* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: VACHANATUN VIDNYAN
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177664980
  • Edition : 5
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 160
  • Language : MARATHI
  • Category : SCIENCE
  • Available in Combos :D.S.ITOKAR COMBO OFFER - 11 BOOKS
Quantity
WHEN IS AN INTELLIGENT MAN CONVERTED INTO SCIENTIST? THE ANSWER IS SIMPLE. IF AN INTELLIGENT PERSON HAS THE HABIT OF ASKING THE REASONS ABOUT THE WORKING OF THINGS AROUND US AND FURTHER IF HE HAS THE ABILITY TO GO TO THE BASE OF EACH AND EVERYTHING, THEN VERY SOON HE REACHES THE ORIGIN OF THE WORKING AND ENDS UP INTO A THEOREM; WHICH FURTHER LEADS HIM TO THE NOBEL AWARD. BEHIND EVERY HAPPENING, THERE IS SOME SCIENTIFIC REASON. IF THAT REASON IS NOT REACHED AT THEN THE HAPPENING REMAINS A MYSTERY. THE PURPOSE OF THIS BOOK IS TO QUENCH THE THIRST OF FINDING OUT THE MYSTERY AT LEAST UP TO CERTAIN EXTENT.
बुद्धिमान मनुष्य शास्त्रज्ञ कसा होतो, याचे उत्तम गमक म्हणजे घटनांवर विचार करून, ‘असे का?’ ‘असे का?’ करता-करता विश्लेषणाचा एक एक पैलू खोदून शेवटापर्यंत जाणे. म्हणजे एक नेत्रदीपक अंतिम सिद्धांत तयार होतो. तो सिद्धांत या भूतलावर ‘नोबेल पारितोषिक’ मिळवून देतो. प्रत्येक घटना घडण्याजोगे काही ना काहीतरी शास्त्रीय कारण असते. ते जर माहीत नसले, ‘तर ती घटना कशी घडली’, याचे गूढ कायम राहते. ते जाणून घेण्याची जिज्ञासा उत्पन्न होते. ही जिज्ञासा काही अंशी पूर्ण व्हावी, म्हणून हा लेखनप्रपंच केला आहे.
Video not available
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarNEWSPAPER REVIEW

    परीक्षा आपल्या सर्वसामान्य ज्ञानाची... या सृष्टीत अनेक घटना सातत्याने घडत असतात आणि आपण त्या तशा घडणारच हे गृहीत धरून त्यांच्याकडे बघत असतो. विज्ञान मात्र या घटनांची कारण परंपरा शोधण्याचा प्रयत्न करीत असते. त्यासाठी वेगवेगळ्या प्रयोगप्रणालींची योजनाकरीत असते. नवनवे शब्द वा संज्ञा उपयोगात आणत असते. आपल्या मुलामुलींमध्ये जिज्ञासूवृत्ती विकसित झाली तर प्रत्येक गोष्टींच्या मुळाशी जाण्याची प्रवृत्ती वाढीला लागेल, आणि त्यांचे निसर्गाचे आकलन अधिक नेमके व नेटके होऊन, त्या ज्ञानाचा उपयोग करण्याचे नवनवे मार्ग सुचतील. मुलांना आपल्या अवतीभवती बघताना अनेक प्रश्न पडले पाहिजेत; आणि त्या प्रश्नांची उत्तरे वडीलधाऱ्यांकडून वा पुस्तकांतून मिळवण्याची जिद्द त्यांच्यात दिसायला हवी. वाचनातून विज्ञान या पुस्तकात बुलढाणा जिल्ह्यातील चिखलीचे कलाशिक्षक डी. एस. इटोकर यांनी मुलांना पडणाऱ्या ४३० प्रश्नांची उत्तरे दिली आहेत. हे प्रश्न सामान्य ज्ञान, निसर्ग, यंत्र-उपकरणे, संज्ञापन माध्यमे, प्राणी सृष्टी, शरीरशास्त्र, रसायन शास्त्र, भौतिकशास्त्र वगैरेंशी संबंधित आहेत. ऊर्जा म्हणजे काय? ऊर्जेचे नियम काय? सूर्य हा ऊजेचा मोठा स्त्रोत आहे असे का म्हणतात? ऊर्जेची रुपे कोणकोणती आहेत? (यांत्रिक ऊर्जा, उष्णता ऊर्जा, विद्युत, प्रकाश, चुंबकीय, ध्वनी, रासायनिक ऊर्जा) अशासारख्या प्रश्नांतून त्या त्या विषयाची वेगवेगळी अंगे स्पष्ट होऊ शकतात. हे प्रश्न एकेक विशिष्ट विभाग पाडून एकत्र न देता, सरमिसळ करून दिले आहेत. त्यामुळे पाठ्यपुस्तकासारखा कंटाळा येण्याचे कारण नाही. या पुस्तकात दिलेल्या पुढील काही प्रश्नांची उत्तरे तुम्ही आधी देण्याचा प्रयत्न करा. ती देता आली तर उत्तमच ! नाहीतर पुस्तकातून शोधून काढा. १. घाबरणे म्हणजे काय ? (३७) २. ग्लासभर पाण्यात किती धुके तयार होईल ? (३३) ३. काकडीचे वरचे टोक कडू का लागते ? (२६) ४. कमळाचे पान जलाशयावर का तरंगते ? (२४) ५. उडणारी खार कशी असते ? (१६) ६. कापूर हवेत उघडा ठेवल्यास उडून जातो का ? (३०) ७. गरम तव्यावर पडलेला पाण्याचा थेंब टणाटण उड्या का मारतो ? (३४) ८. गरम चहा पिण्यासाठी चिनीमातीचा कप का वापरतात ? (३७) ९. घोडा उभ्यानेच का झोपतो ? १०. घुबडाला रात्री का दिसते ? (४२) ११. पाल छतावर उलटी कशी चालू शकते ? (४३) १२. जलचर प्राण्यांना ऑक्सिजन कसा मिळतो ? (४६) १३. डायनोसॉरचे वजन किती होते ? (५०) १४. तापवल्यावर दूध उतू का जाते ? (५४) १५. तेल व पाणी एकमेकात का मिसळत नाहीत ? (५४) १६. थ्री पीन प्लगमध्ये एक पीन मोठी का असते ? (५७) १७. दव व धुके कसे तयार होते ? (६०) १८. दविंबदूतून गवताचे पान मोठे का दिसते ? (६४) १९. धोक्याच्या ठिकाणी लाल रंगाचा दिवा का लावतात ? (६६) २०. नारळात पाणी कोठून येते ? (६८) २१. नालाकृती सरोवरे कशी तयार होतात ? (७२) २२. पोटात दुखते तेव्हा नेमके काय होते ? (७५) २३. पाऊस धाराच्या रुपातच का पडतो ? (७६) २४. पाण्यात बुडालेली व्यक्ती लगेच खाली जाते. पणतीच ७२ तासांनी परत आपोआप वर येते का ? (७९) २५. पाणी कसेही फेकले तरी गोल थेंबांच्या रूपातच खाली का पडते ? (८०) २६. पिवळ्या फॉस्फरसला हाताने स्पर्श का करू नये ? (८६) २७. प्रेक्षकांनी भरगच्च भरलेल्या प्रेक्षागृहात अस्वस्थ का वाटते ? (८८) २८. पातळ काच हवेत कैचीने सरळ कापता येत नाही का ? (८८) २९. फाउंटनपेनच्या टोपणाला एक बारीक छिद्र का असते ? (९१) ३०. काही फळे गोड तर काही आंबट का असतात ? (९२) ३१. मुंग्या रांगेने का चालतात ? (१०३) ३२. म्हातारपणी केस पांढरे का होतात ? (१०२) ३३. रायफलच्या गोळीचा वेग किती असतो ? (१०८) ३४. रात्री झाडाखाली का झोपू नये ? (१११) ३५. शिंका का येतात ? (१२७) या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर हे शास्त्रीय परिभाषेत देता यायला हवे. गोळाबेरीज उत्तर देणे पर्याप्त नाही... असे ४३० प्रश्न या पुस्तकात आहेत. आपल्या सामान्य ज्ञानाचीही त्यामुळे चाचणी होऊन जाईल. विद्यार्थ्यांना एकमेकांना या पुस्तकातील प्रश्न विचारून आपल्या ज्ञानाचा टेंभा मिरवता येईल. कौन बनेगा करोडपतीसारख्या कार्यक्रमामुळे विशिष्ट प्रश्नांची बरोबर उत्तरे देण्याची क्षमता ही आर्थिक लाभही देऊ शकते. त्यासाठी वाचनातून विज्ञानसारखी पुस्तके उपयुक्त ठरतील. ...Read more

  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 10-11-2002

    वैज्ञानिक जिज्ञासा पूर्ण करणारे पुस्तक... जगात सुंदर असे जर काही असेल तर ते म्हणजे शास्त्रीय ज्ञान. एखाद्याला त्याच्या सर्व हयातभर विज्ञानाचा अभ्यास करण्याची संधी प्राप्त झाली तर त्याला लाभलेली ती एक अमोल अशी देणगीचं म्हणावी लागेल, असे आइनस्टाइनने महटले आहे. विज्ञाननिष्ठ युगात मुलांना लहानपणापासूनच विज्ञानाचे महत्त्व पटवून देण्याच्या दृष्टीने विज्ञानाची अधिकाधिक ओळख करून देणे गरजेचे आहे. त्या अनुषंगानेच वाचनातून विज्ञान हे डी. एस. इटोकर यांचे पुस्तक नुकतेच बाजारात आले आहे. प्रस्तावनेत लेखक म्हणतात की, आपल्या भोवती अनेक घटना घडत असतात. प्रत्येक घटना घडण्यामागे काहींना काही शास्त्रीय कारण असते, ते जर माहित नसेल तर ती घटना कशी घडली याचे गूढ कायम राहते. ते जाणून घेण्याची जिज्ञासा उत्पन्न होते. ही जिज्ञासा काही अंशी पूर्ण व्हावी हाच या लिखाणामागील उद्देश आहे. सामान्य ज्ञान, उपयुक्त व्याख्या, जिज्ञासा या तीन विभागांमुळे हे पुस्तक सर्वसामान्य जनांना, विद्यार्थ्यांना व शास्त्रीय बुद्धी असणाऱ्यांना उपयुक्त ठरेल. अ‍ॅनिमेशन चित्रे कशाला म्हणतात, अन्नसाखळी कशाला म्हणतात, अभिसारी व अपसारी भिंग म्हणजे काय, अ‍ॅक्युपंक्चर म्हणजे काय, अग्निशामक उपकरणाचे कार्य कसे चालते याच बरोबरच अंगावर काटा येतो म्हणजे काय होते, अंधाऱ्या जागी पेटलेली उदबत्ती गोल गोल फिरविली असता लाल वर्तुळ काय दिसते, डायनोसॉरचे वजन किती होते, डॉल्फिन हा कशा प्रकारचा मासा आहे, तापविल्यावर दूध का उतू जाते, काही व्यक्ती डावखोऱ्या का असतात अश गंमतीशीर प्रश्नांची उकलही यात करण्यात आली आहे. बुद्धिमान मनुष्य शास्त्रज्ञ कसा होतो, याचे उत्तम गमक म्हणजे घटनांवर विचार करून, असे कां?, असे का? करता करता विश्लेषणाचा एक एक पैलू खोदून शेवटापर्यंत जाणे. म्हणजे एक नेत्रदिपक अंतिम सिद्धांत तयार होतो. तो सिद्धांत या भूतलावर नोबेल पारितोषिक मिळवून देतो. अशी या विज्ञानातील गंमत. कुतूहलातून निष्कर्षांपत पोहोचविणारी ही आगळी गंमत. लहान मुलांनीच नव्हे तर मोठ्यांची जिज्ञासा पूर्ण करणारे पुस्तक केवळ माहितीपूर्णच नव्हे तर वाचनीयही आहे. बाबू उडपी यांनी केलेले पुस्तकाचे मुखपृष्ठ पुस्तकाच्या संकल्पनेला साजेसे असेच आहे. ...Read more

  • Rating StarDAINK KESARI 02-03-2003

    जिज्ञासूंसाठी उपयुक्त... आपल्या रोजच्या जीवनात नि सभोवती अनेक घटना घडत असतात. ज्यामागे काही ना काही शास्त्रीय कार्यकारणभाव असतो. दूध ऊतू जाते, दुधापासून दही बनते अशा स्वयंपाकघरातील घानांपासून, सूर्यग्रहण, चंद्रग्रहणापर्यंतच्या घानांपर्यंत अनेकविध घाांचा यात अंतर्भाव असतो. गोष्ट रोजची झाली, की सरावाची नि सवयीची होते, हे खरे. पण म्हणून ती का घडते, याची माहिती मिळविण्याची वृत्ती जिज्ञासूंना स्वस्थ बसू देत नाही. अशा जिज्ञासूंसाठी डी. एस. इटोकर या राज्य पुरस्कारप्राप्त शिक्षकांनी ‘वाचनातून विज्ञान’ हे छोटेखानी पुस्तक लिहिले आहे. पुस्तकात एकूण चारशे तीस प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे आहेत. प्रश्न आहेत पाकशास्त्रापासून, वनस्पतिशास्त्रापर्यंत नि शेतीपासून अंतराळापर्यंतच्या क्षेत्रातील. अर्थातच सामान्यांना आणि सामान्यत: पडणारे हे प्रश्न. उदाहरणच द्यायचे तर डोळ्यांत अश्रू का येतात? (पृ. ३) किंवा ‘उपग्रह अवकाशात सोडताना उलटी गणना का करतात? (पृ. १४), घोडा उभ्यानेच का झोपतो? (पृ. ३८), दिव्याची ज्योत नेहमी वरच का जाते? (पृ. ६०), प्रकाशवर्ष कशाला म्हणता? (पृ. ७४), शाई भरण्याचा ड्रॉपर कोणत्या तत्त्वावर काम करतो? (पृ. १२९), आवाज घुमतो कसा? (पृ. १५१)... इत्यादी. प्रश्नांची उत्तरे, थोडक्यात आहेत. जिज्ञासूंची जिज्ञासा तात्पुरती शमविण्यापुरती ती पुरेशी आहेत. कदाचित ही माहिती वाचून अधिक माहिती मिळविण्याकडे वाचकाने वळावे, हाही हेतू असेल. विविध समर्पक चित्रांनी पुस्तकांची लज्जत वाढविली आहे. मात्र, पुस्तकात काही उणिवा भासल्या, त्यांचाही उल्लेख करावयास हवा. काही प्रश्नांची द्विरुस्ती झाली आहे. ती टाळावयास हवी होती. दुसरे म्हणजे प्रश्नांची सरमिसळ आहे. एखाद्या विशिष्ट विषयातील प्रश्नांचा गट तयार केला, तर वाचकाला आपल्याला भेडसावणाऱ्या नेमक्या प्रश्नाचे उत्तर त्वरित मिळू शकेल. असे विविध गट करणे नि त्यानुसार सूची करणे. याने पुस्तक जास्त सुटसुटीतही झाले असते. या उणिवा पुढील आवृत्तीत दूर केल्यास पुस्तकाची उपयुक्तता वाढेल. एरवी, इटोकर यांनी संकलित केलेली माहिती जिज्ञासूंच्या दृष्टीने स्वागतार्ह आहे, यात शंका नाही. भाषेत अनावश्यक क्लिष्टता नाही आणि शास्त्र विषयाचे अध्ययन न करणाऱ्यांनाही कळू शकेल, अशी सोपी भाषा आहे. -डॉ. राहूल गोखले ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

DEMOCRACYS XI
DEMOCRACYS XI by RAJDEEP SARDESAI Rating Star
नीतिन आरेकर

राजदीपजी, नमस्कार, मी प्राध्यापक नीतिन आरेकर. तुम्ही क्रिकेट खेळत होता तेव्हाही तुम्हाला पाहिलं होतं, अकाली क्रिकेट का सोडलंत तो प्रश्न मनात ठेवून मी तुमचे विविध शोज नेहमीच पाहात होतो. आज तुमचं डेमॉक्रसीज इलेव्हन हे पुस्तक वाचून पूर्ण केलं. हा कवळ क्रिकेटचाच नव्हे तर भारतीय लोकशाहीचा घेतलेला धांडोळा आहे. प्रत्येक खेळाडूला अभ्यासताना तुम्ही समकालीन सांस्कृतिक, राजकीय, सामाजिक घडामोडी यांचा अर्थ भारतीय मानसाशी लावण्याचा जो प्रयत्न केला आहे, तो खूप महत्त्वाचा आहे. संस्कृतीच्या विविध क्षेत्रांशी जवळीक असल्याने व स्वतः क्रीडापटू असल्याने तुम्हाला हे सर्व अतिशय चांगल्या रीतीने तपासता आलं. भारतात अशी पुस्तकं लिहिली जात नाहीत. तुम्ही ती उणीव भरून काढलीत, मनःपूर्वक अभिनंदन व धन्यवाद!! ...Read more

DAINIK SAKAL 26-01-2020

‘मालगुडी’च्या पुनर्भेटीचा प्रत्यय... काही वर्षांपूर्वी ‘दुरदर्शन’वर ‘मालगुडी डेज’ नावाची मालिका प्रसारित व्हायची. खासगी वाहिन्या, दैनंदिन मालिका नसलेल्या त्या काळात ही मालिका प्रचंड लोकप्रिय झाली होती. दक्षिण भारतातल्या मालगुडी या काल्पनिक; पण समृद् गावातल्या साध्याभोळ्या लोकांच्या दैनंदिन जीवनातल्या घटनांवरील कथांवर आधारित ही मालिका होती. प्रसिद्ध लेखक आर. के. नारायण यांनी सन १९३५ मध्ये लिहिलेल्या या कथा मानवी स्वभाव, भावभावनांचं दर्शन घडवणाऱ्या आणि वास्तववादी असल्यानं प्रेक्षकांना भावल्या होत्या. आर. के. नारायण यांच्याच लेखणीतून साकारलेला ‘वडाच्या झाडाखाली आणि इतर कथा’ हा कथासंग्रह वाचताना ‘मालगुडी डेज’ची आठवण नक्कीच होते. या पुस्तकातल्या कथांनाही मालगुडी गाव आणि परिसराची पार्श्वभूमी लाभलेली आहे. कथेतली पात्रं साधीभोळी, काहीशी चित्रविचित्र स्वभावाची; पण तरीही आपलीशी वाटणारी आहेत. जगण्याची लढाई लढत असताना सामोऱ्या जाव्या लागणाऱ्या वेगवेगळ्या घटनांवर आधारित या कथा आहेत. कथांचं मूळ हे वैयक्तिक अनुभव, निरीक्षण आणि ऐकलेलं एखादं संभाषण यात असल्याचं लेखकानं प्रस्तावनेत म्हटलं आहे. या कथांमध्ये कुठंही मोठं नाट्य नाही, की धक्कादायक शेवट नाही... पण तरीही लेखकाची भाषा, ओघवती शैली यामुळे त्या गुंतवून ठेवतात. कथेतल्या पात्राच्या सुखदु:खाशी नकळतपणे वाचकाला जोडून घेतात. पुस्तकात एकूण २८ कथा आहेत. कथेतली पात्रं ही छोटी मुलं, तरुण, ज्येष्ठ अशी विविध वयोगटांतली आहेत, त्याचबरोबर शेतकरी, मेंढपाळ, व्यापारी, शिक्षक, पहारेकरी, मजूर, भिकारी अशी वेगवेगळ्या सामाजिक स्तरांतली आहेत. एका कथेत तर कुत्रा हीच मुख्य व्यक्तिरेखा आहे. अंधश्रद्धेविरुद्ध बंड करणारा नित्या आहे, तसाच आत्महत्या करणाऱ्या मुलीला आपण त्यापासून परावृत्त करू शकलो, ही खंत बाळगणारा आणि अनेक वर्षांनंतर ती जिवंत असल्याचा साक्षात्कार झालेला पहारेकरी आहे. जातीय दंगलीत होरपळणारा मित्र आहे. शेखरला सत्य बोलण्याची किंमत चुकवावी लागते, तर अनावश्यक बोलणं टाळून शास्त्री वाईट ग्रहांवर विजय मिळवतो. पैशांच्या लालसेनं दुकानमालकाला फसवून देशोधडीला लावणाऱ्या रामूला त्याच्या कर्माची फळं भोगावी लागतात, तर मालकाप्रती कर्तव्यदक्ष राहूनही शंकर चोरीच्या आरोपानं होरपळतो. एकटा झोपायला घाबरणारा छोटा स्वामी आणि पैसे कमावण्यासाठी वेगवेगळे प्रयोग करणारा आठ वर्षांचा दोडू... या दोघांच्या कथांतून छोट्यांची मानसिकता दिसते. भाषेच्या गोंधळामुळे एका परदेशी व्यक्तीला गावातल्या घोड्याचा पुतळा विकणाऱ्या मुनीची कथा मजेशीर आहे. मुनी त्या व्यक्तीला दोन बकऱ्या विकत देतो, प्रत्यक्षात ती व्यक्ती घोड्याच्या पुतळ्याचा व्यवहार करून त्याला पैसे देते. बकऱ्या मुनीच्या मागं पुन्हा घरी येतात, तेव्हा त्याची पत्नी त्याच्यावर अविश्वास दाखवून चोरी केल्याचा संशय घेते. असाच संशय रंगाची पत्नीही घेते, जेव्हा तो एका श्रीमंत कुटुंबाला त्यांचा विहिरीत पडलेला मौल्यवान हंडा काढून देऊन पैसे मिळवतो. या दोन्ही कथांमध्ये नायक जास्त पैसे मिळवण्याचे स्वप्न पाहत असतो, त्याचवेळी त्यांच्या बायका मात्र अचानक धनप्राप्ती अशक्य आहे, असा वास्तववादी विचार करत असतात. मालगुडी शहराला ऐतिहासिक वारसा आहे, हे सिद्ध करण्याचा खटाटोप करणाऱ्या संशोधकाची कथाही मजेशीर आहे. चिप्पीची कथा प्राण्यांच्या भावभावनांचं दर्शन घडवते. मालकानं दुसरा छोटा कुत्रा आणला म्हणून चिडून हा चिप्पी घरातून निघून गेलेला असतो. मुका सामीच्या कथेतलं माकड त्याला अर्थार्जनासाठी मदत करत असतं. माकडाचे खेळ करून सामी पैसे मिळवतो; पण तेच माकड संधी मिळताच स्वत:ची सुटका करून घेऊन त्याला सोडून निघून जातं. डोळ्यांच्या ऑपरेशननंतर परिचारकाच्या मदतीनं परावलंबी जिणं लेखकाला जगावं लागतं. त्या दिवसांतले अनुभव लेखकानं ‘सैतानाचा श्वास’ कथेत लिहिले आहेत. बंगल्यावर अनेक वर्षं पहारेकरी, माळी म्हणून कामाला असलेल्या अण्णामलाईचं व्यक्तिचित्र त्यांनी रेखाटलं आहे. शेवटची कथा आहे वडाच्या झाडाखाली गोष्ट सांगणाऱ्या म्हाताऱ्याची... थांबावं कधी आणि कुठं हे सांगणारी... साऱ्या कथा साध्याच; पण माणसाच्या स्वभावाचे कंगोरे टिपणाऱ्या, भोवतालच्या परिस्थितीचं सूक्ष्म निरीक्षण करणाऱ्या, प्रसंगी उपरोधिक भाष्य करणाऱ्या... कथांचा काळ जुना आहे. तसे अनेक संदर्भ ओघानं येतात; पण तरीही ती कथा आजची, तितकीच ताजीतवानी वाटते. नंदिनी देशमुख यांनी अनुवाद करताना लेखकाची शब्दांची गुंफण आणि ओघवती शैली कायम ठेवल्यानं या कथा खिळवून ठेवतात. – नयना निर्गुण ...Read more