* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: CHALISHINANTARCHI VATCHAL
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177667066
  • Edition : 7
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 196
  • Language : MARATHI
  • Category : HEALTHCARE & PSYCHOLOGY
Quantity
FORTIES` IS A VERY IMPORTANT MILESTONE IN EVERYBODY`S LIFE. DR. SUBHASH REVEALS HERE THE VARIOUS IMPORTANT ASPECTS RELATED TO THIS AGE GROUP. THE `FORTIES` ARE ALSO RESPONSIBLE FOR MANY CHANGES IN OUR BODY, SOUL AND MIND. HE DISCUSSES THIS IN DETAIL ALONG WITH THE OTHER TOPICS SUCH AS MENOPAUSE, HEART DISEASE, CANCER, DIABETES, ETC. WHILE DOING SO HE SKIPS THE DIFFICULT TECHNICAL PART OF EACH OF THE TOPICS AND MAKES THEM VERY SIMPLE TO UNDERSTAND. THIS SIMPLICITY MAKES IT POSSIBLE TO FOLLOW THE GUIDELINES HE HAS PROVIDED TO AVOID THE DANGERS OF CONTACTING THESE DISEASES. HE ALSO TALKS ABOUT THE REMEDIES FOR THESE DISEASES. HE ELABORATES THEM WITH THE EXAMPLES FROM DAY-TO-DAY LIFE.THE SALIENT FEATURE OF THIS BOOK IS THE SECTION DEVOTED TO HEART DISEASE ALONG WITH ITS VARIOUS TESTS, SURGERIES, THE NATURE OF SURGERIES, ETC.HE VERY DELICATELY HANDLES THE SENSITIVE TOPIC OF `SEX AFTER FORTIES` WHICH IS HARDLY DISCUSSED. HE PROVIDES VITAL INFORMATION ABOUT MAINTAINING PEACE IN FAMILY, AVOIDING OLD-AGE HOMES, ETC. HE GIVES DETAILED INFORMATION ABOUT THE OLD-AGE HOMES, ADAPTATION PROCEDURE, WILL, EYE-DONATION, BODY-DONATION, ETC. MAKING IT VERY SIMPLE TO UNDERSTAND THESE TECHNICALLY DIFFICULT TOPICS. THIS BOOK IS THE ONLY OF ITS TYPE FOR THE `OVER FORTY` AGE GROUP. IT WILL SURELY MAKE THEIR LIFE EASIER TO LEAD.
‘चाळिशी’ हा माणसाच्या आयुष्यातील निर्णायक टप्पा का मानला जातो, हे सांगून डॉ. सुभाष दांडेकर यांनी या पुस्तकात, चाळिशीनंतरच्या आयुष्याशी अत्यंत निगडित अशा अनेक महत्त्वाच्या आणि जिव्हाळ्याच्या विषयांवर उत्कृष्ट मार्गदर्शन केलेले आहे. चाळिशीनंतर होणारे शारीरिक बदल, ऋतुनिवृत्ती, हृदयविकार, कर्वÂरोग, मधुमेह अशा अनेक विषयांचे सविस्तर विवेचन करून, लेखकाने या विविध विकारांवरील उपचारांचे नेमके स्वरूप, त्यांतील तांत्रिक क्लिष्टता टाळून स्पष्ट केले आहे. वाचकांना त्यांच्या रोजच्या अनुभवविश्वातील उदाहरणे देत देत या सर्व गोष्टी लेखकाने पटवून दिल्या आहेत. हृदयविकाराच्या विविध चाचण्या, शस्त्रक्रिया, त्यांचे स्वरूप यांचे त्यांनी केलेले स्पष्टीकरण हे तर या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य ठरावे. ज्या विषयांवर कुटुंबात, समाजात उघड बोललेही जात नाही, असा ‘चाळिशीनंतरचे कामजीवन’ हा नाजूक विषयीही त्यांनी कौशल्याने हाताळला आहे. ‘कौटुंबिक स्वास्थ्यासाठी काय करावे’, ‘वृद्धाश्रम टाळण्यासाठी काय करावे’, याविषयी मोलाची चर्चा करताना त्यांनी वृद्धाश्रमांविषयीची मौलिक माहिती दिली आहे. दत्तकविधान, मृत्युपत्र, स्वेच्छामरण, देहदान, नेत्रदान या एरवी त्यांतील तांत्रिकतेमुळे क्लिष्ट वाटणाNया विषयांची माहितीही त्यांनी वाचकांच्या आकलनाच्या कक्षेत आणून ठेवली आहे.
Video not available
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 08-09-2002

    समाधानी वृद्धत्वाची पूर्वतयारी... जुन्या काळी मोठी माणसे देवाकडे चांगली शंभर वर्षे आयुष्य मागायची आशीर्वादही तसाच द्यायची तेव्हा ते शंभर वर्षांचे आयुष्य स्वावलंबी, समाधानी असावे अशीच त्यांची इच्छा होती; पण आरोग्यसंपन्न शंभर वर्षाचे आयुष्य जगायचे तर ास प्रयत्न हवेत. सकस आहार, योग्य व्यायाम, विश्रांती स्वच्छता, आजारावरील उपचार याबरोबरच मानसिक आरोग्यही हवे. साताऱ्याच्या डॉ. सुभाष दांडेकर यांनी अशा समाधानी वृद्धपणाची तयारी चाळीशीपासूनच करायला हवी असे प्रतिपादन केले आहे. त्यांच्या घरात चार पिढ्या समाधानाने नांदत आहेत. फॅमिली डॉक्टर म्हणून त्यांनी अनेक कुटुंबाचे आयुष्य जवळून पाहिले आहे. चाळिशी हा व्यक्तीच्या आयुष्यातला एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. या सुमारास अनेक शारीरिक, मानसिक व कौटुंबिक बदल घडत असतात. त्याची जाणीव ठेवून पुढच्या आयुष्याचे नियोजन करावे लागते. पुढील आयुष्याशी अत्यंत निगडित अशा अनेक महत्त्वाच्या व जिव्हाळ्याच्या विषयावर लेखकाने उत्कृष्ट मार्गदर्शन केले आहे. शारीरिक बदल, ऋतुनिवृत्ती, हृदयविकार, कर्करोग, मधुमेह अशा अनेक विषयांवर सविस्तर व सोप्या भाषेत माहिती दिली आहे. स्वेच्छामरण, दत्तकविधान, मृत्युपत्र यातली कायद्याची गुंतागुंत सोप्या भाषेमुळे कळते. देहदान, नेत्रदान, यासाठी मनाची तयारी करणे आवश्यक आहे. ओघवती भाषा व रोजच्या माहितीतील उदाहरणे याने विषय सहज सुलभ झाला आहे. सामाजिक व कौटुंबिक समस्यांवर विशेष मार्गदर्शन केले आहे. उघड बोलता न येणारा चाळिशीनंतरचे कामजीवन हा नाजूक विषय लेखकाने विशेष कौशल्याने हाताळला आहे. लग्न झाल्या क्षणापासून पूर्ण अनोळखी कुटुंबाला आपले म्हणायचे, सर्वस्व द्यायचे यापेक्षा मोठा त्याग तो कोणता? हा नित्याचा व्यवहार झाल्याने त्या त्यागाचे मोठेपण कुणालाच जाणवत नाही. पण पतीने तरी आपल्या पत्नीचा हा मोठेपणा जाणावा व तिचे मनही जाणून घ्यावे, स्त्री ही क्षणाची पत्नी व अनंत काळाची माता असते. उतारवयात तर ती फक्त माताच असते. कामवासना ही फार मोठी ऊर्जा आहे. तिला चांगल्या मार्गाने वळवणे हेही उत्तम पुरुषार्थाचे लक्षण आहे. साठीनंतर स्त्रिया मुले, नातवंडे, देवधर्म यात गुंततात. त्यांना पतीची फारशी गरज भासत नाही. हेच कारण असेल का की स्त्रिया वैधव्य आल्यानंतरही कित्येक वर्षे समाधानाने जगतात. याउलट पुरुष पत्नी निधनानंतर उदास होतो. आजारी होतो. पत्नीच्या पश्चात तो मनाने खचतो. पुरुष मानसिकदृष्ट्या पत्नीवर फार मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतो. कौटुंबिक कलह, चिंता करण्याची वृत्ती, नेहमी सगळ्यांनी आपलेच ऐकावे असा अट्टाहास यामुळे वृद्ध व्यक्ती अनेक घरातून नकोशा होतात. तसे होऊ नये म्हणून काय करता येईल याविषयी तरुणांना व वृद्धांना मार्गदर्शन केले आहे. श्रवणातील दोष व विस्मृती यामुळे कुटुंबात अनेक गैरसमज कसे निर्माण होतात हेही उदाहरणाने स्पष्ट केले आहे. चाळिशीनंतरची वाटचाल सुखासमाधानाची व्हावी म्हणून अनेक महत्त्वाच्या विषयावरची चर्चा एकत्र आणणारे हे अतिशय उपयुक्त पुस्तक आहे. -रजनी वैद्य ...Read more

  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 05-05-2002

    चाळीशी सुखाने पार करण्यासाठी... चाळीशी या निर्णायक टप्प्यावर अतिशय उपयुक्त असे मार्गदर्शन करणारे विवेचन करणारे डॉ. सुभाष दांडेकर यांचे पुस्तक मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केले आहे. या पुस्तकात चाळीशीनंतर होणारे शारीरिक बदल, ऋतुनिवृत्ती, हृदयविकार कर्करोग, मधुमेह अशा अनेक विषयांचे विवेचन सविस्तर केले आहे. लेखकाने या विकारांवरील उपचारांचे नेमके स्वरूप, त्यातील तांत्रिक क्लिष्टता टाळून स्पष्ट केले आहे. वाचकांना त्यांच्या रोजच्या जीवनातील उदाहरणे देत या गोष्टी पटवून दिल्या आहेत. दत्तकविधान, मृत्युपत्र, स्वेच्छामरण, देहदान आणि नेत्रदान या गोष्टींची माहिती ही लेखकाने वाचकांच्या आकलनाच्या कक्षेत आणून मांडली आहे. चाळीशीनंतरची वाटचाल सुखाची करण्यासाठी चर्चा घडविणारे हे मराठीतील एकमेव पुस्तक असे म्हणावे लागेल. ...Read more

  • Rating StarDAINIK LOKSATTA, LOKRANG 26-05-2002

    चाळिशी? डोन्ट वरी!... ‘चाळिशीनंतरची वाटचाल’ हे डॉ. सुभाष दांडेकर यांचे पुस्तक. या पुस्तकात वयाची चाळिशी ओलांडल्यानंतर कोणकोणते शारीरिक बदल होतात, ते बदल लक्षात घेऊन काय काळजी घेतली पाहिजे, उतार-वयात होणारे आजार नियंत्रणात ठेवण्यासाठी कोणती दक्षता घेली पाहिजे, अशी विविध माहिती देण्यात आली आहे. मेनोपॉज, स्त्रियांना होणारे कर्करोग, मोतीबिंदू, हृदयविकार, मधु-मेह, मूत्रविसर्जन संस्थेचे विकार या संदर्भातील माहिती लेखकाने दिली आहे. उतारवयात निर्माण होणारे कौटुंबिक कलह, ते टाळण्याचे मार्ग, वृद्धाश्रमात जाऊ इच्छिणाऱ्यांसाठी महाराष्ट्रातील वृद्धाश्रमांची माहिती, स्वेच्छा-मरण, दत्तकविधान, मृत्युपत्र, नेत्रदान, देहदान आदी विषयही लेखकाने हाताळले आहेत. वृद्धत्वाची चाहूल लागणार हे लक्षात घेऊन मनाची तयारी कशी करावी, दिनचर्या कशी ठेवावी, आदींची चर्चाही या पुस्तकात आहे. ...Read more

  • Rating StarDAINIK PUDHARI 19-05-2002

    परिपूर्ण सुखी उत्तरायुष्यासाठी आवश्यक पूर्वतयारी… सातारचे एक नामवंत डॉ. सुभाष दांडेकर यांचे ‘चाळिशीनंतरची वाटचाल’ हे पुस्तक चाळिशीचा टप्पा ओलांडणाऱ्या प्रत्येकाला उपयुक्त वाटेल. ‘लाईफ बिगिन्स अ‍ॅट फॉर्टी’ असे सध्या मानतात. कारण चाळिशीचा हा टप्पा हा ता पूर्वीसारखा वार्धक्याचा आरंभबिंदू राहिलेला नाही. तो साठीकडे झुकत आहे. तरीही चाळिशीनंतरचे आयुष्य हे अनेक दृष्टींनी वेगळे ठरतेच. डॉ. ह. वि. सरदेसाई यांनी या पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत चाळिशी हे आयुष्यातील एक संदर्भकेंद्र असून शारीरिक, मानसिक व कौटुंबिक बदलांची जाणीव ठेवून उर्वरित आयुष्याचे नियोजन करण्याची गरज प्रकट केली आहे. डॉ. दांडेकर यांनी वृद्धाश्रम व नेत्रपेढी या क्षेत्रात केलेल्या कार्याबद्दल व त्यांच्या सामाजिक बांधिलकीबद्दल डॉ. सरदेसाई त्यांना समाजाचे भूषण म्हणतात आणि या पुस्तकात शारीरिक व्याधींप्रमाणेच सामाजिक व कौटुंबिक समस्यांबाबत केलेले मार्गदर्शन महत्त्वाचे आहे याकडे लक्ष वेधतात. चाळिशीआधीचा काळ हा उमेदवारीचा असतो. त्यानंतर नोकरीधंद्यात स्थिरता येते. प्रमोशन्स मिळणे व व्यावसायिक प्रगती होणे हे पुढच्या काळातच सुलभ जाते. आजवरचा अनुभव यासाठी उपयुक्त ठरतो. चाळीशी ते साठी हा आयुष्यातील काळ वर्तमानावर पकडे ठेवून भविष्यकाळ आश्वासक ठरवण्याचा असतो. आपले उत्तरायुष्य आनंदमय करण्यासाठी आवश्यक ती बैठक चाळिशीतच साधावी लागते. या पुस्तकातील आरंभीच सात प्रकरणे मेनोपॉज, स्त्रियांचे रोग, मोतीबिंदू, हृदयविकार, मूत्रसंस्थेचे विकार, मधुमेह यांची चर्चा करतात. चाळिशीनंतरच्या कामजीवनाच्या मर्यादा व पथ्ये यांची कल्पना स्वतंत्र प्रकरणात देण्यात आली आहे. कौटुंबिक कलह कसे टाळावेत हे सांगून वृद्धाश्रमातील वास्तव्य व आर्थिक नियोजन याबद्दलही मार्गदर्शन केले आहे. उत्तरायुष्यात जोपसण्यासारखे छंद, दत्तकविधान, मृत्युपत्र, मरणोत्तर देहदान व नेत्रदान करण्याची पूर्वयोजना यांचीही माहिती देण्यात आली आहे. एकूणच आपल्यासाठीनंतरच्या जीवनाची सर्वकष रूपरेखा ठरवण्याच्या दृष्टीने आपली मानसिक तयारी करून घेणारे हे पुस्तक आहे. चाळिशीचा काळ हा एका परीने उत्साहाचा, स्वप्नपूर्तीचा व भरभराटीचा काळ असतो. साठीनंतरचा काळ हळूहळू सर्वच क्षेत्रांतून लक्ष कमी करण्याचा व निवृत्तीकडे जाण्याचा असतो. चाळिशीतच या साठोत्तरी आयुष्याचे नियोजन केले तर शारीरिक, आर्थिक मानिकस संतुलन उत्तम राहू शकते व शेवटचे दिवस गोड ठरू शकतात. परंतु चाळिशीत चुकीच्या सवयींच्या व व्यसनांच्या आहारी गेले, आर्थिक उधळपट्टी केली, तडजोडीचे हीन मार्ग स्वीकारले तर मात्र उत्तरायुष्याचे एकूणच गाडे रूळावरून घसरत आणि वार्धक्य ही शिक्षा ठरते. ज्येष्ठपण हे बिनचेहऱ्याचे व बिनकण्याचे होते. डॉ. सुभाष दांडेकर यांनी मोजक्या शब्दांत चाळीशीनंतरच्या वैद्यकीय समस्यांचे स्वरूप नेमके सांगून त्याबाबतच्या उपाययोजनांची दिशा सुचित केली आहे. मात्र वैद्यकीय सल्ला घेऊनच पुढे पाऊल टाकावे, असे पुन्हा पुन्हा बजावले आहे. हृदयविकाराची पूर्वसूचना मिळते, तशी लक्षणेही अनेक असतात. चरबी वाढू न देणे, धुम्रपान न करणे, चिडचिड टाळणे, तणावमुक्त राहणे, अंजायनाचा त्रास असेल तर नायट्रोग्लिसरीनच्या गोळ्या सतत जवळ ठेवणे, मधुमेह व रक्तदाब काबूत ठेवणे हे प्रतिबंधात्मक उपाय, तसेच हार्टअ‍ॅटक आल्यानंतरचे उपचार व शस्त्रक्रिया याबाबतही मार्गदर्शन केले आहे. चाळिशीनंतरच्या कामजीवनाबाबत डॉ. दांडेकर यांनी अनेक सूचना दिल्या आहेत. पुरुष लैंगिकदृष्ट्या कधीच म्हातारा होत नाही. कामभावना अखेरपर्यंत राहते. शीघ्रपतन व ताठरता याबद्दलच्या समस्या काहींना त्रस्त करतात. स्त्रियांची कामभावना या वयात थोडी कमी होते. हे पुस्तक चाळिशीतल्या प्रत्येकाने काळजीपूर्वक वाचायला हवे; त्यामुळे उत्तरायुष्यातील बऱ्याच समस्या वेळीच लक्षात येऊन त्यांना सामोरे जाण्यासाठी योग्य ती दक्षता घेण्याची मानसिकता तयार होईल. दत्तकविधान, मृत्युपत्र, देहदान, नेत्रदान, स्वेच्छामरण याबद्दही आपल्या मनोधारणा निश्चित करण्यासाठी या पुस्तकातील विवेचन परिणामाकारक ठरेल. चाळिशीनंतरची वाटचाल, ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

FOUR SEASONS
FOUR SEASONS by SHARMILA PHADKE Rating Star
HARSHAD SAHASTRABUDDHE

शर्मिला फडकेंची ‘फोर सीझन्स’ ही नवी मराठी कादंबरी नुकतीच वाचून पूर्ण केली. त्यांचे कलाविषयक ब्लॉग आणि लेख मी काही वर्षांपासून फॉलो करतो आहे. मिनिमलीझमबद्दलचं पूर्वी प्रकाशित झालेलं त्यांचं सदरही मी अधूनमधून आवर्जून वाचत असतो. त्यांची भाषा अतिशय सुरेखआहे. विषयानुसार ही भाषा बदलती असते. जेव्हा तुम्ही काही वर्षे एखाद्या लेखकाला फॉलो करत असता, तेव्हा त्याचा लेखक म्हणून साधारण स्वभाव तुम्हाला परिचित असतो. एखाद्या विषयाची मांडणी हा लेखक कशी करेल, त्याने वापरलेली भाषा कशी असेल, लेखाचे टप्पे साधारण कसे असतील इत्यादी आडाखे तुम्ही मनात बांधून ठेवता. त्या लेखक / लेखिकेचं पुढचं आर्टिकल / पुस्तक / नवं काम कधी एकदा येतंय याकडे तुमचं एक वाचक म्हणून लक्ष असतं. यामुळेच, जेव्हा शर्मिला फडकेंची कादंबरी येते आहे असं ऐकलं तेव्हा त्याविषयीची उत्सुकता वाढली. प्रकाशित झाल्यानंतर दुसऱ्या की तिसऱ्याच दिवशी मी ही कादंबरी आणली. केव्हाची वाचायची होती पण राहून जात होतं. एकदाचा मुहूर्त लागला. कामायनी नावाची अतिशय हुशार पण आयुष्यात आलेल्या काही वेगळ्या वळणांमुळे आत्मविश्वास गमावलेली मध्यमवयीन व्यक्ती, फोर सीझन्सची नायिका आहे. कादंबरीची सुरवात होते तेव्हा, सुरवातीची काही पाने वाचून टिपिकल अर्बन टर्ब्युलन्स कैद करू पाहणारी, आजकालच्या तरुण पिढीची अस्वस्थता टिपू पाहणारी ही कादंबरी आहे असा ग्रह होतो. पण साधारण पहिल्या तीस पानांनंतर कादंबरी आपली वेगळी वळणे घेणं सुरु करते. सुरवातीची शंभर एकशेवीस पाने ग्रीपिंग आहेत. या नंतर कादंबरी वेगवेगळे ट्रॅक्स घेते ज्यामुळे ती किंचित भरकटल्यासारखी वाटते. ही कादंबरी वाचकाला खिळवून वगैरे ठेवते, असं मी म्हणणार नाही. ही कादंबरी घटनाप्रधान अजिबातच नाही. अनेक पाने वाचून झाल्यावर याची साधारण कथा काय, असा विचार करता, फारसं ठोस काहीही आठवत नाही. लक्षात राहतील अश्या मेजर घटना यात घडत नाहीत. अतिशय संथ गतीने, आपल्या लयीत चालणारी ही कादंबरी आहे. लेखिका आपल्याला पाहिजे तितका वेळ घेते आणि या निवांत वेगाशी जुळवून घेऊनच वाचकाने ही कादंबरी वाचावी अशी तिची अपेक्षा आहे. सध्या येणाऱ्या नव्या मराठी कथा अथवा कादंबऱ्या वाचल्या, तर त्या फास्ट पेस्ड, असंख्य घटनांनी भरलेल्या, अनेक पात्रे असलेल्या, वैचित्र्यपूर्ण भाषा वापरणाऱ्या, मराठी-हिंदी-इंग्रजीची भेळ असणाऱ्या आहेत असं दिसून येतं. यातल्या बऱ्याचश्या कादंबऱ्या, एकतर शहरात घडतात नाहीतर गावात. काही कादंबऱ्या समाज, त्यातल्या व्यक्ती किंवा एखाद्या विशिष्ट जातीपुरत्या किंवा एखाद्या विशिष्ट समूहापुरत्याच मर्यादित असल्याचं दिसून येतं. मॉडर्निझमच्या नावाखाली उगीचच काहीतरी क्लटर निर्माण केलेलं दिसून येतं. विचित्र भाषा, विकृत प्रसंग, कृत्रिमरीत्या केलेले अर्धवट शेवट, हे अनेकदा पहायला मिळतं. अनेक प्रसंग, पात्रे व घटनांची भेळ करता करता कथानकाची वीण कधी उसवते हे लेखकाच्या लक्षात येत नाही असं खूपदा वाटतं. लेखकाने मूळ कथानकाला जोडलेली ठिगळे, वाचक स्वच्छ पाहू शकतात. कादंबरी कुठे फसली हे अगदी साफसाफ कळू शकतं. आपण वाचलेली कादंबरी लेखकाने नेमकी कश्याकरता लिहिली असावी हे ही बरेचदा कळत नाही. `सध्या हे असलंच चालतं, तेव्हा हेच खपवा` असा धंदेवाईक विचार त्यातून दिसून येतो. या सर्व गोष्टींना, शर्मिला फडकेंची नवी कादंबरी ‘फोर सीझन्स’ मोठा अपवाद ठरते. बॉटनी तथा वनस्पतीशास्त्र हा लेखिकेचा अभ्यासाचा विषय. त्यांचं शिक्षण याच विषयातलं आहे. या विषयाची नाळ, पर्यावरण या अतिशय महत्वाच्या पण दुर्लक्षित विषयाशी जुळलेली आहे. चित्रसमीक्षा, कला इत्यादी क्षेत्रांमध्ये मोठं कार्य केलेली, विदेशात पर्यटन केलेली, विविध अनुभव घेतलेली उच्चशिक्षित व्यक्ती जेव्हा पहिल्या कादंबरीकरता ‘पर्यावरण’ हा विषय निवडते, तेव्हा विशेष कौतुक वाटतं. पण, त्याचबरोबर, अश्या विषयावरची कादंबरी कशी असेल, याची नेमकी कल्पनाही डोळ्यासमोर नेमकी साकारत नाही. ही कादंबरी तिच्या विषयापासूनच इतर समकालीन कादंबर्यांच्या तुलनेत वेगळी ठरते. या कादंबरीच्या केंद्रस्थानी कामायनी ही चाळीशीच्या उंबरठ्यावर असणारी स्त्री आहे. आयुष्यात पूर्वी घेतलेल्या अनुभवांमुळे ती डिप्रेशनमधे आहे. यातून बाहेर काढण्यासाठी जोसेफ नावाचा तिचा जुना वयस्कर मित्र तिला सर्वतोपरी मदत करतो. त्याने दिलेला मदतीचा हात कामायनी स्वीकारते आणि मुंबईपासून बऱ्याच दूरवर असणारं एक प्रोजेक्ट स्वीकारते. विदेशात काम पाहिलेली कामायनी नव्या उमेदीने `ग्रीन कन्सल्टंट` म्हणून नवं काम स्वीकारते आणि शहरापासून दूर असणाऱ्या, आपल्याच लयीत चालणाऱ्या एका वेगळ्या जगाचा भाग होऊन जाते. विकास आणि पर्यावरण या दोन्ही बाबी एकत्र नांदू शकत नाहीत हे कडवट सत्य आपल्या सर्वांनाच माहिती आहे. या गोष्टी एकत्र नांदाव्यात, याकरता ग्रीन कन्सल्टंट काम पाहतात. पण, सचोटीने काम पाहणं आणि केवळ कागदी परवानग्या आणून प्रोजेक्ट `ओके` करून देणं यात फार मोठं अंतर असतं. सचोटीने काम पाहणारी व्यक्ती जेव्हा निसर्गावर मनापासून प्रेम करणारी असेल आणि दुसरीकडे तिला जेव्हा कामाचा भाग म्हणून नियमबाह्य गोष्टीदेखील चालवून घ्याव्या लागतात, तेव्हा तिची मोठीच कुचंबणा होते. अशीच कुचंबणा कामायनीची होते आहे. ग्रीन कन्सल्टंटची भूमिका ही तारेवरून चालण्याच्या कसरतीसारखीच. सेन्सिटिव्ह मनाची व्यक्ती अनेक गोष्टी मनाला लावून घेत असते. जर पूर्वायुष्यात खालेल्या फटक्यांची या संवेदनशील मनाला जोड असेल, तर आत्मविश्वास पुरेसा डळमळीत झालेला असतो. एखादं काम आपल्याला जमेल की नाही, याची खात्री वाटत नसते. आयुष्य अर्थहीन वाटू लागतं. अश्या परिस्थितीत अडकलेली कामायनी या नव्या कामाच्या माध्यमातून स्वतःचा शोध घेते. पूर्वायुष्याचा धांडोळा घेते. सध्याचं आयुष्य आणि गत-आयुष्य यांचे धागे जोडू पाहते. काय चूक काय बरोबर, याचा अदमास घेते. `फोर सीझन्स` मधे असलेली फर्स्ट आणि थर्ड पर्सनची सरमिसळ फार विशेष आणि वेगळी आहे. थर्ड पर्सन वेगळ्याच पद्धतीने मांडायचा अनोखा प्रयोग ही कादंबरी करते. यात बरीच पात्रे आहेत पण ती जाणीवपूर्वक योजलेली आहेत. पात्रांची फुकट भाऊगर्दी आणि विनाकारण केऑस होत नाही. यात ठोस घटना म्हटलं तर फारश्या नाहीत. टाईमलाईन्स बर्याचश्या आहेत. त्यांची सरमिसळ आहे. पण हे सगळं पुरेसा वेळ घेऊन संथ गतीने केलं जातं. शहर आणि गाव या भिन्न प्रवृत्तींचा सुरेख मेळ यात साधला जातो. फारश्या घटना आणि पात्रे नसलेली वर्णनात्मक कादंबरी लिहिणं हे अतिशय अवघड काम आहे. वाचकाला ही कादंबरी गुंगवून ठेवत नाही. पण, `पुढे काय` ची उत्कंठाही लागते. त्याचबरोबर हे सांगावंसं वाटतं, की घाईने वाचून एकदाची संपवून टाकायची ही कादंबरी नाही. हाताशी भरपूर वेळ असताना, कादंबरीमधल्या वातावरणाशी एकरूप होत, त्याच्या संथ,शांतपणाचा आस्वाद घेत, त्यातला हळुवारपणा अनुभवत वाचायची ही कादंबरी आहे. पृष्ठसंख्या १०० ते साधारण २४४ हा भाग बऱ्यापैकी ताणलेला वाटतो. तो पन्नासएक पानांनी कमीदेखील चालला असता असं वाटतं. साधारण २४५ व्या पानापासून ते शेवटपर्यंत कादंबरीमधे अनेक घटना घडू लागतात. कामायनीच्या गतआयुष्यातील रहस्ये उलगडू लागतात. पुढे काय? ची उत्तरे हळूहळू मिळू लागतात. पण २४४ व्या पानावर येईपर्यंत मधल्या साधारण सव्वाशे पानांमध्ये वाचकाचा पेशन्स पणाला लागतो. निसर्ग, पर्यावरण याची फारशी आवड नसलेल्यांना किंवा या गोष्टींचा दुरून, तटस्थपणे विचार करणाऱ्या व्यक्तींना हा भाग निश्चितपणे रटाळ वाटू शकेल. ग्रीन कन्सल्टन्सी, आर्किटेक्चर, एखाद्या डेव्हलपमेंट प्रोजेक्टमधले बारकावे, शासकीय बाबी इत्यादी बराचसा टेक्निकल भागही यात बऱ्याच तपशीलात येतो. या फील्डशी तुम्ही फारसे संबंधित नसाल, त्याविषयी तुम्हाला फारशी आस्था नसेल, यासंबंधीची वृत्ते, बातम्या इत्यादी तुम्ही फारश्या वाचत नसाल तर तुम्हाला हा भाग समजायला किचकट वाटू शकेल. एक नक्की आहे, की ही कादंबरी करमणूक म्हणून वाचण्याकरता नाही. वर्ल्ड सिनेमा किंवा एखादं अमूर्त चित्र अथवा शिल्प पाहण्याकरता जसा भरपूर पेशन्स आवश्यक असतो, तितक्याच दर्जाचा पेशन्स ही कादंबरी वाचताना ठेवावा लागतो. २४४ पानांपर्यंत आल्यावरही अजून काहीही घडलेलं नाही, असं फीलिंगही वाचताना येऊ शकतं. आधीच सांगितल्याप्रमाणे, ही एकदा वाचून संपवायची गोष्ट नाही. ही एक वेगळी अनुभूती देणारी गोष्ट आहे. यातलं सज्ञान व डोळस जंगलवाचन / निसर्गवाचन रम्य आहे. फोर सीझन्सकरता पुरेसा वेळ हाती हवा. यातल्या वातावरणात रमायची तयारी हवी आणि लेखिका नेईल त्या वाटेने, त्या वाटेवरचा संथ-शांतपणा अंगी भिनवत वाचायची तयारीही हवी. कामायनीची मनोभूमिका समजून घेत, त्यात वर्णन केलेलं वातावरण डोळ्यांसमोर आणत, त्याचा फील घेत घेत, त्यातली पात्रे जी गाणी ऐकतात ती स्वतः ऐकत त्यात रमतरमत वाचायची मजा और आहे. ही फक्त वाचण्याची कादंबरी नसून फील घेत, रमत, मुरत करायची एक सुंदर, तरल गोष्ट आहे. मी अनेकदा म्हणतो, की हल्ली पुस्तके ‘चांगली’ असतात’ पण ती ‘संग्राह्य’ असतीलच असं नाही. ‘फोर सीझन्स’ ही कादंबरी चांगली तर आहेच. पण ती संग्राह्य देखील आहे. यातली भाषा, यातलं वातावरण, कथानक उलगडताना यात केलेले प्रयोग, वाक्य / परिच्छेद अर्धवट तोडायची यातली शैली, डायरीसारख्या छोट्या नोंदी, डायरीच्या आत आणि क्षणात डायरीच्या बाहेर, मनाच्या आतला संवाद, प्रत्यक्षात घडणारा संवाद अशी सतत बदलती असणारी रचना हे सगळं उत्तम आहे. कादंबरीचा एकूण आवाका, तिचा परीघ बराच व्यापक आहे. वेगवेगळ्या टाईमलाईन्स एकमेकांत सहजी गुंफून केलेलं कथनही एरवीपेक्षा वेगळं आहे. ‘पर्यावरण’ या, कादंबऱ्यांमधून फारश्या न-आढळणाऱ्या विषयाला वाहिलेली, बुद्धीला खाद्य देणारी, काही महिने उलटले की पुनर्वाचन करावं असं वाटायला लावणारी, अलीकडच्या काळातली ही एक उत्तम कादंबरी आहे. ...Read more

RUPERI SINDHU
RUPERI SINDHU by ATUL KAHATE Rating Star
महेश पाटील

माझे नाव महेश पाटील असे असून मी मुंबई पोलीस डिपार्टमेंटमध्ये जॉबला आहे. मी ठाणे येथे राहतो. आपण लिहिलेले रुपेरी सिंधू हे पुस्तक अतिशय सुंदर आहे. सिंधू आणि गोपिचंद सर यांनी खूप मेहनत, कष्ट घेतले आहेत ते जाणवते. मला त्यांच्या कष्टाची जाणीव आहे कारण मझी लहान मुलगी अपूर्वा महेश पाटील ही इंटरनॅशनल ज्यूडो प्लेअर आहे. आजपर्यंत तिने (गेल्या ९ वर्षांमध्ये) नॅशनलला ६ गोल्ड मेडल आणि ३ सिल्वर मेडल मिळवले आहे. तसेच २५ सप्टेंबर २०१९ ते ३० सप्टेंबर २०१९ मध्ये इंग्लंड येथे झालेल्या judo commonwealth competition मध्ये गोल्ड मेडल मिळवले आहे. गोपीचंद सर आणि सिंधू यांचे हे यश हा प्रवास आपल्या देशाला प्रेरणा देईल असाच आहे. आणि आपला भारत देश स्पोर्ट्समध्ये ही उत्तम यश मिळवेल. याची मला खात्री आहे. आपण एक उत्तम पुस्तक लिहिलेत त्याबद्दल आभारी आहे. ...Read more