* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
THIS COUNTRY IS WEIRD. IT IS A HUGE AND COLOURFUL COBWEB. THERE ARE JOBS HERE, MACHINES HERE, MECHANISMS HERE, HAPPINESS, TREASURES, DOLLARS, YOU WILL FIND EVERYTHING HERE. OUR PEOPLE FALL PREY TO THE LUXURY. BUT ONCE THEY REACH HERE, THEY ARE UNABLE TO TURN BACK. OUR COUNTRY ALSO HAS NOTHING TO CALL THEM BACK. OUR COUNTRY HAS THOUSANDS OF WINDOWS TO GO OUT, BUT NOT SINGLE DOOR TO CALL THEM BACK THROUGH, TO TAKE THEM IN. YOU WILL NOT BE ABLE TO IMAGINE THE LIFE THERE. ARE THOSE PEOPLE HAPPY WHO END UP BUYING ONLY IN SALES AND WHO KEEP ON MULTIPLYING THE DOLLAR WITH THE CURRENT RATE OF RUPEE? THERE THEY EARN THOUSAND DOLLARS AND WORK IN VERY ORDINARY CIRCUMSTANCES, BUT THEY PRETEND TO EARN 40 THOUSANDS AND TRY TO PROTECT THEIR VANITY. WE GO OVER THERE TO EARN DOLLARS, FOR THAT WE LEAVE EVERYTHING THAT WE ARE A PART OF, OUR PEOPLE, OUR RELATIVES, OUR ORIGIN, WE FACE THE HARSH WEATHER THERE BUT WE NEVER BECOME A PART OF THEIR LIFE. NONE OF THE INDIANS UNDERSTAND HOW COSTLY THIS DOLLAR IS FOR US. WE ARE CAUGHT UP IN THE MARSHY BUSINESS OF DOLLARS. THERE WE GET A MUCH BETTER JOB THAN WE DESERVE. THERE IS NO POLITICS OF LANGUAGE, CASTE ETC. WE CAN WORK IN A HAPPY ENVIRONMENT WITH A CONTENTED MIND. IF I LEAVE EVERYTHING AND COME BACK THEN I WILL BE VERY DEPRESSED.
फार विचित्र आहे हा देश! ते एक रंगीबेरंगी कोळ्याचं जाळं आहे. तिथे नोकऱ्या आहेत, यंत्रतंत्र आहे. सुख संपत्ती आहे, डॉलर्स आहेत. आपली माणसं त्यातल्या कशाला तरी बळी पडून तिथं जातात पण माघारी यायला जमत नाही. तिथून जावं असा आपला देशही नाही. तिथून बाहेर पडण्यासाठी शेकडो खिडक्या आहेत, पण आत बोलावणारा एकही दरवाजा नाही. तिथल्या जीवनाची तुम्हाला कल्पना नाही. सेलमध्ये खरेदी करायची आणि डॉलरला चाळीसनं गुणायचं! असं जगणारी मंडळी सुखी असतात काय? तिथं हजार डॉलर्समध्ये सामान्य काम करत राहायचं आणि इथं चाळीस हजार रुपये पगार मिळतो असं सांगून भाव खायचा. तिथं डॉलर मिळविण्यासाठी आम्ही आपली माणसं, घरदार सगळं सोडून, तिथल्या थंडीवाऱ्याला तोंड देत राहतो, पण तिथल्या समाजाचं अविभाज्य अंग होऊ शकत नाही. फारच महाग पडतो हा डॉलर! पण हे भारतात कुणालाही समाजात नाही. पैशाच्या दलदलीत सापडलोय आम्ही! आमच्या लायकीपेक्षा फार उत्तम नोकरी मिळते तिथे. जाती, भाषा यांचं राजकारण नाही तिथे. सुखानं आपलं आपण काम करू शकतो. तिथलं सगळं सोडून मी इथं आलो तर आलो तर आणखी दु:खी होईन.`
Video not available
Keywords
#SUDHA MURTY #N.R.NARAYANA MURTY #LEENA SOHONI #UMA KULKARNI #WISE & OTHERWISE #GOSHTI MANSANCHYA #PUNYABHUMI BHARAT #THAILIBHAR GOSHTI #SUKESHINI AANI ITAR KATHA #BAKULA #AYUSHYACHE DHADE GIRAVTANA #AAJICHYA POTADITALYA GOSHTI #MAHASHWETA #DOLLAR BAHU #SAMANYATALE ASAMANYA #PARIGH #PITRURHUN #ASTITVA #HARAVALELYA MANDIRACHE RAHASYA #TEEN HAJAR TAKE #SARPACHA SOOD #GARUDJANMACHI KATHA #TRISHANKU #A BETTER INDIA A BETTER WORLD #NARAYAN MURTY : MULYA JAPNARA EK ADWITIYA AAYUSHYA #सुधा मूर्ती #एन.आर.नारायण मूर्ती #लीना सोहोनी #उमा कुलकर्णी #वाइज अँड अदरवाइज #गोष्टी माणसांच्या #पुण्यभूमी भारत #थैलीभर गोष्टी #सुकेशिनी #बकुळा #आयुष्याचे धडे गिरवताना #आजीच्या पोतडीतल्या गोष्टी #महाश्वेता #डॉलर बहू सामान्यांतले असामान्य #परीघ पितृऋण #अस्तित्व #हरवलेल्या मंदिराचे रहस्य #तीन हजार टाके #सर्पाचा सूड #गरुडजन्माची कथा #त्रिशंकू #अ बेटर इंडिया अ बेटर वर्ल्ड : नारायण मूर्ती #नारायण मूर्ती : मूल्यं जपणारं एक अद्वितीय आयुष्य
Customer Reviews
  • Rating StarArchana Netke Bansode

    प्रेम या विषयावर आवडलेलं साहित्य

  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 06-05-2007

    नातेसंबंधांच्या विविध रूपांचे दर्शन... ‘डॉलर बहू’ ही सुधा मूर्तींची मूळ कन्नड कादंबरी उमा कुलकर्णी यांनी अनुवादित केलेली– ‘अमेरिकेतील जीवन म्हणजे रंगीबेरंगी कोळ्याचं जाळं. तिथे नोकऱ्या आहेत. यंत्र तंत्र आहे, डॉलर्स आहेत. आपली माणसं त्यातल्या कशाला ती बळी पडून तिथं येतात, पण माघारी जायला जमत नाही. पैशाच्या म्हणजे डॉलरच्या दलदलीत सापडतात. फारच महाग पडतो हा डॉलर. पण भारतात कुणालाही ते समजत नाही.’ या कादंबरीतील चंद्रूच्या तोंडून लेखिका आपली खंत व्यक्त करते. इस्रो कंपनीत नोकरी करणारा इंजिनिअर चंद्रू कंपनीतर्फे अमेरिकेला जातो. पहिल्याच भेटीत या देशावर, तिथल्या समृद्धीवर भाळतो. डॉलरमधल्या मंत्रशक्तीने खेचला जातो. त्यामुळे कंपनीचं ट्रेनिंग संपल्यावर भारतात परत न जाता आपल्या मित्रांप्रमाणेच ‘स्किप’ करून मिनिसीटामधल्या ग्रीनकार्ड मिळवून देणाऱ्या कंपनीत नोकरी धरतो. कंपनीनं दिलेलं ट्रेनिंग. बाँड यांचा भंग करून ‘पळपुट्या’ मनोवृत्तीचा चंद्रू शेवटी ग्रीनकार्ड मिळवून अमेरिकेत स्थिरावतो. दरम्यान त्याच्या धाकट्या भावाचं– गिरीशचं लग्न होतं. गिरीशची पत्नी विनिता हिच्यावर चंद्रूचं एकतर्फी प्रेम असतं. पण ग्रीनकार्डच्या मोहापायी त्याला विवाहासाठी भारतात जाणं शक्य झालेलं नसतं. एकटेपणाला कंटाळून चंद्रू भारतात येतो आणि त्याच्या आईने गौरम्माने ठरविलेल्या सर्वसामान्य तरी अतिश्रीमंत मुलीशी लग्न करतो. डॉलर मिळविणाऱ्या चंद्रूवर त्याची आई गौरम्मा भुललेली असते. आंधळेपणामुळे तिला जवळ असलेल्या गिरीश– विनिताचा सरळ, साधा स्वभाव रुचत नाही. ती त्यांना तुच्छतेने वागवते. चंद्रूच्या वडिलांची– शामण्णाची ती पत्रास ठेवत नाही. सुनेच्या बाळंतपणाच्या निमित्ताने गौरम्माची अमेरिका-वारी होते आणि भ्रमाचा भोपळा फुटतो. अमेरिकेतील कुटुंबांच्या समस्येची जटिलता, एकटेपणामुळे सहज व्यसनात अडकणारी मुलं, गौरम्माच्या पैशाच्या लोभाला ओळखून दुटप्पी वागणारी सून-जमुना अशा अनेक गोष्टींमुळे गौरम्मांचे डोळे उघडतात. तरीही भारतीय समाजात किमान स्थान नसलेल्या व्यक्ती अमेरिकेत राहून डॉलर मिळवून आयुष्याला चांगलं वळण देऊ शकतात, हेही त्यांना समजतं. कथेचा हा पट विणलाय परस्परविरोधी स्वभावाच्या चंद्रू गिरीश, विनिता-जमुना, गौरम्मा-शामण्णा अशा जोड्यांनी गेल्या पंधरा वीस वर्षातील बदलतं जग, व्यवसायासाठी मुलांनी परदेशी स्थायिक होणं तिथल्या जीवनपद्धतीशी जुळवून जवळजवळ एकलकोंडं आयुष्य स्वीकारण, भारतीय नातेवाईकांशी त्यांची नाळ तुटणं या अपरिहार्य वास्तवातील भयानकता यातून स्पष्ट होते. घटनांची वेगवान रचना तसेच नातेसंबधांची विविध रूपे, कादंबरीतून स्पष्ट होतात. ‘डॉलर फार महाग पडतो.’ हे सत्य समजून अमेरिकेहून भारतात परतणाऱ्या गौरम्मांचा प्रवास मनाला चटका लावतो. तरीही बरेच प्रश्न अनुत्तरित राहतात. -मेधा मराठे ...Read more

  • Rating StarDAINIK AIKYA 03-06-2007

    अमेरिकन श्रीमंतीचा भुल भुलैय्या… ‘डॉलर बहू’ ही सुधा मूर्ती यांची कादंबरी अनेक भाषांमध्ये अनुवादित झाली आणि तिच्यावर टेलिसीरियलही झाली आहे. अमेरिकेत सध्या भारतीय तरुण संगणकक्षेत्रात, माहितीतंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठ्या संख्येने कार्यरत आहेत आणि त्यांा तेथे होणारी प्राप्तीही अमेरिकेतील उच्चश्रेणीतील वर्गाशी तुल्यबळ असल्याने, कोणालाही त्यांचा हेवा वाटावा. असे सध्याचे वातावरण आहे. अमेरिकेचे आकर्षण त्यामुळे सर्वांना वाटते. अमेरिकन विद्यापीठात प्रवेश मिळावा म्हणून दरवर्षी दीडदोन लाख पदवीधर मुलांचा प्रयत्न असतो. तेथे एम.एस. पीएच.डी. वगैरे पदव्या मिळाल्या की कॅम्पस इंटरव्ह्यूमध्ये बहुतेकांना नोकऱ्या मिळतात. चांगला पगार मिळू लागतो. अशा तरुणांशी लग्न होऊन अमेरिकेत वास्तव्य करता यावे असे स्वप्न कितीतरी तरुणी बाळगत असतात आणि अमेरिकेत गेल्यावर तेथील सुबत्तेच्या, समृद्धीच्या, सुखसोयींच्या भुलभुलैय्यात हरवून जाण्यात धन्यता मानतात. अमेरिकेत ग्रीनकार्ड मिळाले म्हणजे आयुष्याचे सार्थक झाले अशी भावना सर्वदूर दिसते. अमेरिकन जीवनशैली अंगवळणी पडली की भारतात परत येणे नकोसे वाटते. अशा जोडप्यांना होणारी मुलेबाळे लहानपणापासून अमेरिकन ढंगात वाढत राहिली तर विचारूच नका. भारतीय वातावरण, येथील अस्वच्छता, बेशिस्त, दारिद्र्य, गैरसोय वगैरे बघून हा देश आपला नव्हे, अशी त्यांची धारणा होते आणि भारताला कधीमधी धावती भेट देण्यापलीकडे त्यांचे मायभूमीशी काही नाते उरत नाही. अमेरिकेत वास्तव्य करणाऱ्या तरुणांशी लग्न करून ‘डॉलर बहू’ होण्याची स्वप्ने बघणाऱ्या तरुणींची कथा डॉ. सुधा मूर्ती यांनी ‘डॉलर बहू’ या कादंबरीत सांगितली आहे. अशा डॉलरबहूचे कौतुक सासरी-माहेरी सर्वांना वाटते. परंतु अमेरिकतले भारतीयांचे जीवन हे दुरून वाटते तितके गोंडस, ग्लॅमरस नसते; तेथे पगार वगैरे चांगला असला आणि जाती, भाषा, धर्म यांच्या राजकारणाचा जाच टाळून आपलं काम निर्वेधपणे करून चांगल्या प्रकारे जगणं शक्य असलं तरी अमेरिकेत आपण तसे उपरेच असतो आणि तसे एकाकीही असतो; अडीअडचणींच्या वेळीही मित्रमंडळी तेवढ्यापुरती मदतीला आली तरी आपले आपणच बघणे क्रमप्राप्त असते. आपले परिचित वर्तुळ आधारासाठी लागते. तेथील नोकरीमध्ये भरपूर काम करावे लागते; नोकरचाकर ठेवणे अशक्यप्राय असल्याने स्वत:च आपली सर्व कामे करणे भाग असते; अर्थात तेथील सुखसुविधांमुळे तेही जमणे अवघड जात नाही आणि तेथील त्या सुखसुविधा अंगवळणी पडल्यावर काही वर्षांनी पुन्हा भारतात येऊन येथे नव्याने आपले लागेबांधे निर्माण करून जम बसवणे हे मात्र अवघड वाटते... त्यामुळे तेथेच राहणे, दुय्यम नागरिक म्हणून जीवन व्यतीत करणे हेच भाग्योदय उरते. डॉ. सुधा मूर्ती यांनी अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीयांच्या जीवनाचे अनेक विध पैलू ‘डॉलर बहू’च्या माध्यमातून पेश केले आहेत. बंगोलरच्या जयनगर भागात राहणारे संस्कृतचे मास्तर शामण्णा. त्यांची पत्नी गौरम्मा. काटकसरीचा संसार. तीन मुलं. थोरला चंद्रशेखर इंजिनिअर. दुसरा मुलगा गिरीश बँकेत क्लार्क. बेताचा पगार. मुलगी सुरभी... चंद्रशेखर बंगलोरच्या हस्त्रो या माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपनीत सॉफ्टवेअर इंजिनिअर. कंपनी त्याला अमेरिकेला एका वर्षासाठी पाठवते. अमेरिकेतील समृद्धीने तो चक्रावून जातो. दरम्यान त्याचा भाऊ गिरीश विवाहबद्ध होतो. त्याला पत्नी म्हणून मिळते ती धारवाडची विनिता... खरं तर धारवाडला बँकेत नोकरी करताना चंद्रशेखर तिच्या प्रेमात पडलेला होता. पण ते प्रेम अव्यक्तच राहिलेलं होतं.. विनिता आपली वहिनी म्हणून आपल्याच घरात आलेली बघून तो काहीसा उद्विग्न होतो; पण साडेतीन वर्षांनी भारतात तीन आठवड्यांच्या रजेवर आलेल्या चंद्रशेखरच्या लग्नाच्या दृष्टीने हालचाली सुरू होतात. तशातच कॉम्प्यूटर इन्स्टिट्यूटमध्ये शिकवणाऱ्या सामान्य स्थितीतल्या गोपीच्या प्रेमात सुरभी पडते. गौरम्मा तिला या दरिद्री प्रेमाचा नाद सोडून दे असे सांगते. ‘अमेरिकेच्या हिशेबाने पाहिले तर शंभर डॉलरसुद्धा न मिळवणाऱ्या नवऱ्याशी संसार करताना तुझे हाल होतील..’ अशी भीती घालते. ‘मला अमेरिकेत नोकरी करणाराच जावई पाहिजे’ असे गौरम्मा सांगते. आईच्या स्वभावाची कल्पना असल्याने गिरीश गप्प बसतो. अमेरिकेतले एक स्थळ लग्न जुळवणाऱ्या दलालाकडून सुचवण्यात येते. ‘राजारामांचा मुलगा – शेखर अमेरिकेत असतो. हिऱ्यांच्या कुड्या, अमेरिकेचं तिकिट, दोन किलो चांदी, पन्नास तोळे सोनं, दिवसाचं चांगलं लग्न, योग्य तो मानपान... हुंडा अजिबात नको... अशा बेताच्या अपेक्षा असणारे हे स्थळ – गौरम्माला ठीक वाटते. राजाराम व शेखर सुरभीला बघायला येतात. ‘ही दरिद्री माणसं माझ्या मुलाला काय देतील – उगाच आमच्या मुलाचा वेळ फुकट घालवला’ असे राजारामांना वाटते. आठ वर्षांनी सुरभीपेक्षा मोठा असणारा शेखर – गिरीश शेखरबद्दल माहिती मिळवतो. तो एका अमेरिकन मुलींबरोबर रहात असतो. त्यामुळे सुरभीचे लग्न बँकेत नोकरी करणाऱ्या सुरेशशी ठरते. हैद्राबादमध्ये त्याचे घर असते... चंद्रशेखर लग्नासाठी दोन लाख रुपये पाठवतो... जमुनाच्या सोयीने लग्नाची तारीख ठरते. विनिताही मग मोकळेपणाने सांगते. ‘तुमच्या डॉलरनं आपल्या घराचा सत्यानाश केला. आम्ही काहीही केलं तरी अम्मा त्याची तुलना डॉलरशी करतात. लग्नाची तारीख ठरवतानाही केवळ जमुनेची सोय पाहिली. चंद्रशेखरला त्यातले सत्य जाणवते. पुढे जमुनेच्या बाळंतपणासाठी गौरम्मा अमेरिकेला जाते. अमेरिकेत राहणाऱ्या भारतीयांच्या वेगवेगळ्या समस्या गौरम्माला लक्षात येतात. चंद्रशेखरचा मित्र वेंकटू यांची मुलगी तेरा वर्षांची. तिला तिच्या मित्रांचे येणारे फो. अमेरिकेन मुलीप्रमाणे डेटिंग करू लागला तर म्हणून त्याला वाटणारी काळजी... पद्माच्या बाळंतपणासाठी गौरम्मा जाते. तिला स्टेशनवर घ्यायला वत्सला येते. ती बिदरची. तिचा नवरा रुदेश हा म्हैसूरचा. अठ्ठावीस वर्षे ती अमेरिकेत राहत असते. वत्सलाचा मुलगा अशोक ड्रग्जच्या आहारी गेलेला... शिवाय मद्मपान.. मुलगा हाताबाहेर गेला याचं वत्सलेला दु:ख... गौरम्मा अशा अनेक जणींच्या हकीकती ऐकते. अमेरिकेतील भारतीयांच्या जीवनाबद्ददल, समस्याबद्दल तिला जे कळते त्यामुळे तिचे काही भ्रम दूर होतात. जमुना ही डॉलरबहू – पण तिच्या वर्तनातले काही दोष तिला जाणवतात. गिरीशची पत्नी विनिता हिच्यावर आपण अन्याय केल्याची भावना तिला सतावू लागते. अमेरिका म्हणजे दुरून डोंगर साजरे... गौरम्मा भारतात परत जायचे असे मुलाला सांगते. विनोद शहाची सोबत बघून चंद्रशेखर आईला बंगलोरला पाठवतो... बंगलोर विमानतळावर शामण्णा तिला घ्यायला येतात. गिरीश-विनिता आले नाहीत म्हणून गौरम्मा जरा खट्टू होते. ‘तू तुझ्या या सुनेचा सारखा पाणउतारा करायचीस. म्हणून मीच तिला धारवाडला जा म्हटले. तुझ्याबरोबर राहून ती डिप्रेशनमध्ये गेली असती. तुझ्या प्रत्येक पत्रात अमेरिकचं वैभव, कौतुक असायचं, विनिताबद्दल कधीच काही नसायचं...’ गौरम्मा म्हणते, ‘अमेरिकेला जाऊन माझे डोळे उघडले. तिथं गेल्यावर मला कळलं, मी किती भाग्यवान आहे. विनितेसारखी सून मला मिळाली आहे. एका परीने हा बोधकथा आहे. अमेरिकेबद्दल आकर्षण, अमेरिकेतील श्रीमंतीची भूल - यामुळे अनेक तरूण तिकडे जातात. तेथील जीवनात वेगळ्याच समस्या उद्भवतात. तेथील वेगळी जीवनप्रणाली... तिच्यामुळे आचारविचार बदलतात... तेथील वास्तव वेगळेच असते. आपली मूल्ये वा निकष गृहीत धरून अमेरिकेतील भारतीयांना दोष देण्यात अर्थ नाही. तेथील जीवनशी त्यांना मिळवून घ्यावे लागते. अमेरिकेमील श्रीमंतीमुळे डॉलरबहुचे कौतुक करताना आपल्या इतर सुनांची वा नातवंडाची अवहेलना करणे हा करंटेपणा आहे. अमेरिकेच्या भ्रमजलातून बाहेर काढण्याचा ‘डॉलरबहू’ या कहाणीद्वारे सुधा मूर्ती यांनी प्रयत्न केला आहे. गौरम्माच्या निरीक्षणातून आणि तिला भेटणाऱ्या भारतीयांच्या जीवनकहाण्यामधून तेथील समस्या, त्यातील न पटणाऱ्या गोष्टींशी करावी लागणारी तडजोड हे सर्व तिला जाणवते. आपल्या डॉलरबहूच्या वागण्यातील हिशेबीपणा तिला कळून येतो... आणि आपल्या घराची ओढ तिला लागते. सुधा मूर्ती यांची निवेदनशैली वेगवान असते. एकापुढे एक प्रसंग चित्रपटातील सीनप्रमाणे त्या ठेवत जातात. त्यातून वेगवेगळ्या कहाण्यांची मालिका नजरेपुढून तरळत जाते. काहीशा सनातनी, कर्मठ अशा गौरम्माच्या नजरेतून अमेरिकतील जीवनशैलीतील समस्यांचे आणि आधुनिकपणाचे दर्शन घडल्याने, त्यातील ताण अधिक तीव्र होतो... या जीवनशैलीशी आपली नाळ सहजी जळू शकणार नाही; नाइलाजाने ती जुळवून घ्यावी लागले आणि त्याची खंत कायम मनाला टोचत राहील असाच संदेश जणू त्या देत आहेत. ...Read more

  • Rating StarMAHARASHTRA TIMES 26-11-2006

    सुधा मूर्ती यांची एकच एक ओळख नाही. इन्फोसिस फाऊंडेशनच्या माध्यमातून त्या समाजकार्य करतात, त्यांनी लिहिलेल्या कादंबऱ्या आवडीने वाचल्या जातात, आता तर त्या मालिकांमध्येही काम करू लागल्या आहेत! त्यांचं मूळ लेखन इंग्रजीत असलं तरी त्याच्या अनुवादित पुस्तकानाही वाचकांचा चांगला प्रतिसाद मिळतो. अशाच त्यांच्या एका पुस्तकासंदर्भात... डॉलरची सुखांतिका… ‘डॉलर बहू’ ही सुधा मूर्ती यांची गाजलेली कादंबरी या कादंबरीवर आधारित सीरिअलही तयार झाल्याने हे कथानक घराघरात पोहोचलं. सुधा मूर्ती यांनी भारतातल्या आणि परदेशातल्याही भारतीयाचं जीवन जवळून पाहिल्याने डॉलर त्यांच्या आयुष्यात कसा बदल घडवून आणतो, हे त्यांनी अनुभवलं. वेगवेगळ्या माणसांच्या आयुष्यावर हा डॉलर कसा परिणाम करून जातो, याचं सूक्ष्म निरीक्षण त्यांनी केलं. त्यापैकी काहीचं आयुष्य अतिशय आनंदमय झालं तर काहींना याचं डॉलरने असमाधानाच्या गर्तेत लोटलं. ‘डॉलर बहू’ चा नायक हा खऱ्या अर्थाने नायक नाही. तो नोकरीसाठी धारवाडसारख्या गावात येतो. घरमालकाच्या घरात असलेल्या मुलीच्या प्रेमात पडतो. पण तिचं मन जाणून घेण्याचा प्रयत्न करत नाही. अशातच त्याला हवी असलेली अमेरिकेतली नोकरी मिळते आणि कुटुंब, प्रेम, नाती सगळं सोडून तो अमेरिकेला जातो. त्याचं तिथे स्थिरस्थावर होणं म्हणजे ग्रीन कार्ड मिळेपर्यंत त्या मुलीचं लग्नही होतं. तेही त्याच्याच भावाबरोबर. डॉलरमुळे श्रीमंत झालेला नायकाला कायमचं दु:ख मिळतं. पण यात एका श्रीमंत मुलीचं स्थळ त्याच्यासाठी येतं आणि पैशाचा हव्यास वाढलेली आई त्या मोहाला बळी पडते. इथून नायकाऐवजी गरीब सुनेची कथा आपला ताबा घेते. मग लग्नानंतर दोन सुनांमध्ये होणारा भेदाभेद हा कादंबरीचा बिंदू बनतो. आई अमेरिकेला जाते आणि कथेचं सूत्र तिच्याकडे जातं. नायकाची आई अमेरिकेत स्थायिक झालेल्या भारतीयांच्या अनेक कथा ऐकते आणि आपल्या वागण्यातला दोष तिला कळून चुकतो. केवळ डॉलरच्या येण्याने आपण डोळ्यावर कातडं ओढलं होतं याचं दु:ख तिला होतं. आपल्या आजूबाजूलाही अशा अनेक घटना घडताना आपण पाहतो. पैशाने ज्यांची प्रतिष्ठा वाढली आहे अशांशी आपण नकळतपणे आपली तुलनाही करतो. ‘डॉलर बहू’ याच स्थितीचं प्रातिधिनिक चित्र आहे. अनेक अनुभवांच्या कथा एकाच अनुभवात गुंफल्या आहेत, हे या पुस्तकाचं वैशिष्ट्य. खूप अलंकारिक भाषा न वापरल्याने कथानक प्रवाही होत जातं. त्यात लेखिका सुधा मूर्ती यांच्याबरोबर अनुवाद करणाऱ्या उमा कुलकणी यांचंही कौशल्य म्हणावं लागेल. सुधा मूर्ती यांच्या पुस्तकाने आधीच बरीच लोकप्रियता मिळवली आहे. त्यामुळे त्याविषयी अधिक सांगायला नकोच. -अपर्णा पाटील ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

FOUR SEASONS
FOUR SEASONS by SHARMILA PHADKE Rating Star
Maharashtra Times Samwad 23-6-19

`स्व`प्रतिमेच्या शोधाची आगळी-वेगळी गाथा... शर्मिला फडके यांच्या नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या `फोर सीझन्स` या कादंबरीला पर्यावरणाची पार्श्वभूमी आहे, पण हे केवळ नैसर्गिक पर्यावरण नाही; ते माणसाच्या अंतरंगातले, मानवी नातेसंबंधांचेही पर्यावरण आहे. या साहि्यकृतीची नायिका कामायनी बरेच प्रदेश, नाती ओलांडून एका उजाड माळरानावर आली आहे. रखरखीत भूतकाळात मायेचे, ओलाव्याचे काही निसटते क्षण तिच्या वाट्याला आले होते; पण तिच्या मूळ अस्थिर, अस्वस्थ स्वभावाने तिला ते स्वीकारण्यापासून नेहमीच रोखून धरले आहे. मुंबईत उच्चभ्रू वस्तीत, संपन्न बंगल्यात राहणारी ही मुलगी विलक्षण एकाकी आहे. तसाच तिचा बाबा, जोसेफ, आई हेही एकेकटेच. तिचे अस्वस्थपण अगदी बाबा आणि जोसेफलाही समजून घेता येत नाही आणि तिला त्यांचे. तरीही ती आपल्या जगण्याचे आयाम शोधते ते बाबा-जोसेफ-बानीदा-अनिर्बन-एरीक यांच्या संदर्भातच. तिचे असे तिच्याकडे काहीच का नाही? स्वतःचे निर्णय स्वतः का घेता येत नाहीत? `सगळं सोडून इथेच का आलीस?` या प्रश्नालाही उत्तर नाही. हे माळरान कधीकाळी विलक्षण समृद्ध होते. पण इथे आता आहे फक्त कुसळी गवत, बोरी-बाभळी, पिंपळ-अंजनाची मोजकी झाडं. नागदेवीचा कातळ. हिर्वाकाळा डोह. ना फुलपाखरं-पक्षी-प्राणी. फक्त रखरखीत गवताच्या छटा आणि काहीच नाही. पण नाही कसे? कामायनी राहते आहे ते ब्रिटिशकालीन रेस्टहाऊस. टेकाडावरच्या पवनचक्क्या, पर्यटनस्थळ, फार्महाऊसेस, होऊ घातलेला इको-टुरिझम प्रकल्प आणि फ्लोरिकल्चरचे ग्रीनहाऊस. ग्रीन, इको-फ्रेंडली अशी बिरुदे मिरवणाऱ्या देशी-विदेशी कन्सल्टन्सीज, सरकारी शासनयंत्रणा आणि कॉर्पोरट उद्योगसमूहांनी इथे कधीच पावले रोवली आहेत. विकासाच्या नावाखाली इथल्या डोंगर-टेकाडावरच्या जमीन-जंगलावर ताबा मिळवून स्थानिक लोकांच्या उपजीविकेचे मार्ग हिसकावून, निर्वासित होण्याचा हुकूम फर्मावणारा जागतिकीकरणाचा अदृश्य पंजा आता माळरानाच्या दिशेने सरसावला आहे. या विध्वंसाला विरोध करणारी `बोटॅनिकल रीसर्च इन्स्टिट्यूट` आणि `पलाश`सारखी सेवाभावी संस्थाही माळरानावर आहे. विजेचा प्रवाह असलेल्या तारांचे कुंपण असलेली. जलाशयावर गुराढोरांना येण्याची मनाई करणारी. तितकीच बंदिस्त. पर्यावरण आणि माणसामधला संघर्ष हा विषय चिरंतन आहे, विकसनशील देशात राहणारा माणूस या संघर्षात भरडून निघतो आहे. इथे `धरण`, `पाणी कुठवर आलं... `, `वृषभसूक्त` आठवतात. अशा संघर्षाचे चित्रण करणारी साहित्यकृती म्हणून `फोर सीझन्स`चे वेगळेपण लक्षात घेतले पाहिजे. कामयानी ही परदेशी विद्यापीठातून ग्रीन मॅनेजमेंटची पदवी घेतलेली, ग्रीन अॅडव्हर्टायझिंगचा अनुभव घेऊन, त्यातून भ्रमनिरास झालेली , पण तिची भ्रमनिरासाची वेदना पर्यावरण-विध्वंसक कॉर्पोरेट्स, विकासाची आभासी स्वप्ने रंगवणारे बांडगुळी जाहिरातक्षेत्र आणि या विध्वंसाला विरोध करणाऱ्या संस्थांपुरती मर्यादित नाही. हरपलेल्या नातेसंबंधांच्या वैफल्य-नैराश्याचा स्तर त्या वेदनेत सामावलेला आहे. पूर्वीच्या त्या सुरक्षित-सुंदर जगात बाबा, जोसेफ, वनस्पतिशास्त्रज्ञ -चित्रकार-बाउल गीते गाणारे बानीदा होते आणि अनिर्बन. तोही होताच. सुंदरबनातून परतताना तिला अजिबात न रोखणारा. सुंदरबनात रोज जन्म घेणाऱ्या आणि नष्ट होणाऱ्या सामुद्री बेटांचे अस्थिर जग असो वा मिलान-कॅलाब्रियामधल्या व्हिलातले सुरक्षित जग, तिने स्वतःच तिथे जगण्या-रुजण्याच्या शक्यता उध्वस्त केल्या होत्या. त्या जगात कधीच परतून जाता येणार नाही, पण पुढे काय? यातून मुक्त होण्याचा मार्ग? तो तरी कुठे ठाऊक होता? कामायनी इको-टुरिझम प्रकल्पावर काम करता करता दिनचक्रानुसार बदलणारे माळरानाचे रंग आणि मूड्स टिपत माळावरून फिरायला लागते आणि माळरान तिच्याशी बोलू लागते. हे माळरान व्हिन्सेंट व्हॅन गॉगच्या चित्रात सूर्याच्या प्रखरतेत तापून निघालेले माळरान आहे. रात्रीच्या अंधारात शेकोटीत काटक्या सारणाऱ्या व्हिन्सेंटच्या, मातीसच्या, गोगॉच्या हाका तिला माळरानावरून ऐकू येत राहतात. व्हिन्सेंटच्या माळरानाशी तिचे नाते जुळणे, हा या कादंबरीतला खिळवून ठेवणारा घटक आहे. निसर्गातली अशी अनेक विलक्षण चित्रमय गूढे या कादंबरीत पेरुन ठेवली आहेत, ती `पुढे काय…` अशी ओढ लावत कथाप्रवाह पुढे नेतात. ही संपूर्ण कथा कामायनीच्या दृष्टिकोनातून, तिच्या भूत-वर्तमानाचे ताणेबाणे विणत, तिच्या एकाकी आयुष्यातल्या अनेक गुंत्याचे चित्रण करत जाते, म्हणून कादंबरीच्या पूर्वापार चालत आलेल्या संकल्पनेला छेद देणारा, कथानकाच्या गरजेनुसार खुलत जाणारा अतिशय वेगळा रूपबंध इथे अवतरला आहे. विकसित आणि विकसनशील देशांतल्या प्रगती-संघर्षाच्या ताण्याबाण्यांत जगणाऱ्या माणसाचे आयुष्य आता पूर्वीसारखे साधे-सोपे राहिलेले नाही, त्याच्या अगणित ठिकऱ्या उडाल्या आहेत. या ठिकऱ्यांमध्ये नेहमीच संगती लावता येत नाही. मायमातीपासून दुरावलेला माणूस आज जितका अस्थिर, अस्वस्थ आणि परात्म आहे, तितका तो कधीच नव्हता. अशा माणसांची कहाणी सरळधोप-एकरेषीय सांगणे कसे शक्य आहे? या कथानकात निसर्गाशी नाते तुटलेली, सुशिक्षित म्हणवणारी, कॉर्पोरेट कल्चरमधली श्रीरंजन-नाडकर्णी-देशमुख, जाहिरातविश्वातली रघु-मधोक, तसेच सरकारी देवकर-निर्मल- सुब्रतो आहेत; तशीच निसर्गाशी आदिम नात्यांनी घट्ट बांधली गेलेली, खरीखुरी शहाणी राणू -लाखी-मणी, पर्यावरण संशोधक आस्ताद आणि विहान अशी माणसेही आहेत. त्या रेस्टहाऊसमध्ये पूर्वी राहणारी वनस्पती-संशोधक मार्गारेट ग्रॅहॅम फिलिप आणि त्यावेळचा तिचा सहकारी, शंभरी उलटून गेलेला आदिवासी येशा ही दोन विलक्षण पात्रे या कथानकात आहेत. काळाचे पडदे भेदून डायरी, जर्नल्स, प्रवासवर्णनातून अवतरलेली मार्गारेट आणि रेस्टहाऊसमधल्या थबकलेल्या घड्याळाची गंजकी चावी फिरवून, काळाला गती देणारा येशा... हे दोघेही जन्म-मृत्यूचे चक्र भेदणारे जणू कालयात्रीच. ते कामायनीला आयुष्याकडे बघण्याची नवी दृष्टी देतात. तिचे थिजलेले अंतरंग चेतवून पुढे निघायला प्रवृत्त करतात. या प्रत्येक पात्राची या कहाणीपलीकडे, आधीपासून एक कहाणी होतीच, ती या कथेत कालक्रमाची मोडतोड करत प्रवाहित झाली आणि ती जिथे संपलीशी वाटते तिथे ती संपली आहे थोडीच? `फोर सीझन्स`मध्ये असे अनेक संदर्भांचे, उपकथानकांचे काही ठळक-पुसट ठिपके आहेत; पण ते एकमेकांशी जोडण्याचा, प्रत्येक उपकथेला शेवटापर्यंत पोहोचवण्याचा अट्टाहास नाही. म्हणूनच यातून मिळणारा अनुभव एकरेषीय होत नाही, तो होऊही शकत नाही. त्याचा मागोवा वाचकाने आपल्या परीने घ्यायचा आहे. निसर्गाचे बोट बाळमुठीतून सुटून गेलेल्या माणसाचे परात्मपण बाई खूप आतून समजून घेऊ शकते, कारण तिचे आंतरिक नाते त्या आदिमायेशी, त्या `मदर अर्थ`शी जुळलेले असते. त्या आंतरिक नात्याची ओढ कामायनीला मार्ग दाखवत राहते. आयुष्याच्या टप्प्यांवर तिला बानीदा, मार्गारेट, येशा, मणी , लाखी, विहान आणि आस्तादांसारखी माणसे भेटतात. तिला मार्ग सापडतो, पुढच्या हाका ऐकू येतात, त्यावरुन ती एकटीच पुढे जाऊ शकणार असते, हेही समजते. `फोर सीझन्स` ही कामायनी आणि तिच्या निसर्गाशी असणाऱ्या नात्याच्या शोधाची, तिच्या स्व-प्रतिमेच्या शोधाची कहाणी आहे. या कादंबरीतील भाषाशैलीची विविधता, काव्यात्मकता आणि चित्रमयता हा एक वेगळाच विषय आहे. कदाचित पुढच्या काळात येणाऱ्या कथा-कादंबऱ्या असेच रूपबंध घेऊन अवतरणार असतील, कुणी सांगावे! ...यशोधरा काटकर ...Read more

THE 3 MISTAKES OF MY LIFE
THE 3 MISTAKES OF MY LIFE by CHETAN BHAGAT Rating Star
अजित अशोक कुरणे

आपण अनुवादित केलेली अर्थात भाषांतरित केलेली पुस्तिका ‘द थ्री मिस्टेक्स ऑफ माय लाइफ’ मूळ लेखक आदरणीय श्री. चेतन भगत सर यांनी बिझिनेस, क्रिकेट आणि धर्म याभोवती गुंफलेली कहानी मी कारागृहामध्ये वाचली. संपूर्ण कहानी वाचत असताना माझे मन अगदी वेगळ्याच विश्ामध्ये रमले होते. माझं मन अगदी अहमदाबाद, गोवा, ऑस्ट्रेलिया, सिंगापूर, अयोध्या, मुंबई इकडं सगळीकडं धावलं! ईश, ओमी, गोविंद, या तिघांची मैत्री, मित्रप्रेम, व्यावसायिक दृष्टिकोन, क्रिकेटबद्दल असलेलं त्यांचं निस्सिम प्रेम, त्यामध्येच बिट्टुमामाच धर्मवेडेपणा आणि अलीबद्दल सांगायचे झाले, तर अगदी अखेरच्या पानापर्यंत मनाला लागून राहणारी उत्कंठा! विद्या आणि गोविंद यांची थोडकीच परंतु रोमहर्षक प्रेमकहानी वाचताना मनाला विरंगुळा वाटत होता. परंतु त्यांनी उचललेलं टोकाचं पाऊल आणि सरते शेवटी ईशला अर्थात विद्याच्या भावाला हा सर्व प्रकार जेव्हा समजला तो क्षण अगदी मनात धडकी भरवणारा होता. एकंदरीतच कथेमधील ओमी गेल्याने मन दुखावले मात्र विद्या आणि गोविंद यांच्या प्रेमाचा अंत गोड झाला आणि अलीला क्रिकेट खेळण्याच्या दृष्टीने त्याच्या मनगटात बळं आलं हे सरतेशेवटी वाचून मन अगदीच सुखावले. ...Read more