवी भासणारा हा सागचा सदाहरित वृक्ष म्हणजे जणू ह्या संपूर्ण जंगलाचा पुराणपुरुष असतो, अवघ्या चराचर प्राणिसृष्टीचा पोशिंदा असतो. तुम्ही जर कुठल्याही प्रकारचं वाईट काम कधीही केलं नसेल तर तुम्हाला इथे कुठलाही धोका नाही उलट तुम्ही ह्या वृक्षाच्या छत्रछायेत अगदी सुरक्षित आहात अशी आदिवासींची समजूत असते. ल्युसी ह्या सगळ्याच प्रकरणाकडे खूप तार्किक,वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहत असते अर्थात नायकाचा सुरवातीचा दृष्टीकोन काही फारसा वेगळा नसतो पण आता इथे राहून तो ह्या सगळ्याबद्दल जास्त खोलात जाऊन विचार करू लागतो आणि त्यामुळेच ल्युसी जेव्हा त्याला इथून परतण्याबद्दल, स्वतःच्या नात्याबद्दल विचारते तेव्हा तो तिच्याकडे ह्या सगळ्यासाठी वेळ मागतो. नर्मदा ही निव्वळ नदी नाही तर ती एक जिवंत अनुभूती आहे हे इथल्या लोकांचा मानणं त्यानं सुरवातीला नाकारलेलं असतं पण त्याला आलेल्या काही अनुभवांवरून , अचानकपणे घडलेल्या परिक्रमेवरून तो गोंधळून जातो. शूलपाणीच्या जंगलात येणाऱ्या नायकाला तिथले आदिवासी लुटतात, त्याच्याजवळचं होतं नव्हतं ते सारं काढून घेतात आणि वरून हा नर्मदा मैय्याचा आदेश आहे असं सांगतात, नायक म्हणतो का असा आदेश देत असेल मैय्या ? आधीच निष्कांचंन, थकलेल्या जीवाकडून त्यांना काय मिळणार? पण जिवंत राहण्यासाठी तडफडणारा हा उपाशीतापाशी वस्त्रविहीन प्रवासी जेव्हा इथून बाहेर येईल तेव्हा `अहं ब्रह्मस्मि। ` हा त्याचा अहंकार पूर्णपणे नष्ट होईल आणि `तत् त्वं असि।` अर्थात ` ते तू आहेस` ह्या सृष्टीत जे काही दैवी आहे ते अंशरूपाने तुझ्यात आहे आणि जे तुझं आहे, तू प्राप्त केलं आहेस तेच ह्या सृष्टीत परत जाणार आहेस हे ज्ञान त्याला प्राप्त होईल. आपल्या प्रवासाच्या शेवटच्या टप्प्यात नायकाच्या मनातल्या ह्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं त्याला मिळतात, आपलं हरवलेलं मुल परत आल्यावर आई जसे त्याचे सगळे हट्ट पुरवेल तसंच त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी नर्मदा मैय्या सुद्धा त्याला स्वतःच नाव सांगून दर्शन देते आणि इथे कादंबरी संपते . ही कादंबरी वाचतांना आपल्याला सुद्धा अनेक प्रश्न पडतात, इतके विविध धर्म, समाज ,पंथ, जाती ,उपजाती त्यांचे आचारविचार असणाऱ्या आपल्या देशात असं काय आहे की जे भारतीय म्हणून आपल्याला इतकी शतकं एकत्र ठेवतय, हो अगदी एक देश म्हणून अस्तित्वात येण्याच्या अधीही आपण कुठल्यातरी सुत्राने बांधलेलो होतोच ते सूत्र वरीलपैकी काहीच नव्हतं तर कादंबरीत म्हटल्याप्रमाणे ते सुत्र होतं निसर्गाचं, त्यानं सुरु केलेल्या परंपरांचं, त्यानं रुजवलेल्या संस्कृतीचं, त्यानं दिलेल्या क्षमा, दान , परतफेड ह्या संस्कारांचं, धर्म हा कधीच इथल्या लोकांसाठी महत्वाचा नव्हता धर्म म्हणजे जीवन चांगल्या तऱ्हेने जगण्यासाठी सांगितले गेलेले नियम. इतका सरळ अर्थ सांगून कादंबरीचा शेवट होतो अर्थात आपल्या मनात मात्र ती सुरुच राहते कारण चिंतन , विचार ही एक प्रक्रिया आहे आणि तेच आपल्या जीवंतपणाचं लक्षण आहे . © अश्विनी गोरे ...Read more

DECEPTION POINT
DECEPTION POINT by DAN BROWN Rating Star
Nitin Patil

एक नंबर पुस्तक आहे,त्यात एकाचा पाण्यात बर्फाच्या बुडुन मृत्यू होताना नेमकं काय होत असेल त्याचा जबरदस्त वर्णन आहे...must read, Dan brown always rocks