* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: TO CUT A LONG STORY SHORT
  • Availability : Available
  • Translators : LEENA SOHONI
  • ISBN : 9788177662948
  • Edition : 2
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 252
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : SHORT STORIES
Quantity
These fourteen stories show Jeffrey Archer`s great skills with a wide variety of character, of subject and of setting, but all with that trademark twist in the tail. Every reader will have their own favourites: the choices run from love at first sight across the train tracks to the cleverest of confidence tricks, from the quirks of the legal profession x and those who are able to manipulate both sides of the Bar x to the creative financial talents of a member of Her Majesty`s diplomatic service x but for a good cause. The last story, `The Grass is Always Greener`, is possibly the best piece Archer has written, and will haunt you for the rest of your life.
पात्रयोजना, कथानक, विषय आणि पाश्र्वभूमी या सर्वच बाबतीत वैशिष्ट्यपूर्ण ठरणा-या जेफ्री आर्चर यांच्या कथांचा हा संग्रह. या सर्वच कथांतून जेफ्री आर्चर यांच्या लेखणीचे कसब आणि लालित्य दिसून येते. प्रत्येक वाचकाला या कथासंग्रहात स्वतःच्या पसंतीची एकतरी कथा हमखास सापडेल. यात रेल्वेस्टेशनवर समोरासमोरच्या प्लॅटफॉर्मवर झालेली नजरानजर व त्यातून फुलून आलेली प्रेमकथा आहे; प्रचंड आत्मविश्वासाने खेळलेल्या बाजीची कथा आहे, कायद्याला हवे तसे वाकवणा-या कायदेतज्ज्ञाची कथा आहे. तसेच, एका तरुणीची अत्यंत विलक्षण, सुरस आणि चमत्कारिक कथा आहे. शेवटची ‘द ग्रास इज ऑलवेज ग्रीनर’ अर्थात ‘दुरून डोंगर साजरे’ ही सर्वोत्कृष्ट म्हणावी अशी कथा आहे. प्रत्येक कथेच्या शेवटाला जेफ्री आर्चर यांनी एक नाट्यपूर्ण कलाटणी दिलेली आहे. म्हणूनच हा शेवट धक्कादायक वाटतो. यातील अनेक विस्मयकारक कथा या सत्यघटनेवर आधारित आहेत.
Video not available
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKSATTA 08-06-2003

    विस्मयकारक ‘सत्य’ कथा... सशक्त कथासूत्र, विषयाची अचूक निवड, समर्पक पात्रयोजना आणि वैशिष्ट्यपूर्ण पार्श्वभूमी अशा सर्वच बाबतीत उल्लेखनीय ठरणाऱ्या जेफ्री आर्चर यांच्या कथांचा संग्रह ‘टू कट अ लाँग स्टोरी शॉर्ट’ १४ उत्कंठावर्धक कथांचा समावेश या संग्रहातअसून ८ कथा सत्यघटनांवर आधारित असल्याचे म्हटले आहे. आर्चर यांच्या खास धक्कातंत्राच्या वैशिष्ट्याने प्रत्येक कथा समृद्ध असून मानवी स्वभावाचे असंख्य कंगोरे या कथासंग्रहातून समर्थपणे अनुभवास येतात. आर्चर यांच्या स्वत:ला भावलेली ‘मृत्यूदेवता बोलते’ ही कथा. अत्यंत साधी व सोपी आणि तरी परिणामकारक कथनशैली हे तिचे वैशिष्ट्य वाचकांना खिळवून ठेवल्याखेरीज राहात नाही. विशेष म्हणजे हे वैशिष्ट्य पुढील प्रत्येक कथेत तेवढ्याच ताकदीने प्रकट होते. ‘नृत्य’ या विषयाबद्दल माणसाच्या मनात असलेली भावना, तिची परिणीती नियती आणि तिचे जीवनातील अनिवार्य स्थान, बुद्धिमत्ता आणि चलाखी, गुण आणि स्वार्थ अशा विविध भावभावनांचा मुक्त आविष्कार या कथासंग्रहातून अनुभवास येतो. अगदी सहज घडणाऱ्या दैनंदिन घटनांच्या मालिकेतून जीवन कसे नाट्यमय वळण घेऊ शकते. याचा जिवंत प्रत्यय आर्चर यांच्या प्रत्येक कथेतून अनुभवास येतो. व्यक्तीच्या जीवनविषयक धारणांचा प्रभाव अपरिहार्यपणे त्याच्या जीवनावर पडत असतो, हे या कथांतील व्यक्तिचित्रणात प्रकर्षाने जाणवते. माणूस विचार एक करत असतो आणि प्रत्यक्षात घडते मात्र वेगळे. कधी कधी तर अगदीच अनपेक्षित! मानवी जीवनतील हे सत्य हेच आर्चर यांच्या लेखनशैलीचेही वैशिष्ट्य आहे, जी वाचकमनावरील आपली पकड कधीच सैल होऊ देत नाही. हे अद्भूताहून अद्भूत असते, प्रत्यंतर देणाऱ्या या कथा म्हणूनच ठरतात. या कथासंग्रहाच्या अनुवादाची जबाबदारी लीला सोहोनी यांनी उत्तम पार पाडली असून जेफ्री आर्चर शैलीची नेमकी नस त्यांना सापढली. विशेष म्हणजे पुस्तकाच्या शीर्षक कथांच्या शीर्षकापर्यंत कशाचेच भांषातर केलेले नाही. सा सर्वच कथांतून जेफ्री आर्चर लेखणीचे कौशल्य आणि स्पर्श करील, आवडेल अशी एकतर प्रत्येक वाचकाला या कथासंग्रहात हा सापडेल हे या कथासंग्रहाचे यश असे म्हटल्यावर वावगे ठरणार नाही -संतोष ...Read more

  • Rating StarDAINIK PUDHARI 08-12-2002

    बेस्ट सेलर लेखक लॉर्ड जेफ्री आर्चर ‘टू कट अ लाँग स्टोरी शॉर्ट’ या चौथ्या कथासंग्रहाचा लीना सोहोनी यांनी मराठी अनुवाद केला आहे. या संग्रहातील १५ कथांपैकी ९ कथा सत्यघटनेवर आधारित आहेत, असे प्रस्तावनेत म्हटले आहे. तर पहिली कथा मूळ अरबी भाषेतून अनुवादित ोऊन आलेली आहे. नियतीला चुकविण्याचे मानवी प्रयत्न नियतीचं कसे विफल करते हे या छोट्य कथेचे सार आहे. लेखकाचे वैशिष्ट्य त्याच्या कुतूहलपूर्ण व्यक्तिदर्शनात व कथानकाला शेवटी अनपेक्षित कलाटणी देण्यात दिसून येते. कथेतील पात्रे ज्या वातावरणात असतात त्याला अनुसरून कथेतील प्रसंग घडत असताना त्या व्यक्तीच्या मनातील, कृतीत स्वाभावित वृत्तींना अनुसरून स्वभावचित्रे रेखाटली आहेत. बँक, कोर्ट, पोलिस चौकी, रेल्वे प्लॅटफॉर्म, चित्र प्रदर्शने व घरे ही घटना घडत असल्यावेळीची स्थळे तर उच्चभ्रू समाज, बिझिनेस मन, मध्यमवर्गीय, चोर, पोलिस इन्स्पेक्टर वकील अशा सर्व थरातील व्यक्ती ही पात्रे लेखकाचे खरे चातुर्य लक्षात येते ते कथानकाची गुंफण व कथेला मिळालेली कलाटणी. आयुष्यात येणारे मोहोच प्रसंग (समथिंग फॉर नथिंग) कधी कधी कायद्याच्या कचाट्यात अडकण्याची शक्यता त्याकरता कायदेकानूंनची बारकाव्यासह माहिती घेऊन त्यातील पळवाटांच्या आधारे करून घेतलेली सुटका (क्राइम पेज) कधी कधी यातून मोठा फायदाही उदा. मेनी कोईन्सिडन्सेस ही कथा रूक्ष ही अँगस नावाच्या प्रौढ माणसाची पत्नी मॅक्सच्या प्रेमात पडते. अँगसच्या अकाली मृत्यूनंतर त्याच्याशी लग्न करते. एक वर्ष तो तिच्या प्रेमात बुडून जातो; पण हळू हळू तिच्याकडे दुर्लक्ष करतो. ती कंटाळते. दुसऱ्याशी संबंध जोडण्याच्या कारणास्तव घटस्फोट देते. इथपर्यंत कथा सरळ जाते. पण अचानक मॅक्स जर्सीच्या कायद्यानुसार लग्नाला तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर तिच्या (प्रथम) पतीच्या इस्टेटीतील तिसरा हिस्सा मिळावा म्हणून अर्ज करतो. त्याला तो मिळतोही आणि मग तिला गेल्या तीन वर्षातील घटना आठवतात. त्यांची लंडनमधील (बोगस) नोकरी. काही काळ हिच्याच घरी वास्तव्य संबंधित लोकांच्या ओळखी ह्यावरून तिची खात्री पटते की हा प्लॅनपे त्याने पूर्वीच शिजवला व योजनाबद्धतेने पार पाडून ६२ हजार पौंड मिळवले. मॅक्सचे चातुर्य रूथची भावनाप्रधानता व कायद्याचे अज्ञान या सर्वांचा मोठा सुरेख परिणाम लेखकाने साधला आहे. बँकेतील शेवटच्या कर्मचाऱ्यापासून चेअरमनपर्यंत प्रत्येकाला आपल्याला वरची जागा कशी मिळेल. ती किती सुखाची असेल असे वाटत असते. खालपासून वरपर्यंत सगळेच असंतुष्ट - मनुष्य स्वभावातील असे काही कंगोरे लेखकाने ‘ग्रास इज ऑलवेज ग्रीनर’ या कथेत दाखवून कथा एका वेगळ्याच अंगाने फुलवत नेली आहे. एकूणच हा संग्रह केवळ वाचनीय नव्हे तर बुद्धीला खाद्य पुरवणारा आहे. कथांची शीर्षके व पात्रांची नावे इंग्रजी नसती तर कथा मराठीतीलच आहेत. इतका अनुवाद सुरेख झाला आहे. -मधुमालती कोटिभास्कर ...Read more

  • Rating StarDAINIK LOKMAT 24-11-2002

    खिळवून ठेवणारी नाट्यमय कलाटणीची मालिका... वाचकाला खिळवून ठेवून शेवटपर्यंत शेवटाचा पत्ता न लागू देता गुंगवत ठेवायचे आणि अचानक संपूर्ण प्रसंगाला कलाटणी देऊन धक्कादायक शेवट करायचा, हे रहस्यमय कथा आणि चित्रपटाचे वैशिष्ट्य. या सूत्रावर कादंबरीकारांच्या ित्येक पिढ्या पोसल्या गेल्या आणि पोसल्या जात आहेत. या परंपरेतील एक ज्येष्ठ लेखक आणि रहस्यमयतेला ज्यांनी एक नवा आयाम दिला असे जेफ्री आर्चर यांचा ‘टू कट अ लाँग स्टोरी शॉर्ट’ हा कथासंग्रह लीना सोहोनी यांनी त्याचा अनुवाद केला आहे. जेफ्री आर्चरची लिखाणाची पद्धत आणि वाचकांना खिळवून ठेवायची त्याची लकब ही जुनी नाही; त्यांच्या अनेक कथा, कादंबऱ्यांचे मराठीत विविध लेखकांनी धेडगुजरी अनुवाद आपल्या नावावर खपविले आहेत. स्थळ-काळाचे बंधन झुगारून कोणत्याही प्रकारच्या वाचकांपर्यंत पोहोचण्याची त्याची हातोटी असल्याने जगभरातील अनेक नव्या जुन्या रहस्यकथा लेखकांना त्याच्या कथांनी मोहिनी घातली आहे. हे ‘डुप्लीकेट’ आणि भाषा-संस्कृतीचा संकर करून केलेले वाचण्यापेक्षा लीना सोहोनी यांनी मराठी वाचकांना त्याच्या मूळ कथा वाचरृयाची संधी उपलब्ध करून दिली आहे. जाता जाता एवढेच सांगता येईल की जेफ्री आर्चरच्या ‘केन अँड एबल’सारख्या कादंबऱ्यांनी अनेक चित्रपटांनाही कथानके पुरविली असल्याने भारतीय वाचकाला त्याचे लिखाण नवे नाही. ‘टू कट अ लाँग स्टोरी शॉर्टमध्ये आर्चरच्या चौदा निवडक कथांचा समावेश आहे. थोडीशी ओहेन्री आणि सॉमरसेट मॉम यांच्या अंगाने जाणारी शैली त्याने विशेषत: गुन्हेगारी कथानकांच्या अंगाने विकसित केली. ही शैली आज रहस्यमय कथांच्या जगातील माईल स्टोन झाली आहे. आर्चरची नसलेली कथा पहिल्यांदाच या संग्रहात त्याने घेतली आहे. याचा अनुभव देऊन जाते. सॉमरसेट मॉम यांच्या शेपी नाटकात आलेली ‘डेथ स्पिक’ ही कथा आर्चरने दिली आहे. एखादी कथा किती साध्या आणि सोप्या शैलीत परिणामकारक ठरू शकते, याचे उदाहरण त्याने या कथेवरून दिले आहे. त्याच्या पुढील साऱ्या कथा याच शैलीचे द्योतक ठरतात. क्राइम पेजसारखी कथा ज्यात प्रचंड आत्मविश्वास असलेल्या आणि दुनिया झुकती है झुकानेवाला चाहिये हे आव्हान स्वीकारून खेळलेल्या एका तरुणाच्या जिगरबाजीची कथा आहे. थंड डोक्याने केलेली गुन्हेगारी कृत्येही एखाद्याला कसे हीरो बनवितात, त्याचे हे उदाहरण आहे. ‘चॉक अँड चीझ’ सारखी संपूर्ण कौटुंबिक वळणाने जाणारी कथा, स्थलकाळाने बंध तोडून आपल्या मुलावर विद्वतेचा आरोप त्याचे जीवन दु:खदायी बनविणाऱ्या कोणत्याही आई-बापाला आपली वाटते. तर वर्णद्वेषाचा नाजूक विषय हाताळणारी ‘अ चेंझ् ऑफ हार्ट’ ही कथा जागतिक लढ्यात एका माणसाचा खारीचा वाटा कशाप्रकारे उपयुक्त ठरू शकतो. याचे दर्शन घडविते. ‘टू मेनी कोईन्सिडन्सेस’सारखी कथा सुष्ट आणि दुष्ट संघर्षात नियोजनबद्धपणे काम करून दृष्ट कशाप्रकारे एखाद्याचे आयुष्य नासवून टाकतो, याचे विदारक चित्रण घडविणारी, क्षण एक पुरे प्रेमाचा, वर्षाव घडो मरणाचा हे सूत्र सांगणारी ‘अ विक टू रिमेंबर’ ही कथा, प्रेमासाठी काल हे परिमाण नाही हे सांगणारी. धक्कादायक आणि कलाटणींच्या शेवटाचा परिपाक असणारी ‘समथिंग फॉर नथिंग’ सारखी कथा तर अविस्मरणीय. आर्चरच्या कथांविषयी खरे तर त्यातील तपशील सांगून त्याची मजा घालविण्यासारखे आहे. पात्रयोजना, कथानक, विषय आणि पार्श्वभूमी या सर्वच बाबातीत जगभरातील लेखकांनी ज्याचे पाय धरावेत, अशा या कथा मुळातून वाचण्यातच खरी गंमत आहे. केवळ शेवटाला नाट्यपूर्ण कलाटणी द्यायची म्हणून ‘आणि अखेर पडदा फाडून तो बाहेर आला’ अशाप्रकारचा शेवट पाहण्याची सवय असणाऱ्या मराठी वाचकांना रहस्यमयतेमध्येही लालित्य असू शकते, याचा प्रत्यय या कथा देतात. लीना सोहोनी यांनी अत्यंत समजून उमजून केलेल्या अनुवादात भाषेचे सौंदर्य आणि रहस्यमयतेची नजाकत कोठेही हरविली नाही, हे या अनुवादाचे वैशिष्ट्य आहे. -अविनाश थोरात ...Read more

  • Rating StarDAINIK GOMANTAK SHABDSOHALA 22-06-2014

    सत्यघटनांना कथेत गुंफण्याचा जेफ्री आर्चर यांना नादच. ‘टू कट अ लाँग स्टोरी शॉर्ट’ या कथासंग्रहातील पंधरा कथापैकी आठ कथा अशा सत्यघटनांवर आधारित आहेत. कमी अधिक लांबीच्या या कथा पात्रयोजना, कथानक विस्तार, कथाबीज, पार्श्वभूमी सर्वच बाबतीत वैशिष्ट्यपूर्ण ठणाऱ्या आहेत. अर्थातच त्या वैशिष्ट्यांत जेफ्री आर्चरच्या लेखणीचे कसब, लालित्य, ओघवतेपणा यांचा सिंहाचा वाटा निश्चितच आहे. विषयांचे वैविध्य वाचकाला खिशवून ठेवण्यात पूर्णतया यशस्वी होते. यात रेल्वेस्टेशनवर समोरासमोरच्या प्लॅटफॉर्मवर झालेली नजरानजर व त्यातून फुलू आलेली प्रेमकथा आहे, प्रचंड आत्मविश्वासाने खेळलेल्या बाजीची कथा आहे, कायद्याला हवे तसे वाकवणाऱ्या कायदेतज्ज्ञाची कथा आहे, तसेच एका तरुणीची अत्यंत विलक्षण, सुरस आणि चमत्कारिक कथा आहे. शेवटची ‘द ग्रास इज ऑलवेज ग्रीनर’ ही सर्वोत्कृष्ट म्हणावी अशी कथा आहे. प्रत्येक कथेच्या शेवटी, विख्यात लेखक ‘ओ हेन्री’प्रमाणे धक्कातंत्र वापरले आहे. या अचानक कलाटणीपायी नाट्यपूर्णता चरमसीमेवर पोचते. यातील सर्वांत छोटी व पहिली कथा ‘डेथ स्पीक्स’ - लेखकाच्या काळजाला असा काही स्पर्श करून गेली की तिला या कथासंग्रहात अग्रक्रम मिळाला. अर्थात ही कथा त्याची स्वत:ची नाही. ही कथा मूळ अरबी भाषेतून अनुवादित करण्यात आली आहे. सखोल संशोधानानंतर सुद्धा या कथेच्या मूळ लेखकाचा नाव व पत्ता सापडू शकलेला नाही. (हीच कथा सॉमरसेट मॉमच्या ‘----’ नाटकात व नंतर जॉन ओहारा यांच्या ‘---’च्या प्रस्तावनेत व जी. ए. कुलकर्णी यांच्या एका कथेत सुवर्णगरूडाच्या माध्यमातून आलेली आहे.) एकूणच मेहता पब्लिशिकेशनने प्रकाशित केलेला व लीना सोहोनींनी उत्कृष्ट अनुवाद केलेला हा संग्रह विदेशी पात्रं-पार्श्वभूमी व कथानकं असूनही खूपच मनोरंजक झाला आहे. प्रत्येकाच्या आवडीची किमान वाटतो यातच या कथासंग्रहाचे यश व वैशिष्ट्य लपलेले आहे. चंद्रमोहन कुलकर्णींचे मुखपृष्ठ नावीन्यपूर्ण व प्रभावित करणारे आहे. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

TATVAMASI
TATVAMASI by DHRUV BHATT Rating Star
Ashiwini Gore

` तत्वमसि` ही रूढार्थाने कादंबरी असली तरी ते एक मुक्त चिंतन आहे. ते चिंतन रंजक वाटावे म्हणून त्याला कथेत परावर्तीत केले आहे असे फार तर आपण म्हणू शकतो. ध्रुव भट्ट ह्या प्रसिद्ध गुजराती लेखकाची ही कादंबरी अंजली नरवणे ह्यानी मराठीत अनुवादित केली आहे. गुराती आणि भारतीय साहित्य अकादमीचा पुरस्कार ह्या कादंबरीला मिळालेला आहे . लेखक म्हणतात ही कादंबरी म्हणजे नर्मदा नदी, तिच्या आजूबाजूचे आदिवासी , तिच्या काठच्या मंदिरांमधून किंवा आश्रमांमधून राहिलेले परिक्रमावासी ह्या सगळ्यांकडून ऐकलेल्या गोष्टी आणि काही माझ्या स्वतःच्या कल्पना ह्याचे फळ आहे. भारताच्या उत्तर आणि दक्षिण भागाला जोडण्याऱ्या नर्मदेच्या काठी ही कथा आकार घेते. कथेला नायक नाही, वाचकच त्याचा नायक होतो इतकी ही कथा आपली होऊन जाते. बालपणीचा काही काळ हा आपला नायक भारतात राहिलेला असतो नंतर मात्र तो परदेशात जातो आणि जवळजवळ १८ वर्षानंतर परत येतो, ह्या मधल्या काळात तो आपल्या ह्या मायभूमीपासून दुरावलेला असतो त्यामुळे त्याचे प्रोफेसर रुडॉल्फ जेव्हा त्याला आदिवासी संस्कृतीच्या अभ्यासासाठी भारतात जायला सांगतात तेव्हा तो काहीसा नाखूष होतो, त्यांच्याकडे बरीच रदबदली करून बघतो, दुसऱ्या एका योग्य सहकाऱ्याचे नाव सुचवतो परंतु काहीही उपयोग होत नाही. `सुप्रिया भारतीय` ह्या तिथे आदिवासींमध्ये काम करणाऱ्या एका स्वयंसेविकेचे नाव प्रो. रुडॉल्फ त्याला सांगतात तेव्हा तर ही कोणीतरी ६०-६५ वर्षाची चष्मा घालणारी, खादी वापरणारी, भाषणं देणारी स्त्री असेल अशी त्याची खात्रीच होते. शेवटी ` तू आदिवासींमध्येच रहा, तिथे एक शाळा काढ, त्यांचं रोजचं आयुष्य बघ आणि त्याची टिपणं काढून मला पाठव` ह्या बोलीवर त्याची रवानगी भारतात होते. भारतातला त्याचा पहिलाच रेल्वेप्रवास म्हणजे बालपणीच्या आठवणींचं मोहोळ असतं. लहान वयातच आईला पारखा झालेल्या त्याने नंतरचं एक वर्ष गुजरातमधल्या एका छोट्या खेड्यात नानीजवळ काढलेलं असतं. सकाळी उठल्याबरोबर झालेलं नर्मदेचं पाहिलं दर्शन त्याला त्याच्या बालपणीच्या काळात घेऊन जातं. परदेशातल्या खाजगीपणाची सवय झालेल्या त्याला माणसं ओळख नसतांना इतकी एकमेकांशी कशी बोलतात,किंवा काय काय बोलू शकतात, ह्याचं भयंकर आश्चर्य वाटतं ` भारतीयत्व` म्हणून जे काही आहे ते म्हणजे काय ह्याची ओळख त्याला व्हायला लागते. भोपाळहून पुढे प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी जायला म्हणून आपला नायक रेल्वेत बसतो आणि आदिवासींशी त्याची पहिली तोंडओळख होते. आपल्यातच मग्न होऊन गाणाऱ्या एका आदिवासी युवतीला बघून नायकाला प्रश्न पडतो ` अनेक गोष्टींचा अभाव असतांना , अंगभर कपडे आणि पोटभर अन्न नसतांना सुद्धा ही मुलगी एवढी आनंदी कशी ?` सुखाची हिची व्याख्या नक्की आहेतरी काय ?. ही वनकन्या म्हणजे पुरिया पुढे नायकाला त्याच्या इच्छित स्थळी घेऊन जाते. कादंबरीत मध्ये मध्ये येणारी आदिवासींची भाषा खूप गोड वाटते , अर्थात लगेच त्याचा अनुवाद केलेला आहे त्यामुळे कथा सहज पुढे जाते. ह्या निर्मनुष्य स्थानकावर काही वेळ वाट बघून नायक एकटाच पुढे निघतो, इथला निसर्ग हळूहळू त्याच्या नजरेसमोर जणू उलगडत असतो. एका मोठ्या रायण वृक्षाच्या सावलीत बसल्यावर `मुनि का डेरा` आणि `बित्तुबंगा` असं लिहिलेले दोन दगड आणि त्यावरची व्याधाची आकृती त्याचं लक्ष वेधून घेते आणि लगेच तो आपली संशोधक मैत्रीण ल्युसी हिला त्याबद्दल कळवतो. थोड्यावेळाने त्याला घ्यायला येणारे गुप्ताजी आपल्याबरोबर सुप्रिया भारतीय ला घेऊन येतात आणि तिला बघून आपला नायक आश्चर्यचकित होतो, आनंदी, तरुण सुप्रिया बघून हिला काय दुःख असेल म्हणून ही इथे येऊन राहतेय ? असा अगदी सामान्य माणसाला पडेल असा प्रश्न त्यालाही पडतो. अतिशय हुशार, तंत्रकुशल अशी ही चुणचुणीत सुप्रिया आदिवासींची, गुप्तांजींच्या परिवाराची खूप जवळची असते, त्या साध्या लोकांनी तिचं नावही साधं सोपं करून टाकलेलं असतं, ते तिला `सुपरिया` म्हणत असतात. आपला नायक सुपारियाला बित्तुबंगा बद्दल विचारतो पण ती त्याला ताकास तूर लागू देत नाही, गुप्तजींबरोबर राहून तो इथली सगळी माहिती घेत असतो, इथल्या लोकांचे आचारविचार,त्यांची भाषा , संस्कृती ह्याबद्दलचं त्याचं गूढ मात्र वाढतच जात असतं. नकळत तो ह्या सगळ्यांमध्ये रमायला लागतो, कुठेतरी ह्यांच्यात आणि आपल्यात काहीतरी समान धागा आहे हे त्याला जाणवायला लागतं. इतकी वर्ष विस्मरणात गेलेलं कच्छच्या छोट्याशा खेड्यातलं त्याचं एक वर्ष पुनः पुनः त्याच्या डोळ्यासमोर उभं राहायला लागतं, त्याची नानी, मामा, मामी ,त्याच्या नानाजींचे एक चुलतभाऊ जे मंद बुद्धीचे होते ह्यांचं एकमेकांशी जोडलेलं असणं, एकमेकांना जपणं, सांभाळून घेणं, सहजपणे सामावून घेणं आज तो परत नव्याने अनुभवू लागतो. नायक म्हणतो तसं ऐशोआराम, भरपूर संपत्ती, पद, प्रतिष्ठा हे सगळं मिळवूनही सुखी, सुंदर नसलेले चेहरे आपल्या अवतीभवती सतत वावरत असतात किंवा बरेचदा तर आपणही त्यात असतो मग ह्या सगळ्याचाच अभाव असतांना इथे ह्या जंगलात सुपरियाच्या, पुरियाच्या, आदिवासींच्या किंवा लहानपणी पाहिलेल्या वरवर कठोर भासणाऱ्या नानीच्या रुपात एवढं नितळ निर्मळ सौन्दर्य कसं काय असू शकतं ?...ह्या आणि अशा अनेक प्रश्नांची उकल त्याला आदिवासींच्या सहवासात मिळत जाते. बित्तुबंगा ह्या नावाबद्दलचं गूढ उकलतं हे दोघे आदिवासी भाऊ असतात पुढे एका नरभक्षीण वाघिणीच्या हल्ल्यात त्यातला एक मरण पावतो , आपल्या भावाचा बळी घेणारी ही वाघीण नंतर बित्तुच्या मदतीने वनविभागाच्या जाळ्यात पकडल्या जाते, सुडाने बेभान झालेला बित्तु तिला खरंतर ठार मारणार असतो पण ही वाघीण जेव्हा थोड्याच काळात पिल्लाला जन्म देणार असते हे त्याला कळतं तेव्हा तो सहज तिला मुक्त करतो. इतक्या सहजपणे क्षमा करण्याची वृत्ती कुठलेही तथाकथित शिक्षण न घेतलेल्या बित्तुकडे कुठून येतात ह्याचं नायकाला महादाश्चर्य वाटतं. मध्ये एकदा नायकाला एक छोटासा अपघात होतो आणि बेशुद्ध अवस्थेत नर्मदा तीरावरच्या गणेश शास्त्रींच्या आश्रमात त्याच्यावर उपचार होतात गणेश शास्त्री , गुप्ताजी किंवा सुप्रिया हे सगळे आदिवासीसाठीच काम करणारे असतात. गणेश शास्त्रीशी इथला धर्म,संस्कृती ,परंपरा रीतिरिवाज ह्या विषयांवर भरपूर चर्चा होते. शास्त्रीजी त्याला समजावून सांगतात तुला इथे काम करायचे असेल , इथल्या लोकांच्या चुकीच्या समजुती बदलायच्या असतील, त्यांना काही नवं द्यायचं असेल तर आधी तुला त्यांना समजून घ्यावं लागेल, त्यांच्याशी मैत्री करावी लागेल, हळूहळू नायकाच्या विचारात परिवर्तन होऊ लागतं तो बदलू लागतो, त्याला ह्या लोकांबद्दल आत्मीयता वाटायला लागते, स्वयंसेवकांच्या मदतीनी तो इथे शाळा, मधुमक्षिका पालन असे छोटे उद्योग सुरु करतो. अतिशय साध्या वाटणाऱ्या ह्या आदिवासींची क्रूर बाजू सुद्धा पुरियाच्या निमित्ताने त्याच्या समोर येते तेव्हा तो हबकतो, अल्लड निरागस पुरीयाला काही कारणानी `डाकिण` ठरवलं जातं आणि मग अशी डाकीण नको म्हणून सगळे आदिवासी तिला ठार मारायला निघतात अशावेळी `साठसाली` ह्या आदिवासी जमातीची प्रमुख `कालेवाली माँ ` तिथे पोहचते आणि हकनाक बळी जाणारी पुरीया वाचते, तेव्हापासून हे `साठसाली` कोण आणि हि नखशिखांत बुरख्यात वावरणारी ` कालेवली माँ` काय प्रकरण आहे ह्याबद्दल नायकाला उत्सुकता वाटायला लागते . आदिवासींच्या सांगण्यानुसार साठसाली हि जंगलातल्या आतल्या भागात राहणारी अतिशय कट्टर अशी आदिवासी जमात आहे आणि त्यांच्या भागात कोणालाही सहज प्रवेश मिळत नाही, `कालेवली माँ ` चा रहस्यभेद मात्र लगेच होत नाही. नायकाला आता ह्या भागात येऊन 2,3 वर्ष झालेली असतात, उन्हाळ्याच्या दिवसांमधे रखरखीत निष्पर्ण झालेल्या ह्या जंगलात आग लागते आणि ही आग हा हा म्हणता पसरत जाते, हा वणवा विझवण्याच्या कामी सरकार, तिथे काम करणारे स्वयंसेवक, आदिवासी सगळे एकत्र येतात, त्यात येणारी छोटी खेडी, आदिवासी पाडे रिकामी करायला लागतात, नायकाला हे संकट नवं असतं पण आता तो इथे सरावलेला असतो, ह्या प्रसंगामुळेच इथल्या प्राथमिक शाळेच्या ध्येयवेड्या शिक्षकाची आणि त्याची मैत्री होते. दरम्यानच्या काळात ह्या सगळ्या घटनांची माहिती, त्याचं निरीक्षण, अनुमानं हे सगळं तो जमेल तसं प्रो. रुडॉल्फ आणि ल्युसी ह्यांना पाठवत असतो, आपल्या अभ्यासाचा एक भाग म्हणून ल्युसी इथे येते, ह्या भागात फिरते तिला हवी ती माहिती गोळा करते, तिच्यासोबत फिरताना नायकाला कालेवाली माँ ला भेटण्याचा योग येतो ही कालेवाली माँ म्हणजे दुसरीतिसरी कोणी नसून सुपरियाची आई असते, ह्याच प्रवासात ` जिंदा सागबान ` चे सुद्धा नायकाला दर्शन होते. दैवी भासणारा हा सागचा सदाहरित वृक्ष म्हणजे जणू ह्या संपूर्ण जंगलाचा पुराणपुरुष असतो, अवघ्या चराचर प्राणिसृष्टीचा पोशिंदा असतो. तुम्ही जर कुठल्याही प्रकारचं वाईट काम कधीही केलं नसेल तर तुम्हाला इथे कुठलाही धोका नाही उलट तुम्ही ह्या वृक्षाच्या छत्रछायेत अगदी सुरक्षित आहात अशी आदिवासींची समजूत असते. ल्युसी ह्या सगळ्याच प्रकरणाकडे खूप तार्किक,वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहत असते अर्थात नायकाचा सुरवातीचा दृष्टीकोन काही फारसा वेगळा नसतो पण आता इथे राहून तो ह्या सगळ्याबद्दल जास्त खोलात जाऊन विचार करू लागतो आणि त्यामुळेच ल्युसी जेव्हा त्याला इथून परतण्याबद्दल, स्वतःच्या नात्याबद्दल विचारते तेव्हा तो तिच्याकडे ह्या सगळ्यासाठी वेळ मागतो. नर्मदा ही निव्वळ नदी नाही तर ती एक जिवंत अनुभूती आहे हे इथल्या लोकांचा मानणं त्यानं सुरवातीला नाकारलेलं असतं पण त्याला आलेल्या काही अनुभवांवरून , अचानकपणे घडलेल्या परिक्रमेवरून तो गोंधळून जातो. शूलपाणीच्या जंगलात येणाऱ्या नायकाला तिथले आदिवासी लुटतात, त्याच्याजवळचं होतं नव्हतं ते सारं काढून घेतात आणि वरून हा नर्मदा मैय्याचा आदेश आहे असं सांगतात, नायक म्हणतो का असा आदेश देत असेल मैय्या ? आधीच निष्कांचंन, थकलेल्या जीवाकडून त्यांना काय मिळणार? पण जिवंत राहण्यासाठी तडफडणारा हा उपाशीतापाशी वस्त्रविहीन प्रवासी जेव्हा इथून बाहेर येईल तेव्हा `अहं ब्रह्मस्मि। ` हा त्याचा अहंकार पूर्णपणे नष्ट होईल आणि `तत् त्वं असि।` अर्थात ` ते तू आहेस` ह्या सृष्टीत जे काही दैवी आहे ते अंशरूपाने तुझ्यात आहे आणि जे तुझं आहे, तू प्राप्त केलं आहेस तेच ह्या सृष्टीत परत जाणार आहेस हे ज्ञान त्याला प्राप्त होईल. आपल्या प्रवासाच्या शेवटच्या टप्प्यात नायकाच्या मनातल्या ह्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं त्याला मिळतात, आपलं हरवलेलं मुल परत आल्यावर आई जसे त्याचे सगळे हट्ट पुरवेल तसंच त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी नर्मदा मैय्या सुद्धा त्याला स्वतःच नाव सांगून दर्शन देते आणि इथे कादंबरी संपते . ही कादंबरी वाचतांना आपल्याला सुद्धा अनेक प्रश्न पडतात, इतके विविध धर्म, समाज ,पंथ, जाती ,उपजाती त्यांचे आचारविचार असणाऱ्या आपल्या देशात असं काय आहे की जे भारतीय म्हणून आपल्याला इतकी शतकं एकत्र ठेवतय, हो अगदी एक देश म्हणून अस्तित्वात येण्याच्या अधीही आपण कुठल्यातरी सुत्राने बांधलेलो होतोच ते सूत्र वरीलपैकी काहीच नव्हतं तर कादंबरीत म्हटल्याप्रमाणे ते सुत्र होतं निसर्गाचं, त्यानं सुरु केलेल्या परंपरांचं, त्यानं रुजवलेल्या संस्कृतीचं, त्यानं दिलेल्या क्षमा, दान , परतफेड ह्या संस्कारांचं, धर्म हा कधीच इथल्या लोकांसाठी महत्वाचा नव्हता धर्म म्हणजे जीवन चांगल्या तऱ्हेने जगण्यासाठी सांगितले गेलेले नियम. इतका सरळ अर्थ सांगून कादंबरीचा शेवट होतो अर्थात आपल्या मनात मात्र ती सुरुच राहते कारण चिंतन , विचार ही एक प्रक्रिया आहे आणि तेच आपल्या जीवंतपणाचं लक्षण आहे . © अश्विनी गोरे ...Read more

DECEPTION POINT
DECEPTION POINT by DAN BROWN Rating Star
Nitin Patil

एक नंबर पुस्तक आहे,त्यात एकाचा पाण्यात बर्फाच्या बुडुन मृत्यू होताना नेमकं काय होत असेल त्याचा जबरदस्त वर्णन आहे...must read, Dan brown always rocks