* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: CALLISTO
  • Availability : Available
  • Translators : BERNARD & MICHAEL GRZIMEK
  • ISBN : 9789386175489
  • Edition : 1
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 364
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : FICTION
Quantity
Odell Deefus may be a little dumb, but when he discovers a freshly dug grave at the back of Dean Lowry`s house, he understands that it`s intended for him. When he finds an old lady`s corpse in the freezer, he knows that she has been murdered. And when the bomb in his car explodes, levelling every building in the vicinity, and Odell must suddenly hide the body of a terrorist, even he recognises that things are getting seriously weird. This blackly funny novel of our times follows what happens when Odell Deefus takes one wrong turn on the journey of his life and crashes into a world of oddballs, misfits, drug-dealers, religious fanatics and crooked cops, hypocrisy, torture and bloody murder. In "Callisto", Odell Deefus discovers a vast web of corruption and deceit leading to the dark heart of America.
अमेरिकेतील ‘कॅलिस्टो’च्या पाश्र्वभूमीवर ही कथा घडते. योडर योमिंग या ठिकाणी राहणाNया ओडेल डीफस या २२ वर्षीय मुलाभोवती ही कथा फिरते. आकर्षक व्यक्तिमत्त्व असणारा ओडेल हा विचारांनी मात्र बालिश आहे. त्यामुळे बघताक्षणी त्याच्याकडे आकर्षित होणाऱ्या मुली त्याच्या मंद स्वभावामुळे लगेचच दूरही जातात. बालकथांमध्ये रमणारा हा ओडेल आयुष्यात घडणाNया घटनांचा संबंध सतत कार्टून्स आणि बालकथांमधील पात्रांशी जोडताना दिसतो. स्वतःला तो खूपच ‘हुशार’ समजतो. परंतु जगाच्या दृष्टीने तो ‘मंद’ असतो. बारावी नापास ओडेल एका वाण्याच्या दुकानात कमी मजुरीवर खूप जोखमीचे काम करत असताना नियमित पगार व चांगल्या करिअरच्या आमिषाने लष्करात भरती होण्याचे ठरवतो. यासाठी तो ‘कॅलिस्टो’कडे जायला निघतो. लष्करात नावनोंदणी करायला जात असतानाच ‘कॅलिस्टो’च्या जवळच त्याची खटारा गाडी बंद पडते. मदत मिळवण्यासाठी तो एका एकांड्या वाटणाऱ्या घरात प्रवेश करतो. तेथे त्याची भेट ‘डीन लोरी’ या माणसाशी होते आणि तिथूनच त्याच्या आयुष्यात गूढ आणि विचित्र घटनांची मालिकाच सुरू होते. कथेच्या अनुषंगाने पुढे लोरेन, वेब, ब्री मावशी, कोल, चेड अशी पात्रे येतात. ओडेलच्या अपरिपक्व स्वभावामुळे आणि एका गैरसमजातून नकळतपणे त्याच्या हातून डीनचा खून होतो. त्यातूनच पुढे ड्रग्ज रॅकेट, दहशतवाद यांच्याशी त्याचा संबंध जोडला जातो. स्थानिक पोलीस, एफबीआय, होमलँड सिक्युरिटी हात धुवून त्याच्या मागे लागतात. दारूचे व्यसन आणि स्त्री-आकर्षण त्याला अधिकच संकटात ढकलतात. डीनचे गायब झालेले प्रेत, पोलिसांना तो दहशतवादी असल्याचा वाटणारा संशय त्याला हवाई बेटांवरील एका जेलमध्ये नेऊन टाकण्यास पुरेसे असतात. ओडेल तुरुंगातून सुटण्यात यशस्वी होईल का?
Video not available
Keywords
Callisto, Torsten Krol, Ujjwala Gokhale, Suspense story
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK SAMANA 08-07-2018

    खिळवून ठेवणारं रहस्य... ‘कॅलिस्टो’ ही अमेरिकेतील एका निर्जन प्रदेशाच्या पार्श्वभूमीवरील अनुवादित मराठी कादंबरी. विलक्षण रहस्यमय आणि तितकीच रंजक. एकामागोमाग एक अनपेक्षित घटना कशा घडत जातात आणि त्यातून ओडेल डीफस या तेवीस वर्षांच्या निग्रोसारख्या दिसणा्या देखण्या, उंच, धिप्पाड आणि बेरोजगार असलेल्या अमेरिकन तरुणाचं आयुष्य वाऱ्याच्या वेगाप्रमाणे कसं भरकटत जातं याची ही विलक्षण गुंतागुंतीची उत्कंठामय कथा... प्रसिद्ध पाश्चात्त्य कादंबरीकार टोस्र्टन क्रोल यांनी लिहिलेल्या या जाडजूड कादंबरीचा मराठी अनुवाद उज्ज्वला गोखले यांनी अतिशय साध्या, सोप्या आणि सुबोध मराठी भाषेत केला आहे की, आपण परकीय कादंबरीचा अनुवाद वाचत आहोत असं वाचकांना वाटणारही नाही. यातील नायक ओडेल डीफस आत्मनिवेदनातून ‘फ्लॅशबॅक’ पद्धतीने आपली कहाणी सलग सांगतो. मुळात तो राकट असला तरी अतिशय संवेदनशील आहे. जीवनाकडे पाहण्याची त्याची दृष्टी विनोदी, खेळकर आणि बिनधास्त आहे. तो फारसा शिकलेला नाही. अमेरिकन सैन्यात भरती होऊन इराकशी चाललेल्या युद्धात दहशतवादी कट्टरपंथी मुस्लिमांचा बदला घ्यावा या भावनेने तो पछाडलेला असला, तरी आपल्या नोकरीचा प्रश्न सुटेल हा त्यामागचा खरा हेतू असतो. तो लष्करी भरतीसाठी कॅलिस्टो येथे जायला निघतो. त्या प्रवासात त्याची खटारा मोटार वाटेत बंद पडल्यावर तो त्या निर्जन परिसरातील एका जुनाट घरात पाणी प्यायला जातो. त्यानंतर त्याच्या जीवनात जे चक्रीवादळ घोंघावत येतं त्याची ही अतर्क्य कोटीतील कथा. एकामागून एक संकटं त्याच्यावर कोसळत जातात आणि त्यांना तोंड देताना त्याची उडणारी त्रेधातिरपीट आणि भंबेरी त्याच्यापुढे आणखी नवनवीन संकटं उभी करते. ओडेल डीफस हा तरुण आणि तिथे त्याच्या जीवनात येणाऱ्या गूढ व्यक्ती यांच्या पाठशिवणीचा हा खेळ त्याला यातनाचक्रात गुरफटवून टाकतो. त्या गुंतागुंतीची ही कहाणी ब्लॅक कॉमेडीसारखी. पण अतिशय उत्कंठावर्धक आणि ओघवती. ही ओडेल डीफसच्या जीवनात घडणारी कथा असली तरी, ती अमेरिकन प्रशासकीय यंत्रणांच्या काळ्या बाजूवर नकळत प्रकाश टाकते. इथे एक स्त्री पोलीस आणि तिचे सहकारी ड्रग्जचा धंदा करतात. तुरुंगातील कैद्यांना ड्रग्ज पुरवतात. निरागस ओडेल डीफस केवळ एका चुकीच्या वळणामुळे ठरवलेली वाट चुकतो आणि विक्षिप्त, तऱ्हेवाईक इसम ड्रग्ज विकणारे अट्टल बदमाश, कट्टर धर्मपंधीय आणि कुटील पोलीस यांच्या ढोंगी, अत्याचारी, खुनी विश्वात कसा फसत जातो याची ही कहाणी अमेरिकेच्या काळ्या विश्वाची सफर घडवून आणते. नीतिनियम बासनात गुंडाळून ठेवलेल्या चित्रविचित्र स्वभावांचं विदारक दर्शन इथे घडतं. त्या घरातील इस्लामी दहशतवादाकडे झुकलेला तरुण डीन लोरी, त्याची पोलीस असलेली बहीण लोरेन, खून करून फ्रीझरमध्ये लपवलेली ब्री मावशी, खिश्चन धर्मगुरू प्रीचर बॉब या आणि इतरांच्या व्यक्तिरेखा लेखकाने ठसठशीत रेखाटल्या आहेत. घराच्या मागील अंगणात खणलेल्या माणूस पुरता येईल एवढ्या खोल खड्ड्याचं रहस्य प्रत्येक वेळी चक्रावून टाकतं. हा खड्डाही या कथानकातील जणू एक मुख्य पात्र ठरतो. ओडेल डीफसचा मुस्लीम दहशतवादी समजून अमेरिकन सैनिकांनी केलेला अमानुष छळ हा या कादंबरीतील बीभत्स रसाचा भयानक आविष्कार आहे. एका विशाल पटावर घडणाऱ्या मानवी कौर्याचं, फसवणुकीचं, विनोदाची झाक असलेल्या संवेदनशीलतेचं आणि रहस्यमय गुंत्याचं दर्शन कादंबरीत घडतं. ओडेल डीफस या तरुणाच्या सहनशक्तीची परिसीमा पाहण्यासाठी तरी ही रहस्यमय कादंबरी वाचायला हवी. शेवट सुखान्त असला, तरी त्या सुखाला बोचणारे काटे अस्वस्थ करणारे आहेत. अस्सल कलाकृतीचं हे यश म्हणावं लागेल. -श्रीकांत आंब्रे ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL (SAPTRANG) 20-08-2017

    वेगवेगळ्या घटनांची धक्कादायक गुंफण असणारी ही रहस्यमय कादंबरी. अमेरिकेतला ओडेल डीफस हा तरुण जीवनात एक चुकीचं वळण घेतो आणि विक्षिप्त व्यक्ती, अमली पदार्थांचा व्यवसाय करणारे गुन्हेगार, कट्टरपंथी, कुटील पोलीस यांच्या काळ्या विश्वात तो रुतत जातो. यातून का घडत जातं ते रंजक पद्धतीनं टोर्स्टन कोल यांनी मांडलं आहे. उज्ज्वला गोखले यांनी मराठी अनुवाद केला आहे. ...Read more

  • Rating StarSMITA PATWARDHAN, SANGLI

    निष्पाप माणसाला कायद्याच्या अज्ञानामुळे, राजकारण बळीचा बकरा बनवते याचे चित्रण या रहस्यप्रधान कादंबरीत केलेले आहे. ओडेल डिफस हा गौरवर्णीय, साधारण बुद्धीचा, पापभीरु तरुण या कादंबरीचा नायक आहे. त्याची आई जिवंत नाही आणि बाप त्याचा तिरस्कार करतो. अशा अशात कौटुंबिक पार्श्वभूमीत ओडेल आपले १२वी पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण करु शकत नाही. त्यामुळे त्याला चांगली नोकरी मिळत नाही. हमाली कामे करुन त्याला पोट भरायची वेळ येते. अमेरिकेने इराकवर दुसर्‍यांदा हल्ला केला तो या कादंबरीचा काळ आहे. तरुणांनी मोठ्या संख्येने सैन्यात भरती व्हावे म्हणून त्यांनी १२वी पास केली आहे की नाही तेही तपासणे थांबवले गेले होते. शिवाय त्यांना बोनसचे प्रलोभन दाखवले जात होते. एकदा सैन्यात नोकरी मिळाली की पुढे आपल्याला चांगली नोकरी मिळेल या आशेवर ओडेल सैन्यात जाण्याचा निर्णय घेतो. त्याला समजते की ‘कॅलिस्टो’ या ठिकाणी सैन्य भरती होते आहे. त्यामुळे तो त्याची जुनाट कार घेऊन कॅलिस्टोसाठी प्रवासाला निघतो. वाटेत एके ठिकाणी त्याची कार बंद पडते. त्या ठिकाणी एक जुनाट घर दिसते. तेथे डिन नावाचा तरुण रहात असतो. त्याला मुस्लिम धर्माचे आकर्षण असते. ओडेल कार बंद पडल्याने डिनच्या संपर्कात येतो. डीन देखील अशांत कौटुंबिक पार्श्वभूमी लाभलेला तरुण आहे. त्याचा स्वभाव विक्षिप्त आहे. ओडेलच्या हातून, निव्वळ गैरसमजामुळे आणि स्वसंरक्षणाच्या नैसर्गिक ऊर्मीमुळे डिनचा खून होतो. पण भयचकित झालेला ओडेल तो खून लपवण्याच्या प्रयत्नात राहतो आणि दुर्दैवाच्या फेर्‍यात फसत जातो. अमेरिकन समाजाचे लक्ष इराकमधील युद्धाकडे लागलेले असते. चेट या अत्यंत ‘धार्मिक’ माणसाला त्याच्या सोयीचा माणूस, सेनेटर केचम हा राष्ट्राध्यक्ष व्हावा असे वाटत असते. केचम वारंवार दहशतवादाबद्दल बोलत असतो. केचम निवडून यायचा असेल तर लोकांचे लक्ष इराक युद्धावरुन दहशतवादी हल्ल्याकडे वेधले पाहिजे असे चेटला वाटते. त्यासाठी तो ओडेलचा वापर करतो. ओडेलच्या ट्रकमधे स्फोट होतो, ज्याबद्दल ओडेल जबाबदार नसतो. पण त्याला दहशतवादी ठरवले जाते. शिवाय, त्याला दहशतवाद्यांचा अड्डा माहित असला पाहिजे हे गृहित धरुन त्याला छळ छावणीत भरपूर छळले जाते. नंतर अनपेक्षित रितीने त्याची सुटका होते. पण त्याच्यावर कोणीतरी लक्ष ठेऊन आहे हे त्याला जाणवत असते. या कादंबरीत अंमली द्रव्याची तस्करी, तुरुंगातील कैद्यांपर्यंत ही अमली द्रव्ये पुरवणारे भ्रष्ट पोलिस अधिकारी, त्यांच्यातील राजकारण आणि शेवटी सगळ्यांनी मिळून ओडेलचा केलेला बळीचा बकरा हे सर्व आले आहे. कादंबरीचा मध्यापर्यंतचा भाग वाचला तर ही विनोदी कादंबरी आहे का असा भास होतो. पण मध्यानंतर कादंबरी एकदम गंभीर वळण घेते. अनुवादिका उज्वला गोखलेंनी मराठी ग्राम्य शब्द अगदी चपखल बसवले आहेत. अनुवाद छान झाला आहे. मेहता प्रकाशनाने, रहस्यमय पण वाचनीय कादंबरी दिलेली आहे. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

MAYADA - IRAQCHI KANYA
MAYADA - IRAQCHI KANYA by Jean Sasson Rating Star
Zee Marathi Disha 20-26April

1991 सालच्या आखाती युद्धानंतर इराक अती क्षुब्ध झाला. हे युद्ध त्यांच्याच अध्यक्षानं, सद्दाम हुसेननं, ओढवून घेतलेली बंधंन जनतेविषयी वाटणार्या कुतुहलातून इंग्रजी लेखिका जीन सॅसन यांनी इराकला भेट दिली. बगदादमध्ये पोहोचल्यावर माहितीखात्याच्या कचेरीत जाऊनतिनं दुभाष्याचं काम करणारी स्त्री हवी आहे, असं सांगितलं. परंतु या कामासाठी फक्त पुरुषच नेमावेत हा सरकारी नियम होता. तरीही लेखिकेच्या हट्टामुळे अखेर जीन सॅसन आणि मयादाची भेट झाली. ती लेखिकेची दुभाषी, वाटाड्या झाल्यानं तिच्या मदतीनं इराकदर्शन झालं मयादा-अल-अस्करी ही एक खानदानी, सुन्नी पंथीय, उच्चस्तरीय घराण्यातली उत्तम इंग्रजी बोलणारी स्त्री. मयादाचं घराण हे तिथलं एक प्रसिद्ध राजकीय घराणं. इराकमध्येच ती लहानाच मोठी झाली. काही दिवस तिनं वृत्तपत्राच्या वार्ताहराचं कामही केलं. सद्दाम हुसेनचा तिला संताप येत असे, कारण तिच्या मते त्यानं इराकला एक मोठा तुरुंग बनवून टाकलं. त्यामुळे त्यादी कारकीर्द संपलेली पाहणं हे तिच्या आयुष्यातील एकमेव स्वप्न होतं. 2003 च्या सुमारास अमेरिकेनं इराकी लोकांच्या मुक्तीसाठी सैन्य पाठवलं आणि सद्दामला सत्तेवरून दूर केलं. त्या वर्षीच मयादानं ठरवलं की इराकमध्ये जे काही पाहिलं, भोगलं ते सार्या जगासमोर आणण्याचं ठरवलं. बराच काळ चर्चा केल्यानंतर तिनं इग्रंजी लेखिका जीन सॅसनला हे पुस्तक लिहायला सांगितलं. आधुनिक इराकचं सत्य जगासमोर आणणारं जीन सॅसनचं पुस्तक आहे -‘मयादा-इराकची कन्या’ देश प्राचीन असला तरी त्यातल्या घटना नजीकच्या आहेत.... आपल्याला अंतर्मुख करायला लावणार्या आहेत. मयादाची, इराकी जनतेची ही कथा भारतीयांना अविश्वसनीय वाटेल, परंतु ती सत्य आहे. हादरवून टाकणारी असली तरी लोकशाहीचं, स्वातंत्र्याचं महत्त्व अधोरेखित करणारी आहे, हे निश्चित. ‘मयादा’ वाचून झाल्यावर मनात येतं - आम्ही भारतीय नागरिक लोकशाहीप्रणालीत मुक्तपणे वावरतो. एवढं असूनही देशाविषयीची बांधिलकी, लोकशाहीचं मूल्य, महत्त्व समजून घेण्यात आम्ही कमी पडतो का, असं या निमित्तानं तपासून बघावंसं वाटलं तरी खूप झालं! ...Read more

THE FACEBOOK EFFECT
THE FACEBOOK EFFECT by David Kirkpatrick Rating Star
LOKPRABHA 26-04-2019

फेसबुकची सोशल कथा... आजपासून दहाएक वर्षांपूर्वी ‘तुम्ही कुठे भेटून गप्पा मारायचात’ असा प्रश्न एखाद्या तिशी-पस्तीशीतील मंडळींना विचारला तर कदाचित त्यांना ते ठिकाण पटकन आठवणारही नाही किंवा पंधरा वर्षांपूर्वी टाइमपास कसा करायचात, हा प्रश्न त्यांना बुचक्यात पाडेल. स्मार्टफोन आणि इंटरनेट या दोन साधनांनी समृद्ध असलेल्या आपल्या समाजावर फेसबुकने पाडलेला प्रभाव किती, याचं मोजमाप वरील दोन प्रश्नांतून करता येईल. जगभरात २.३ अब्ज इतके मासिक वापरकर्ते असलेल्या फेसबुकने साऱ्यांनाच भारून टाकलं आहे. सोशल नेटवर्किंगचं अफाट जाळं विणणाऱ्या फेसबुकने केवळ संवादाचं नवीन माध्यमच उभं केलं नाही तर, माणसांना एकमेकांना जोडण्याचंही काम केलं. जगाच्या कोणत्याही भागात घडणाऱ्या एखाद्या घटेचा व्हिडिओ पोहोचवण्यापुरतंच ते मर्यादित राहिलेलं नाही तर, अनेक देशांच्या सत्तासंघर्षात त्यानं महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. असं असलं तरी, आपल्या अवतीभवती फेसबुकबद्दल तक्रारी करणारेही अनेकजण सापडतील. फेसबुकच्या माध्यमातून लोकांच्या खासगीपणावर होत असलेलं अतिक्रमण, त्याला आलेलं बाजारीकरणाचं स्वरूप, वापरकर्त्यांच्या माहितीची विक्री आणि तरुण पिढीत वाढत असलेलं फेसबुकचं व्यसन अशा अनेक रास्त तक्रारी या माध्यमाची काळी बाजू उघड करतात. फेसबुकच्या पंधरा वर्षांच्या कारकीर्दीतल्या या स्थित्यंतराचा मागोवा घ्यायचा असेल तर, ‘फेसबुक इफेक्ट’ हे डेव्हिड कर्कपॉट्रिक लिखित आणि वर्षा वेलणकर यांनी मराठीतून अनुवादित केलेलं पुस्तक वाचायला हवं. फोर्च्युन या जगप्रसिद्ध अमेरिकी नियतकालिकात तंत्रज्ञान संपादक या पदावर अनेक वर्षे काम केलेले आणि तंत्रज्ञानविषय घडामोडींचा बारकाईने अभ्यास करणारे म्हणून डेव्हिड कर्कपॉट्रिक प्रसिद्ध आहेत. आपल्या चार दशकांच्या कारकीर्दीत कर्कपॉट्रिक यांनी फेसबुकच्या निमित्ताने समाजमनावर होत असलेला परिणाम हेरला आणि त्याला पुस्तकाचे स्वरूप दिले.’ जगभरातील लोकांना आणि विशेषत: तरुणाईला एका समान सांस्कृतिक अनुभवाला सामोरं जाण्याचा मार्ग मोकळा करू देणारं हे द्वार आहे’ असं त्यांचं म्हणणं आहे. ‘पण ही (फेसबुकची) वाढ आणि समाजात खोलवर होणाऱ्या त्याचा शिरकाव यामुळे काही सामाजिक, राजकीय, नियमन आणि धोरणासंदर्भात जटिल प्रश्नही निर्माण झाले आहेत’ हेही आवर्जून सांगतात. या दोन वाक्यांच्या दरम्यान कर्कपॉट्रिक यांनी फेसबुकची अवघी सोशलकथा वाचकांसमोर मांडली आहे. या पुस्तकाचं प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे फेसबुकच्या जन्माची कथा. मार्क झकरबर्ग यानं हॉवर्डमध्ये शिक्षण घेत असताना एक अवांतर प्रकल्प म्हणून फेसबुकची निर्मिती केली. हॉवर्डमधल्या विद्यार्थ्यांना एकमेकांशी जोडण्यासाठीचा तो प्रयोग होता. पण त्याही आधी मार्कनं फेसमॉश नावाचा एक प्रोग्रॉम तयार केला होता. हॉवर्डच्या कॉलेज कॅम्पसमधील सर्वांत हॉट चेहरा शोधण्यासाठी या प्रोग्रॉमचा खटाटोप मार्कनं केला होता. हॉवर्डमधल्या सगळ्या विद्यार्थ्यांची माहिती असलेल्या एका डायरीला फेसबुक असं म्हटलं जाई. फेसमॉशसाठी मार्कनं फेसबुकचाच वापर केला. फेसबुकमधील सगळी माहिती फेसमॉशमध्ये पुरवल्यानंतर मार्कनं केवळ चाचणी म्हणून आपल्या काही मित्रांना त्याची लिंक पाठवली. पण त्याच्या मित्रमंडळींना फेसमॉश इतकं भावलं की काही तासांत ते अवघ्या हॉवर्डच्या चर्चेचा विषय बनलं. पण मार्क तिथंच थांबला नाही. त्यानं फेसमॉश आणि त्याआधीच्या अशाच खटाटोपांना एकत्र करत द फेसबुक डॉट कॉम हे संकेतस्थळ प्रदर्शित केलं. हॉवर्डमधील विद्यार्थ्यांना आपल्या मित्रमंडळींच्या संपर्कात ठेवण्यासाठी हे संकेतस्थळ विकसित करण्यात आलं. त्याला अफाट यश मिळालं आणि त्यानंतर वर्ष-दोन वर्षांत झकरबर्गनं विविध महाविद्यालये, हायस्कूल असं करत सर्वसामान्य तरुणाईसाठी फेसबुक सुरू केलं. फेसबुकच्या जन्माची ही कथा या पुस्तकात अतिशय विस्ताराने आली आहे. त्यामुळे अन्यत्र कुठेही न वाचलेले अनेक पैलू यानिमित्ताने उलगडले आहेत. फेसबुक सार्वजनिक होताच त्या वेळी तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अग्रगण्य असलेल्या मायक्रोसॉफ्ट, गुगल, याहू, वायकॉम यांसारख्या कंपन्यांनी ते आपल्या ताब्यात घेण्याचे कसे प्रयत्न केले, याचं वर्णनही या पुस्तकात आहे. फेसबुकमधील हिस्सेदारीसाठी बड्या-छोट्या कंपन्यांनी केलेली मोर्चेबांधणी या पुस्तकात अतिशय व्यवस्थितपणे मांडली आहे. पुढे फेसबुकची कंपनी स्थापन करताना झकरबर्गच्या आयुष्यात घडलेला घटनाक्रमही कर्कपॉट्रिक यांनी सखोल संशोधनाद्वारे मांडला आहे. हा सगळा इतिहास केवळ रंजकच नव्हे, तर एखाद्या नवउद्यमीला प्रेरित करणाराही आहे. त्याच काळात फेसबुकची संकल्पना ही निव्वळ उचलेगिरी असल्याचा आरोप करून करण्यात आलेल्या याचिकांची माहितीही कर्कपॉट्रिक देतात. मात्र त्यात केवळ फेसबुक आणि झकरबर्ग यांची बाजू झळकते. फेसबुकच्या संकल्पनेवर दावा करणाऱ्यांचं म्हणणं विस्ताराने मांडण्यात कर्कपॉट्रिक यांनी केलेला संकोच अनाकलनीय आहे. फेसबुकच्या जन्मकथेनंतर पुस्तकाची शेवटची दीडेकशे पाने त्याच्या आजच्या (अर्थात २०१० पर्यंतच्या) प्रवासाची आहेत. या दरम्यान फेसबुकचा १५ अब्ज डॉलरची कंपनी म्हणून निर्माण झालेला दबदबा तसंच फेसबुकमुळे वापरकर्त्यांच्या गोपनीयतेला असलेला धोका यांचं विवेचन पुस्तकात व्यवस्थित आलं आहे. फेसबुकचा राजकीय व्यासपीठ म्हणून होत असलेला वापर आणि फेसबुकच्या माध्यमातून देशोदेशांतील चळवळींना मिळालेलं व्यासपीठ यांचाही कर्कपॉट्रिक यांनी आढावा घेतला आहे. हे करतानाच लेखकाने फेसबुकच्या भविष्याचाही वेध घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. युनिव्हर्सल कनेक्टिव्हिटीसाठी आवश्यक गुण फेसबुकमध्ये पुरेपूर भरलेले आहेत. फेसबुकला ‘वैश्विक खेडं’ बनवण्याच्या झकरबर्गच्या महत्त्वाकांक्षेलाही ते पूरक आहेत. मात्र हे होत असतानाच अनियंत्रित आणि अतिरेकी देवाणघेवाणीतून निर्माण होणाऱ्या माहितीचं काय, असा प्रश्नही लेखकाने शेवटी विचारला आहे. सरतेशेवटी अनुवादाविषयी, फेसबुकबद्दल तक्रारी करणाऱ्या पालकांनी आणि त्याच्या नको इतक्या प्रेमात पडलेल्या तरुणवर्गाने आवर्जून वाचावे असे हे पुस्तक आहे. या पुस्तकाच्या अनुवादाची गरज वर्षा वेलणकर यांनी आपल्या मनोगतात अतिशय स्पष्टपणे विशद केली आहे. ज्या संवादाची, त्यातून निर्माण होणाऱ्या मानवी नात्यांची, त्या नात्यांच्या जपणुकीची अपेक्षा मार्क झकरबर्गला आहे, त्यात फेसबुक वापरणाऱ्यांच्या या साधनासंदर्भातील अज्ञानाचा मोठा अडसर निर्माण झाला आहे, असे वेलणकर सांगतात आणि ते योग्यही आहे. पुरेशा माहितीअभावी वापरलेल्या कोणत्याही गोष्टीचा पुरेपूर उपयोग तर करता येतच नाही, परंतु त्यातून नुकसान होण्याचाच धोका अधिक असतो. फेसबुकच्या बाबतीत असे धोके आपल्याला वारंवार दिसत आहेत. त्या धोक्यांपासून बचाव करायचा असेल तर ‘द फेसबुक इफेक्ट’ वाचायलाच हवं. –आसिफ बागवान ...Read more