* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
Every time, she sent him a letter, she sent a small flower of `bakul` for him, without fail. Her letter always brought back some special memories for Shridhar. He used to get lost in the memories with the small flower in his hand. The flower represented her. Her mild manners, her simplicity, the fragrance around her, and the chastity in her eyes along with the love every single tender thing was present in the flower. Her personality was devoid of ego. He had collected each flower from her letter. He had stored all those flowers in a small bag. Every day, he kept the bag beneath his pillow. Every letter brought a new hope for him, saying that the flower will be a lifelong partner. Sudha Murthy, has pictured this very sensitively.
ती आपल्या प्रत्येक पत्राच्या घडीत एक नाजूकसं बकुळीचं फूल त्याला आठवणीनंं पाठवायची. तिचं पत्र आलं की, श्रीकांतच्या हृदयात एक अनामिक हुरहूर दाटून यायची. हातात ते बकुळीचं फूल घेऊन तो गोड आठवणींमधे रमून जायचा. जणू काही आत्ता श्रीमतीच आपल्या अगदी निकट येऊन उभी राहिली आहे, असा त्याला भास व्हायचा. तिचं सौम्य वागणं, तिच्या आसपास दरवळणारा मंद सुगंध, तिच्या स्वभावातला तो साधेपणा आणि तिच्या डोळ्यांतून ओसंडून वाहणारं निर्मळ प्रेम. तिच्या व्यक्तिमत्त्वाला कुठेही अहंकाराचा स्पर्शसुद्धा नव्हता. तिच्या प्रत्येक पत्रातून येणारं एकेक फूल त्यानं जमा केलं होतं. एका छोट्याशा पिशवीत अशी कितीतरी फुलं जमा झाली होती. ती पिशवी रोज त्याच्या उशीखाली दडलेली असायची. प्रत्येक पत्र त्याच्याकरता एक नवी उमेद घेऊन यायचं. या बकुळीच्या फुलाची साथसंगत आपल्याला जन्मभर असणार आहे, ही उमेद! सुधा मूर्ती यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण शैलीतील भावपूर्ण कलाविष्कार!
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarLAXMI HARI SMRUTI NYASA LIBRARY MAGAZINE

    कौटुंबिक जिव्हाळ्याच्या परंतु स्त्रियांच्या प्रश्नावर आधारित कथा, कादंबऱ्या लिहून सुधा मूर्ती यांनी बरेच मोठे कार्य केले आहे. त्यांचे सर्व साहित्य कर्नाटक राज्यातील स्त्रियांच्या प्रश्नावर अधोरेखित असते. अजूनही त्या भागात तेथील ज्येष्ठ स्त्रियांच्या नावर जुन्या गोष्टींचा पगडा आहे. बकुळा ही कादंबरी पण त्याच पठडीतील आहे. मात्र दोन घराण्यांतील वैर दीर्घकाळ जपणाऱ्या अशिक्षित स्त्रियांचा विचार करताना त्याच दोन घराण्यातील वैर असलेली मुले भरपूर शिक्षण घेऊन घरच्या लोकांच्या मनाविरूद्ध प्रेम विवाह करतात. या दोन उच्चशिक्षित तरुण-तरुणीची कथा सुधातार्इंनी अतिशय उत्तम रितीने रंगविली आहे. अर्थात यामध्ये अनुवादिका लीना सोहोनी यांचे श्रेय आहे. अनुवादीत कादंबरी न वाटता स्वतंत्र मराठी कादंबरी वाटते. इतकी छान भट्टी जमली आहे. कादंबरीचा नायक श्रीकांत व नायिका श्रीमती एकाच वयाची आहेत. एस.एस.सी. परीक्षेत बोर्डात श्रीमती पहिली येते तर श्रीकांत दुसरा येतो. प्रथम एकमेकांस प्रतिस्पर्धी मानणारे हे एकमेकांच्या प्रेमात पडतात. घरच्या लोकांच्या विरोधातही ते विवाह करतात. नंतर दोघेही नोकरी करतात. श्रीमती घरासाठी खूप कष्ट घेते. कुटंबाचे कर्ज फेडण्यास मदत करते. तरीही तिच्या सासूबाई व नणंद तिला स्वीकारत नाहीत. पुढे श्री मोठा होतो. पण पत्नीच्या त्यागाकडे दुर्लक्ष होते. अखेर आपली महत्त्वकांक्षा पूर्ण करण्यासाठी ती बाहेर पडल्यावर श्री च्या लक्षात येते. हे सर्व कथानक अतिशय उत्तम शब्दात व हृदयस्पर्शी आहे. काल्पनिक कथेतही वास्तवता आणण्याचा लेखिकेचा प्रयत्न यशस्वी होतो. ज्या वाचकांना कादंबरी वाचनाची आवड आहे त्यांना ही कादंबरी नक्की आवडेल. ...Read more

  • Rating Star DAINIK EKJOOT 24-11-2009

    ‘इन्फोसिस’सारख्या विश्वप्रसिद्ध संस्थेच्या उभारणीत मोलाचा वाटा असणाऱ्या सुधा मूर्ती यांच्या ‘बकुळा’ ही कादंबरीचा लीना सोहोनी यांनी केलेला अनुवाद प्रसिद्ध झाला आहे. अत्यंत बुद्धिमान असणाऱ्या श्रीमती आणि श्रीकांत या दांपत्याची ही प्रेमकहाणी आहे. या दोघंचं प्रेम शालेय वयापासूनच उमलत जातं. दोघांच्या कुटुंबियांमध्ये पूर्वापार वैर चालत आलेलं आहे. मात्र ते दोघे हळव्या प्रेमसंबंधांनी परस्परांशी बांधले जातात. दोघांच्या घरामध्ये असणारं बकुळीचं झाड त्यांच्या पे्रमाची साक्ष ठरतं. पुढे श्रीकांत आणि श्रीमती यांचा विवाह होतो. श्रीकांत उच्च शिक्षण घेऊन एका कंपनीच्या संचालकपदापर्यंत मजल मारतो. श्रीमती मात्र अत्यंत बुद्धिमान असूनही श्रीकांतच्या प्रेमाखातर स्वतःचं आयुष्य त्यालाच समर्पण करते. यामध्ये तिचं करिअर, स्वतःचं स्वतंत्र अस्तित्व श्रीकांतच्या महत्त्वाकांक्षेपायी विरून जातं. व्यवहारी मनाच्या श्रीकांतला पैसा, सत्ता, पदं हेच महत्त्वाचं वाटतं. पूर्वी आपल्यावर जीवापाड प्रेम करणारा श्रीकांत असा बदलला कसा असा प्रश्न श्रीमतीला पडतो. अखेर एका निर्णायक क्षणी श्रीमती एका निर्णयाप्रत येते. पूर्वायुष्यात मागे राहिलेला इतिहासाचा अभ्यास पूर्ण करण्याचा ती निर्धार करते. ते करण्यासाठी श्रीकांतला सोडून ती परदेशी निघून जाते. यामुळे श्रीकांत क्षणभर कोलमोडतो, पण दुसऱ्याच क्षणी सावरतो. लीना सोहोनी यांनी अत्यंत ओघवत्या भाषेत या पुस्तकाचा अनुवाद केला आहे. १४० पानांचे हे पुस्तक १२० रुपयांना उपलब्ध आहे. ...Read more

  • Rating StarSAPTAHIK SAKAL 1-5-2010

    सुधा मूर्ती हे नाव संगणक विशेषज्ञ, कन्नड आणि इंग्रजी भाषेत विपूल लेखन करणाऱ्या लेखिका, लोकप्रिय यशस्वी कादंबरीकार, ‘इन्फोसिस टेक्नॉलॉजीज’ या कंपनीतील त्यांचा महत्त्वाचा सहभाग, संवेदनशील सामाजिक जाण असणारी व्यक्ती म्हणून सर्वांना ठाऊक आहे. ‘बकुळा’ ही ुधा मूर्ती यांची कादंबरी लीना सोहोनी यांनी अनुवादित केली आहे. श्रीमती आणि श्रीकांत यांच्या प्रेमाची साक्ष हे या छोट्याशा कादंबरीचे वैशिष्ट्ये आहे. शाळकरी वयात रूजलेलं श्रीमती आणि श्रीकांत यांचं प्रेम. त्यातला कोवळा, अल्लड भाव, नंतरची तारूण्यातील उत्कटता, गोड हुरहूर प्रेमविवाहातील साथसंगत, परस्परांसाठी केलेला त्याग, समजुतदारपणा, दुसऱ्याच्या उत्कर्षामध्ये आनंद-समाधान शोधणे, हे सर्व प्रेमभावनेचे पैलू ‘बकुळा’ या कादंबरीत व्यक्त झाले आहेत. परस्परांच्या सहवासात, समजूतदार साथसंगत असूनही दोन व्यक्तींच्या भावविश्वं अलग होत जातात. त्याची किंवा तिची साथसंगत आपल्याला जन्मभर पुरणार आहे, या उमेदीला आणि विश्वासाला तडा जातो. साथसोबत असताना तिला आणि त्यालाही स्वत:चं स्वतंत्र, स्वायत्त विश्व असणं ही जगण्याची गरज होऊन बसते. परस्परसामंजस्य, संवाद आणि एकमेकांचे स्वातंत्र्य मानण्याची जपण्याची प्रगल्भ जाण नसेल, तर नात्यामध्ये दुरावा, तुटलेपणा, एकटेपणा येणं अटळ असतं, हे सुधा मूर्ती यांच्या ‘बकुळा’ या कादंबरीतून सूचित होतं. स्वत:चं ‘स्वायत्त जग’ शोधताना, उभं करताना व्यक्ती आत्मकेंद्रित, स्वार्थी होते. हे आजच्या जीवघेण्या स्पर्धेच्या, यश आणि पैसा महत्त्वाच मानण्याऱ्या जगातलं कटुसत्य ‘बकुळा’मधून अधोरेखित होतं. लोकप्रिय कादंबरीमध्ये अनुभवाच्या आधारे शोध घेण्याची प्रक्रिया जाणवत नाही. परिणामी, टक्केटोणपे खात स्वत:च्या जगण्याच्या अर्थ शोधणं, अर्थ लावणं, तो शोधताना त्या-त्या प्रसंगी येणारी व्याकुळता, वेदनादायक जाणीव लोकप्रिय साहित्यातील व्यक्तिरेखांमधून, आशयातून व्यक्त होत नाही. ‘संथ वाहते कृष्णामाई’ या न्यायाने संथ, सरळ रेषेत व्यक्तिरेखेचा आणि कथानकाचा प्रवास ही वैशिष्ट्ये लोकप्रिय कादंबरीत दिसून येतात. ही सारी वैशिष्ट्ये सुधा मुर्ती यांच्या ‘बकुळा’ या अनुवादित कादंबरीत आलेली आहेत. म्हणून तिला लोकप्रिय कादंबरीत दिसून येतात. ही सारी वैशिष्ट्ये सुधा मूर्ती यांच्या ‘बकुळा’ या अनुवादित कादंबरीत आलेली आहेत. म्हणून तिला लोकप्रिय लघुकादंबरी म्हणता येते. परस्परसामंजस्य, संवाद आणि एकमेकांचे स्वातंत्र्य मानण्याची–जपण्याची प्रगल्भ जाण नसेल, तर नात्यामध्ये दुरावा, तुटलेपणा, एकटेपणा येणं अटळ असतं, हे सुधा मुर्ती यांच्या ‘बकुळा’ या कादंबरीतून सूचित होतं. स्वत:चं ‘स्वायत्त जग’ शोधताना, उभं करताना व्यक्ती आत्मकेंद्रित, स्वार्थी होते, हे आजच्या जीवघेण्या स्पर्धेच्या यश आणि पैसा महत्त्वाच्या मानणाऱ्या जगातलं कटुसत्य ‘बकुळा’ मधून अधोरेखित होतं. ...Read more

  • Rating Star DAINIK DESHDOOT 10-1-2010

    सुधामूर्तींना आज कोण ओळखत नाही? त्यांनी मनापासून समाज कार्याला वाहून घेतले. कर्नाटकमधल्या सर्व सरकारी शाळांनी संगणक आणि ग्रंथालय सुविधा उपलब्ध करून देण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा आहे. राजलक्ष्मी पुरस्कारप्राप्त सुधा मूर्ती उत्तम लेखिकाही आहेत. पद्मश्रीसुधा मूर्तींना माणसं पुस्तकासारखी वाचता येतात असं म्हटलं तर अतिशयोक्ती होणार नाही. ‘बकुळा’ या त्यांच्या अनुवादित कादंबरीचं वाचन वाचकाला विचार करायला प्रवृत्त करतं. सुधा मूर्तींच्या ‘बकुळाचं’ अनुवादित कादंबरीत लीना सोहनींनी रूपांतरण केलं आहे. अतिशय सोपी, रसाळ, नेमक्या शब्दांची ओघवती शैली यामुळे ‘बकुळा’ एकदा वाचायला घेतल्यावर खाली ठेववत नाही. श्रीमती आणि श्रीकांत यांच्या प्रेमाची ही गोष्ट आहे. प्रेम म्हणजे देणं, समर्पण कुठल्याही अपेक्षा न करता साथ देणं. यासाठी फार मोठी तडजोड करावी लागते आणि ती तडजोड म्हणजे ‘त्याग’. बकुळामध्ये श्रीमतीने असाच श्रीकांतच्या प्रेमासाठी त्याग केला. एका लहान गावातून आलेली श्रीमती खूप हुशार, समजदार आणि सौम्य होती. श्रीकांतच्या प्रत्येक निर्णयाला, आवडीला पाठिंबा देणारी, स्वत:च्या आवडीनिवडी अपेक्षा दूर ठेवून श्रीकांतच्या यशात सुख मानणारी अर्धांगिनी. वेगवेगळे मान, अपमान पचवून स्वाभिमानाने रहाणारी श्रीमती नंतर नंतर बेचैन होते. स्वत:च्या जगण्याचा उद्देश काय? शिक्षणासारखं सुदर क्षेत्र सोडून संसार, पाहुणे, हिशोब व्यवहार सांभाळणे हे असं काय करत बसलोय आपण? म्हणून अटीतटीला येते. श्रीकांतला श्रीमतीसाठी कधीच मोकळा वेळ मिळालेला नसतो. वर्षानुवर्षे साचलेल्या भवनांचा शेवटी उद्रेक होतो आणि श्रीमती तरीही संयमाने श्रीकांतचाच विचार करून काही निर्णय घेते. हे सगळं वाचताना आपल्याला श्रीकांत, श्रीमती आपल्या समोरच असल्याचा भास होतो. इतका हा अनुवाद जिवंतपणे शब्दबध्द झालाय. स्त्रीचे व्यक्ती स्वातंत्र्य, तिच्या इच्छा आकांक्षा या बद्दल एका स्त्रीचे मनोगत वाचून वाचक मनातून हेलावेल यात शंका नाही. ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

SATTANTAR
SATTANTAR by VYANKATESH MADGULKAR Rating Star
Mayur Sarkale

व्यंकटेश माडगूळकर हे फार `पट्टीचे` कथालेखक म्हणून प्रसिद्ध आहेत.त्यांच्या कथा वाचताना आणि आपल्या डोळ्यासमोर घडताना त्यांची प्रतिभा आणि वरील वाक्य सतत जाणवत राहते. माडगूळकरांनी त्यांच्या एकंदरीत लेखन प्रपंचात २०० हून अधिक कथा लिहिल्या, याव्यतिरिक्त ८कादंबऱ्या देखील त्यांच्या नावावर आहेत, त्यापैकीच एक म्हणजे "सत्तांतर" होय.आपल्याला कादंबरी म्हणल्यावरती ३००-४०० पानांचा आराखडा - गठ्ठा समोर येतो. सत्तांतर ही केवळ ६३ पानांमध्ये घडते. मराठी साहित्य क्षेत्रात आणि त्यातला त्यात कादंबरीच्या प्रांतात अशी कादंबरी माझ्यामते फक्त पाश्चिमात्य साहित्यात पाहायला मिळेल. (असावी. उदा. अँनिमल फार्म -जाँर्ज ओरवेल). सत्तांतर ला साहित्य अकादमीचा पारितोषिक तर आहेच पण त्याहून या पुस्तकाच्या धाटणीचा ( आताच्या भाषेत प्लॉट ) चं अधिक कौतुक केलं गेलं होतं. मला ह्या धाटणीचा निवडीपेक्षा माडगूळकरांच्या विषयनिवडीच, धाडसाचं कौतुक वाटतं. सत्तांतर ही संपूर्ण कथा माणसाच्या पूर्वजांमध्ये माकडांमध्ये घडते. सत्तांतर मधील वानरांची जात ही `हनुमान लंगुर` ही आहे. समाजामध्ये संघर्ष हा सतत पेटता असतो फक्त त्याला थोडीफार वाऱ्याची झुळूक लागली की मग तो उफाळून उग्रता दाखवतो, ४ हात भाजवतो, डोळ्यांत भीती निर्माण करतो आणि प्रसंगी तर जीव ही चाखून,चाटून -पुसून खातो. लेखक कथेतील वानरांच्या टोळ्यांना, त्यांच्या प्रमुखांना त्यांच्या शरीरवैशिष्टानुसार नावे देखील देतात त्यामुळे कथेतील रंजगता सतत आपल्याला धरून ठेवते. समाज आणि जगणं म्हणलं की संघर्ष हा आलाच आणि त्यातल्या त्यात त्यामध्ये साम्राज्यवादाची झळ असेल,भूमिका असेल,उद्देश असेल तर मग हे सत्तांतर अटळच आहे. संघर्ष करून एखादा स्वतःचा असा प्रदेश तयार करतो, आपली स्वतःची माणसं तयार करतो,आपली ताकत वाढवण्यासाठी तो हवे ते करतो हे सर्व कोणी ना कोणी पाहत असत त्याला हे सर्व आवडत असतं इथपर्यंत हिथपर्यंत ठीक पण त्याला हेच सर्व जेव्हा हवंहवंसं वाटू लागतं तेव्हा घडतं " "सत्तांतर" सत्तांतर म्हणजे सत्तेमधला बदल. दुसऱ्याची उलथवून आपली उभी करणं म्हणजे सत्तांतर. लेखकाच्या बाकी ७ कादंबऱ्याना प्रस्तावना नाही. सत्तांतरला आहे कारण त्यावर लेखकाची अप्रतिम छाप पडलेली आहे. सत्तांतर मागे लेखकाचा खरा कस जाणवतो. प्रस्तावनेमध्ये त्यांनी विषयाची पार्श्वभूमी ही अगदी १८३६ पासून मांडली आहे. सत्तांतरसाठीचे विविध शास्त्रज्ञांनी लिहून ठेवलेली संदर्भ, त्यांची निरीक्षण आणि "लंगूर्स ऑफ अबू" या ग्रंथाचा त्यांना झालेला उपयोग असं बरंच त्यांनी लिहिलेलं आहे. माडगूळकरांची स्वतः ची काही महिन्यांची अभयारण्यातली निरीक्षण,छायाचित्र ही सत्तांतर मधून,त्या निवेदनामधून अक्षरशः बोलतात,उभी राहतात समोरासमोर. मला वाटत पुस्तकाची प्रस्तावना एक पूर्ण वेगळी कथा आणि पुस्तकातली कथा अश्या वेगळ्या गोष्टी असतात. त्यामुळे प्रस्तावणेच वेगळं भाष्य करायचं प्रयत्न केला. एका बैठकीत संपूर्ण होईल आणि आपण अजब आणि जंगलामध्ये फिरून आलो की काय ? असा अनुभव आपल्यालाही येईल अशी अपेक्षा. ...Read more

AND THE MOUNTAINS ECHOED
AND THE MOUNTAINS ECHOED by Khaled Hosseini2 Rating Star
लोकसत्ता 17 मार्च 2019

विपरीततेची परीकथा... अफगाणिस्तान हा एक दुर्दैवी देश. धर्माधतेची परिणती कशात होते, हे अफगणिस्तानकडे बघून कळतं... आपण बहुतांश पौर्वात्य आपली घट्ट विणलेली कुटुंबसंस्था आणि शिस्तबद्ध पितृसत्ताक व्यवस्था याविषयी अभिमान बाळगतो. पण हे मजबूत वाटणारे धागे मळापासून गदागदा हलवले, उचकटून फेकून दिले तरीही उरतं माणसा-माणसांमधलं निखळ प्रेम, ममता आणि माणूसकी. हीच मूल्यं शेवटी महत्त्वाची असतात, हे ‘अ‍ॅण्ड द माऊंटन्स एकोड’ या कादंबरीत सांगितलंय. ‘द काईट रनर’ या गाजलेल्या कादंबरीचे लेखक खालिद हुसनी यांची ही तिसरी कादंबरी. अफगाणिस्तान हा एक दुर्दैवी देश. धर्माधतेची परिणती कशात होते, हे अफगणिस्तानकडे बघून कळतं. आपण अफगणिस्तानच्या भीषण अवस्थेकडे नीट पाहायला हवं. आपल्याला आपल्या सुस्थित घराची, अजूनही बऱ्यापकी घट्ट विण असलेल्या कुटुंबपद्धतीची कदर वाटत नाही. हे सगळं कायम असणार आहे असं गृहीत धरून आपण जगतो. मात्र, अचानक एके दिवशी कुटुंबातील आपलं सगळ्यात जवळचं असलेलं माणूस गमावणं ही कमालीची भयावह गोष्ट असते. अचानक एके दिवशी आपल्याला आपला देशच नसणं ही अत्यंत भीषण गोष्ट असते. ‘अ‍ॅण्ड द माऊंटन्स एकोड’ ही या अशा भयानकतेची कादंबरी आहे. देश, भाषा, रक्त यांच्या आयुष्यभराच्या शोधाची ही कादंबरी आहे. या कादंबरीत चितारलेला काळाचा पट मोठा आहे. प्रदेशविस्तार अफाट आहे. तीत अनेक पात्रं आहेत. मात्र, मूळ कथा आहे अब्दुल्ला व परी या भावा-बहिणीची. दहा-बारा वर्षांचा अब्दुल्ला हा तीन-चार वर्षांच्या परीचा भाऊ नसून जणू आईच आहे. त्यांची आई परीच्या जन्माच्या वेळेस वारली आहे. परवाना ही त्यांची सावत्र आई आहे. ती सावत्रपणा करत नसली तरी त्यांच्याशी तुटकपणे वागते. आपल्या अपत्यांमध्ये ती रमली आहे. अत्यंत गरिबीत हे कुटुंब कसंतरी जगतं आहे. अब्दुल्ला व परीच्या सावत्रमामाच्या कृपेनं परीचं आयुष्य बदलायची संधी चालून येते. नबी हा सावत्रमामा काबूलमधल्या अतिश्रीमंत सुलेमान वाहदाती परिवाराचा नोकर आहे. त्याची मालकीण- सुलेमानची तरुण बायको नीला वाहदाती अर्धी फ्रेंच आहे. ती अत्यंत सुंदर, बंडखोर आणि स्वैर स्त्री आहे. ती अपत्यहीन आहे. तिला काही वैद्यकीय कारणामुळे मूल होऊ शकत नाही. नीला उत्तम कवी आहे. नबी परीला नीलाला देऊन तिच्या आयुष्यातली पोकळी भरू पाहतो. सुलेमान, नबी आणि नीला हा एक विचित्र प्रेमाचा त्रिकोण आहे. त्या काळात अफगाणिस्तानात समलैंगिक असणं हे केवळ गुपितच असू शकतं. सुलेमानचं नबीवर अव्यक्त प्रेम आहे. नबी नीलावर अव्यक्त प्रेम करतो. नीला मात्र फक्त स्वतवर प्रेम करते. नशिबाचे फासे असे पडतात, की नीला परीला घेऊन पॅरिसला कायमची निघून जाते. सतानी तालिबानच्या उदयापूर्वी हे घडतं. परी आणि नीलाची कथा पॅरिसमध्ये पुढे सुरू राहते. नीला वाहदाती, जुलिन आणि परी यांचाही प्रेमत्रिकोण आहे. नीला वाहदाती हे पात्र लेखक हुसनी यांनी फार प्रेमाने लिहिलंय. नीला मनस्वी, आत्मघाती प्रवृत्तीची आहे. दुसऱ्याच्या आयुष्यात पोकळी निर्माण करून स्वतची पोकळी भरता येत नाही, याची जाणीव नीलाला फार उशिरा होते. नबी आणि सुलेमानची कथा काबूलमध्ये सुरू राहते. पुढे अफगाणिस्तानात तालिबानी येतात. अपार विध्वंसानंतर पुन्हा जीवन सुरू होतं. सुलेमान आता वारला आहे. नबी वाहदातींच्या खिळखिळ्या हवेलीचा मालक बनला आहे. मार्कोस वर्वरीस हा ग्रीक प्लास्टिक सर्जन नबीकडे भाडेकरू म्हणून येतो. मार्कोसची एक वेगळीच कथा आहे. थालिया ही त्याची घट्ट बालमत्रीण. थालियाचा लहानपणीच कुत्र्याने जबडा फाडला आहे. ती भीषण कुरूप आहे. ओडेलिया ही मार्कोसची आई. ती शिक्षिका होती. ती खंबीर व कणखर विधवा बाई आहे. थालिया ही ओडेलियाच्या बालमत्रिणीची मुलगी आहे. या दुर्दैवी मुलीला तिची अभिनेत्री आई चक्क ओडेलियाकडे टाकून पळून जाते. स्वतच्या कुरुपतेशी झगडणारी, तीक्ष्ण वैज्ञानिक बुद्धीची थालिया, भटक्या वृत्तीचा छायाचित्रकार (आता प्लास्टिक सर्जन झालेला) मार्कोस आणि आयुष्यभर मार्कोस व थालियावर मूक प्रेम करणारी ओडेलिया हादेखील नातेसंबंधांचा एक विलक्षण त्रिकोण म्हणायला हवा. या एका कादंबरीत अनेक कादंबऱ्या वेगवेगळ्या काळांत सुरू आहेत. तीत कॅलिडोस्कोपप्रमाणे प्रत्येक नातेसंबंधांची नक्षी अलग आहे. त्यामुळे मुख्य पात्रांखेरीज अनेक पात्रं येतात. अमेरिकेत स्थलांतरित होऊन यशस्वी आयुष्य जगणारे तमूर बशिरी आणि डॉ. इद्रिस बशिरी हे दोघे चुलतभाऊ आहेत. घरगुती भांडणात संपूर्ण कुटुंब गमावलेली आणि मेंदूवर घाव झेलून उभी राहिलेली लहानगी रोशी आहे. इस्टेटीच्या कामासाठी इद्रिस आणि तमूर काबूलमध्ये येतात. योगायोगाने रोशीला भेटतात. इद्रिस रोशीवर माया करू लागतो. पण तिला मदतीची गरज असते तेव्हा मात्र काहीच करत नाही. स्वार्थी वाटणारा तमूर मात्र रोशीला अमेरिकेत येऊन उपचारांसाठी, जगण्यासाठी मदत करतो. अब्दुल्ला आणि परीची सावत्र आई परवाना, वडील सबूर आणि परवानाची जुळी, देखणी बहीण मासुमाची एक वेगळीच कथा आहे. परवाना क्रूर स्वभावची स्त्री आहे. हा प्रेमाचा त्रिकोण मासुमाला आयुष्यभराचं पांगळेपण देतो. एकेकाळी अब्दुल्ला आणि परीचं जिथं घर होतं, ती जागा बळकावून तिथे हवेली बांधून राहणारा शादबागमधला अफू माफिया बाबाजान व त्याचा निरागस मुलगा आदेल आहे. या सगळ्यांचे आपापसातले नातेसंबंध आणि कडय़ा जुळवताना वाचकाची पार दमछाक होते. अर्थात कादंबरी हा साहित्यातील बडा ख्याल असतो. सुरांच्या अनेक लडय़ा उलगडत जाव्यात तशी कादंबरी उलगडत जायला हवी. कधी कधी मात्र कादंबरी वाचकाच्या संयमाची परीक्षा बघते. या ३७० पृष्ठांच्या कादंबरीचा अनुवाद वैजयंती पेंडसे यांनी केला आहे. अनुवाद प्रवाही आहे. परीकथेपासून सुरू होणारी ही कथा वास्तव आयुष्यदेखील परीकथेपेक्षा कमी चमत्कारिक नसतं हे सांगते. लेखक खालिद हुसनी यांनी ११ वर्षांचे असताना अफगाणिस्तान सोडला. काही र्वष त्यांनी फ्रान्समध्ये काढली. नंतर ते अमेरिकेत गेले आणि तिथेच डॉक्टर होऊन स्थायिक झाले. २००१ नंतर स्वतच्याच देशात ते एखाद्या पर्यटकासारखे फिरले. तिथे त्यांना त्यांच्या कादंबऱ्या सापडल्या. अशावेळी परवीन कुमार अश्क यांचा एक शेर आठवतो : ‘तमाम धरती पे बारूद बिछ चुकी है खुदा, दुआ जमीन कही दे तो घर बनाऊ मैं’ ..आणि ‘अ‍ॅण्ड द माऊंटन्स एकोड’ ही संपूर्ण मानवजातीच्या निर्वासितपणाच्या दुखाची आणि ताटातुटीची कादंबरी होते. - जुई कुलकर्णी ...Read more