* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: MRUGAJALATIL KALYA
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788171616398
  • Edition : 3
  • Publishing Year : JANUARY 1997
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 108
  • Language : MARATHI
  • Category : SHORT STORIES
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO SET-119 BOOKS
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
THE BUDS IN MIRAGE THIS IS A COLLECTION OF 28 METEORS WRITTEN BY V. S. KHANDEKAR. MANY A PEOPLE WITH UTTERLY GENUINE AND IMAGINATIVE MIND, AND FROM DIFFERENT TIMES AND PROFESSIONS, RIGHT FROM EOSOP TO GIBRAN HAVE TRIED THEIR HANDS ON THIS FORM OF LITERATURE, THEY TAKE THE CREDIT FOR MAKING THIS SHORT FORM OF LITERATURE SO POPULAR AND INTERESTING.METEOR OFTEN APPEARS TO BE A COVERT INSINUATION. V. S. KHANDEKAR HAS VERY CONSIDERATELY AND CAREFULLY TITLED THIS FORM AS "METEOR`.THE TOPICS FOR METEOR HAVE CHANGED WITH THE TIME, BUT METEOR HAS ALWAYS WIDENED ITS CRITICAL SIGHT MAKING IT MORE EXTENSIVE AND UBIQUITOUS. SOMETIMES IT WAS TRIED IN A POETICAL FORM BUT ITS SOUL REMAINED THE SAME. THE OUTER CHANGED APPEARANCE DID NOT CHANGE ITS INNER BEING.THE STRENGTH OF A METEOR LIES IN REVEALING TRUTH VERY SUGGESTIVELY AND IMMACULATELY. IN THIS WORLD, EVERYBODY IS CONTINUOUSLY UNDER A DISGUISE. MOSTLY, BECAUSE OF PERSONAL AND SOCIAL SELFISHNESS AND LUST, THESE DISGUISES FAIL TO SUCCEED IN DECEIVING. THIS COLLECTION WILL MAKE THE READER REALIZE THAT ALL THE METEORS HAVE VERY CLEVERLY AND DEXTEROUSLY UNREVEALED THE SPURIOUS FALSEHOOD AND REVEALED THE TRUTH HIDING UNDERNEATH.
वि. स. खांडेकरांनी लिहिलेल्या अठ्ठावीस रूपककथांचा संग्रह. इसापासून जिब्रानपर्यंत भिन्न भिन्न काळांतल्या आणि निरनिराळ्या पेशांतल्या प्रतिभावंतांनी कथेचा हा चिमुकला, पण चटकदार प्रकार लोकप्रिय केला आहे. रूपककथा ही अनेकदा अन्योक्तीसारखी असते किंवा भासते. `रूपककथा` हे या वांड.मयप्रकारचे शीर्षकही खांडेकरांनी अत्यंत विचारपूर्वक `घडवले` आहे. या प्रकारच्या कथेचे विषय काळाबरोबर बदलत गेले, तरी तिचा टीकात्मक दृष्टीकोन अधिक अधिक व्यापक, सामाजिक व सर्वस्पर्शी होत राहिला. क्वचित तिला काव्यमय स्वरूप देण्याचा प्रयत्न झाला, तरी तिची आत्मशक्ती होती तशीच राहिली. तिच्यात काहीही बदल झाला नाही. या रूपककथांचे खरे सामर्थ्य सूचकतेने, पण अचूक रीतीने केलेल्या सत्यदर्शनात आहे. जग अष्टौप्रहर तोंडावर मुखवटे घालून आपले व्यवहार पार पाडीत असते. व्यक्ती आणि समाज यांची बाह्यरूपे स्वार्थलंपटटेमुळे बहुधा फसवी ठरतात. या सर्वांचे सत्यस्वरूप कळावे, म्हणून त्यांच्या तोंडांवरचे मुखवटे दूर करण्याचा रूपककथा कसोशीने आणि कौशल्याने प्रयत्न करीत असते, हाच प्रत्यय हा संग्रह वाचून वाचकांना येईल.

No Records Found
No Records Found
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #मृगजळातील कळ्या
Customer Reviews
  • Rating StarNEWS PAPAR REVIEW

    पृथ्वी, स्वर्ग आणि नरक धर्मार्थ नौका चालविण्याशिवाय गूहक दुसरे काहीच करीत नसे! आणि त्याने काही करायचे मनात आणले असते, तरी ते करायला त्याला वेळच मिळाला नसता. पहाटे तांबडे फुटण्यापूर्वीच यात्रेकरूंची दोन्ही तीरांवर गर्दी होई. इकडली माणसे तिकडे पोचवायच आणि तिकडली माणसे इकडे आणायची, यातच पूर्वेकडे उगवलेला सूर्य पश्चिमेकडे मावळून जाई. यात्रेकरू देतील ते त्याचे खाणे! कुणीतरी फेकून दिलेले फाटके धोतर हेच त्याचे वस्त्र! संध्याकाळ झाली की, तो अगदी गळून जाई. रहदारी थांबताच नौका तीराला लावून तो तिच्यातच झोपी जाई. झोपेत त्याला एखादेवेळी स्वप्न पडे. त्या स्वप्नात नदीत बुडता बुडता त्याने वाचविलेल्या एखाद्या लहान मुलाचा किंवा स्त्रीचा चेहरा तेवढा त्याला दिसे. या निस्वार्थी आत्म्याच्या पुण्याचे इंद्रला भय वाटू लागले! त्याचा मनात येऊ लागले - उद्या याने आपले इंद्रपद घेतले तर? सर्व देवांचा सल्ला घेऊन त्याने कलीला पृथ्वीवर पाठवून दिले. संध्याकाळ झाली होती. कली एका यात्रेकरूच्या वेषाने गूहकापाशी आला. गूहक अगदी दमून गेला होता. कली त्याला म्हणाला, ``भल्या गृहस्था, तू इतके श्रम करतोस! पण त्याचं फळ तुला काय मिळतं?`` गूहक नुसता हसला. कली मधूर वाणीने म्हणाला, ``इतक्या सुंदर बायका तुझ्या नावेतून प्रवास करतात; पण त्यांच्यापैकी एकीने तरी तुझे वल्ही मारून दुखणारे हात घटकाभर चेपले आहेत का?`` गूहकाने नकारार्थी मान हलविली. कली उद्गारला, ``बाबा, जग असेच कृतघ्न आहे! हे यात्रेकरू तुझ्या नावेतून मेवामिठाई खात जातात; पण तुला कधी त्यांनी गोडगोड खायला दिले आहे का? त्यांच्या हातात पेढा नि तुझ्या पदरात शिळ्या भाकरीचा तुकडा!`` गूहकाच्या मनात आले, ``खरचं हे जग फार कृतघ्न आहे. असल्या कृतघ्न जगात राहण्यापेक्षा -`` पण हे जग सोडून जायचे कुठे? कलीने त्याला दुसऱ्या जगाचा मार्ग दाखवला. त्या जगाचे नाव स्वर्ग! हे नवीन जग जुन्या जगापेक्षा कितीतरी कृतज्ञ आहे, असे गूहकाला वाटू लागले. तो चार पावले चालला न चालला तोच लताकुंजातून एखादी अप्सरा मुरकत मुरकत पुढे येई आणि त्याच्याकडे तिरप्या नजरेनं पाहात म्हणे, ``महाराज, आपण फार दमला असाल! दासीकडून चरणसेवा घ्यावी!`` बोलायला सवड न देताच ती त्याला लताकुंजात घेऊन जाई. तिथे तिचे हात गळ्याभोवती पडले की, कुंजात फुललेल्या फुलांच्या सुगंधावर आपण तरंगत आहोत, असा गूहकाला भास होई. प्रत्येक लताकुंजात एक एक अप्सरा अशा रीतीने त्याचे स्वागत करीत असे. इतकेच नव्हे, रंभा, उर्वशी, मेनका, घृताची या मोठ-मोठ्या अप्सरांना आता भांडणाचा एक नवाच विषय मिळाला. ``गूहकाचे प्रेम कुणावर आहे?`` गूहकाला स्वत:ला ते कधीच सांगता आले नाही. ज्या अप्सरेच्या बाहूपाशात तो असे, तिच्यावर आपले उत्कट प्रेम आहे, असे त्याला वाटे; पण ती दूर जाताच ते प्रेम हा एक गोड भास होता अशी त्याच्या मनात खात्री होई. अमृत प्यायचे नि अप्सरांच्या अलिंगनात कालक्रमणा करायची, एवढाच काय तो त्याला उद्योग उरला. एखादे वेळी आपल्या धर्मार्थ नौकेची त्याला आठवण होई, नाही असे नाही; पण तो कुठल्या तरी मधूर पूर्व स्मृतीत रमून जात असे, असे वाटताच त्याच्या सेवेला असलेली अप्सरा आपला बाहुपाश अधिकच दृढकरी. त्या पाशात त्या दिव्य आठवणीचा चोळामोळा होऊन जाई. असे किती दिवस गेले, ते गूहकाला कळलेही नाही. पण एक दिवस असा उजाडला की, त्याच्याकडे एकाही अप्सरेने ढुंकून पाहिले नाही! कुणीही ठुमकत ठुमकत त्याच्यापुढे अमृताचा पेला ठेवला नाही! या स्थित्यंतराचा अर्थच त्याला कळेना! मोठ्या प्रयासाने त्याने कलीला गाठले. कली त्याला नमस्कार करीत म्हणाला, ``आता हीच तुझी आमची शेवटची भेट!`` ``म्हणजे?`` गूहकाने विचारले. ``स्वर्गातला तुझा शेवटचा दिवस आहे आज! उद्या तू-`` ``उद्या कुठे जाणार मी?`` ``नरकात!`` विकट हास्य करीत कली उद्गारला. ``तुझे पुण्य तू उपभोग घेऊन संपवलंस! फुलांचं निर्माल्य झालं की ती टाकून देतात ना? तसं तुझ्या सारख्या माणसांचही निर्माल्य-`` कली पुढे काय म्हणाला हे गूहकाला ऐकूसुद्धा आले नाही. त्याच्या कानात नरकातल्या दुर्दैवी प्राण्यांच्या किंकाळ्यांचे पतिध्वनी घुमू लागले होते. दुसरे दिवशी देवदूतांनी गूहकाला स्वर्गद्वाराच्या बाहेर आणले आणि यमदूतांच्या हवाली केले. गूहक यमदूतांना म्हणाला, ``नरकात पाऊल टाकण्यापूर्वी एकदा पृथ्वीवर जाऊन येण्याची इच्छा आहे माझी!`` यमदूतांच्या मनातही भटकायचे होतेच! गूहक नदीतीरावरील आपल्या धर्मार्थनौकेकडे धावतच आला. त्याने पाहिले नौका चालवायला कुणी नसल्यामुळे यात्रेकरूंच्या पैकीच कुणीतरी वल्हवीत होता त्याला नीट वल्हवता येत नव्हते. नौका एकदम कलली. एक तान्हे मूल पाण्यात पडले, त्याच्या आईने किंकाळी फोडली. गूहकाने पाण्यात उडी टाकली. हा हा म्हणता तो त्या मुलापाशी पोचला. त्याने मूल बाहेर काढले. मूल फार घाबरले होते; पण ते जिवंत होते. गूहकाला विलक्षण आनंद झाला. त्या बालकाच्या आईचा चेहरा पाहताच त्याचे मन म्हणाले, ``अमृताची माधुरी आणि अप्सरांचे लावण्य या आनंदापुढे फिकी आहेत.`` यमदूतांनी तीरावरून हाक मारली, ``गूहक, चल, वेळ लावू नकोस!`` गूहक तीराकडे आला. त्याला पाहताच ते यमदूत दचकले. एक दुसऱ्याला म्हणाला, ``आपण भलताच मनुष्य घेऊन जात होतो. याच्या भोवतालचा हा पुण्याचा प्रकाश पहा. स्वर्गात जायचा अधिकार आहे याला!`` ``माझा स्वर्ग इथंच आहे!`` गूहक हसत उत्तरला. ``कुठं?`` यमदूताने विचारले. गूहकाने पाण्यातल्या नौकेकडे पाहिले. दृष्टीच्या मागोमाग त्याचे शरीर धावत गेले. पायांची हालचाल थांबताच वल्हविणाऱ्या हातांची हालचाल सुरू झाली. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review
PLEASE SEND YOUR AUDIO REVIEW ON editorial@mehtapublishinghouse.com

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

ASHI MANASA : ASHI SAHASA
ASHI MANASA : ASHI SAHASA by VYANKATESH MADGULKAR Rating Star
Krishna Diwate

सुलभा प्रभुणे कोवळे दिवस, सत्तांतर, करूणाष्टके अशी अनेक पुस्तके लिहिणारे, जंगल वाटांबद्दल अतिशय आत्मीयतेने लिहिणारे व्यंकटेश माडगूळकर यांची वेगळी ओळख करुन द्यायला पाहिजे असे अजिबात नाही. कॉलजच्या त्या अधाशासारख्या वाचण्याच्या वयात माडगूळकर एकदा हातातपडल्यावर आपण त्यांच्या लेखनाच्या प्रेमात कधी पडलो हे समजतच नाही. अतिशय बारकाईने केलेले निरिक्षण, प्रत्येक अनुभव अतिशय मनापासून घेतलेला, अतिशय साधी सरळ पण थेट हृदयाला हात घालणारी त्यांची भाषा, ह्या त्यांच्या सगळ्याच गोष्टी अतिशय सुरेख आहेत. त्यांनीच लिहिलेले हे आणखी एक पुस्तक म्हणजे अशी माणसे : अशी साहसं. माडगूळकर स्वतः कायमच वेगळ्या वाटांनी चालत राहिले. त्यामुळे स्वतःच्या पावलांनी नव्या वाटा पाडणारे, कितीही कष्टदायक प्रवास असला तरी आपल्याला हवे ते मिळविण्याचा ध्यास घेतलेली माणसे हा त्यांच्या आवडीचा भाग. अशा अनेक लोकांची पुस्तके त्यांच्या संग्रहात असल्याने त्यांच्या वर वेळोवेळी लेख लिहिले. ते वाचकांना अतिशय भावले. त्यामुळे ही पुस्तके कुठे मिळतील? लेखकांबद्दल अधिक माहिती विचारणारे प्रश्न वाचक करत असत. तेव्हा श्री. ह.मो. मराठे हे किर्लोस्कर मासिकाचे संपादन करत होते. त्यांनी माडगूळकरांना अशा साहसी संशोधकांवर लेख लिहिण्याची विनंती केली. त्यानुसार सामान्य वाचक, वन्य प्राण्यांवर प्रेम करणार्‍या, वेगळेच साहस करण्याची आवड असणार्‍यांना ओळख व्हावी म्हणून हे लेख लिहिले आहेत. ह्या पुस्तकात एकूण 8 लेख आहेत. जिम कॉर्बेट, सलीम अली, जेन गुडाल, फर्ले मोवॅट, मारूती चितमपल्ली वगैरे नावे आपल्या सर्वांच्याच परिचयाची आहेत. पण तरीही सगळेच फक्त जंगलात हिंडणारे नाहीत. तर नाईल नदी एकट्यानेच पार करणारा कूनो स्टुबेन आहे, सिंदबादसारखा सात सफरी करणारा टिम सेव्हरिन आहे. प्रत्येकाची गोष्ट वेगळी, प्रत्येकाचे त्यामागची कारणे वेगळी पण झपाटलेपण हे सगळ्यांमध्ये सारखॆच आहे. आपण एखादी अत्यंत अवघड गोष्ट ठरविणे आणि मग त्याचा न कंटाळा करता पाठपुरावा करणे हे सोपे नाही. ते ‘येरा गबाळ्याचे काम’ नाही. पहिला लेख टिम सेव्हरिनवरचा आहे. स्वतः आयरिश. भूगोल विषयाचा अभ्यासक, त्याने सिंदबादच्या सात सफरी वाचल्यावर ह्या गोष्टी खर्‍या आहेत का हे शोधण्यासाठी वयाच्या बेचाळीसव्या वर्षी आपणही असा प्रवास करू या हे ठरविले. त्याप्रमाणे तयारीला लागला. त्यासाठी त्याने नवव्या शतकातील जहाजे कशी असत, अरबी व्यापाराचे स्वरुप काय होते हे सर्व अभ्यासायला सुरुवात केली.बरीच शोधाशोध केल्यावर त्याला सोळाव्या शतकाच्या सुरुवातीचा नकाश मिळाला. एकही खिळा ना वपरता अरबी जहाजे तयार होत असत ही माहीती मिळल्यावर तो त्याच्या शॊधासाठी ओमानला गेला. बरेच निरिक्षण केले. या मध्ये बहुधा त्याची इच्छाशक्ती फार जबर असणार त्यामुळे ओमानच्या सुलतानाने ह्या त्याच्या संपूर्ण सफरीचा खर्च करण्याची तयारी दाखवली. मग तिथंपासून ते जुन्या पध्दतीने जहाज बांधणे व ते प्रत्यक्ष पाण्यात उतरवणे हा अतिशय रोमहर्षक प्रवास पुस्तकातूनच वाचायला हवा. नंतर त्या सोहर जहाजातून पुढचा केलेला प्रवास हा खरोखरच सिंदबादच्या सफरीइतकाच विलक्षण आहे. 3 नोव्हेंबर 1980 ला निघालेले जहाज 1 जुलैला 1981 ला चीनला पोहचले. ‘द सिंदबाद व्हॉयेज’ हे प्रवासवृत्तावर लिहिलेले टिम सेव्हरिनचे पुस्तक 1982 मध्ये प्रसिध्द झाले. ते मोठ्या आकाराचे व 20 पानांचे आहे. त्याचा संक्षिप्त अनुवाद म्हणजे हा पहिला लेख आहे. त्यानंतरचा लेख चिंपाझींचा अभ्यास करून पीएच.डी मिळवलेल्या जेन गुडाल बद्दल आहे. पण तिने पुढे ह्युगो ह्या छायाचित्रकाराशी लग्न केल्यावर दोघांनी मिळून टांझानियातील गोरोंगारो इथे राहून रानकुत्री, तरस, कोल्ही यांचा अभ्यास केला. त्यावर ‘इनोसंट किलर्स’ हे पुस्तक लिहिले त्याची ओळख ह्या लेखातून करून दिली आहे. त्यांनी बरोबर आपला नऊ महिन्यांचा मुलगा नेला होता. हे वाचताना आपल्याच छातीत धडधडायला लागते. दोघांनी केलेले निरिक्षण, न कंटाळता तासनतास बारकाईने पहाण्यात घालवलेले दिवस हे वाचताना तर थक्कच व्हायला होते. इतक्या लहान मुलाला सोबत घॆऊन जंगलात राह्यचे हे सुध्दा आपल्या सारख्यांना किती कठीण वाटते मग अशा कोणत्या प्रेरणांमुळे असे साहस करावेसे वाटते हे कळत नाही. पुढचा लेख ‘हरिण पारधी’ नावाचा असून तो फर्ले मोवॅट बद्दल आहे. त्याने उत्तरध्रुवाकडील ओसाड प्रदेशात केलेला प्रवास ही एक अदभूत वाटावी अशी कथा आहे. मूळ पुस्तक 1952 मधले आहे. 1935 मध्ये फर्ले जेव्हा पंधरा वर्षांचा होता तेव्हा आपल्या काका बरोबर त्याने आर्क्टिकचा पहिला प्रवास केला होता. तेव्हा त्याने रेल्वेने जाताना अर्धामैल रुंदी असलेला आणि सुमारे तासभर संथ गतीने रेल्वे रूळ ओलांडून पलिकडे जाणारा कॅरिबू हरिणांचा कळप पाहिला. त्याची आठवण त्याच्या मनातून कधीच पुसली गेली नाही. पण त्यानंतर 1946 मध्ये सक्तीने सैनिक म्हणून महायुध्दात सामिल व्हावे लागले, त्यामध्ये भयंकर संहार पाहिल्यावर युध्द संपल्यावर आता कुठेतरी शांत ठिकाणी जावे म्हणून तो परत 1947 मध्ये अगदी जुजबी तयारी करून हडसन बे च्या किनार्‍यावरच्या चर्चील बंदरावर रेल्वेने गेला. नंतर तिथून तो बॅरन्स येथे संशोधनासाठी गेला. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थित तो तिथे काही काळ राहून एस्किमो लोकांचा इतिहास शिकला,त्यांची भाषा शिकला, त्यांच्या देवदेवता त्यांच्या ष्रध्दा , सुख-दुःख, त्यांच्या समस्या याबद्दल त्याने आपल्या पुस्तकात अतिशय प्रभावी वर्णन केले आहे. ते पुस्तक म्हणजे The country of the people of the deer. पुस्तकाविषयी माडगूळकरांनी अतिशय रसाळ भाषेत, प्रेमाने लिहिले आहे. खरंतर यावर आपण ही ते मूळ पुस्तकच वाचलं पाहिजे अगदीच शक्य नसेल तर निदान व्यंकटेश माडगूळकारांनी सविस्तरपणे करून दिलेला हा परिचय तरी वाचलाच पाहिजे. ह्याच फर्ले मोवॅट बद्दल अजून दोन दिवसांनी आपण परत वाचणार आहोत. ‘हत्तींच्या कळपात’ ह्या लेखात ओरिया या विलक्षण तरूणीची कहाणी आहे. ती आफ्रिकेतील जंगली हत्तींच्या कळपात चार-पाच वर्षे राहिली. टांझानियातील मन्यारा नॅशनल पार्कमध्ये जिथे 450 हत्ती, सिंह, मस्तवाल रानरेडे, म्हशी होत्या विषारी सर्प होते अशा ठिकाणी राहिली तिथेच जोडीदार मिळाला, ती आईही झाली. ह्या सगळ्या जगावेगळ्या अनुभवांचे चित्रण तिने आपल्या वाचकांसाठी केले आहे. तिचे अनुभव वाचता वाचताना आपल्या तोंडाचा विस्फारलेला ‘आ’ खरोखरच मिटत नाही. कशी ही जगावेगळी माणसे असतील!! दोन तीन महिन्याच्या लहान बाळाला पाठीला बांधून हिंडणारी, अनेक प्राणी सहजपणे पाळणारी, हत्तींबद्दल अतिशय प्रेम असणारी, त्यांच्यांशी मैत्री करणारी अशी तिची विलक्षण रुपे म्हणजे थक्क करणारी आहेत. हे जोडपे तिथे पाच वर्षे हत्ती सोबत राहिले. हत्तींचा सखॊल अभ्यास केला, शंभरहून अधिक हत्तींशी मैत्री केली. अनेक चित्तथरारक अनुभवांना सामोरे गेले. वाचताना तो थरार आपल्याला केवळ शब्दांतून ही जाणवतो. जिम कॉर्बेट् या धाडशी शिकार्‍यावर माडगूळकरांनी लिहिलेला लेख तर अप्रतिम आहे. जिम कॉर्बेट् च्या पुस्तकातून म्हणजे मॅन इटर्स ऑफ कुमाऊं, मॅन इटींग लेपर्ड ऑफ रुद्रप्रयाग, माय इंडीया अशा अनेक पुस्तकातून आपल्याला त्याचा परिचय तर झालेला आहेच. जिम कॉर्बेट् हा निष्णात शिकारी असूनही सहृदय होता. शेवटपर्यंत तो एकटाच राहिला, तो कधीच पोशाखी बनला नाही, तो अक्षरशः आदिवासींसारखेच आयुष्य जगला. अतिशय काटक असलेला जिम निरिक्षण करण्यात निष्णात होता, तो जंगलात असताना कोणत्याही डबक्यातील पाणी न शंका बाळगता पीत असे. लेखक म्हणून जागतिक कीर्ती मिळवून दिलेली त्याची पुस्तके त्याने केवळ स्मरणावर लिहिली आहेत. त्याने कधीच त्याच्यासाठी डायरी ठेवून त्याच्या नोंदी केल्या नाहीत. आपल्या हयातीत त्याने एकूण पंचेचाळीस नरभक्षक वाघ मारल्याची नोंद आहे. कुमाऊ आणि गढवाल इथल्य़ा लाखो लोकांची त्याने मरणाच्या भयानक भीतीपासून सुटका केली. पण असे असले तरी जंगलाला आग लावणे, पाण्यावर बसून शिकार करणे, कारण नसताना जनावर मारणे या गोष्टीचा त्याला अतिशय राग होता. तो शिकारी असला तरीही निसर्गाचा समतोल बिघडणार नाही इतकीच शिकार करणारा, नियम पाळणारा शिकारी होता. शाळा, कॉलेज, हॉस्पिटल अशा ठिकाणी तो जंगलावर व्याख्याने देत असे. त्यामध्ये तो जंगलातील जनावरे कोणता आवाज काढून एकमेकांशी बोलतात, वाघ उठला की पाखरं कसे इशारे देतात ह्याचे प्रात्यक्षिक तो दाखवे. वाघ झाडाझुडूपात दिसेनासा होताना त्याचे आवाज कसे बदलत जातात हे तो दाखवत असे. पण व्याख्यानाच्या शॆवटी वने, आणि त्यातील जीव यांचा संभाळ करणे आपल्या सगळ्याच्या हिताचे आहे हे तो आवर्जून सांगत असे. तराईतील प्राण्यांची, पक्ष्यांची छायाचित्रे त्याने काढली आहेत. तोंडाने आवाज काढून वाघाला जवळ बोलावायचे विलक्षण कसब त्याच्याकडॆ होते. 1955 मध्ये प्रसिध्द झालेले ‘ट्री टॉप्स’ हे त्याचे शेवटचे पुस्तक. पुस्तकाच्या शेवटी पक्षीतज्ञ डॉ. सलीम अली आणि मारूती चितमपल्ली यांच्या वरचे दोन छोटे लेख आहेत. सगळेच लेख आपल्याला भारावून टाकणारे. कोणत्या मूशीतून अशी माणसे जन्माला येत असतील. अशी कोणती प्रेरणा असेल की ज्यामुळे ती असे आपल्या दृष्टीने वेडे साहस करायला धजत असतात, आपल्या सारख्यांना हे कळणं ही कठीण आहे आणि जरी कळले तरी आपली रोजची रुळलेली वाट सोडून आपण अशा अनवट वाटांवर जायला तयार तरी होऊ का? असे अनेक प्रश्न आपल्या मनात नक्कीच तयार होतात हीच त्या पुस्तकाची ताकद आहे असे मला वाटते. ...Read more

MAHASAMRAT ZANZAVAT
MAHASAMRAT ZANZAVAT by VISHWAS PATIL Rating Star
वाचक

🚩शिवजयंतीच्या हार्दिक हार्दिक शुभेच्छा🚩 महासम्राट या सिरीज मधील खंड पहिला झंजावात आज वाचून पूर्ण झाला. विश्वास पाटील यांचे संभाजी वाचले होते तेव्हा मला वाटून गेले होते की याच लेखकांनी शिवरायांबद्दल पण लिहिले पाहिजे. मध्यंतरी ही जेव्हा बातमी कळली तव्हा खूप आनंद झाला. छत्रपती शिवरायांवरील अशा मालिकेची मराठीत नितांत आवश्यकता होतीच. पुस्तक सुरू होते ते थोरले महाराज शहाजीराजे यांच्या घोडदौडीपासून. अधे-मध्ये भोसले परिवाराचा इतिहास सुद्धा अनुभवायला मिळतो. दख्खन मध्ये वावरत असणाऱ्या जुलमी परकीय सत्ता त्यांनी ,माजवलेला हल्लकल्लोळ शहाजी महाराज यांची धावपळ येणारे कठीण प्रसंग यानंतर वाचक प्रवेश करतो तो छत्रपती शिवरायांच्या आयुष्यात. प्रतिकूल परिस्थितीत झालेला जन्म बंगलोर मधील दिवस पुण्यातील दिवस स्वराज्य स्थापना लोकप्रशासन. उत्तम करव्यवस्था सैनिकांचे प्रशिक्षण या बाबी हायलाईट केलेल्या आहेतच शिवाय पाठ्यपुस्तकातून वगळलेले अनेक प्रसंग संदर्भ या पुस्तकात वाचायला मिळतात पुरंदर बद्दलचे वेगळे संदर्भ त्यांचे महत्त्व जावळीचे प्रकरण आणि पुस्तकाचा शेवट होतो तो अफजलखानाचा वध या प्रकरणाशी. यानंतर आता याच सिरीजचा दुसरा खंड Rankhaindal वाचणार आहे. ऐतिहासिक पात्रे त्यांचे वर्णन आजूबाजूचा परिसर आणि घटना लेखकांनी जिवंत केल्या आहेत. त्यामुळे इतिहासाचा रियल आस्वाद घ्यायची संधी मिळते ...Read more