* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: POLITICS OF THE WOMB
  • Availability : Available
  • Translators : RESHMA KULKARNI-PATHARE
  • ISBN : 9789353170196
  • Edition : 1
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 352
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : HEALTHCARE & PSYCHOLOGY
  • Available in Combos :PINKI VIRANI COMBO SET OF 3 BOOKS
Quantity
"Among life’s choices is to have children or remain childfree. Yet those who want a child and find themselves unable, live through the trauma of ‘infertility’—cruelly attributed as ‘their fault’—to undergo the tribulations of assisted reproductive technology. But how safe is aggressive Ivf, invasive Icsi, exploitative ovarian hyper-stimulation and commercial surrogacy? Politics of the Womb proves that there can be broken babies and breaking mothers; it rips away the romanticism around uterus transplants, warns of genetic theft and ‘designer babies’, and points to the human element being sacrificed, as artificial reproduction uses, reuses and recycles the woman. Pinki Virani combines investigation with analysis to question those who lead the worldwide onslaught on the woman’s womb in the name of babies, and squarely confronts what has become the business of baby-making by a chain of suppliers that manufactures on demand. Written in a manner accessible to all, here finally is a path-breaking book which speaks up, in no uncertain terms, for the right to informed choice on responsible reproduction. "
आयुष्यात आपण स्वतंत्रपणे काही निर्णय घ्यायचे असतात. त्या निर्णयांपैकी एक असतो, आपण मूल जन्माला घालायचं की नाही. आणि तरीही, ज्यांना मूल जन्माला घालायचं असतं, पण तसं करण्यासाठी ते नैर्सिगकरीत्या असफल ठरतात, अशा लोकांवर वंध्य असण्याचा क्रूर शिक्का लावला जातो. समाज या लोकांना टोचून बोलतो; त्यांच्यात काहीतरी कमी आहे, असं त्यांना सतत सांगत राहतो. मग या अवहेलनेच्या दुष्टचक्रामधून सुटण्यासाठी, ही माणसं प्रजनन साहाय्य तंत्रज्ञानाच्या आहारी जातात. मात्र आक्रमक आयव्हीएफ, आयसीएसआयसारख्या उपचार पद्धती; अंडाशयांना अतिउत्तेजित करून प्रजनन घडवून आणणं; आणि धंदेवाईक सरोगसी, या गोष्टी नेमक्या कितपत बिनधोक असतात? ‘पॉलिटिक्स ऑफ द वूम्’ हे सिद्ध करतं की सदर प्रजनन साहाय्य उपचार पद्धतींद्वारा मुख्यत्वे काय मिळतं, तर सव्यंग बाळं आणि कणाकणानं विखुरत जाणाऱ्या आया. गर्भाशय रोपणासारख्या पद्धतींकडे पाहण्याचा गुलाबी चष्मा काढणारं; डिझायनर बेबीजबद्दलचं सत्य सांगणारं; जनुकांची सर्रास होत असणारी चोरी दाखवून देणारं; आणि प्रजननाच्या बाजारपेठेत स्त्रीचा कसा वापर केला जाऊन बळी दिला जातो, याबद्दल परखड भाष्य करणारं असं हे पुस्तक आहे. सखोल अभ्यास, तपास आणि विवेचन या सर्व मार्गांमार्फत लेखिका पिंकी विरानी, प्रजननाच्या नावाखाली जगभरात चाललेल्या स्त्रीशोषणाला आवाज फोडते. जागतिक तज्ज्ञ-विशेषज्ज्ञांनी केलेल्या संशोधनांची ग्वाही देऊन, ‘मागणी तसा पुरवठा’ या निलाजऱ्या सबबीखाली भरवल्या जाणाऱ्या प्रजननाच्या बाजारपेठेतील व्यापाऱ्यांना रोखठोख जाब विचारते. सगळ्या वाचकांना समजेल अशा पद्धतीनं लिहिलेलं हे पुस्तक, कुठलीही कुचराई न करता, जबाबदार प्रजननासाठी प्रत्येकाला सुयोग्य माहिती मिळवण्याचा हक्क कसा आणि का आहे, याबद्दल सुस्पष्ट भाष्य करतं.
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKSATTA (LOKRANG) 27-01-2019

    ‘मातृत्वा’च्या राजकारणाचा सखोल वेध... जगाची लोकसंख्या आज सातशे दहा (७१०) कोटी आहे व भारतासारख्या खंडप्राय देशात आज १३० कोटी लोक राहतायेत. २०५० साली जगाची लोकसंख्या दहा अब्जांहून अधिक आणि भारताची लोकसंख्या दीड अब्जाहून अधिक होईल! एकीकडे हे वास्तव आह, तर दुसरीकडे प्रजननाच्या तंत्रशास्त्रात होत असलेली प्रगती! या अनुषंगाने जागतिक स्तरावरील प्रजनन तंत्रशास्त्रातील विदारक सत्यावर परखड भाष्य करणारे ‘पॉलिटिक्स ऑफ द वूम्ब’ हे पहिलेच पुस्तक आहे. या पुस्तकाच्या लेखिका पिंकी विराणी अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठातून पत्रकारितेचा पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पुरा करून गेली अनेक वर्षे वृत्तपत्रांतून लिहीत आहेत. प्रस्तुत पुस्तकाचा मराठी अनुवाद केला आहे तो रेश्मा कुलकर्णी-पाठारे यांनी! पुस्तकात एकूण बारा प्रकरणे आहेत. पुस्तकाच्या शीर्षकाप्रमाणेच या प्रकरणांच्या शीर्षकांचाही अनुवाद न करता ती मूळ भाषेतच ठेवली आहेत. उदा. ‘व्हजायना व्हर्सेस वूम्ब’, ‘अनप्रेग्नंट’, ‘बाय, बाय बेबी’, ‘एग्स्प्लॉयटेशन’, मिन ऑफ अदर फादर्स’, ‘प्रेग्नंट’, ‘मिल्क ऑफ काइंडनेस’, ‘इन कोल्ड डोमेन’, ‘हँच’, ‘मॅच डिस्मॅच! प्रस्तुत पुस्तक समजून घेण्यासाठी एक महत्त्वाचे विधान लक्षात ठेवायला हवे, ते आहे. ‘आपण अशा एका समाजाचे भाग आहोत, ज्याचा तंत्रज्ञान हा एक अविभाज्य भाग आहे. पण तरीही हे तंत्रज्ञान कशाशी खातात, हे सुद्धा बहुतांशी लोकांना ठाऊक नाही.’ विज्ञानाने स्त्रीला संततिनियमनाची विविध साधने देऊन मातृत्वाबद्दल स्वातंत्र्य दिले. परंतु आता त्याच विज्ञानामुळे तिच्या पायात ‘इन-विट्रो फर्टिलायझेशन’ अर्थात आयव्हीएफच्या बेड्या झपाट्याने टाकल्या जात आहेत. अनादिकाळापासून ‘स्त्री’च्या डोक्यावर समाजाने आणि संस्कृतीने एक बाब लादण्याचा प्रयत्न केला आहे. ते म्हणजे - स्त्री कितीही कर्तृत्ववान असली तरी तिच्या स्त्रित्वाचा खरा सन्मान आणि जीवनाचे खरे सार्थक तेव्हाच होणार जेव्हा ती एखादे तरी मूल जन्माला घालेल आणि आताही, जेमतेम वयाची अठरा वर्षे पूर्ण केलेल्या मुलीसुद्धा आयव्हीएफसाठी आपली बीजे देऊन मृत्युमुखी पडत आहेत. ‘अनप्रेग्नंट’ या शीर्षकाच्या प्रकरणात वंध्यत्वाविषयी विस्ताराने माहिती, तपशील देऊन विवेचन केले आहे. आयव्हीएफद्वारा जन्मलेल्या मुलांमध्ये ‘ऑटिझम’ अणि ‘मंदबुद्धीपणा’ यांचे प्रमाण अधिक असते. एका संशोधनाद्वारे असे दिसून आले आहे, की १९८२ ते २००७ या २५ वर्षांत जन्मलेल्या २.५ दशलक्ष मुलांपैकी ३०,९५९ मुले आयव्हीएफद्वारा जन्मली होती. ३१ डिसेंबर २००९ पर्यंत या सर्व मुलांची सतत पाहणी करण्यात आली. त्या निरीक्षणातून असा निष्कर्ष निघाला, की आयव्हीएफद्वारा जन्मलेल्या मुलांपैकी १०३ मुलांना ‘ऑटिझम’ होता, तर १८० मुले मंदबुद्धी होती वा त्यांना बौद्धिक विकलांगता होती. आयव्हीएफद्वारे जन्मलेल्या मुलांमधील कर्करोगाचे प्रमाण यासंबंधीही बरेच संशोधन झाले आहे. अशा मुलांना बालपणात कर्करोग होण्याची ३३ टक्के अधिक शक्यता असते. ‘ल्युकोमिया’ होण्याची ६५ टक्के अधिक शक्यता असते, तर मेंदू आणि मध्यवर्ती मज्जसंस्थेचा कर्करोग होण्याची २८ टक्के अधिक शक्यता असते. वंध्यत्वावर मात करण्यासाठी स्त्रीने केलेल्या औषधाचे सेवन आणि तिच्या मुलांमधील कर्करोगाचे प्रमाण या संशोधनाचे निष्कर्ष २०१३ सालच्या ऑक्टोबरमध्ये कोपनहेगन येथील ‘डॅनिश कॅन्सर सोसायटी रीसर्च सेंटर’च्या डॉ. मारी हारग्रीव्ह यांनी जाहीर केले होते. वर दिलेली आकडेवारी त्याच संशोधनाच्या निष्कर्षांचा एक भाग होती. वंध्यत्वाच्या उपचारपद्धती, प्रजनन साहाय्य प्रक्रिया आणि जनुकांच्या कार्यपद्धतीमुळे हे होऊ शकते. त्यासंबंधी डॉ. हारग्रीव्ह म्हणतात, ‘सदर प्रक्रियेमुळे ज्या उपप्रक्रिया असतात आणि ज्या काही विशिष्ट परिस्थिती निर्माण होतात, त्यामुळे हे बदल घडून येतात. उदा. कृत्रिम संप्रेरके वापरणे, शुक्राणू तयार करणे, फलित अंडी थिजवणे. तसेच फलित अंडी कोणत्या वातावरणात वाढवली जात आहेत. रोपण प्रक्रिया किती कालांतराने केली जात आहे यावरही हे अवलंबून आहे.’ ‘फर्टिलिटी अ‍ॅण्ड स्टरिलिटी’ या नियतकालिकाने १९९० ते २०१० या काळात अमेरिका, ब्रिटन, डेन्मार्क आदी १२ विकसित देशांतील २५ अभ्यासांचा आढावा घेतला होता. या अभ्यास-प्रकल्पांमध्ये ज्या मुलांची पाहणी केली गेली होती, त्यापैकी बहुतेकांचा जन्म आयव्हीएफद्वारा झाला होता. तर उर्वरित मुलांचा जन्म ‘आयसीएमआय’ (इन्ट्रासायटोप्लाज्मिक स्पर्म इंजेक्शन) किंवा ‘आययूआय’ (इन्ट्रॉटेरिन इन्सेमिनेशन) या तंत्रांनी झाला होता. या अभ्यास-प्रकल्पांबद्दलही पुस्तकात वाचायला मिळते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या व्याख्येनुसार ‘आरोग्य’ म्हणजे केवळ शारीरिक स्वास्थ नसून त्यामध्ये मानसिक स्वास्थाचाही समावेश आहे. भारतात मानसिक विकार, अस्वास्थ्य यांना फारसे महत्त्व दिले जात नाही. उलट आपल्या कुटुंबात कुणाला मानसिक आजार असल्यास त्याबद्दल कधीच उघडपणे कबुली दिली जात नाही. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीमधील दोष ठळकपणे दिसून येतात तेव्हा त्याला वेडा, मेंटल अशा सर्वसामान्य पद्धतीने संबोधले जाते. परंतु ‘स्किझोफ्रेनिया’सारखा जटिल मानसिक विकार इतक्या सहज पद्धतीने संबोधला गेल्यास त्यावर योग्य ते उपचार केले जाऊ शकत नाहीत. भारतात बऱ्याचदा स्किझोफ्रेनिया असलेल्या मुलाचे वा मुलीचे लग्न लावून दिले जाते. अशी दुभंगलेले व्यक्तिमत्त्व असलेली मुले वा मुली आपले आयुष्य आनंदाने, सुखाने घालवू शकत नाहीत. या पुस्तकात स्किझोफ्रेनियाशी निगडित काही अभ्यासांबद्दल वाचायला मिळते. उदा. न्यू यॉर्क येथील मानसोपचारतज्ज्ञ आणि पर्यावरणशास्त्राच्या प्राध्यापिका डॉ. डोलेरेस यांनी केलेला अभ्यास. त्यांच्या संशोधनात हे सिद्ध झाले, की स्किझोफ्रेनिया झालेल्या २५ टक्के अपत्यांमध्ये हा आजार होण्याचे प्रमुख कारण त्यांच्या जन्मावेळी असणारे त्याच्या पित्याचे प्रौढ वय हे होते. इतरही अनेक संशोधनांनुसार, स्किझोफ्रेनिया असलेल्या मुलांपैकी ५०-६२ टक्के मुलांच्या पालकांमध्ये स्किझोफ्रेनिया आणि निगडित व्याधी दिसून आल्या. परंतु ज्या पालकांना स्किझोफ्रेनिया नाही, त्यांच्या मुलांमध्येही स्किझोफ्रेनिया होण्याचे प्रमाण अधिक आहे. २०१२ मध्ये तर एका संशोधनात हे सिद्धच झाले आहे, की केवळ भारतातच नव्हे तर कुठल्याही देशातील प्रौढ वयाच्या पुरुषाचे शुक्राणू अपत्याला धोका पोहचवू शकतात आणि तसेच आईचे प्रौढ वयसुद्धा अपत्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. मातृत्व संकल्पना आणि तिच्याशी निगडित सर्व अंगांचा वेध घेणाऱ्या या पुस्तकात जगभर चाललेल्या प्रजनन तंत्रशास्त्रातील संशोधनाबद्दल विस्ताराने लिहिले आहे. स्त्रीरोगतज्ज्ञ, प्रसूतिशास्त्रज्ञ व जनुकशास्त्रातील संशोधक - अभ्यासकांनी हे पुस्तक अवश्य वाचावे! –ज. शं. आपटे ...Read more

  • Rating StarAditya Shashikant Desai

    पॉलिटिक्स ऑफ द वूम्ब-मातृत्वाच्या बाजाराचे भेदक चित्रण दहा वर्षे मूल होत नसलेल्या लेस्ली ब्राऊन ची डॉ.रॉबर्ट एडवर्ड्स व डॉ.पॅट्रिक स्टेपको या जोडगोळीशी ओळख झाली.त्यांनी विज्ञानाचा एक आविष्कार घडवला व 25 जुलै 1978 ला *लुईस* या पहिल्या टेस्ट ट्यूब बबी चा जन्म झाला.ही IVF किंवा In-Vitro Fertilization या तंत्रज्ञानाची सुरुवात होती. IVF म्हणजे काय? In-Vitro म्हणजे शरीराच्या बाहेर एखादया पेट्री डिशमध्ये(प्रयोगशाळेतील छोटी ताटली) प्रक्रिया करणे.Fertilization म्हणजे फलन प्रक्रिया. पुरुषांच्या वीर्यातील शुक्राणू व स्त्रीच्या अंडाशयातून( किंवा ovary) स्त्रीबीजे(अंडी)छोट्या शस्त्रक्रियेद्वारे काढून प्रयोगशाळेत त्याचे फलन केले जाते.ते जर यशस्वी झाले तर ती फलित अंडी पुन्हा स्त्रीच्या गर्भाशयात वाढीसाठी सोडली जातात.अशी ही साधारण पद्धत आहे. मग हे तर किती सोपं वाटतंय नाही का? पण यातील प्रत्येक टप्प्यावर स्त्रीला भोगावा लागणारा मानसिक,शारीरिक,आर्थिक त्रास किती असतो,यात सर्व गोष्टींचा धंदा कसा चालतो,लाखोंची उलाढाल कशी होते यांसारख्या कित्येक प्रश्नांची उत्तरे हवी असल्यास पिंकी विराणी यांचे `*पॉलिटिक्स* *ऑफ* *द**वूम्ब* हे पुस्तक प्रत्येकाने वाचलेच पाहिजे.विवाहित-अविवाहित स्त्री-पुरुष या सर्वांनीच. मातृत्व म्हणजे कोणत्याही स्त्रीसाठी एक अत्यानंदाची भावना असते.त्याच भावनेचा गैरफायदा हे फर्टिलीटी क्लिनिक्स घेत असतात. सुरुवात होते ती स्त्रीबीजे वाढीचा वेग वाढण्यासाठी वेगवेगळी इंजेक्शन्स,गोळ्या देणे ज्यात स्त्रियांना त्रास सहन करावा लागतो. ती एकदा वाढलीत की छोटया शस्त्रक्रियेद्वारे काढली जातात.मग शुक्रजंतुंबरोबर त्याचे फलन केले जाते.इथे जर योग्य प्रकारे हाताळणी झाली नाही तर ते यशस्वी होत नाही, मुले अपंग किंवा आजाराने पीडित अशी जन्माला येऊ शकतात.कधीकधी तर या आयव्हीएफ ची गरज नसते,मात्र चुकीच्या पद्धतीने हे केल्यास वंध्यत्व येऊ शकते. काही वेळा स्त्रीची गर्भधारणा क्षमताच नसते तरी क्लिनिक त्यांना मातृत्वाची खोटी स्वप्ने दाखवतात आणि पैसे लुटण्याचा कार्यक्रम चालू ठेवतात.बिचारे दांपत्य आशा लावून बसते. पिंकी विराणी म्हणतात की,"या प्रक्रियेमध्ये स्त्रीच्या प्रत्येक नाजूक अवयवाची अवहेलना केली जाते.रोजची इंजेक्शन्स,असंख्य रक्तचाचण्या,लघवीच्या चाचण्या,संप्रेरकांच्या चाचण्या यांचा रतीब लागतो." या इंजेक्शन्स मुळे स्त्रीच्या शरीराचे खूप हाल होतात. गंमत म्हणजे काही स्त्रियांना वाटत असते की आपल्याला लग्नाशिवाय जर अशी मुले होत असतील तर त्यात गैर ते काय? बरं या अंड्यांचा फार मोठा व्यापार चालतो.त्याचे दलाल असतात.स्त्री जर चांगली उंच व छान देहाची असेल तर तिच्या अंड्यांना चांगला भाव मिळतो. या धंद्यात झोपडपट्टीपासून ते चांगल्या घरातील स्त्रिया आहेत. समलिंगी जोडपी किंवा इतर अनेक ठिकाणी या अंड्यांना मोठी मागणी असते.यासाठी जास्तीत जास्त अंडी मिळावीत म्हणून खूप संप्रेरकांची इंजेक्शन्स दिली जातात.पैसेसुद्धा बक्कळ मिळतात. या सर्व गोष्टींत लोक जन्मणारे मूल निरोगी असेल का याचा विचार करत नाहीत.त्यांना आई-वडील असा कपाळावर शिक्का हवा असतो,समाजात ताठ मानेने वावरण्यासाठी. त्यात गरज नसताना त्यांच्यावर असले उपचार लादले जातात. पिंकी विराणी यांनी या पुस्तकात मांडलेले विषय इतक्या थोडक्यात सांगणे अशक्य आहे. अगदी वंध्यत्व म्हणजे काय, आयव्हीएफ खरोखरचं यशस्वी ठरते का?त्यातले सत्य काय आहे ? त्यातून जन्मणाऱ्या मुलांचे जन्मजात विकार,गर्भाशयरोपण, स्त्रीच्या दुधाचा बाजार,अंड्यांचा बाजार यांसारखे जबरदस्त विषय पुस्तकात मांडले आहेत तेसुद्धा प्रचंड वैद्यकिय अभ्यास करूनच.अगदी फेलोपियन ट्यूब वगैरे अनेक शब्द संज्ञा यात आहेत,त्यामुळे वाचताना कदाचित थोडं अवघड वाटू शकेल.पण समांतर शरीराची आकृती पाहिली तर सहज कळू शकेल. पिंकी विराणी यांचे अरुणाची गोष्ट,कैलासवासी मुंबई यानंतरचे मी वाचलेले तिसरे पुस्तक. अप्रतिम ताकदवान लिखाण!! ...Read more

  • Rating Starआदित्य श.देसाई

    पॉलिटिक्स ऑफ वूम्ब-मातृत्वाच्या बाजाराचे भेदक चित्रण दहा वर्षे मूल होत नसलेल्या लेस्ली ब्राऊन ची डॉ.रॉबर्ट एडवर्ड्स व डॉ.पॅट्रिक स्टेपको या जोडगोळीशी ओळख झाली.त्यांनी विज्ञानाचा एक आविष्कार घडवला व 25 जुलै 1978 ला *लुईस* या पहिल्या टेस्ट ट्यूब बेब चा जन्म झाला.ही IVF किंवा In-Vitro Fertilization या तंत्रज्ञानाची सुरुवात होती. IVF म्हणजे काय? In-Vitro म्हणजे शरीराच्या बाहेर एखादया पेट्री डिशमध्ये(प्रयोगशाळेतील छोटी ताटली) प्रक्रिया करणे.Fertilization म्हणजे प्रजनन. पुरुषांच्या वीर्यातील शुक्राणू व स्त्रीच्या अंडाशयातून( किंवा ovary) स्त्रीबीजे(अंडी)छोट्या शस्त्रक्रियेद्वारे काढून प्रयोगशाळेत त्याचे फलन केले जाते.ते जर यशस्वी झाले तर ती फलित अंडी पुन्हा स्त्रीच्या गर्भाशयात वाढीसाठी सोडली जातात.अशी ही साधारण पद्धत आहे. मग हे तर किती सोपं वाटतंय नाही का? पण यातील प्रत्येक टप्प्यावर स्त्रीला भोगावा लागणारा मानसिक,शारीरिक,आर्थिक त्रास किती असतो,यात सर्व गोष्टींचा धंदा कसा चालतो,लाखोंची उलाढाल कशी होते यांसारख्या कित्येक प्रश्नांची उत्तरे हवी असल्यास पिंकी विराणी यांचे `*पॉलिटिक्स* *ऑफ* *द**वूम्ब* हे पुस्तक प्रत्येकाने वाचलेच पाहिजे.विवाहित-अविवाहित स्त्री-पुरुष या सर्वांनीच. मातृत्व म्हणजे कोणत्याही स्त्रीसाठी एक अत्यानंदाची भावना असते.त्याच भावनेचा गैरफायदा हे फर्टिलीटी क्लिनिक्स घेत असतात. सुरुवात होते ती स्त्रीबीजे वाढीचा वेग वाढण्यासाठी वेगवेगळी इंजेक्शन्स,गोळ्या देणे ज्यात स्त्रियांना त्रास सहन करावा लागतो. ती एकदा वाढलीत की छोटया शस्त्रक्रियेद्वारे काढली जातात.मग शुक्रजंतुंबरोबर त्याचे फलन केले जाते.इथे जर योग्य प्रकारे हाताळणी झाली नाही तर ते यशस्वी होत नाही, मुले अपंग किंवा आजाराने पीडित अशी जन्माला येऊ शकतात.कधीकधी तर या आयव्हीएफ ची गरज नसते,मात्र चुकीच्या पद्धतीने हे केल्यास वंध्यत्व येऊ शकते. काही वेळा स्त्रीची गर्भधारणा क्षमताच नसते तरी क्लिनिक त्यांना मातृत्वाची खोटी स्वप्ने दाखवतात आणि पैसे लुटण्याचा कार्यक्रम चालू ठेवतात.बिचारे दांपत्य आशा लावून बसते. पिंकी विराणी म्हणतात की,"या प्रक्रियेमध्ये स्त्रीच्या प्रत्येक नाजूक अवयवाची अवहेलना केली जाते.रोजची इंजेक्शन्स,असंख्य रक्तचाचण्या,लघवीच्या चाचण्या,संप्रेरकांच्या चाचण्या यांचा रतीब लागतो." या इंजेक्शन्स मुळे स्त्रीच्या शरीराचे खूप हाल होतात. गंमत म्हणजे काही स्त्रियांना वाटत असते की आपल्याला लग्नाशिवाय जर अशी मुले होत असतील तर त्यात गैर ते काय? बरं या अंड्यांचा फार मोठा व्यापार चालतो.त्याचे दलाल असतात.स्त्री जर चांगली उंच व छान देहाची असेल तर तिच्या अंड्यांना चांगला भाव मिळतो. या धंद्यात झोपडपट्टीपासून ते चांगल्या घरातील स्त्रिया आहेत. समलिंगी जोडपी किंवा इतर अनेक ठिकाणी या अंड्यांना मोठी मागणी असते.यासाठी जास्तीत जास्त अंडी मिळावीत म्हणून खूप संप्रेरकांची इंजेक्शन्स दिली जातात.पैसेसुद्धा बक्कळ मिळतात. या सर्व गोष्टींत लोक जन्मणारे मूल निरोगी असेल का याचा विचार करत नाहीत.त्यांना आई-वडील असा कपाळावर शिक्का हवा असतो,समाजात ताठ मानेने वावरण्यासाठी. त्यात गरज नसताना त्यांच्यावर असले उपचार लादले जातात. पिंकी विराणी यांनी या पुस्तकात मांडलेले विषय इतक्या थोडक्यात सांगणे अशक्य आहे. अगदी वंध्यत्व म्हणजे काय, आयव्हीएफ खरोखरचं यशस्वी ठरते का?त्यातले सत्य काय आहे ? त्यातून जन्मणाऱ्या मुलांचे जन्मजात विकार,गर्भाशयरोपण, स्त्रीच्या दुधाचा बाजार,अंड्यांचा बाजार यांसारखे जबरदस्त विषय हाताळले पुस्तकात मांडले आहेत तेसुद्धा प्रचंड वैद्यकिय अभ्यास करूनच.अगदी फेलोपियन ट्यूब वगैरे अनेक शब्द संज्ञा यात आहेत,त्यामुळे वाचताना कदाचित थोडं अवघड वाटू शकेल.पण समांतर शरीराची आकृती पाहिली तर सहज कळू शकेल. पिंकी विराणी यांचे अरुणाची गोष्ट,कैलासवासी मुंबई यानंतरचे मी वाचलेले तिसरे पुस्तक. अप्रतिम ताकदवान लिखाण!! ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

PARYAY SHABDKOSH
PARYAY SHABDKOSH by V.S THAKAR Rating Star
Usha N Koudinya

Just out of a vernacular medium of up to your neck in translation or in deep conversation? Are you stammering stuttering searching for the right word then here is a book to rescue you from those tongue-tied situations? The first ever Marathi-MarathiEnglish Thesaurus is the answer. It hit the stands in January 2000 and the first edition has been sold out already. The thesaurus is the brain-child of Mr V. S. Thakaar and is his single handed effort. He took the Datte and Karve Marathi dictionary and the Roget`s Thesaurus as the two foundation stones, Thakaar has written this 830 page comprehensive book in six months. The words are arranged in alphabetical order like the Roget`s thesaurus. However, Marathi like othe Indian Languages encompasses the `barakhadis` in addition to the regular vowels and consonants. You could pick up a word and look up for synonyms in Marathi and in English through this book. It contains 1900 main words. ...Read more

PARYAY SHABDKOSH
PARYAY SHABDKOSH by V.S THAKAR Rating Star
MAHARASHTRA TIMES 19-11-2000

ग्रंथजगत समृद्ध करणारा ग्रंथ... काय गंमत असते पाहा. मला सर्वस्वी अपरिचित अशा वि. शं. ठकार यांनी तयार केलेला मराठी पर्याय शब्दकोश खरेदी करून मी परतत होतो. बसमध्ये साहजिकच तो चाळत होतो. तेव्हा काही एक आगापिछा नसताना मला विनोबा भावे यांचं स्मरण झालं निवाटलं, त्यांना हा कोश फार आवडला असता. काही आगापिछा नसलेले, मनात उनाडक्या करणारे विचार तसे अर्थहीनच. शब्दकोशांचं परिशीलन करण्यात विनोबा रंगून जात, ही वाचलेली किंवा ऐकलेली आख्यायिका याच्या मुळाशी असणार, हे उघड आहे. परंतु गेले काही दिवस हा कोश चाळल्यानंतर लक्षात आलं, तो विचार सार्थच होता. या कोशाची गुणवत्ता तशीच मोठी आहे. वेगळेपण सर्वसाधारण शब्दकोशापेक्षा पर्याय शब्दकोश भिन्न असतो. शब्दकोशात शब्दांचा अर्थ नेमकेपणे देण्यात येतो. शब्दांच्या वाच्यर्थाबरोबर लक्षणेने शब्दांना प्राप्त झालेले अर्थही त्यात द्यावे लागतात. पर्याय शब्दकोशात किंवा थोडक्यात ‘प. श. कोशात’ एकेका शब्दाला पर्याय म्हणून वापरता येणारे सारे शब्द देण्यात येतात, तसेच शब्द पूर्णपणे समानअर्थी असतात असे नव्हे. तर त्या शब्दाला विविध अर्थछटा असलेले शब्दही ‘पर्याय’ शब्द म्हणून संग्रहित करण्यात येतात. साहजिकच या पर्याय शब्दांत संस्कृत, संस्कृतोद्भव शब्दांबरोबर अगदी माठमोळे शब्द येतात, त्याचप्रमाणे मराठीनं आत्मसात केलेले अन्य देशी भाषांतील शब्दांचा व परदेशी भाषांतील शब्दांचाही त्यात अंतर्भाव होतो. उदाहरण म्हणून ‘अन्न’ हा शब्द पाहावा. डॉ. प्र. न. जोशी यांच्या आदर्श मराठी शब्दकोशात अन्न या शब्दाचा अर्थ दिला आहे. ‘धान्य वगैरेचा खाद्यपदार्थ, आहार, भक्ष्य’. ज्या दृष्टीने ‘आदर्श शब्दकोश’ तयार केला आहे. त्या दृष्टीनं एवढा अर्थ पुरेसा आहे. प.श. कोशात ‘अन्न’ यापुढे देण्यात आलेल्या शब्दात ‘खाद्य, भक्ष्य’पासून ‘भंडारा दाणागोटा, खुराक’ हे पर्याय येतात. शिवाय अन्नाशी संबंधित ‘वनभोजन’ तसेच सूपशास्त्र यांचाही यात अंतर्भाव होतो. हे सारे शब्द १३० आहेत. अन्नाशी संबंधित ‘रांधणे’ वगैरे सहा क्रियापदे आणि माकडमेवा, च्याऊम्याऊसारखे ३५ वाकप्रचारही दिलेले आहेत. आपल्या भाषेतील शब्दांच्या या श्रीमंतीनं जीव लोभावतो या प.श. कोशात एका शब्दाच्या विविध अर्थछटा असलेले शब्द दिले आहेत. त्याचबरोबर या शब्दाशी संबंधित शब्दही दिले आहेत. ‘अंत्येष्टि’ शब्दाच्या पर्याय शब्दांत या शब्दाशी संलग्न असे ‘स्मशान’, ‘कबरस्थान’, ते ‘शववाहिनी’, नि ‘देहदान’ असे शब्दही आले आहेत. आज इंग्रजी भाषेला जे स्थान प्राप्त झाले आहे. ते लक्षात घेऊन मराठी शब्दांचे इंग्रजी पर्याय पर्याप्त प्रमाणात दिले आहेत, त्यामुळे या कोशाच्या गुणवत्तेत व उपयुक्ततेत मोलाची भर पडली आहे. येरा गबाळ्याचे काम नोहे वर दिलेली ‘अन्न’ व ‘अंत्येष्टि’ ही शलाका परीक्षेनं दिलेली भाषेच्या श्रीमंतीचे दर्शन हा कोश कसा करतो, ते लक्षात येतं. त्याचप्रमाणे कोणत्याही भाषेतून मराठीत अनुवाद करणाऱ्यांना हा पं.श. कोश किती उपयुक्त ठरणारा आहे. याचीही जाणीव होते. मराठीच्या विविध स्तरांवरील अभ्यासकांना हा प.शं. कोश संग्रही असणं अपरिहार्य वाटावं व इतरजनांना हा ग्रंथ आपल्यापाशी असल्याचा अभिमान वाटावा. वरील दोन उदाहरणांनीच आणखी एक गोष्ट लक्षात यावी. ती ही की प.श. कोशाची निर्मिती हे येरा गबाळ्याचे काम नव्हे. निरनिराळे शब्दकोश अभ्यासणे, महत्त्वाच्या ग्रांथिक साहित्याचे परिशीलन करणे, शब्द निश्चित करणे, त्यांच्या याद्या बनवणे, त्या पडताळून पाहणे, त्यांची उजळणी-फेरउजळणी वगैरे कामं वेळ खाणारी, डोकं चक्रावणारी नि चिकाटीचं टोक गाठायला लावणारी आहेत. श्री. ठकारांनी हे काम एकहाती केलंय, असं त्यांनी प्रारंभी दिलेल्या त्रोटक निवेदनावरून वाटतं. त्या निवेदनात बऱ्याचजणांनी प्रोत्साहन दिल्याचा त्यांनं साभार उल्लेख केलाय. ते प्रोत्साहन त्यांना महत्त्वाचं वाटलंही असेल, परंतु त्या ज्ञानशाखेबद्दल अतूट ओढ नि हृदयाच्या देठापासूनचा जिव्हाळा नसेल, त्याच्या जोडीला चिवट चिकाटी नसेल, तर दहा-पाच जणांच्या प्रोत्साहनानं अशी कामं सिद्ध होत नाहीत. हे अपवादस्वरूप गुण ठकारांपाशी आहेत, म्हणून हा ग्रंथ सिद्ध झाला. इंग्रजी थॅसॉरस इंग्रजीतील Rojet a Thesaurus of Synonyms and Antanyms प.श. कोश त्याच्या अनेक आणि अनेक प्रकारच्या आवृत्त्या निघाल्या आहेत. मोजकेच पर्यायी शब्द देणारी संक्षिप्त आवृत्तीही निघालीय. त्यात अमूर्त संकल्पना, वस्तुमान आदि प्रकारांत शब्दांचे वर्गीकरणे केले आहे. त्या वर्गीकरणानुसार क्रमांक देऊन शब्दांच्या नोंदी केल्या आहेत. पुढच्याच क्रमांकात त्याच्या विरुद्ध अर्थी शब्दाची नोंद. उदा. त्यातील क्र. १ची नोंद आहे. Existence तर क्रमांक २ची नोंद Non-existence परिशिष्टात इंग्रजी वर्णमालेनुसार सर्व शब्द दिले असून त्या शब्दांचे पर्याय कोणत्या (किंवा कोणकोणत्या) नोंदीत आहेत, ते क्रमांक दिले आहेत. ठकारांनी मराठी प.श. कोशात ही पद्धत अवलंबिली नाही. यात त्यांनी सर्व शब्द अकारविल्हे दिले आहेत. त्यामुळे पुष्कळ शब्दांच्या पुढं त्यांचा उल्लेख आधीच्या अथवा नंतरच्या ज्या नोंदीत आला आहे. त्या शब्दाकडे निर्देश करण्यात आला आहे. सहज उघडलेल्या पू. ३१४ वर डझनभर शब्दांपुढं असे निर्देश आढळतात. उदा. टाकलेली : पाहा : परित्यक्ता. टाकाऊ : पाहा : कुचकामी कोणती पद्धत अधिक चांगली, याबद्दल मतभेद होऊ शकतील. त्याचप्रमाणं कोशातील अधिक-उण्याबद्दल लिहिण्याचा अधिकार या विशिष्ट ज्ञानशाखेच्या अभ्यासकांना जाणाकारांनाच आहे. तो माझ्यापाशी नाही. कोशांना पूर्णविराम नाही शब्दकोश अथवा प.श. कोश यांचं काम कायम संपलं. असं कधी होत नाही. विविध ज्ञानशाखांत पडणारी भर, नव्या ज्ञानशाखांचा उगम आणि विकास, इतर भाषांशी वाढणारा संबंध अशा अनेकविध कारणांनी अशा कोशांना पूर्ण विराम संभवत नाही. हे जेवढं खरं, तेवढंच हेही खरं की कालौघाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर त्यांची निर्मिती आवश्यक असते. असे कोश म्हणजे केवळ ग्रंथ नव्हेत, असे कोश म्हणजे ग्रंथसंपदा होय. म्हणूनच विसाव्या शतकाच्या अखेरीस मराठीत अशा ग्रंथसंपदेची भर घालणाऱ्या ठकारांचं मन:पूर्वक अभिनंदन करावंसं वाटतं. माझा स्वत:चा ग्रंथसंग्रह अगदीच छोटा. परंतु बऱ्याच वर्षांपूर्वी ‘श्री तुकाराम बाबांच्या अभंगाची गाथा’ घेतल्यावर तो छोटा संग्रहच मला समृद्ध वाटला. ‘गाथे’हून सर्वस्वी भिन्न अशा ‘विश्रब्ध शारदे’च्या खंडाची भर पडली. तेव्हाही तसाच अनुभव मला आला. ‘गाथा’ व ‘विश्रब्ध शारदा’ यांच्यापेक्षा हा कोश अगदीच वेगळा. परंतु या कोशानं माझा छोटा संग्रह खूपच समृद्ध झाला, असं मला वाटलं. अर्थात असा अनुभव या कोशानं इतर काहीजणांना दिला असेल व यापुढंही अनेकांना तो देईल, यात शंका नाही. – वसंत फेणे ...Read more