* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
MANDRA, THE SARASWATI SAMMAN WINNER FOR 2010, IS ONE OF THE MOST ACCLAIMED EPIC NOVELS OF BHYRAPPA. THOUGH IT TAKES ITS THEME FROM THE CLASSICAL QUESTION OF ART VERSUS MORALITY, MANY MORE SUBTLER AND COMPLEX ISSUES HAUNTING HUMAN LIFE ARE MARVELOUSLY INTERWOVEN. ROOTED DEEPLY IN THE HARSH REALITIES OF THE WORLD, THE GOVERNING THEME EVOLVES LIKE A BANYAN TREE IN ALL DIRECTIONS AND PICTURES MANY HOME-TRUTHS THAT ARE INSEPARABLE WITH ART, ARTIST, ART-TRADITION, ART-CRITICISM AND THE WORLD OF CONNOISSEURS.
किती तरी वेळानंतर भोसलेचा आवाज ऐकू आला, `कलेच्या क्षेत्रात यानं आपल्याला स्वर्ग भेटवला! पण कलाकाराच्या अंतरंगात डोकावलं तर तिथं वेगळंच असतं. का हा विरोधाभास?` ‘मलाही हाच प्रश्न अनेकदा छळत असतो!’ कुलकर्णी म्हणाले. कला आणि कलाकार यामधील अनाकलनीय नात्याचा परखड शोध... डॉ. एस्. एल्. भैरप्पा यांच्या प्रतिभासंपन्न नजरेतून!
के.के.बिर्ला फौंडेशन तर्फे २० व सरस्वती सन्मान २०१०
Video not available
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK TARUN BHARAT 01-07-2007

    मोहनलाल या असामान्य गायकाची संगीत या ललित कलाक्षेत्रात वावरणाऱ्या आणि संगीत या एकमेव जगात रममाण होणाऱ्या एका कलावंताची ही कहाणी आहे. गंगाकाठी आरत्या, पदे, अभंग आळवून स्वत:चा चरितार्थ चालवणारा दहा अकरा वर्षांचा मोहन त्याची आई धुणीभांडी करून जगणारी स्तरी. मोहनचा आवाज गोड. ऐकणाऱ्याचं मन भुलवणारा. मोहनचं चांगलं होतं. गंगामैय्याच्या कृपेने त्याला काही कमी नव्हतं. त्याचं आयुष्य याच मार्गाने सुखाने गेले असते. एक दिवस गुरूकुल आश्रम चालवणाऱ्या बाबा ओंकारबाबा उर्फ बाबाजीचं त्याच्याकडे लक्ष वेधलं गेलं. त्यांनी त्या मुलाला हाताशी धरायचं ठरवलं. त्याच्या आईच्या अनुज्ञेने बाबाजींनी या मुलाला आपल्याबरोबर नेलं. इथून त्यांची संगीत साधना सुरू झाली. हरिद्वारला मोहनलाल पाच वर्षे होतो. मात्र हे अध्यात्मसंगीत होते. एक दिवस बाबाजींकडे पंडित रामनारायण रोहिला हे गायक आले आणि मोहनलालला बाबाजी त्याला लौकिक संगीत म्हणत ते ऐकायला मिळाले. रामनारायणांचा गंडा बांधण्यासाठी मोहनलाल त्यांच्याकडे पळून जातो. पण रामनारायण त्याला अप्राप्य ठरतात. तो रोहिलांकडे जेमतेम दीड-दोन वर्षं असतो खरा. पण गुरूकडून त्याला फार काही मिळत नाही. मोहनलालचे संगीतविषयक जीवन हे कादंबरीचे एक सूत्र आहे. व्यक्ती म्हणून मोहनलाल हे दुसरे सूत्र मनोहारी ही नर्तिका मोहनलालच्या जीवनात येते हे तिसरे संगीताच्या जगातील काही मूलभूत प्रपन आणि चिंतन हे चौथे सूत्र. यांच्या गुंफणीतून आणि Criss-Cross Narration पद्धतीने त्याची झालेली चिरेबंद बांधणी ही आणखी वैशिष्ट्ये. मंद्र अनेक दृष्टिकोनातून वाचावी लागते. तिचं मूल्यमापन करावं लागतं. ती आनंद देते. वाचकाला बहुश्रुत करते आणि त्याची वाढही करते. अंतर्मुख बनवते. या उंचीच्या अशा खोलीच्या अशा वाङ्मयीन महत्तेच्या व महात्मतेच्या सखोल कादंबऱ्या फारशा आढळत नाहीत. सौ. उमा कुलकर्णी यांनी ‘मंद्र’ची अनुवादासाठी निवड करणं हा वाचकांना खरोखर भाग्योदय आहे. -प्रा. अनंत मनोहर ...Read more

  • Rating StarDaily Sakal 2009

    डॉ. भैरप्पा यांची ‘मंद्र’ ही कादंबरी कलावंत आणि त्याची नैतिकता या विषयावरचे मंथन वाचकांसमोर आणते. प्रत्येक रसिकाच्या मनातल्या प्रश्नांचाच वेध घेते. – डॉ. अंजली जोशी डॉ. भैरप्पा हे नाव आता मराठी वाचकांना नवीन राहिलेले नाही. तत्त्वज्ञानासारख्या गंभीर गूढ विषयाचे अभ्यासक असलेले भैरप्पा आपल्या प्रत्येक कादंबरीतून मात्र प्रत्यक्ष नवीन अनुभव देण्याचा प्रयत्न करताना दिसतात. ‘वंशवृक्ष’पासून आताच्या ‘मंद्र’पर्यंत त्यांनी वेगवेगळे विषय मांडलेले आहेत. ‘धर्मश्री’ जरी त्यांची पहिली कादंबरी असली, तरी वाचकांना ‘वंशवृक्ष’ हीच कादंबरी अधिक जवळची आहे. याच कादंबरीपासून त्यांच्या कादंबरीलेखनाचा एक चढता आलेख वाचकमनात तयार झालेला आहे. फेब्रुवारी २००७ मध्ये आलेली भैरप्पांची ‘मंद्र’ ही कादंबरीदेखील त्यांच्या या आलेखातील एक उच्च बिंदूच आहे, असे म्हणायला हरकत नाही. मराठी वाचकांसाठी हे दालन खुले करून दिल्याबद्दल डॉ. उमा कुलकर्णी या धन्यवादास पात्र ठरतात, हे आरंभीच नमूद करावेसे वाटते. कुठल्याही विषयाचे तत्त्वज्ञानाच्या अंगाने मूलभूत चिंतन-मनन करणे हे भैरप्पांचे खास वैशिष्ट्य आहे. त्यांच्या जवळजवळ प्रत्येक कादंबरीतून हे त्यांचे वैशिष्ट्य दिसून येते. ‘मंद्र’मधूनही भैरप्पांमधील तत्त्वज्ञ स्पष्टपणे दृष्टीस पडतो. या कादंबरीलेखनात ते स्वत:देखील तावूनसुलाखून निघालेले दिसतात. आतापर्यंत डॉ. भैरप्पा यांनी आपल्या कादंबऱ्यांमध्ये एका चांगल्या रितीने विचारप्रवणता आणलेली आहे. ‘मंद्र’मध्ये केवळ विचारप्रवणता नाही. ही कादंबरी केवळ सांगितिक नाही. केवळ मानवी भावभावना व्यक्त करणारी नाही किंवा केवळ जाणीवनेणिवेच्या पातळीवरचे व्यक्तींचे मानसविश्लेषण करणारीही नाही. ‘मंद्र’मध्ये या सर्वच गोष्टींचे एक सुरेख रसायन सिद्ध झालेले आहे. म्हणून प्रत्येक रसिकावाचकाला या कादंबरीतून नवा अनुभव येतो. त्यामुळे तो स्वत:ही समृद्ध होत जातो. ही कादंबरी वाचकाला कमालीची अंतर्मुख करते. संगीताच्या माध्यमातून अखिल विश्वाचे चिंतन करणारी ही कादंबरी रसिकवाचकाला एक वेगळ्याच अनुभवक्षेत्रात घेऊन जाते. हेच या कादंबरीचे श्रेष्ठत्व आहे. पाचशे बहात्तर पृष्ठांची ही कादंबरी घटनासंवेदनाचा एक विस्तीर्ण पट वाचकांसमोर उभा करते. मोहनलाल नावाचा जागतिक कीर्तीचा गायक हे या कादंबरीचे क्षेत्रफळ म्हणता येईल. या एका व्यक्तींभोवतीने सारी कादंबरी गुंफलेली आहे. त्याच्या आयुष्यात घडलेल्या घटना, त्याच्या जीवनात आलेल्या व्यक्ती, त्याचा कालखंड, त्या कालखंडामध्ये असणारी समाजस्थिती याचे चित्रण ‘मंद्र’मधे केलेले आहे. कला, कलाकार, मानवी जीवन या सगळ्यांचे एकमेंकाशी असणारे अतूट असे बंध निर्माण होत असतात. ते बंध काही वेळेला जाचक होतात, तरीही ते तोडता येत नाहीत. ह्यांचे अतिशय हृद्य व परिणामकारक चित्र भैरप्पांनी मोहनलालच्या व्यक्तिरेखेद्वारे केलेले आहे. ‘मंद्र’साठी भैरप्पांनी ललित कलेतील सर्वश्रेष्ठ अशी संगीतकलेची पार्श्वभूमी हेतुत: योजलेली आहे, असे वाटते. म्हणूनच कादंबरी वाचताना कादंबरीचा नायक मोहनलाल चित्रकार, नृत्यकार, शिल्पकार असता तर कादंबरीच्या आस्वादामध्ये, अनुभवामध्ये काही फरक पडला असता का? असा एक विचार मनात येतो. या संदर्भात एक गोष्ट अशी जाणवते, की डॉ. भैरप्पांनी स्वत: संगीताचे शिक्षण घेतलेले आहे. संगीताचे शास्त्र, कला या दोन्हींची त्यांना उत्तम जाण आहे. त्यांच्या आधीच्या एका कादंबरीत यमन रागासंबंधीचे त्यांनी केलेले विवेचन पाहता आपल्या असे लक्षात येते की, ते स्वत: एक उत्तम संगीतसमीक्षकही आहेत. परंतु, कलाकृतींच्या दृष्टीने विचार केला तरीही ह्या कादंबरीसाठी संगीतकलेचे प्रयोजन यथार्थ होते, असेच म्हणावे लागते. या संदर्भात असे सांगता येईल, की संगीत ही कला निसर्गनिर्मित कला आहे. संगीतकलेतील रागरचना पाहताना याचा आपल्याला प्रत्यय येतो. अर्थात निसर्ग म्हणजेच निर्गुण निराकार ईश्वर. त्याच्या प्रेरणेने जन्मलेले हे संगीत त्यालाच समर्पित करणे, असा उदात्त हेतू संगीतसाधनेमागे असतो. एक विशुद्ध कला म्हणून संगीतकला ही स्वत:च इतकी श्रेष्ठ कला आहे, की तिचा साधासुधा आविष्कारही खोलवर परिणाम करतो. मग एखादा श्रेष्ठ कलाकार जेव्हा ही कला सादर करतो, तेव्हा रसिकांना उच्चप्रतीचाच अनुभव येणारच. संगीताच्या या प्रभावाने स्वत: कलाकार तर घडत जातोच, शिवाय रसिकांनाही तो अभिरूचिसंपन्न करतो. ‘मंद्र’ कादंबरी वाचताना ह्याची आपल्याला प्रचिती येते. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

DEMOCRACYS XI
DEMOCRACYS XI by RAJDEEP SARDESAI Rating Star
नीतिन आरेकर

राजदीपजी, नमस्कार, मी प्राध्यापक नीतिन आरेकर. तुम्ही क्रिकेट खेळत होता तेव्हाही तुम्हाला पाहिलं होतं, अकाली क्रिकेट का सोडलंत तो प्रश्न मनात ठेवून मी तुमचे विविध शोज नेहमीच पाहात होतो. आज तुमचं डेमॉक्रसीज इलेव्हन हे पुस्तक वाचून पूर्ण केलं. हा कवळ क्रिकेटचाच नव्हे तर भारतीय लोकशाहीचा घेतलेला धांडोळा आहे. प्रत्येक खेळाडूला अभ्यासताना तुम्ही समकालीन सांस्कृतिक, राजकीय, सामाजिक घडामोडी यांचा अर्थ भारतीय मानसाशी लावण्याचा जो प्रयत्न केला आहे, तो खूप महत्त्वाचा आहे. संस्कृतीच्या विविध क्षेत्रांशी जवळीक असल्याने व स्वतः क्रीडापटू असल्याने तुम्हाला हे सर्व अतिशय चांगल्या रीतीने तपासता आलं. भारतात अशी पुस्तकं लिहिली जात नाहीत. तुम्ही ती उणीव भरून काढलीत, मनःपूर्वक अभिनंदन व धन्यवाद!! ...Read more

DAINIK SAKAL 26-01-2020

‘मालगुडी’च्या पुनर्भेटीचा प्रत्यय... काही वर्षांपूर्वी ‘दुरदर्शन’वर ‘मालगुडी डेज’ नावाची मालिका प्रसारित व्हायची. खासगी वाहिन्या, दैनंदिन मालिका नसलेल्या त्या काळात ही मालिका प्रचंड लोकप्रिय झाली होती. दक्षिण भारतातल्या मालगुडी या काल्पनिक; पण समृद् गावातल्या साध्याभोळ्या लोकांच्या दैनंदिन जीवनातल्या घटनांवरील कथांवर आधारित ही मालिका होती. प्रसिद्ध लेखक आर. के. नारायण यांनी सन १९३५ मध्ये लिहिलेल्या या कथा मानवी स्वभाव, भावभावनांचं दर्शन घडवणाऱ्या आणि वास्तववादी असल्यानं प्रेक्षकांना भावल्या होत्या. आर. के. नारायण यांच्याच लेखणीतून साकारलेला ‘वडाच्या झाडाखाली आणि इतर कथा’ हा कथासंग्रह वाचताना ‘मालगुडी डेज’ची आठवण नक्कीच होते. या पुस्तकातल्या कथांनाही मालगुडी गाव आणि परिसराची पार्श्वभूमी लाभलेली आहे. कथेतली पात्रं साधीभोळी, काहीशी चित्रविचित्र स्वभावाची; पण तरीही आपलीशी वाटणारी आहेत. जगण्याची लढाई लढत असताना सामोऱ्या जाव्या लागणाऱ्या वेगवेगळ्या घटनांवर आधारित या कथा आहेत. कथांचं मूळ हे वैयक्तिक अनुभव, निरीक्षण आणि ऐकलेलं एखादं संभाषण यात असल्याचं लेखकानं प्रस्तावनेत म्हटलं आहे. या कथांमध्ये कुठंही मोठं नाट्य नाही, की धक्कादायक शेवट नाही... पण तरीही लेखकाची भाषा, ओघवती शैली यामुळे त्या गुंतवून ठेवतात. कथेतल्या पात्राच्या सुखदु:खाशी नकळतपणे वाचकाला जोडून घेतात. पुस्तकात एकूण २८ कथा आहेत. कथेतली पात्रं ही छोटी मुलं, तरुण, ज्येष्ठ अशी विविध वयोगटांतली आहेत, त्याचबरोबर शेतकरी, मेंढपाळ, व्यापारी, शिक्षक, पहारेकरी, मजूर, भिकारी अशी वेगवेगळ्या सामाजिक स्तरांतली आहेत. एका कथेत तर कुत्रा हीच मुख्य व्यक्तिरेखा आहे. अंधश्रद्धेविरुद्ध बंड करणारा नित्या आहे, तसाच आत्महत्या करणाऱ्या मुलीला आपण त्यापासून परावृत्त करू शकलो, ही खंत बाळगणारा आणि अनेक वर्षांनंतर ती जिवंत असल्याचा साक्षात्कार झालेला पहारेकरी आहे. जातीय दंगलीत होरपळणारा मित्र आहे. शेखरला सत्य बोलण्याची किंमत चुकवावी लागते, तर अनावश्यक बोलणं टाळून शास्त्री वाईट ग्रहांवर विजय मिळवतो. पैशांच्या लालसेनं दुकानमालकाला फसवून देशोधडीला लावणाऱ्या रामूला त्याच्या कर्माची फळं भोगावी लागतात, तर मालकाप्रती कर्तव्यदक्ष राहूनही शंकर चोरीच्या आरोपानं होरपळतो. एकटा झोपायला घाबरणारा छोटा स्वामी आणि पैसे कमावण्यासाठी वेगवेगळे प्रयोग करणारा आठ वर्षांचा दोडू... या दोघांच्या कथांतून छोट्यांची मानसिकता दिसते. भाषेच्या गोंधळामुळे एका परदेशी व्यक्तीला गावातल्या घोड्याचा पुतळा विकणाऱ्या मुनीची कथा मजेशीर आहे. मुनी त्या व्यक्तीला दोन बकऱ्या विकत देतो, प्रत्यक्षात ती व्यक्ती घोड्याच्या पुतळ्याचा व्यवहार करून त्याला पैसे देते. बकऱ्या मुनीच्या मागं पुन्हा घरी येतात, तेव्हा त्याची पत्नी त्याच्यावर अविश्वास दाखवून चोरी केल्याचा संशय घेते. असाच संशय रंगाची पत्नीही घेते, जेव्हा तो एका श्रीमंत कुटुंबाला त्यांचा विहिरीत पडलेला मौल्यवान हंडा काढून देऊन पैसे मिळवतो. या दोन्ही कथांमध्ये नायक जास्त पैसे मिळवण्याचे स्वप्न पाहत असतो, त्याचवेळी त्यांच्या बायका मात्र अचानक धनप्राप्ती अशक्य आहे, असा वास्तववादी विचार करत असतात. मालगुडी शहराला ऐतिहासिक वारसा आहे, हे सिद्ध करण्याचा खटाटोप करणाऱ्या संशोधकाची कथाही मजेशीर आहे. चिप्पीची कथा प्राण्यांच्या भावभावनांचं दर्शन घडवते. मालकानं दुसरा छोटा कुत्रा आणला म्हणून चिडून हा चिप्पी घरातून निघून गेलेला असतो. मुका सामीच्या कथेतलं माकड त्याला अर्थार्जनासाठी मदत करत असतं. माकडाचे खेळ करून सामी पैसे मिळवतो; पण तेच माकड संधी मिळताच स्वत:ची सुटका करून घेऊन त्याला सोडून निघून जातं. डोळ्यांच्या ऑपरेशननंतर परिचारकाच्या मदतीनं परावलंबी जिणं लेखकाला जगावं लागतं. त्या दिवसांतले अनुभव लेखकानं ‘सैतानाचा श्वास’ कथेत लिहिले आहेत. बंगल्यावर अनेक वर्षं पहारेकरी, माळी म्हणून कामाला असलेल्या अण्णामलाईचं व्यक्तिचित्र त्यांनी रेखाटलं आहे. शेवटची कथा आहे वडाच्या झाडाखाली गोष्ट सांगणाऱ्या म्हाताऱ्याची... थांबावं कधी आणि कुठं हे सांगणारी... साऱ्या कथा साध्याच; पण माणसाच्या स्वभावाचे कंगोरे टिपणाऱ्या, भोवतालच्या परिस्थितीचं सूक्ष्म निरीक्षण करणाऱ्या, प्रसंगी उपरोधिक भाष्य करणाऱ्या... कथांचा काळ जुना आहे. तसे अनेक संदर्भ ओघानं येतात; पण तरीही ती कथा आजची, तितकीच ताजीतवानी वाटते. नंदिनी देशमुख यांनी अनुवाद करताना लेखकाची शब्दांची गुंफण आणि ओघवती शैली कायम ठेवल्यानं या कथा खिळवून ठेवतात. – नयना निर्गुण ...Read more