MARI MARI JAY SARIR by Yojana Yadav

* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: MARI MARI JAY SARIR
  • Availability : Available
  • ISBN : 9789386745879
  • Edition : 1
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 112
  • Language : MARATHI
  • Category : POEMS
  • e-Book AMAZON
  • e-Book GOOGLE PLAY
Quantity
Reading Yojana’s poetry one can fathom the depth of her writing which has deep roots in her strong belief in women liberation which she has breathed as an individual and as a writer. An individual’s journey towards freedom and liberation breaking chains of mores and values imbibed on minds of masses cannot correspond with the change that occurs at snail’s pace in a society. The result is obvious conflict and tug-of-war between the enlightened and empowered individual and the society that prefers stagnancy. The reverberations and connotations of this skirmish reflect in sensitive mind and if the expression is in form of poetry, it is obvious that one finds these reflections all over in writing, which is the case with Yojana’s poetry. When one locks horns with the system which is socially accepted hierarchal structural oppression, it is predictable that an individual will be isolated and dejected. But a strong mind is not exasperated and faces the storm bravely. One can sense this in Yojana’s poems. And probably this is why notwithstanding with gloomy tone in the beginning, her poetry ascends towards brightness. It is apparent that romanticism peeps into her words but then, this romanticism does not dwells in dreams leading to illusion of bliss, but is piercing and fiery indication of a revolt. However, this poetry does not take form of propaganda of women liberation, and sticks to its contemporary individualistic form.
योजनाची कविता स्त्रीमुक्तीचं बाळकडू कोळून प्यायलेल्या समर्थ स्त्रीची कविता आहे. अर्थात व्यक्ती जितक्या वेगाने बदलू शकते तितक्या वेगाने समाज बदलू शकत नसल्याने समर्थ व्यक्तीचं व्यवस्थेबरोबरचं घर्षण / संघर्ष सुरूच राहतात. संवेदनशील मनात त्याचे पडसाद उमटत राहतात आणि ते संवेदनशील मन जर कवितेमध्ये अभिव्यक्त होणारे असेल तर त्या पडसादांची प्रतिबिंबं कवितेमध्ये उमटत रहातात. अर्थात, व्यक्ती आणि व्यवस्था ह्या संघर्षात व्यक्तीवर हतबल व्हायचे प्रसंग येणे हे अटळच असतं. पण समर्थ मन त्यामुळे हताश होत नाही. तर त्याला निधडेपणाने सामोरं जातं. याची प्रचीती योजनाच्या कवितेत पदोपदी येते. या कवितांमधला रोमँटिसिझम एरवीसारखा सुखासीनतेची आस दर्शवणारा तरल आणि स्वप्निल नाही तर बंडखोरीचे सूचन करणारा तल्लख आणि तिखट आहे. बंडखोरीची ही कविता स्त्रीमुक्तीचा झेंडा खांद्यावर घेऊन कंठाळी सूर लावून प्रचारकी होत नाही, तर ती काळाला अनुसरून व्यक्तिवादीच राहते; स्वत:विषयी बोलण्याच्या निमित्ताने जीवनाविषयी खोलात जाऊन बोलते.
Keywords
MARI MARI JAY SARIR, YOJANA YADAV
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 04-11-2018

    वास्तवतेचे दर्शन घडविणाऱ्या कविता... योजना यादव यांची कविता स्त्रीमुक्तीचं बाळकडू कोळून प्यायलेल्या समर्थ स्त्रीची कविता आहे. अर्थात व्यक्ती जितक्या वेगाने बदलू शकते, तितक्या वेगाने समाज बदलू शकत नसल्याने समर्थ व्यक्तीचं व्यवस्थेबरोबरचं घर्षण- संघर् सुरूच राहतात. संवेदनशील मनात त्याचे पडसाद उमटत राहतात आणि ते संवेदनशील मन जर कवितेमध्ये अभिव्यक्त होणारे असेल तर त्या पडसादांची प्रतिबिंब कवितेमध्ये उमटत राहतात. अर्थात, व्यक्ती आणि व्यवस्था या संघर्षात व्यक्तीवर हतबल व्हायचे प्रसंग येणे हे अटळच असतं. पण समर्थ मन त्यामुळे हताश होत नाही. तर त्याला निधडेपणाने सामोरं जातं. याची प्रचीती योजनाच्या कवितेत पदोपदी येते. या कवितांमधला रोमँटिसिझम एरवीसारखा सुखासीनतेची आस दर्शवणारा तरल आणि स्वप्निल नाही तर बंडखोरीचे सूचन करणारा तल्लख आणि तिखट आहे. बंडखोरीची ही कविता स्त्रीमुक्तीचा झेंडा खांद्यावर घेऊन कंठाळी सूर लावून प्रचारकी होत नाही, तर ती काळाला अनुसरून व्यक्तिवादीच राहते; स्वत:विषयी बोलण्याच्या निमित्ताने जीवनाविषयी खोलात जाऊन बोलते. या काव्य संग्रहात एकूण ७४ कविता समाविष्ट आहेत. लहानलहान असल्या तरी कविता अर्थपूर्ण व आशयघन आहेत. शब्दांचे जंजाळ किंवा अवडंबर कुठेच नाही जसे पहिलीच कविता ‘जोहार’– ‘केवळ स्पर्शाचं भान आहे आपल्यात त्या साठीच शरीराच्या, मशाली पेटल्यात जगण्याचा अट्टाहास, एवढ्यापुरताच, आणि माझा जोहार, तेवढ्यापुरता.’ ‘गुलाम कवितेत – ‘सरावलो साशंक मनाला, तरच होऊ शकतो बेफिकीर मावळत्या सूर्याच्या साक्षीनं. नात उजळवू शकतो एखादा क्षण.’ अशी ही योजना यादव यांची कविता यथार्थतेचे दर्शन घडविणारी, काळजाला भिडणारी आहे. –डॉ. शैलजा यादवाड ...Read more

  • Rating StarDAINIK LOKMAT 14-06-2018

    साहित्य भान... गुंठाभर जमिनीच्या तुकड्यासाठी असते बाई तिच्याभोवती आखावी सीमा सिद्ध करावी मालकी या लक्षणीय ओळी आहेत योजना यादव यांच्या ‘मरी मरी जाय सरीर’ या पहिल्याच कवितासंग्रहातील. या शतकाच्या आरंभकाळातील स्त्रियांची कविता वेधक स्वरूपाची आहे. ‘अससं सासर द्वाड बाई कोंडुनी मारते’, तसेच ‘पंढरीच्या पेठे मांडियेली पाल’ ते ‘किचनपासून बेडरूमपर्यंत निघते बाईची अंत्ययात्रा’ अशी स्त्रीविशिष्ट अनुभवरूपे वेगवेगळ्या काळातील कवयित्रींनी व्यक्त केली आहेत. या पार्श्वभूमीवर समकाळातील स्त्री कवितेला नवा स्वर प्राप्त झाला आहे, तो आत्मसन्मानाचा आहे. या कवितेने पारंपरिक व्यवस्थेचा निषेध करून पुरुषी राजकारण उघडे केले. ते तिला भवतालाकडे पाहण्याची नवी नजर प्राप्त झाल्यामुळे. योजना यादव यांच्या कवितेस या नव्या दृष्टीचा मोठा प्लक आहे. देहनिष्ठ अनुभवातून बघण्याची नजर त्यांच्या कवितेत केंद्रीय स्वरूपात आहे. किंबहुना देहनिष्ठ भाषा हीच या कवितेची अविष्कारभूमी आहे. बाईपण घडविण्यात परंपरा आणि संस्कृतीचा हातभार असतो. या घडण्या-घडविण्यातील खोलवरची वेदना यादव यांच्या कवितेत आहे. शरीर ओढीची उत्कटता, ऊर्जा आणि त्यामधून आलेला दुरावा, अंतराय आणि देहपरात्मभाव त्यामध्ये आहे. संस्कृतिरचितातील ही युगानुयुगीची दुखरी ठणक या कवितारूपातून निरंतर झरली आहे. देहाचे बहद रूपक या कवितेत केंद्रीय स्वरूपात आहे. देहरूपाशी संबंधित अनेक भावछटा या कवितेत आहेत. ‘देहाची चाळण करून, बाहेर येतात शब्द, बोली शब्दांना लागते की देहाला’ या केंद्रीय सूत्राने जीवनानुभवाकडे पाहिले आहे. क्रमश: बाईच्या शरीर संवेदनोतून झरणाऱ्या मरणानुभवाची रूपे या कवितेतून प्रकटली आहेत. ‘शरीरात रुतून बसलीयत, माणसं दाटीवाटीनं’ असे सांगत ‘आई मात्र उभीच आहे शरीरात नखशिखान्त’ असे बाईचे युगानुयुगाचे ‘पर’केपण साकारले आहे. पुरुष हा या नात्यातला अपरिहार्य संदर्भबिंदू आहे. या पुरुषाबद्दलचा प्रदीर्घ संवाद या कवितेत आहे. हा कधी आधाराचा, तर बव्हंशी वेळा विसंवादाचा आहे. त्यामुळे पुरुष प्रतिमानाची निरंतर पाठलाग रूपे या कवितेत आहेत. एका अर्थाने ही पुरुषरूपाची तृष्णारूपे होत. ‘आयुष्यातला हर पुरुष त्या राखेत बुडवून काढला; पण बापाला चढवता आला नाही देवदूताचा सदरा’ असा पितृपरंपरेचा पुनर्शोध आहे. तसेच बाईच्या एकांतानुभवाने या जगास नव्या मिती प्राप्त झाल्या आहेत. हे एकटेपण गर्दी, स्वानुभव व नात्यातील अनुभवामुळे आलेले आहे. सामाजिक व्यवस्थेविरुद्धची प्रतिकाराची जाणीव आणि स्त्रीमनातील स्वातंत्र्याची अविरत आकांक्षास्वप्ने तीमधून प्रकटली आहेत. ‘समाजाची चाड टांगावी वेशीला, भटकावं सीमेपार’ ही स्वातंत्र्याची आकांक्षा त्यामध्ये आहे. देहानुभवातील उत्कटतेमुळे ‘ती’ भरवसा शोधते. शरीराचे सारे ऐवज ती देते-घेते. त्यामुळे तिला कळू लागते. ‘झिजलंय माझं सारं अंग तुझ्या संगानं की संगाशिवाय’ या जाणिवेमुळे या दुखऱ्या शरीराची निरोपाची भाषा तीमध्ये आहे. पुढे हा पुरुषशोध विरोधाभावात रूपांतरित होतो. ‘तिच्यात बसवण्याजोगा पुरुष हयात नसल्याची’ तसेच ‘आय एम हिअर, बट मे नॉट बी अव्हेलेबल’ या अस्तित्व जाणिवेने ती उजळते. लौकिकातील आणि मिथक रूपातील अनेक स्त्रीरूपे या कवितेत आहेत. सीता, सिंडेला, सीमोन द बोवा ते रेखा या तिच्या संगिणी होत. सीतेच्या डीएनए माझ्यापर्यंत पोहोचल्याची जाणीव आहे. रेखावरील कवितेच्या ओळी आहेत. ‘तुझा चेहरा तुझा नाहीए आता, जीर्ण पानगळ आहे ती, कधीकाळीच्या बहराची.’ तसेच या कवितेत उत्खननाचे रूपक वारंवार आले आहे. एका अर्थाने हे उत्खनन समाजरचनेचे आहे, पुरुष संस्कृतीचे आहे. –प्रा. रणधीर शिंदे ...Read more

  • Rating StarNEWSPAPER REVIEW

    सुखासीन तरल आणि स्वप्निलतेपेक्षा बंडखोर रोमँटिसिझम... माणूस दररोज जगतो. जगतो म्हणजे तो जिवंत असतो. पण त्याच्या दररोजचा प्रवास हा मरणाकडे चाललेला असतो. त्यातही इच्छा, आकांक्षा, जगण्याच्या गरजा यांनी मनासारखं जगता नाही आलं, तर जिवंतपणीही रोज रोज मरावंलागतं, हा अनुभव काहीसा विचित्र असतो. आपण जगत असतो म्हणजे मरतही असतो. ते मरण काळाच्या, आपल्या नैतिक अध:पाताच्या पातळीवर समजून येत नाही. भ्रमाची सुंदर झूल पांघरलेली असते आणि जगणं हा उत्सवच असतो, पण तो अंताच्या दिशेनं जाणारा उत्सव असतो. अशा उत्सवाला शब्दात मांडताना त्याची कविता होते. मरी मरी जाय सरीर हा योजना यादव यांचा कवितासंग्रह हे सांगतो की, मरत मरत जाते शरीर. कित्येकदा डिअ‍ॅक्टिव व्हावं वाटतंय जगण्यातून तू पुन्हा लॉग इन करायला भाग पाडलंस असं पहिल्याच पानावर मार्क झुकरबर्गविषयी कृतज्ञता बाळगत जगण्यातला अभेद्य आशावादच मरत मरत जाणाऱ्या, विटत जाणाऱ्या शरीराला, माणसाच्या अस्तीत्वाला चेतना देतो. लॉग इन व्हायला भाग पाडतो. कविता किती जाचक आहे, किती सशक्त आहे. कवितेच्या जवळ जाण्यासाठी आणि कविता समजून घेण्यासाठी काय करावं लागतं हे अधोरेखित करताना योजना यादव म्हणतात. कवितेशी संग करायला, जन्म फुंकता यायला हवा खरंच खरी कविता कळायला, पोळायला, लिहायला जन्मच फुंकावा लागतो तेव्हा कुठे चार दोन ओळी कागदारवर उतरतात. हा शब्दांचा प्रवास काही फक्त कागदावरच्या अक्षरांच्या रेघोट्या नसतात. जीवनाशयाला शब्दांनी शरण यावं आणि त्याची कविता व्हावी ही तर खरी प्रार्थना असते. अशी प्रार्थना क्वचितच लिहिली जाते. हा जीव उखडावा पेरावा नव्या वस्तीत वा निर्मनुष्य बेटावर... एका श्वासात उभा जन्म करावा रिता तेव्हा कुठे बहरेल कणभर अस्मिता कणभर अस्मितेसाठी उभा जन्म तिथे रिता केला जातो त्या कणभरातलं विश्व शब्दांच्या माध्यमातून उभं करणारी ही कवयित्री. समर्थ मन व्यवस्थेच्या घर्षणानं आणि संघर्षानं हताश होत नाही. मरी मरी जाय सरीर मधील कविता बंडखोरीचे सूचन करणारा तल्लख आणि तिखट अनुभव आहे. त्याचबरोबर स्त्रीमुक्तीचा सूर लावत प्रचारकी होत नाही हे इथं महत्त्वाचे आहे. – इंद्रजित घुले ...Read more

  • Rating StarSahitya suchi - January 2018

    बयो योजने! तू कविता लिहित राहा काही कविता अशा असतात की, त्या कवितांवर कवितांइतकंच लिहिण्यासारखं असतं... पण कविता वाचून इतका सुन्न करणारा आनंद होतो की, काहीच लिहू नये असं वाटतं. योजना यादव हिची कविता गेली काही वर्षं मी फेसबुकवर नियमितपणे वाचते आहे या कविता पुस्तकरूपात याव्यात ही तिच्या कवितेच्या अनेक चाहत्यांसारखी माझीही इच्छा होती. अखेर ’मरी मरी जाय सरीर’ या संग्रहातून या कविता एकत्रितपणे आपल्या हातात आल्या आहेत. मेहता पब्लिशिंग हाऊसचे यासाठी आभार मानायला हवेत... कारण योजनाची कविता ही मैफिलीची कविता नाही; तरीही ती अतिशय सकस, अर्थपूर्ण कविता आहे. अशा कवितांना आजकाल पुस्तकरूपात येण्यासाठी प्रकाशनगृहांची विशेष साथ लागते. योजना पत्रकार आणि संपादक म्हणून काम करते. ती फार गंभीरपणे आणि अतिशय मोजकं कवितालेखन करते. ’मरी मरी जाय सरीर’ हा योजना यादवचा पहिलाच कवितासंग्रह असला; तरी कवितेची आणि योजनाची साथ फार प्राचीन, मुळातून आलेली आहे हे या कविता वाचून जाणवतं. शब्दांना धार असलेल्या माणसांच्या हृदयात सतत पेटलेले असतात अंगार तुटत जाते एकेका आधाराची तार तरी कबीरासारखे गात राहतात या पुस्तकात कवितेशी संग करायला जन्म फुंकता यायला हवा, अशी जाणीव झालेल्या एका खंबीर स्त्रीची कविता दिसते. शरीर न भिडवताच देहधून टिपता येते तुला तरी कबीरासारखे गात राहतात या पुस्तकात कवितेशी संग करायला जन्म फुंकता यायला हवा. अशी जाणीव झालेल्या एका खंबीर स्त्रीची कविता दिसते. शरीर न भिडवताच देहधून टिपता येते तुला जागवता येते त्रिकाळ तृष्णा ’बयो कविते!’ या कवितेत योजना तिच्या कवितेला ’बयो कवितेला’ तू नकोयेच मला! असं म्हणून टाकते. कवितेला हे म्हणणं हे मोठं हिमतीचं काम असतं. त्यासाठी कविता नावाच्या वेड्या वादळाला चांगलं घट्ट होऊन भेटावं लागतं. यासाठी कवीमध्ये धाडस आणि हिंमत लागते. योजनानं हे धाडस अनेकदा केलेलं आहे. प्रेम आत्म्याभोवतीचा वलयाचा परीघ आहे किंवा प्रेमच आहे आत्मा चौर्‍याऐंशी दशलक्ष योनींमधून पुन्हा पुन्हा जो येतो जन्मास प्रेम, स्त्रीची प्रखर शरीरजाणीव, स्त्री-पुरुष संबंध, नाती या विषयांवर योजनाची कविता प्रामुख्यानं भाष्य करते. पुरुषप्रधान समाजव्यवस्थेखाली अनेक वर्षांच्या दडपशाहीनं स्त्रीचं लिखाणही दबलेलं आहे. हा दबाव अनेकदा स्त्रियांच्या लिखाणात नकळत येतो. योजनाची कविता मात्र अशा कुठल्याही दबावापासून मुक्त आहे. एखाद्या आदिम प्राचीन मातृदेवतेसारखं तिचं अनघड रूप असावं असं वाटतं... पण मग अचानक भानावर आल्यासारखी तिची कविता स्वत:ला या युगात आणते आणि आदिमतेची पुटं झटकून, स्वत:ला किंचित घासूनपुसून घेत शब्दांतून सादर होते. योजनाची कविता स्वत:च्या जगण्याला फेडून, फाडून सापडलेलं निखळ सत्य सांगते. हे सत्य आपल्याला माहीत नसतं असं नाही; पण कवितेतून समजलं की, चटका बसतो. उदाहरणार्थ, नात्यातलं उरतं तरी काय तळहातावर मिरवण्याजोगं? गळाभर पाणी साचलं की डोक्यावर नाचतं नातं मराठीत स्त्रीवादी कविता ही काही नवीन गोष्ट नाही. योजनाची कविता उगमाच्या बिंदूला स्त्रीवादी कविता असली; तरी या कवितेतला स्त्रीवाद नीरस, शुष्क, आक्रस्ताळा नाही. स्त्रीवाद आणि स्त्रीजाणीव या दोन वेगळ्या अनुभूती असतात आणि तरी त्या दोन्ही एकमेकांत गुंतलेल्या आहेत. स्त्रीवाद दर वेळी पुरुषाच्या विरोधात असेल असं नाही. स्त्रीवाद कधीकधी संपूर्ण व्यवस्थेच्याच विरोधात उभा राहू शकतो. समूळ व्यवस्था उचकटवून टाकू शकतो. जसं एका कवितेतल्या या काही ओळींमध्ये आहे- गुंठाभर जमिनीच्या तुकड्यासारखी असते बाई भाबड्या पुरुषासाठी ज्याला उमजत नाही स्त्रीवाद आणि स्त्रीजाणीव या दोन वेगळ्या अनुभूती असतात आणि तरी त्या दोन्ही एकमेकांत गुंतलेल्या आहेत. स्त्रीवाद दर वेळी पुरुषाच्या विरोधात असेल असं नाही. स्त्रीवाद कधीकधी संपूर्ण व्यवस्थेच्याच विरोधात उभा राहू शकतो. समूळ व्यवस्था उचकटवून टाकू शकतो. जसं एका कवितेतल्या या काही ओळींमध्ये आहे- गुंठाभर जमिनीच्या तुकड्यासारखी असते बाई भाबड्या पुरुषासाठी ज्याला उमजत नाही की सालोंसाल एकच बी पेरलं की नापीक होते जमीन नागरीकरणाच्या इतक्या वर्षांनंतर स्त्रीच्या आयुष्यात बदल घडून आले आहेत. त्यातही जागतिकीकरणानंतरची स्त्री बदलली आहे. तिची भाषा बदलली आहे. याचे पडसाद कवितेत उमटायला हवेत तसे ते योजनाच्या कवितेत उमटतात. सोशल मीडियावर स्त्रीच्या वावरानं स्त्री-पुरुष भाषेतलं अंतर कमी झालं आहे, यामुळे या कवितांचा फॉर्म ही मला विशेष गोष्ट वाटली आहे. योजना सहजपणे कवितेतून, ’ओह मॅन! माय मॅन! आयम फक ऑफ थॉट्स...’ म्हणते; हे सहज, अकृत्रिम वाटतं. इथं मराठी भाषेचा अट्टाहास करून चालणार नाही... कारण कवितेत अभिव्यक्ती भाषा घेऊनच उमटते. योजनाची कविता आजच्या काळाची कविता आहे आणि तिची भाषाही आजचीच आहे. ’मरी मरी जाय सरीर’चं मुखपृष्ठ अत्यंत समर्पक आहे. चंद्रमोहन कुलकर्णी यांनी कवितांचं चित्ररूप मांडलं आहे. हे चित्र आतल्या कवितांचं प्रतीक आहे. फँटसीमधली आदिम स्त्री एका बाहुल्यासारख्या दिसणार्‍या पुरुषाला खेळवल्यासारखी उंचावून झेलते आहे, पकडू पाहते आहे. हे चित्र ज्या कवितेवरून केलं ती कविताच इथे द्यायला हवी. ’प्रौढपणाची भातुकली’ वाटतं! तुला बाहुला करून ठेवून द्यावं कपाटात दाखवाव्या वाकुल्या काचेच्या तावदानातून बोटांच्या तालावर नाचवावं हवेत भिरकवावं झेलावं फेकावं अविरत खेळत राहावं थकून जाईपर्यंत असंच वाटतं वाटतं वाटतं वाटतं नुसतं वाटतं मी नाचतेय बाहुलीसारखी तोवर कवितेत अभिव्यक्ती भाषा घेऊनच उमटते. योजनाची कविता आजच्या काळाची कविता आहे आणि तिची भाषाही आजचीच आहे. ’मरी मरी जाय सरीर’चं मुखपृष्ठ अत्यंत समर्पक आहे. चंद्रमोहन कुलकर्णी यांनी कवितांचं प्रतीक आहे. फँटसीमधली आदिम स्त्री एका बाहुल्यासारख्या दिसणार्‍या पुरुषाला खेळवल्यासारखी उंचावून झेलते आहे. पकडू पाहते आहे. हे चित्र ज्या कवितेवरून केलं ती कविताच इथे द्यायला हवी ’प्रौढपणाची भातुकली’ वाटतं! तुला बाहुला करून ठेवून द्यावं कपाटात दाखवाव्या वाकुल्या काचेच्या तावदानातून बोटांच्या तालावर नाचवावं हवेत भिरकवावं झेलावं फेकावं अविरत खेळत राहावं थकून जाईपर्यंत असंच वाटतं वाटतं वाटतं वाटतं नुसतं वाटतं मी नाचतेय बाहुलीसारखी तोवर राहील वाटत! सतीश तांबे यांनी या पुस्तकाच्या मलपृष्ठावर लिहिलेल्या ओळखवजा प्रस्तावनेत ’स्त्रीमुक्तीचं बाळकडू कोळून प्यायलेल्या समर्थ स्त्रीची कविता’ अशी योजनाच्या कवितेची ओळख करून दिली आहे. ही ओळख अपुरी आहे. हा या कवितेचा केवळ उगम आहे. उगमात केवळ एका बारीकसा झरा असणारी नदी पुढे अपार जलविधी वाहून नेणारी जीवनदायिनी बनते. मला या कवितांमधून सतत एक निरंतर नाद ऐकू आला तो कुठल्याशा घुसमटीचा शोध घेण्याचा. एक स्त्री म्हणून असणार्‍या अंत:प्रेरणा आणि त्यापलीकडे जाऊन शोधावं अशा माणूसपणाच्या प्रेरणा या कवितेतून योजना शोधते आहे. या शोधाचं सार म्हणजे या सगळ्या कविता. योजनाची कविता स्त्रीवादाच्या पार जाऊन मानवी जाणीव पकडू पाहणारी वाटते; ती गंभीर, सशक्त, सकस अनुभव देणारी आहे; आकारानं अल्पशब्दी आहे तरी ती अर्थानं खोल आणि विचारानं उंच आहे. ’मरी मरी जाय सरीर’ हा कवितासंग्रह अपेक्षा पूर्ण करणारा आहे. भविष्यात योजनाची कविता अजूनही मोठा टप्पा गाठेल. शेवटी इतकंच म्हणावंसं वाटतं, बयो योजने! तू कविता लिहीत राहा किंवा कविता तुला लिहीत राहू दे. -जुई कुलकर्णी ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

CHEAPER BY THE DOZEN
CHEAPER BY THE DOZEN by Frank Bunker Gilbreth, Ernestine Gilbreth Carey Rating Star
Ravji Lute

डझनाच्या भावात स्वस्त पडते”(चीपर बाय दी डझन) असं म्हणणारे फ्रँक गिलब्रेथ (१८६८-१९२४) हे ‘टाईम अँड मोशन स्टडीज’ या संकल्पनेचे जनक म्हणून प्रसिद्ध पावलेले अमेरिकी इंजिनियर होते. अभियांत्रिकी अभ्यासक्रमात त्यांचे काळ आणि वेळ विषयक नियम त्यांच्या स्पेलिंची अक्षरे Gilbreth उलट्या क्रमाने घेतल्यास होणाऱ्या Therbligs (१८ प्रकारच्या हालचाली) या शब्दाने ओळखले जातात. कमीत कमी वेळामध्ये जास्तीत जास्त कामे कशी करावीत याबद्दल औद्योगिक क्षेत्रातील कामगारांना, दुसऱ्या महायुद्धावेळी अमेरिकी सैन्याला मार्गदर्शन करणारे गिलब्रेथ आपल्या डझनभर मुलांवर असे शैक्षणिक प्रयोग करत असत. त्यांच्या बारा मुलांपैकी(६मुली,६मुले) एका मुलाने व एका मुलीने (मूळ लेखक) मिळून गिलब्रेथ यांनी केलेले बहुतांश प्रयोग ‘चीपर बाय दी डझन’ या पुस्तकात मांडले आहेत. बारा मुलांना स्वावलंबी होण्यासाठी, वेगवेगळ्या भाषा येण्यासाठी, गणित, भूगोल, खगोलशास्त्र समजण्यासाठी फ्रँक गिलब्रेथ यांनी त्यांच्या घरी, सहलीला गेल्यावर, अंघोळ करताना, अगदी जेवतानासुद्धा मुलांवर विविध प्रयोग केले. मानसशास्त्र पदवीधर असलेल्या त्यांच्या पत्नीने (लिलीयन गिलब्रेथ) त्यांना या कामात कशाप्रकारे साथ दिली. त्याचप्रमाणे बारा मुलांच्या गमतीजमती. इत्यादी माहिती पुस्तकातून वाचावयास मिळते. चीपर बाय दी डझन हे पुस्तक जवळपास शंभर वर्षांपूर्वी घडलेल्या सत्य घटनेवर आधारित आहे. त्यातील काही गोष्टी आज कालबाह्य वाटत असल्या तरी सर्वच पालकांसाठी हे पुस्तक उपयोगी आहे. आजच्या घडीला एवढ्या मोठ्या संख्येने मुलं जन्माला घातली जात नाहीत. एक किंवा दोन मुलं असणाऱ्या नॅनो आवृत्तीमधील कुटुंबात मुलांच्या ‘फ्युचरची’ अति काळजी करून कायमच मुलावर चिडणाऱ्या/ डाफरणाऱ्या आणि त्यांना तणावाखाली ठेवणाऱ्या तरुण पालक वर्गाला ‘चीपर बाय दी डझन’ मधून नक्कीच काही शिकता येईल. 【फ्रँक गिलब्रेथ यांच्या मृत्यूनंतर त्या कुटुंबाचे काय झाले? असा प्रश्न माझ्या मनात पडल्याने मी या कुटुंबाबद्दल गुगुलवर शोध घेतला. त्यावेळी "बेलेज ऑन देअर टोज" या पुस्तकाबद्दल थोडी माहिती वाचली. ही माहिती इंग्रजीमधून आहे, सदर माहिती मराठीतुन वाचायला मिळाली नाही. फ्रँक गिलब्रेथ यांच्या मृत्यूनंतर त्यांची पत्नी लिलीयन गिलब्रेथ मोठ्या हिमतीने त्याचा व्यवसाय कसा सांभाळते, तिला काय अडचणी येयात, आणि आपल्या अपत्यांना ती कसे सांभाळते हा उत्तरार्ध असलेले पुस्तक "बेलेज ऑन देअर टोज" फ्रँक बंकर गिलब्रेथ (ज्यु.) आणि अर्नेस्टाइन गिलब्रेथ कॅरे याच दोन मुलांनी लिहिले आहे.】 ...Read more

AMRUTVEL
AMRUTVEL by V. S. Khandekar Rating Star
Rahul Deshmukh

भग्न स्वप्नांच्या तुकड्यांना कवटाळून बसण्यासाठी मनुष्य जन्माला आलेला नाही. मानवाचे मन केवळ भूतकाळाच्या साखळदंडांनी करकचून बांधून ठेवता येत नाही. त्याला भविष्याच्या गरुडपंखांचं वरदानही लाभला आहे. एखादं स्वप्न पाहणं, ते फुलवणं, ते सत्यसृष्टीत उतरावं म्णून धडपडणं, त्या धडपडीतला आनंद लुटणं आणि दुर्दैवानं ते सत्य भंग पावलं, तरी त्याच्या तुकड्यांवरून रक्ताळलेल्या पायांनी दुसऱ्या स्वप्नामागनं धावणं, हा मानवी मनाचा धर्म आहे. मनुष्याच्या जीवनाला अर्थ येतो, तो यामुळं! ...Read more