* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: BARI
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177664188
  • Edition : 8
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 192
  • Language : MARATHI
  • Category : FICTION
  • Available in Combos :RANJEET DESAI COMBO SET
Quantity
THE` BARRE` TRIBE HAD TRADITIONALLY LIVED IN THICK AND BEAUTIFUL JUNGLES. THEY RESORTED TO DACOIT AND THEFT IN NEARBY LOCALITIES FOR THEIR LIVING. THEY HARDLY EVER DREAMT OF STABLE LIFE. THE SOCIO-POLITICAL CHANGES AROUND AND FALLING OF FORESTS SIGNIFICANTLY CHANGED THEIR LIFE STYLE AND INTRODUCED THEM TO NEW WAYS AND VALUES. `BARE’ RECOUNTS ALL THIS IN FORM OF A NOVEL. THE PICTURESQUE ENVIRONS, THE RUGGED LIFE-STYLE, THE PETTY FEUDS AND PLEASURES, THE NEW CHANGES ETC. HAVE BEEN POWERFULLY AND REALISTICALLY PRESENTED WITHOUT ANY ATTEMPT TO PASS ANY VALUE JUDGMENTS.
जंगलाच्या आसर्यानं वाढणाऱ्या बेरड जमातीची अस्सल कथा. कथाकार म्हणून साहित्यिक कारकीर्द सुरु करणाऱ्या श्री. रणजीत देसईंची हि पहिलीच कादंबरी. कथा व कादंबरी हे साहित्यप्रकार मुलतःच भिन्न प्रकृतीधर्माचे आहेत. त्यामुळं या दोन्ही साहित्यप्रकारांवर प्रभुत्व असलेले सव्यसाची ललितलेखक हाताच्या बोटांवर मोजण्याएवढेच आढळतात. श्री. रणजीत देसाई त्यापैकीच एक. आपल्या दृढ परिचयाचा भौगोलिक भाग त्यांनी या कादंबारीकता निवडला आहे. कोल्हापूर ते बेळगाव या रस्त्याच्या वाटेवर सुतगट्टी या नावाचं गाव लागतं. तिथून काकती गावापर्यंतची पंधरावीस मैलांची, अगदी दाट गहिऱ्या जंगलान वेढलेली वाट `सूतगट्टीची बारी` म्हणून ओळखली जाते. भर दुपारी अंधारून याव, असा हा भाग. त्या बरीचीची, त्या जंगलाच्या आसऱ्यान वाढणाऱ्या बेरड जमातीची हि कथा. श्री. रणजीत देसईंचा रहिवास जन्मापासूनच खेड्यात झालेला आहे. आजही रात्रंदिवस ते याच लोकांत वावरत आहेत. तिथल्या मातीतच त्यांची कला मूळ धरीत आहे. त्यामूळं हि कादंबरी म्हणजे सुरेख शहरी कुंडीत लावलेलं खेडेगावातल फुलझाड नाही. प्रसंगाचा, निसर्गाचा, भावविश्वाचा, भाषाशैलीचा आणि या जीवनावर जिची च्या पडली आहे, त्या समस्येचा अस्सलपणा या कादंबरीत अधिक प्रमाणात आहे. या ग्रामीण जीवनात जी सामाजिक, आर्थिक, राजकीय, यांत्रिक, शैक्षणिक अशी सर्वंकष स्थित्यंतरे होत आहेत, ती सारी कधी विकत हास्य करीत, तर कधी कारुण्यान काजळून जात लेखकापूढ प्रकट होत आहेत. या जीवनाविषयी त्याला आपुलकी आहे, जिव्हाळा आहे, पोटतिडीक आहे. या जीवनाचाच एक लहानसा भाग असलेल, बेरड जमातीचं परंपरागत जीवन, त्या जीवनात होऊ घातलेली स्थित्यंतरे आणि त्या जमातीच्या भाविताव्याविशयीची काळजी या सर्वांतून `बारी` स्फुरली आहे, फुलली आहे.
Video not available
Keywords
#8 APRIL # SWAMI # SHRIMAN YOGI # RADHEYA # MAZA GAON # ABHOGI # BARI # PRATIKSHA # SAMIDHA # PAVANKHIND # LAKSHYAVEDH # SHEKARA # MORPANKHI SAVALYA # SANKET # ASHADH # MADHUMATEE # MEKH MOGARI # KATAL # ROOPMAHAL # MEGH # PRAPAT # VAISHAKH # KAMODINI # GANDHALI # BABULMORA # AALEKH # KANCHANMRUG # SHRIMANYOGI (NATAK)# SANGEET TANSEN (NATAK)# SAVALI UNHACHI (NATAK)# HE BANDH RESHMACHE (NATAK)# PANKH JAHALE VAIRI (NATAK)# DHAN APURE (NATAK)# RAMSHASTRI (NATAK)# LOKNAYAK (NATAK)# SWAMI (NATAK)# VAARSA (NATAK)# TUZI VAT VEGALI (NATAK)# PANGULGADA (NATAK)# GARUDZEP (NATAK)# SNEHADHARA (NATAK)# (NATAK)# SANCHIT (NATAK) #८ एप्रिल #स्वामी (राज्य पुरस्कार १९६२,ह.ना. आपटे पुरस्कार १९६३) #साहित्य अकादमी पुरस्कार १९६४) #श्रीमान योगी #राजा रविवर्मा #राधेय #माझा गाव #अभोगी #बारी #प्रतिक्षा #समिधा #पावनखिंड #लक्ष्यवेध #शेकरा #मोरपंखी सावल्या #संकेत #आषाढ #मधुमती #मेख मोगरी #कातळ #रुपमहाल #रुपमहाल #मेघ #प्रपात #वैशाख #कमोदिनी #गंधाली #बाबुलमोरा #आलेख #कांचनमृग #श्रीमानयोगी-नाटक #संगीत तानसेन-नाटक #सावली उन्हाची –नाटक #हे बंध रेशमाचे –नाटक #पंख जाहले वैरी –नाटक #रामशास्त्री –नाटक #धन अपुरे –नाटक #लोकनायक –नाटक #स्वामी –नाटक #वारसा –नाटक #तुझी वाट वेगळी –नाटक #पांगुळगाडा –नाटक #पांगुळगाडा –नाटक #गरुडझेप –नाटक #स्नेहधारा –नाटक #संचित -नाटक
Customer Reviews
  • Rating StarSushant Deshmukh

    नमस्कार मंडळी, आज परत खूप दिवसांनी पोस्ट टाकतोय. दोनच दिवसांपूर्वी काही पुस्तके खरेदी केली होती रणजीत देसाई ह्यांची. त्यातलं "बारी" ही कादंबरी आज वाचून पूर्ण झाली. बारी ही रणजीत देसाई ह्यांची पहिली कादंबरी. रणजीत देसाई यांच्या ह्या आधी ४ कादंबरी वाचलया आहेत त्यामुळे "बारी" वाचण्याची खूप इच्छा होती. "बारी" ही एका छोट्याश्या गावाची आणि तिथल्या बेरड लोकांची कथा. त्यांची भाषा, राहणीमान, जीवनाचा संघर्ष, हे अगदी सगळ उत्तम रीतीने मांडले गेले आहे. वाचताना तुम्ही त्या पात्रांमध्ये हरवून जाता. "बारी" वाचून झाली पण एक रुखरुख लावून गेली. खूप कमी लेखक असतात ज्यांच्या लिखणात अशी जादू, ताकद असते. मागच्या वेळेस अशीच रुखरुख "स्वामी" कादंबरी वाचली तेव्हा झाली होती. बेरडवाडीतला "तेग्या" आणि त्याची बायको "नागी" त्यांचा संसार, पुढे येणाऱ्या समस्या हे सगळं काही वाचताना आपण तिथे असल्याचा भास होतो. पण जेव्हा "बारी" संपते तेव्हा एक रुखरुख लागते त्याचा कारण मागे राहिलेला तेग्या आणि त्याच्या डोळ्यांसमोर उभा राहिलेला त्याचा जुना गावं.... सारं कसं अंगावर आल्यासारखं वाटतं. रिकामं घर खायला उठतं तसचं.. जास्त काही सांगणार नाही, एकदा "बारी" वाचून बघावी.. ...Read more

  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 25-04-2004

    शोषितांचं जीणं... कथाकार रणजित देसाई यांचं मराठी साहित्यात वेगळं स्थान आहे. सामाजिक संघर्षाचं निरीक्षण, चिंतन देसाई यांच्या कथांतून होत असलेलं जाणवतं. ‘बारी’ ही देसार्इंची पहिली कादंबरी. बदलतं ग्रामीण जीवन हा विषय नवा राहिलेला नाही. तो अनेक लेखकांी आपापल्या परीने हाताळला आहे. यंत्रयुगाचा अपरिहार्य परिणाम शहरी व ग्रामीण जीवनावर झाला. याच वाटेने जाणारी ‘बारी’ ही कादंबरी वेगळी ठरते. बेरड जमातीचं जीवन चित्रण, त्यांचं मुख्य पिळवणूक असं वरकरणी स्वरूप भासलं तरी वास्तवात इतकाच एकांगीपणा कादंबरीत नाही. बेरवाडीचा तेग्या हा कादंबरीचा नायक आहे. त्याच्याभोवती गुंफलेली कथा ही तत्कालीन बेरड जमातीची कथा आहे. किंबहुना तळागाळातल्या सर्वच दुर्दैवी, शोषितांची ही कथा आहे. वर्षानुवर्षे चालत आलेल्या चरितार्थाच्या साधनाद्वारे ही जमात पिढ्यान्पिढ्या जगत आलेली आहे. ज्ञानाचा, संस्कृतीचा, नव्या जीवनप्रवाहाचा, देशांतर्गत घडमोडींचा स्पर्शही या जमातीला झाला नाही. या पार्श्वभूमीवर तेग्याचा मुलगा ईश्वरा नव्या वळणावरचा प्रवासी आहे. तेग्याचं जीवन अखेरपर्यंत एकाच दिशेने वाहत राहते. पण ईश्वराच्या जीवनात स्थित्यंतरे येताना दिसतात. कादंबरीचा नायक तेग्या व त्याचे साक्षीदार दरोडे घालून चरितार्थ चालवत असतात. एकदा रात्रीच्या अंधारात चुकीने इनामदाराचं कुटुंब अडवलं जातं. तेग्या आईसाहेबांची माफी मागतो. पण बाळा महार इनामदारांपाशी चुगली करतो आणि कावेबाज इनामदार याचा गैरफायदा घेतात. सरोळीच्या पाटलाचा काटा काढण्याचा आदेश देतात. इथे तेग्या फसतो. कबूल केल्याप्रमाणे तेग्याला वकिलही देत नाहीत व पाच हजारही. अकरा वर्षांनी तेग्या तुरुंगाबाहेर येतो तो मनात सूडाची भावना घेऊनच. पण आईसाहेबांच्या शब्दाखातर तो माघार घेतो. तो पुन्हा उमेदीने पोटापाण्याच्या उद्योगाला लागतो, पण संकटं त्याची पाठ सोडत नाहीत. त्याचं घर आगीत भस्मसात होतं. इतकंच नव्हे तर नागी, त्याची बायकोही त्यात जळून जाते. असहाय्य तेग्या भ्रमिष्टासारखा होतो. दरम्यान त्याचा मुलगा ईश्वर मोठा झालेला असतो. अकरा वर्षांत बरंच काही घडून गेलेलं असतं. ईश्वराचा मार्ग भिन्न झालेला असतो. तो केंद्रावर जात असतो तेथे प्रार्थना, सूतकताई करत असतो. बेरडवाडीची तरुण पिढी, मुलं यांच्यावर केंद्रातील गुरुजींच्या विचारांचा प्रभाव असतो. बेरडवाडीत घडणाऱ्या घटनांत स्वातंत्र्यलढ्याचे, खादीधारीचे टोपीकरांचे तसेच भारताच्या स्वातंत्र्याचे, स्वातंत्र्यदिनाचे उल्लेख येतात. ईश्वरासारख्या तरुणांच्या मनात आशेचे किरण निर्माण होतात. उपेक्षित, शोषित जीवनापासून मुली मिळण्याची, स्वतंत्र, मनाचे जीवन जगण्याची आशा मनात जागी होते. कामधंदे उपलब्ध होतात, मजुरी मिळते. पण दुसरीकडे दारूसारखे व्यसन व धंदा यांनी बेरडांची पोरे बळी पडतात. नव्या कायद्याप्रमाणे जंगलतोडीच्या अपराधाबद्दल बेरडांना जबाबदार धरले जाते. जंगलाच्या गार्डकडून ईश्वराच्या बायकोवर अत्याचार केला जातो. तळागाळातल्या जमातींचे दुर्दैवाचे दशावतार चालूच राहिले होते. प्रस्तुत कादंबरीत गेल्या अर्ध शतकातील राजकीय, सामाजिक, सांस्कृतिक बदलांचे घडामोडींचे, क्रिया-प्रतिक्रियांचे चित्रण येते. टप्याटप्याने होणारे हे बदल तळागाळापर्यंत उमटणारे त्यांचे पडसाद, बदलाला सामोरं जाताना तेग्याच्या पिढीच्या प्रतिक्रिया यांचं सूक्ष्म चित्रण यात येतं. राजकीय स्थित्यंतर व औद्योगिक संस्कृतीचं वेगवान आक्रमण असा हा संक्रमणाचा काळ. समाजाच्या सर्वच स्तरात महत्त्वाचा होता. बेरड जमातींसारख्याचं परंपरागत जीवन व त्यात होऊ घातलेली स्थित्यंतरं लेखकाने टिपली आहेत. तेग्याच्या नातवाच्या तोंडची वाल्या कोळीची कथा हेच सूचित करते. -मधुलिका ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL (KOLHAPUR) 31-10-2004

    ‘बारी’– एक आनंद प्रत्यय... ‘स्वामी’कार रणजित देसाई यांची पहिली कादंबरी ‘बारी’ १९५९ मध्ये प्रकाशित झाली. तिची तिसरी आवृत्ती मेहता पब्लिशिंग हाऊसतर्फे हल्लीच प्रकाशित झाली आहे. भाऊसाहेब खांडेकरांची प्रस्तावना लाभलेली, ‘बारी’ आज इतक्या वर्षांनंतरही पुना वाचताना, एक नवा आनंद देऊन जाते. बेळगावजवळच्या सुतगट्टी या गावाच्या जवळची पंधरा-वीस मैलांची, अगदी दाट गहिऱ्या जंगलाने वेढलेली वाट सुतगट्टीची बारी म्हणून ओळखली जाते. भर दुपारीही सूर्यकिरण जमिनीवर पोहचू नयेत इतकी घनदाट झाडी येथे होती. या झाडीच्या आसऱ्याने वाढणाऱ्या बेरड जमातीची ही जिवंत, खरीखुरी कहाणी. जंगलावर अपरंपार प्रेम करणारे बेरड, त्यांचे परंपरागत जनजीवन, बदलत्या काळाच्या झपाट्याने त्यात घडत गेलेले बदल आणि बरेच काही हरवले आहे, या जाणिवेपोटी मनाला होणारे डंख असा या कादंबरीचा स्थूल आलेख आहे. बेरडवाडीचा तेम्या हा कादंबरीचा नायक असला तरी त्याच्या निमित्ताने बेरड जमातीत असणारे जगण्याचे, जीवन पद्धतीचे, समजुतीचे, आनंदाचे, दु:खाचे नीतीमूल्यांचे तपशीलवार संकेत येथे रसदारपणाने व्यक्त होतात. रणजितदादांनी हे सगळे सातावरण जवळून पाहिले. त्याचे सूक्ष्म निरीक्षण केले. त्यावर सखोल चिंतन केले आणि त्यातूनच ‘बारी’चा जन्म झाला. सामाजिक परिवर्तन हा एक अटळ आणि आवश्यक भाग असतो; पण हे परितर्वन होताना भावनिक, मानसिक होरपळ होत असेल तर ती समजून घेण्यासाठी संवेदनशील मन असावे लागते. रणजितदादांच्या ठिकाणी असणारे भावनाशील मन विविध संवेदनांनी ओसंडून गेल्यामुळेच बरेडवाडीच्या तेग्याचे तारुण्यापासून वृद्धत्वापर्यंतचे जीवन उत्कटपणे समोर आले आहे. बेरडांच्या जीवनात होऊ लागलेले बदल तेग्याला मानवेनासे होतात. ते त्याला आक्रमणासारखे वाटतात. ज्याने गावाचे नाईकपण करायचे त्या ईश्वराच्या पुढाकाराने जंगलतोड सुरू व्हावी, हे त्याच्या मनाला यातनाकारक वाटते. ईश्वरा म्हणजे तेग्याचा मुलगा तेग्याला राखणदाराची नोकरी करण्याविषयी सुचवितो तेव्हा तो ठाम नकार देतो. दारूभट्टी लावली म्हणून ईश्वरावर येऊ पाहणारा आरोप स्वत:वर घेऊन तो तुरुंगात जातो. तुरुंगातून सुटून आल्यावर मुलगा व सून उदरनिर्वाहासाठी खाणीवर जात असल्याचे त्याच्या लक्षात येते. तो घरच्या लोकांना विरोध करतोच, पण जमातीच्या लोकांनाही विरोध करतो. मात्र त्यात त्याला यश येत नाही. दरम्यान, खाणीवर काही मृत्यू घडतात. घराघरांतून रडारड सुरू होते. अखेरी वाघाचे जीवन जगलेला तेग्याचा मुलगा ईश्वरा वनरक्षकाची म्हणजे एका शिपायाची नोकरी स्वीकारतो आणि गांधीवादाची दीक्षाही घेतो. एका ईश्वराचा प्रश्न या नोकरीने सुटला तरी जंगलाच्या आश्रयाने वाढलेल्या तमाम बेरड जमातीचे भवितव्य काय? बेरड जमातीची झालेली शोकांतिकाच ‘बारी’ मध्ये व्यक्त होते. अस्सल, खरीखुरी माणसे कादंबरीत वावरतात. त्यांची देहयष्टी, रंगरूप, भाषा, सवयी, लकबी, विचारप्रवृत्ती, त्यांचे खास असे वेगळे जग यामुळे वेगळ्या प्रकारचे पण भावभावनांच्या कल्लोळांचे उत्कट जग अनुभवता येते. धाडस आणि प्रामाणिकपणा ही बेरड जातीची वैशिष्ट्ये. जशास तसे रोखठोक वागणे, दिलेला शग्द पाळणे, दुसऱ्याने फसविलेले कळताच त्याला धडा शिकविणे, अशी साढढाळ नीतीसूत्रे येथे आढळतात. तेग्या आणि मुगी हे परस्परांवर प्रेम करणारे जोडपे. त्यांची सहज, अलवार प्रेमकहाणी, मुलाविषयीचे वात्सल्य, वडिलांविषयीचा आदर, समाजाविषयीचा जिव्हाळा यासारख्या बहुपेडी धाग्यांनी एक परिपूर्ण चित्र विणले जाते. जिवाला जीव देणारे साथीदार, जिवाचा सखा वाटावा असा मित्र, माया उधळणारा मामा, बेरकी इनामदार ही इतर पात्रे आणि गावाची ‘रहाटी हे परितोषिक रसायन यामुळे चित्राला त्रिमिती प्राप्त होते. बेरडे समाजाची आपल्या अस्तित्वासाठी चाललेली झुंज तर येथे आहेच; पण त्याचबरोब ते जगणं सुंदर व्हावं, किंबहुंना जगण्यावरील प्रेम व्यक्त व्हावं म्हणून चाललेली आनंदमय धडपडही येथे आहे. तमाशा, उत्सव, जत्रा, शिकार, जंगलांचे वणवे, जनावरांची झुंज यासारख्या ग्रामजीवनाला वेटाळून राहिलेल्या, जातिवंत गोष्टींचे लक्ष वेधून घेणारे चित्रण कथाविषयाची रंगत वाढविते. सुतगट्टीचे डोंगर, गर्द झाडी, अरुंद रस्ते, हिंस्त्र प्राणी, वातावरणातील रंगढंग याबरोबरच स्वातंत्र्योत्तर काळातील बदलत गेलेले समाजातील वातावरण, कायदे, सुधारणा, गांधी-विनोबांचे विचार, शिक्षण, नोकरी, दारूबंदी इ. विषयांचे समयोचित भानही कथानकाशी बिलगताना दिसते. जुने धागे हळूहळू निसटावे आणि नवे अपरिचित पण अपरिहार्य नकळत स्वीकारावे लागावे, असे अभिसरण येथे घडते. एक मोठा अवकाश कादंबरीच्या ओंजळीत येतो. त्यातून फेरफटका मारताना जुने जे हरवले, जे मुठीतून निसटले याची हळहळ आणि नवे जे समोर आले त्यातून होणारी त्या समाजाची फरफट यामुळे वाचकाचा जीव व्याकुळ होतो. ही सहवेदनाच दु:खांचा श्वासोच्छवास अनुभवताना आनंद न वाटला तरच नवल. म्हणून इतक्या वर्षानंतरही ‘बारी’ वाचताना एक नवा प्रत्यय येतो. -मंदा कदम ...Read more

  • Rating Starsamidha

    nice books..

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

सरोज काळे

#पुस्तकाचं शीर्षक वाचूनच अस वाटलं की यात काहीतरी वेगळं असेल...म्हनून वाचायला घेतलं ...सुरुवात रावणाच्या युद्धा तील अंताने होते...नंतर फ्लॅशबॅक ने (मराठी शब्द सापडला नाही ) कथा पुढे जाते ...रावण हा राक्षस कुळातील असला तरी महर्षी विश्रवाचा पुत्र आणि मर्षी पुलस्तीचा नातू असल्याने ज्ञानी होता..त्यामुळे युद्धाच्या शेवटी रावण मरणोन्मुख अवस्थेत असताना रामाने लक्ष्मणाला सांगितले की,दशाननाचा शिष्य होऊन त्याच्यापासून ज्ञान प्राप्त करून घे,नाही तर आपला जन्म वाया गेल्या सारखे आहे...त्याच्या बरोबर त्याचे ज्ञान लुप्त झाले तर आपण अपराधी ठरू,त्याचे ज्ञान समग्र मानव जातीला वंदनीय आहे, म्हणून लक्ष्मण रावणाकडे गेला आणि त्याला ज्ञान सांगण्यास सांगितले ,पण रावणाने ज्ञान सांगण्यास नकार दिला,लक्ष्मण परत रामकडे आला तेव्हा रामाने विचारले की,"तू कुठे उभा होतास" लक्ष्मण म्हणाला रावणाच्या चेहर्या जवळ,"नाही ज्ञान घेताना गुरुपदी लिन व्हावे म्हणून तू त्याच्या पायथ्याकडे उभा रहा आणि विनंती कर"त्याप्रमाणे धर्मानुसार लक्ष्मण याने हातात दर्भ घेतला आणि दशननाचा पायथ्याशी उभे राहून ज्ञान देण्याची विनंती केली,तेव्हा रावणाने धर्मनीती,अर्थनीती,आणी राजनीती याबद्दल ज्ञान सांगितले... रावणाची ही दुसरी स्वच्छ बाजू याच पुस्तकात वाचायला मिळाली नाहीतर आपण सीतेला पळविणारा दुष्ट रावणा बद्दल वाचलेले आहे 🌼🌼 #१) #राजनीती हाच मूलभूत सिद्धांत आहे की,जोवर देहात जीव आहे,तोवर शत्रुत्वाचा अंत झाला असे समजणे भोळेपणाचे ठरेल ... कधीही कोणावरही विश्वास ठेवायचा नसतो...हाच राजनीतीचा सर्वात पहिला पाठ आहे...पिता, पुत्र,भ्राता हे एकही नाते विश्वास ठेवण्याजोगे नसते *** #सुग्रीव हा वालीचा भ्राता होता आणि बिभीषण हा रावणाचा,पण दोघानि भावांना दगा देऊन राज्य सिहासन मिळविले.. राजनीतीमध्ये स्वहिता पलीकडे दुसरे काहीच नसते, आणि त्या हिताच्या रक्षणा साठी जे काही केले जाते तोच धर्म तोच न्याय,तीच नीती ठरते 🏵️🏵️ 2)#अर्थनीती श्रीलंका सोन्याची आहे,जेव्हा की रावण राक्षस होता, अधर्म,अन्याय,अनितीचा अवतार होता...पण राम हा न्यायाने वागणारा होता,मग अयोध्या गरीब कशी काय?समृध्दीला काही कारण लागत नाही...लक्ष्मी अति चंचल असते,ती केव्हा कुठे वास करील आणि केव्हा तिथून निघून जाईल हे कोणीच सांगू शकत नाही, लक्ष्मी चंचलतेचे उदाहरण म्हणजे आपल्या बुद्धी कौशल्यामुळे आणि अविश्रांत परिश्रमामुळे लक्ष्मीची प्राप्ती झाली असे जे मानतात ते निव्वळ बुद्धीहीन,गर्विष्ठ असतात ... उलट आपल्या दुर्भाग्यमुळे लक्ष्मी प्राप्त झाली नाही असे म्हणणारे निषफलता झाकण्याचा दुर्बळ आणि निर्बुद्ध प्रयत्न करतात, कोणीही ,कधीही लक्ष्मीचा स्वामी होवू शकणार नाही...देवाच्या संपत्तीचा कुबेर जसा देवलोकच्या कल्याणासाठी वापर करतो,स्वतः त्या संपत्तीचा उपभोग घेत नाही, तसेच समाजातही समृद्धी जपणार्यांनी तिचा विनियोग "बहुजन हिताय , बहुजन सुखाय "या पद्धतीने केला पाहिजे...रावणाने सांगितलेले हे ज्ञान मात्र आत्ताच्या काळात पुरेपूर लागू होते,लंकेने ही नीती अनुसरली होति म्हणून लंका सोन्याची होती 🌷🌷 #रावणाचे हे ज्ञान लक्ष्मणाच्या कल्पने पलीकडचे अतर्क्य होते, रावण महान योद्धा होता, शिवभक्त होता, लंकेत रोज प्रभातकाली यज्ञवेदीमध्ये मंत्रोच्चारासह आहुती दिली जात असे *** १)#तिसरे ज्ञान धर्मनीती -निर्भेळ असा धर्म आजपर्यंत कोणाला उपलब्ध झाला नाही,स्वतःचा प्रत्येक हेतू न्याय्य ठरविण्यासाठी आणि व्यापक जनसवर्धन मिळवण्यासाठी समर्थ माणूस धर्माचा आश्रय घेत असतो,धर्माचा अर्थ केवळ एकच, माझ्या कार्यात ज्यावेळी मला हे साहाय्यभूत ठरेल त्याचे समर्थन शोधून काढणे म्हणजे धर्म। 💐💐 #४)#मनुष्यनीती एक व्यक्ती एकाच माणसाशी एकदा जसा व्यवहार करते,ती दुसऱ्या वेळीही अगदी तसाच व्यवहार करेल असे मानणे व्यर्थ आहे,येथे कोणी कोणाचा स्वजन नाही. खरे तर माणूस स्वतःही स्वतःला ओळखू शकत नाही...आपण सदैव एकाच प्रकारचे वर्तन करू असे कोणीच ठामपणे सांगू शकत नाही ही झाली मनुष्यनीती 🌸🌸 #सुमाली हा राक्षस कुळातील होता त्याने विश्वकर्मा कडून सोन्याची लंका तयार करून घेतली ,परंतु देवांना ते आवडले नाही,त्यांनी लंकेवर स्वारी करून ती उध्वस्त केली,सुमाली वनात राहायला लागला,तेव्हा वनात फिरत असताना त्यांना महर्षी विश्रवा यांचा आश्रम दिसला,आपल्या मुली साठी हे योग्य वर आहेत असा त्यांचा मनात विचार आला,त्यांची मुलगी केकसी हिने विश्रवाना विनांती केल्यावरून त्यांनी तिच्याशी विवाह केला...त्यांची पहिली पत्नी देववर्णीचा पुत्र वैश्रव ण होता,आता केकसी पासून त्यांना एक मुलगा झाला...तो जन्मला तेव्हा त्याच्या बारशाच्या दिवशी महाराणी चित्रदेवी भेटायला आली, तिच्या गळ्यात नवरत्नजडीत हार होता तो तीने बाळाच्या गळ्यात घातला,त्याक्षणी त्या रत्नांची प्रभा बाळाच्या मुखावर पडून प्रत्येक रत्नांचे रंगीबेरंगी प्रतिबिंब दिसू लागले...बाळाची जणू एक ऐवजी दहा मुखे असावीत असा संभ्रम निर्माण झाला ...नऊ प्रतिबिंबाच्या मध्यभागी त्याचा स्वतःचा मोहक असा चेहरा असावा असे भासत होते म्हणून त्या बाळाचे नाव दशानन ठेवण्यात आले 🌼🌼 #वैश्रवन हा पुलस्तीकडे ज्ञान घेऊन आल्यावर त्याच्या मुखावर तेज दिसायला लागले,हे पाहून दशाननाच्या मनात वादळ उठले, परंतू दशननाने पिता विश्रवा कडून ज्ञान संपादन केले होते,पण त्यावर त्याचे समाधान झाले नव्हते, दशाननाला दोन भाऊ कुंभकर्ण आणि बिभीषण आणि बहीण शूर्पणखा हे होते 🌹🌹 #विश्रवाणे लंका वैश्रवनाला दिली पण ती अन्याय समजून दशननाने ती परत घेतली,कारण त्याचे आजोबा सुमाली याने लंकेची निर्मिती केली होती,ती दशाननाने हस्तगत केली,ज्या नितिशून्य व्यवस्थेने हे वर्णभेद निर्माण केले त्या वर्णभेदा विरुद्ध मीही आता निव्वळ पाशवी बळाचाच वापर करेन, न्याय,नीती,धर्म केवळ शस्त्र बळानेच प्रस्थपित होणार असतील तर मीही पाशवी बळाचाच वापर करीन ,भ्रष्ट मापदंड प्रमाण मानणाऱ्या एकूण एकाला त्यांच्या भाषेत प्रत्युत्तर द्यायला मी मागेपुढे पाहणार नाही ,त्यासाठीच मी कटिबद्ध आहे असा दशाननाचा निर्णय झाला ** #तो राजांचा पराभव करीत सुटला पराजित राजांना आपले दास्य स्वीकारायला लावण्यात त्याला धन्यता वाटू लागली,ऋषींच्या यज्ञात जाऊन तिथे विध्वंस करणे यात त्याला समाधान वाटायला लागले, त्यातच वनात असताना शूर्पणखाने रामाकडे लग्नाची मागणी केली, त्याला नकार मिळताच ती चिडली लक्ष्मणाने रागाने तिचे नाक,कान कापून पाठवले,त्याचा राग येऊन ती रावणाकडे गेली व रामाचा सूड म्हणून त्याने कपटाने सीताहरण केले...रामाने सुग्रीव,बिभीषण व इतर वानर यांच्या मदतीने लंकेवर हल्ला केला आणि पापी रावणाचा वध करून सीतेची सुटका केली , तिने अग्निपरीक्षा दिली परंतु रामाचे मन शांत नव्हते...तेव्हा ते ऋषी वाशिष्ठकडे गेले व त्याचे कारण विचारले,ते म्हणाले "रामा तू म्हणालास त्याप्रमाणे तू केलेला रावनवध म्हणजे अधर्माशी, अनितीशी दिलेला लढा होता,लोक एव्हढेच समजतात की,आपली पत्नी परत मिळविण्यासाठी रामाने हजारो सैनिकांचे प्राण घेतले. परंतू हे पूर्ण सत्य नाही,याची तू लोकांना प्रचिती आणून दे,त्यासाठी तुला सीतेचा त्याग करावा लागेल, त्या प्रमाणे लक्ष्मण सीतेला वनात सोडून आला 💐💐 #पण लक्ष्मणाला तो आपला अपराध वाटला,आणि त्याने शरयू नदीत आपला देह अर्पण केला आणि त्यानंतर रामाने सुद्धा शरयू नदीत आपला देह अर्पण करून आपले अवतार कार्य संपविले ...Read more

FOUR SEASONS
FOUR SEASONS by SHARMILA PHADKE Rating Star
ASHUTOSH DIWAN

-"फोर सीझन्स ही कादंबरी वाचून संपली.अलिकडे वाचलेली ही मला सर्वात जास्त आवडलेली कादंबरी आहे. मानवी मनाचे(मुलगी-स्त्री जास्त करुन)खोल गुंते उलगडण्याचा यात एक बय्रापैकी यशस्वी प्रयत्न केला आहे. निसर्गाची,व चित्रकलेची वर्णने यात या कादंबरीचा एक आशयाची रज या अर्थाने जैव भाग म्हणून आहेत.इतर वेळा दिसतात तशी उपयोगी ठिगळे म्हणून येत नाहीत. पर्यावरण संवर्धन(व त्याची नितांत गरज) व मानवी जगण्याच्या गरजा(व गरजा बनत चाललेल्या सुखसोयी) यांच्यातील संघर्ष व त्याच्या अपरिहार्य पणाचे आयाम ही कादंबरी बय्राच प्रमाणात शोधू पाहते. निसर्गाच्या सानिद्ध्यात एकरूप होऊन जगण्याने आयुष्यांच्या अवघड प्रश्नांची उकल होण्याचा मार्ग सापडतो,आपण वास्तवाला उघड्या डोळ्यांनी व खुल्या मनाने सामोरे जातो असे सुचवले जाते. ही एक बय्रापैकी काॅन्शसली,कसब वापरुन रचलेली कादंबरी आहे.मानसीक प्रक्रीयांचा खोल अनुभव शारिरीक वर्णनातून(म्हणजे नुसत्या मनुष्य शरिराच्या नव्हे,दृश्य ज्ञानेंद्रियांना कळणाय्रा)पोचवण्याची त्यांची क्षमता प्रचंड आहे.इतकी प्रचंड मनस्वीता कशी अशी काठावर उभारुन वर्णता येते याचा विस्मय वाटतो. अश्या अनेकच गोष्टी आहेत.सगळ्या लिहत नाही.आपल्या आपण प्रत्यय घेतल्यास नवेनवेच कोणाकोकोणाला दिसेल. एकंदरीत फारच वाचनीय व महत्वाची कादंबरी आहे हे नक्की. जाता जाता काही त्रूटी वाटल्या पण त्या अगदीच नगण्य आहेत. मागे माझे अत्यंत आवडते लेखक मकरंद साठे यांना मी एक पत्र लिहून,काय तुमची यमू?,स्टाॅकींग करणाय्रा बाईला कटवायला “बाई”कडे जायचे हा उपाय!वगैरे विचारले.त्यांनी पत्र लिहीले की तुम्ही गोष्ट पाहताय.त्यामागचा आशय विचारात घ्या.खरे आहे(म्हणजे असावे).या कादंबरीची गोष्टही कोणाला कमी वाटू शकेल. थोडी रिपीटीशन जाणवत राहते.समजा सरकारी यंत्रणांची अनास्था वगैरे. शेवटच्या वीसएक पानात सगळे थोड्या प्रयत्नाने गुंडाळल्यासारखे वाटते.ते कदाचीत थोडे आधी स्पेस करुन शेवटचा फोकस थोडा जास्त शार्प करता आला असता.निरवानिरवीची कुरतड फार प्रतिकात्मक वाटते(विहान).वगैरे. सारांश-एकतर आपल्या खास मराठी भावनादी गोष्टी दुसय्रा भाषेत अनुवादीत करता येतच नाहीत.मुद्दाम दुसय्रा भाषेत लिहीणारे आपले एक्झाॅटीक शो करुन विकण्याच्या प्राथमिक भानगडीत असतात.आणी वर आपल्याकडे मराठी इंग्रजी अनुवाद कला नाहीच.या कादंबरीचा चांगला इंग्रजी अनुवाद बुकर साठी शाॅर्टलीस्ट तरी नक्की होईल असे वाटत राहते. ...Read more