* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: MOTHER TERESA
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177663730
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 344
  • Language : MARATHI
  • Category : BIOGRAPHY
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
MOTHER TERESA IS A PERFECT PERSONALITY OF THIS 20TH CENTURY. SHE FOLLOWED ALL HER TASKS WITH 100 % COMMITMENT. SHE FOLLOWED ALL HER INTUITIONS WHOLE HEARTEDLY, AND FEARLESSLY.
विसाव्या शतकातील व्युत्पन्न व्यक्तिमत्व असाच मदर टेरेसांचा उल्लेख करावा लागेल. जे मनात येत गेले ते सर्वस्व ओतून त्यांनी पार पाडले. ही ‘इंट्युईशन’ किंवा एका अर्थाने मनस्वीपणा, इतक्या निर्भीडपणे आचरणात आणणारी व्यक्ती किती मोठी होती याचे उत्तम उदाहरण मदर टेरेसा.
Video not available
No Records Found
No Records Found
Keywords
#मराठीपुस्तके#मराठीप्रकाशक #MARATHIBOOKS#ONLINEMARATHIBOOKS#TRANSLATEDMARATHIBOOKS#TBC#TRANSLATEDBOOKS@50% #TRANSLATEDFROMENGLISHTOMARATHI #BIOGRAPHY #MOTHERTERESSA #मदर टेरेसा #ANANTBEDARKAR #अनंत बेदरकर
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK SAKAL 23-11-2003

    अभ्यासपूर्वक, तरीही पूर्वग्रहदूषित... ‘मदर टेरेसा - बिआँड द इमेज’ हे अ‍ॅन सेबा या ज्यू पत्रकार लेखिकेने अलीकडे लिहिलेले मदर तेरेसांचे चरित्र खूपच गाजले आहे. ‘मदर टेरेसा – प्रतिमेच्या पलीकडे’ हा अनंत बेदरकर यांनी केलेल्या त्या पुस्तकाचा अनुवाद अतिशय साळ आहे. अ‍ॅन सेबा ही एक नामवंत पत्रकार आहे. तिच्या संपूर्ण लेखनात तिचा संशोधक स्वभाव स्पष्टपणे जाणवतो. मदरचे चरित्र लिहिण्याआधी तिने साधनांची जुळवाजुळव करताना घेतलेले कष्ट पाहून मन अचंबित होते. प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन माहिती मिळविणे, मुलाखती घेणे, थोरापासून सानापर्यंतच्या भेटीगाठी घेणे, वर्तमानपत्रांतील कात्रणांची जमवाजमव करणे, मदरविषयी लिहिल्या गेलेल्या चरित्रग्रंथांचा अभ्यास करणे, चरित्र नायिकेच्या कार्यासंबंधीच्या मुख्य आणि अनुषंगिक विषयांचे परिशीलन करणे, त्यासंबंधी शास्त्रीय आणि अद्ययावत माहिती मिळविणे, अशा अनेक गोष्टी अ‍ॅन सेबा यांनी केलेल्या आहेत. त्यामुळे प्रस्तुत चरित्र अभ्यासपूर्ण झाले आहे. पुस्तकांच्या पूर्वार्धात मदर तेरेसांच्या कार्याच्या अनेक पैलूंवर लेखिकेने प्रकाश टाकला आहे. मदरचे गणगोत त्यांच्या अल्बेनियन देशाची राजकीय, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी, त्यांची झालेली जडणघडण यासंबंधी मोलाची आणि आतापर्यंत उजेडात न आलेली माहिती प्रारंभीच्या प्रकरणांमध्ये वाचायला मिळते. मदर तेरेसा यांना संशयित चारित्र्याच्या व्यक्तींकडून देणग्या स्वीकारल्या, असा आरोप त्यांच्यावर केला गेला आहे. हैतीचे हुकूमशहा श्री. दुवालियर यांच्याकडून आर्थिक मदत स्वीकारल्याबद्दल प्रस्तुत लेखिकेने मदरवर टीकास्त्र सोडले आहे. मात्र, त्याचबरोबर गेल्डॉफ या जगप्रसिद्ध पॉप सिंगरने मदरसाठी निधी जमविण्याची योजना मांडली असताना मदरने त्याला सविनय नकार दिला होता. तसेच ‘स्वयंसेवक’ (को-वर्कर्स) म्हणून कार्य करणारी सर्व विचारांच्या लोकांची एक संघटना मदरने सुरू केली होती. काही उत्साही मंडळी निधी गोळा करीत आहेत, असे समजल्यावर मदरने त्यांना तसे करण्यास मज्जाव केला. ‘देणारा परमेश्वर आहे’ ही त्यांची त्यामागची भूमिका होती. मेणाहून मऊ असलेल्या मदर कधी कधी वज्रदपी कठोर होत असत. गोरगरिबांकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या ब्रिटनच्या तत्कालिन पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर यांना इशारा देण्यासही मदर मागे आल्या नाहीत, याचा गौरवयुक्त निर्देश ग्रंथात केला आहे. रॉबर्ट मॅक्सवेल हे ‘डेली मिरर’चे मालक होते. त्यांनी मदरबरोबर मैत्री केली आणि त्या मैत्रीचा गैरफायदा घेतला म्हणून मदरविषयी गैरसमज निर्माण झाले. त्याबद्दल मदरना दोष देता येत नाही, असे सांगून लेखिकेने मदरची बाजू घेतलेली आहे. सातव्या अध्यायापर्यंत लेखिकेने मदरची उजल प्रतिमा रंगविली आहे. पुस्तकाच्या उत्तरार्धात ग्रंथकर्तीने मूर्तिभंजनाची भूमिका स्वीकारली आहे. मदरच्या संपर्कात आलेल्या व्यक्तींच्या मुलाखती लेखिकेने घेतलेल्या आहेत. मदरवर त्यांनी आरोप आणि हेत्वारोप उघडपणे केले आहे. मदर हयात असताना लेखिका माहिती गोळा करीत होत्या; परंतु प्रत्यक्ष मदरची भूमिका मदरकडून किंवा मदरच्या निकटवर्ती सिस्टरांकडून समजून घेण्याची तसदी लेखिकेने घेतलेली दिसत नाही. आपल्या माहितीचा स्रोत लेखिकेने सतत लपवून ठेवला आहे. त्यामुळे त्या मतांबद्दल शहानिशा करणे अशक्य झाले आहे. लेखिका पत्रकार असल्याने स्रोत प्रकट न करण्याच्या कवचकुंडलाचा तिने आधार घेतला आहे. मदर तेरेसा या देवदूत नव्हत्या; त्या मानवी होत्या. त्या ‘आकाशाएवढ्या’ झाल्या होत्या. तरी त्यांच्या कार्याचे आणि कार्यपद्धतीचे वस्तुनिष्ठ आणि प्रामाणिक मूल्यमापन करण्यात काही गैर नाही. संशयास्पद व्यक्तीकडून आर्थिक मदत स्वीकारताना किंवा चाल्र्स किटींगसारख्या व्यक्तीसाठी न्यायालयाकडे दयायाचना करताना मदरने सावध राहायला हवे होते, ही लेखिकेची टीका समजू शकते; परंतु क्लिंटनने सहकुटुंब कोलकत्त्याला येऊन मदरच्या आश्रमात छायाचित्र काढले म्हणून मदरना दोषी ठरविणे अप्रस्तुत आहे. जगभर अनेक प्रकारच्या संघटना आपल्यापरी समाजसेवेचे कार्य करीत आहेत. अशा अनेक परिचित आणि अपरिचित संस्थांच्या कार्याची सविस्तर माहिती लेखिकेने सादर केली आहे. त्यामुळे प्रस्तुत ग्रंथ मदरच्या चरित्राबरोबर स्वयंसेवी संघटनांचे जणू संदर्भ ग्रंथ झालेले आहे. उदा. डॉक्टर प्रेगरचे कोलकत्ता येथील कार्य, सिसिलि साँडर्सचे इंग्लंडमधील कार्य, डॉ. लुसियो डिसोजांचे मरणोन्मुखांसाठी मुंबई येथील कार्य, रामकृष्ण मिशनचे कार्य इत्यादी तुलना नेहमी अप्रस्तुत असतात, असे इंग्रजीत म्हटलेले आहे. प्रत्येक संघटनेत अधिक आणि न्यून असते. अ‍ॅन सेबा प्रत्येक तुलनेवेळी अन्य संघटनांचे कार्य कसे उजवे आहे आणि मदरचे कार्य कसे निकृष्ट आहे, अशी तुलना करतात. अनंत बेदरकर यांनी मूळ ग्रंथाचा मराठी अनुवाद करताना खूप परिश्रम घेतले आहेत. -फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL 26-12-2004

    एका व्यक्तिमत्त्वाचा वेध... मदर टेरेसा हे जागतिक कीर्तीचं असाधारण व्यक्तिमत्व. मन:पूर्वकतेने आपलं ‘मिशन’ चालविणाऱ्या सेवाव्रती मदर अल्बेनियात जन्मल्या, पण त्यांनी आपलं सेवाकार्याचं मध्यवर्ती केंद्र बनवलं. हिंदूस्थानातील कोलकाता हे शहर. एकेकाळच्या बकल शहराला जगाच्या नकाशावर महत्त्वाचं स्थान देण्यात कवींद्र रवींद्रनाथ टागोर, चित्रमहर्षी सत्यजित रे या अलौकिक व्यक्तींबरोबरच मदर टेरेसा या सुप्रसिद्ध जोगिणीचाही मोठा वाटा आहे. स्वत:भोवती प्रसिद्धीचं वलय असणाऱ्या मदर टेरेसा यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा आणि अनुषंगाने त्यांच्या अंतरंगाचा शोध घेण्याच्या मिषाने सुप्रसिद्ध चरित्रकार, अ‍ॅन सेबा यांनी ‘मदर टेरेसा’ नावाचं चरित्र लिहिलं आहे. त्याचं भाषांतर केलं आहे अनंत बेदरकर यांनी. एकूण तेरा प्रकरणांत आशयविषय व्यापलेल्या या चरित्राच्या पूर्वार्धात मदर टेरेसांची कहाणी ज्या कालक्रमाने आणि घटनाक्रमाने घडत गेली तशी सांगण्याचा चरित्रकर्तीने प्रयत्न केला आहे. मदरचं वलयांकित आयुष्य कसं विकसित होत गेलं या कुतूहालातून केलेला हा शब्दप्रपंच. चरित्राचा उत्तरार्ध एका वेगळ्या दृष्टिकोनातून लिहिला गेला आहे. मदरवरील टीका आणि त्या टीकेचं विश्लेषण हा या उत्तरार्ध लेखनाचा गाभा. साहजिक या भागात घटना-प्रसगांना फारसं स्थान नाही. उपोदघात व उपसंहार ही स्वतंत्र भाष्यं करणारी प्रकरणं चरित्राला वेगळा आयाम देतात. एका शोधनिबंधाची कळा लाभलेलं हे चरित्रलेखन म्हणजे कृष्णधवल छटांवर चिकित्सकपणे प्रकाश टाकणारा एक आगळावेगळा अक्षरपटच आहे. हिंदुस्थानात आगमन झाल्यानंतर ‘अ‍ॅग्नेस’च दार्जिलिंग येथील संन्यास प्रशिक्षण, धार्मिक जीवनासाठी त्यांनी धारण केलेल्या ‘टेरेसा’ या नावामागील कारणमिमांसा, मिशनऱ्यांच्या कार्याची पार्श्वभूमी, कोलकाता येथील लोरेटो शाळेतील अध्यापनकार्य इ. गोष्टींवर दुसऱ्या व तिसऱ्या प्रकरणात प्रकाश टाकलेला आहे. १९४८ मध्ये मदरच्या नव्या जीवनास ‘मिशनरी ऑफ चॅरिटी’ या सेवाभावी संस्थेच्या स्थापनेने प्रारंभ होतो व त्याचं कोलकातामध्ये सेवाकार्य सुरू होतं. ‘नॅशनल कौन्सिल फॉर कॅथॅलिक वुमन्स’च्या मेळाव्यास मदरना भाषणाचं निमंत्रण येतं आणि लासवेगास येथे भरलेल्या या मेळाव्यास त्या जातात. त्या अनुषंगाने त्यांचं विश्वभ्रमण सुरू होतं. शांततेसाठी नोबेल पुरस्कार, आंतरराष्ट्रीय सामंजस्यासाठी पं. नेहरू पुरस्कार, धर्मातील प्रगतीसाठी टेंपलटन पुरस्कार, मास्टर एट मॅजिस्टा पारितोषिक, संयुक्त राष्ट्रसंघाचे ‘सेरेस पदक’, ‘भारतरत्न’ अशा अनेक पुरस्कारांचा वर्षाव मदर यांच्यावर होतो त्याचा आढावा नेटक्या शब्दांत लेखिकेने घेतला आहे. त्यांच्या जगभरातील कार्याचा विस्तार कसा कसा होत गेला त्याचंही विवेचन रोचक आणि माहितीपूर्ण आहे. ‘टीकास्त्र’ हे चरित्रातील महत्त्वाचं प्रकरण. अमेरिकेतील ख्रिटोफर हिचेन्स यांनी टीव्हीवरील एका सनसनाटी कार्यक्रमात मदरना ‘हेल्स एंजेल’ (नरकाची दूत) म्हटलं आणि त्यांच्यावर बोचरी टीका केली. यानंतरच्या ‘औषधोपचार’, ‘वाद-विवाद’, ‘अहंकार की अहंभाव’ या प्रकरणात मदरवरील अनुकूल-प्रतिकूल टीकेची केलेली छाननी व त्यावरील चरित्रकर्तीचं मार्मिक भाष्य मुळातूनच वाचायला हवं. -डॉ. नेताजी पाटील ...Read more

  • Rating StarDAINIK KESRI 18-04-2004

    मदर टेरेसांच्या कर्तृत्वाचे यथार्थ चित्रण… जगातील अगदी मोजक्या व्यक्तिमत्वांना ‘मूर्ती लहान पण किर्ती महान’ असे वर्णन खऱ्या अर्थाने लागू पडते. त्यामध्ये अलीकडच्या काळातील ‘मदर टेरेसा’ यांचे नाव वरच्या श्रेणीत समाविष्ट करावे लागेल. भारतरत्न, शांततेचानोबेल पुरस्कार आणि जगाच्या कानाकोपऱ्यांतील अगणित सन्मान पारितोषिके, बहुमान यांनी सन्मानित केलेल्या मदर टेरेसांचा जीवनपट म्हणजे मानवतेच्या सेवेची महानगाथा आहे. मदर टेरेसांच्या वागण्यातील नम्रता, लीनता, निष्ठा, चतुरता, संभाषण चातुर्य, प्रचंड आत्मविश्वास, स्वयंप्रेरणा, दीनदुबळ्यांच सेवाहाच प्रत्येक धर्माचा पाया आहे. यावरचा दृढ विश्वास, निर्भिडपणा, समर्पित भावनेने कार्य करण्याची प्रवृत्ती, जागतिक नेते, धनिक यांच्याशी वाटाघाटी करून, सेवाव्रत संस्थात्मकदृष्ट्या आर्थिक पाठबळ मिळवण्याची हातोटी असे अनेकविध गुण यांच्यात सामावलेले आहेत. त्यांची चतुस्रता पाहून आपण थक्क होतो. अ‍ॅन सेबा या नामवंत ज्यू लेखिकेने परिश्रम करून ‘मदर’चे जीवनचरित्र १९९७मध्ये यशस्वीपणे साकारले. बेदरकर यांनीही परिश्रमपूर्वक त्याचा अनुवाद सुलभ मराठीत करून मराठी वाचकांना एका जागतिक व्यक्तिमत्वाची ओळख यथार्थपणे करून दिली आहे. १९१० मध्ये अल्बेनिया या छोट्या राष्ट्रात सामान्य कुटुंबात जन्मलेली अ‍ॅग्नेस नावाची बालिका. ऑस्ट्रिया, हंगेरी राष्ट्रे एका बाजूस व दुसऱ्या बाजूस काल्कन राष्ट्रांपैकी स्लॉव यांच्या कात्रीत सापडलेल्या अल्बेनियाला अनेक वर्षे अशांततेच्या शापाबरोबर अन्याय, अत्याचार, संघर्ष यांची साथ घ्यावी लागली. स्वातंत्र्यलढ्यात होरपळून निघालेल्या कुटुंबात अ‍ॅग्नेसचे बालपण उडून गेले. लहानपणापासून धार्मिकता, एकत्रित प्रार्थना, शांतता, समंजसपणा, ऐक्य, खिस्ताची शिकवण ‘अग्नेस’मध्ये भिनत गेली. प्रा. ईगन (१९८५), डेव्हिड पोर्टर (१९८६) यांनी प्रकाशित केलेल्या ग्रंथांमधून टेरेसाच्या लहानपणाचा तपशील समजतो. गोरगरिबांची सेवा, खिस्तधर्माचा अभ्यास व भारताबद्दल आकर्षण यामुळे ती डिसेंबर १९२८ मध्ये भारताकडे निघाली. भारतात पोहोचल्यानंतर भूगोलाची शिक्षका, प्राथमिक आरोग्य केंद्रात परिचारिका, संन्यासीन, मुख्याध्यापिका, समाजसेविका, स्वयंसेविका, मिशनरीज ऑफ चॅरिटीची अध्यक्षा व संस्थापिका, १९५०मध्ये भारताचे नागरिकत्व स्वीकारून कोलकत्यामध्ये अभूतपूर्व सर्व समाजसेवा केंद्र उभारून अथकपणे केलेली वाटचाल., १९९०मध्ये चार हजार सिस्टर्स, १३० देशांमध्ये ६००च्या जवळपास विविध प्रकारची सेवा केंद्रे व त्या सर्वांचे समर्थपणे नेतृत्व करणारे हे असामान्य व्यक्तिमत्व तेरा प्रकराणांतून वाचकांसमोर सादर केले आहे. संस्था आणि पंथ उभारणी, संस्थात्मक विकास विस्तार, विश्वभ्रमण, प्रस्थापना, धर्म आणि शास्त्र ही प्रकरणे म्हणजे टेरेसांच्या कर्तृत्वाच्या आलेखाचे यथार्थचित्रण आहे. या ठाम परंतु काहीशा अबोल, निगर्वी व्यक्तिमत्त्वाचे सेवाभावी व्रतचे ते व्यक्तिमत्त्व लहान लहान वाक्यांतून, घटनांमधून ठिकठिकाणी वाचकाला खिळवून ठेवते. त्यांनी अल्बेनियन वंशाची नम्रता, लीनता आणि निष्ठा जगभर प्रसारित केली. जागतिक नेते आणि जबरदस्त धनिक व्यक्ती यांच्याबरोबर त्यांनी निपुणतेने व्यवहार पार पाडले. मार्केटिंग तंत्रज्ञान कुशलतेने वापरून प्रति वर्षी तीन कोटी डॉलर इतका निधी मदर टेरेसांकडे येत असावा, असा अंदाज रॉयटर्स नावाच्या आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेने खात्रीलायकरित्या व्यक्त केला. त्यावरून त्यांच्या व्यावहारिक सक्षमतेची कल्पना येऊ शकते. १९२८मध्ये अ‍ॅग्नेसने (टेरेसा) लेफ्टनंट बोयाझिक यांना पत्र लिहिले. ‘२० लाख लोकांच्या राजाची तू सेवा करशील. मी संपूर्ण जगाच्या राजाची, स्वामीची सेवा करणार आहे.’ (पान ३३) १९२५मध्ये टेरेसाचे नाव पोपनी संतांच्या यादीत समाविष्ट केले. (पान ५०) चौरंगी परिसरात पुढच्या बाजूस भव्य इमारती, तर परसदारी घाणेरडे वातावरण, पदपथावर रहात असलेले लोक, सारे घाणेरडे गलिच्छ, अस्वच्छ, भीक मागणारे कुष्ठरोगी, देवी रोगाचे थैमान, कचरापेटीत नवजात अर्भके. (पान ५५) १९२४ मधील तुफानी वादळ, भयानक पूर, १९४३ मधील अभूतपूर्व दुष्काळ, लोअर सेक्र्युलर रोडवर दहा फूट अंतरावरूनही फासळ्या मोजता येतील, अशा प्रकारचे असंख्य निर्वासित, बेघर, १९९४४ मध्ये ३५ लाख व्यक्ती मृत झालेला दुष्काळ, १९४७ मध्ये हिंदुस्तानची फाळणी व त्यानंतर पूर्व बंगालमधून आलेले लक्षावधी निर्वासित, ऐतिहासिक हत्याकांड, दंगली, १९७१च्या बांगला युद्धामुळे भारतात घुसलेले दीड कोटी निर्वासित या संकटाच्या वेळी मदतीसाठी कार्य केलेली टेरेसा खऱ्या अर्थाने समाजसेविका म्हणून मान्यताप्राप्त ठरली. कोलकत्यामधील त्यांनी स्थापन करून वृद्धिंगत केलेल्या प्रेम-धन, शिशु-भक्त, फिरता दवाखाना, मरणोन्मुखांसाठी मदत केंद्र, निर्मळ हृदय वसतिगृह इत्यादी समाजोपयोगी भरीव कार्यांमधील क्षमता डॉ. बी सी. रॉय (मुख्यमंत्री) यांना उमगली. शासनतर्फे जमिनी बहाल करण्यास सुरुवात झाली. मदर टेरेसा यांना कट्टर कम्युनिस्ट विचारसरणीच्या कोलकत्याने आपले मानले. रवींद्रनाथ टागोरानंतर तुम्हीच जगमान्य व्यक्ती आहात, याची मनोमन पावती दिली. सरकारतर्फे झालेल्या भव्य नागरी सत्कारात ज्योती बसूसारखा राजकारणी हेलावला. त्याने उद्गार काढले, ‘आजपर्यंत तुम्ही कोलकत्याच्या मदर होतात; परंतु आता मात्र तुम्ही अखील जगाच्या मदर झालेल्या आहात. निराश्रित, मरणोन्मुख झोपडवासीय, दीनदुबळे, कुष्ठोगी, कुमारी माता, नवजात अर्भके, लाखोंच्या संख्येने आलेले निर्वासित, गर्भपाताला कडाडून विरोध करताना हजारो नवजात बालकांना सांभाळण्याची मर्दुमकी, व्यसन मुक्ती केंद्र, प्राथमिक आरोग्यसेवा, मोफत औषधोपचार, औषधे वाटणे, कुपोषितांना मदत, समाजातील अनेक पीडितांना सेवाभावी वृत्तीने त्यांनी सहकार्य केले. एड्सवर त्यांनी केलेले कार्य म्हणजे सेवाभावाचा मेरुमणी ठरला. मोफत शाळा, वसतिगृहे, महिलांसाठी अनाथालये यांची साखळीच भारतभर उभी केली. या पार्श्वभूमीवर १९९५मध्ये शहीद कपूर या मुस्लिम विवाहित मुलीवर व तिच्या मुलावर झालेला अन्याय, दलित ख्रिश्चनांबदलचा त्यांचा दृष्टिकोन या अप्रतिम घटना क्लेशदायक वाटतात. अशात या अभूतपूर्व चरित्रात्मक पुस्तकात मोजकी छायाचित्रे, त्यांचा ठळक जीवनपट समाविष्ट केल्यास ग्रंथाची वाचनीयता वाढेल. -अनिल दांडेकर ...Read more

  • Rating StarDAINIK LOKSATTA 21-03-2004

    चिंतनात्मक चरित्र… सामा समुद्रापलीकडून केवळ नि:स्वार्थ भावनेने गोरगरिबांची सेवा करण्यासाठी आलेल्या आणि हा देश आपलाच आहे असे अभिमानाने सांगणाऱ्या मदर तेरेसा यांचे संपूर्ण चरित्र प्रथमच पुस्तकरुपाने वाचकांपुढे आले आहे. मदर तेरेसा नेमक्या कोण आणि कुठूनआल्या, त्यांनी काय केले यांची सरळ मांडणी न करता त्यांच्या आयुष्यातील विविध घटनांचा वेधही या पुस्तकात घेण्यात आला आहे. मदर तेरेसा यांना विरोध करणाऱ्यांचा विरोध नेमका कशाला होता आणि त्यातून मदरची प्रतिमा कशी उजळली याचे केवळ विश्लेषण या पुस्तकात नाही; तर मदर तेरेसा यांचे वस्तुनिष्ठ कार्यकर्तृत्वच या पुस्तकात रेखाटण्यात आले आहे. जे घडले ते तसेच वाचकांपुढे सादर करण्याचा प्रयत्न अ‍ॅन सेबा यांनी केला आहे. अ‍ॅन सेवा या ज्यू असून त्यांनी मदरच्या जीवनचरित्रासाठी किती परिश्रम घेतले आहेत, कोणकोणत्या कोनातून मदरच्या जीवनाचा आढावा घेतला आहे, हे पाहून थक्क व्हायला होते. एका अत्यंत श्रेष्ठ चरित्रनायिकेला एका असामान्य चरित्रकर्तीने केलेला मानाचा मुजरा असून मूळ इंग्रजी पुस्तकाचा अनुवाद केला आहे अनंत बेदरकर यांनी! -प्रसाद मोकाशी ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

GHACHAR GHOCHAR
GHACHAR GHOCHAR by VIVEK SHANBHAG Rating Star
Ram Jagtap- Maharashtra Dinmaan

‘घाचर-घोचर’ ही अनुवादित कादंबरी मध्यमवर्गाच्या ‘नैतिक र्‍हासा’चं ‘गुह्यदर्शन’ घडवते! गेल्या सहा वर्षांत भारतातल्या कुठल्या प्रादेशिक भाषेतलं पुस्तक हिंदीसह इतर अनेक प्रादेशिक भाषांमध्ये अनुवादित झालं आणि त्याचा इंग्रजी अनुवाद होऊन ते अगदी आंतरराष्ट्ीय पातळीवरही नावाजलं गेलं? या प्रश्नाचं उत्तर ‘घाचर-घोचर’ असंच द्यावं लागेल. कथाकार, कादंबरीकार व नाटककार विवेक शानभाग हे कन्नडमधले एक नावाजलेले लेखक आहेत. त्यांचे आजवर पाच कथासंग्रह, तीन कादंबर्‍या आणि दोन नाटकं प्रकाशित झाली आहेत. ‘घाचर-घोचर’ ही त्यांची जेमतेम 118 पानांची कादंबरी कन्नडमध्ये डिसेंबर 2015 मध्ये प्रकाशित झाली. तिचा लगोलग इंग्रजीमध्ये अनुवाद झाला. 2018 मध्ये ती हिंदीमध्येही अनुवादित झाली. याशिवाय नेपाळी, बंगाली, कोंकणी अशा भारतीय भाषांमध्येही तिचे अनुवाद प्रकाशित झाले आहेत. प्रख्यात नाटककार दिवंगत गिरीश कार्नाड यांनी या कादंबरीचं दै. ‘इंडियन एक्सप्रेस’च्या 13 फेब्रुवारी 2016च्या अंकात ‘ङर्ळींळपस ळप झीशीशपीं ढशपीश’ या नावानं परीक्षण लिहिलं आहे; तर ‘न्यू यॉर्क टाइम्स’ या अमेरिकन आणि ‘द गार्डियन’ या ब्रिटिश वर्तमानपत्रानं ‘2017 मधील सर्वशेष्ठ दहा पुस्तकां’मध्ये तिची निवड केली आहे. एवढंच नाही तर आजवर सुकेतू मेहता, कॅथरीन बू, निलंजना एस. रॉय, रचना सिंग, सत्यव्रत के. के. उमा महादेवन, केशव गुहा, पंकज मिशा, पारुल सेहगल, डेबारा स्मिथ, लॉरीन स्टेन, प्राज्वल पराजुली, एलिन बॅटरर्सी, सॅम सॅक्स, अमित चौधुरी, एलिझाबेथ कुरुव्हिला, इयन जॅक अशा अनेक नामवंत लेखकांनी देश-विदेशातल्या इंग्रजी प्रसारमाध्यमांमध्ये तिची परीक्षणं लिहिली आहेत. सुकेतू मेहता आणि कॅथरीन बू या सुप्रसिद्ध लेखकांनी तर विवेक शानभाग यांची तुलना ‘चेकव्ह’शी केलीय. तर या ‘कन्नड चेकव्ह’ची ही कादंबरी जुलै 2018 मध्ये मराठीतही अनुवादित झालीय. अपर्णा नायगांवकर यांनी तिचा अनुवाद केला असून तो मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केलाय. हा मराठी अनुवाद अतिशय चांगला आहे आणि कादंबरी तर खरोखरच भन्नाट आहे. आचार्य अत्रे एकदा तेंडुलकरांचं नाटक पाहायला गेले होते. ते पाहून झाल्यावर ते तेंडुलकरांना म्हणाले, ‘नाटक कसं हवं? तर त्याने प्रेक्षकांच्या नरडीचा अक्षरक्ष: घोट घेतला पाहिजे.’ तेंडुलकरांच्या ‘शांतता! कोर्ट चालू आहे’ या नाटकासारखी ‘घाचर-घोचर’ ही कादंबरी आपल्या नरडीचा अक्षरक्ष: घोट घेते. अतिशय हळुवारपणे ती आपला गळा पकडते आणि मग तो हळुहळू आवळत जाते. त्यामुळे इथंच वैधानिक इशारा दिलेला बरा. तुम्ही मध्यमवर्गीय असाल आणि तुम्हाला आपला सुखातला जीव नेहमीप्रमाणेच दु:खात घालायची इच्छा नसेल, तर तुम्ही या कादंबरीच्या वाट्याला जाऊ नये हे उत्तम. करकोचा जसा अचूक नेम धरून मासा पकडतो आणि मग चोच बाहेर काढून त्या माशानं जीवाच्या आकांतानं केलेली तडफड थांबण्याची वाट पाहतो, आणि ती थांबली की, त्याला गट्टम करतो, ही कादंबरी नेमकी तसंच करते. या कादंबरीचा निवेदक तुम्हाला तुमच्या सुरक्षित, आत्ममग्न आणि बेफिकीर जगातून पाहाता पाहाता उचलतो आणि बाहेर काढतो. आणि तेच जग तुम्हाला तटस्थपणे दाखवतो. त्यानंतरचा जीवघेणा अनुभव तुम्हाला अनुभवून पाहायचा असेल तरच तुम्ही या कादंबरीच्या वाट्याला जाऊ शकता. या कादंबरीचा विषय तसा सामान्य आहे. 1990 नंतर, विशेषत: 2000 नंतर आणि खासकरून 2014 नंतर सातत्यानं ज्याच्यावर टीका होतेय, त्या मध्यमवर्गातल्या एका कुटुंबाची ही कथा आहे. पण ती ‘रामायणा’सारखी नाही, तर ‘महाभारता’सारखी (मध्यमवर्गीय) जीवनाचं विराटरूपदर्शन घडवणारी आहे. थेटच सांगायचं तर ‘नेकीनं नोकरी आणि टुकीनं संसार’ करणार्‍या बंगळुरूमधल्या एका कुटुंबाची ही कहाणी आहे. आधी नैतिकता हाच जगण्याचा स्थायीभाव असलेल्या या कुटुंबाचं नोकरीकडून व्यवसायाकडे स्थलांतर होतं.. पण या कादंबरीची गंमत या कथानकात नसून ते कसं सांगितलंय, यात खर्‍या अर्थानं दडलेली आहे. या कादंबरीचा निवेदक (मुलगा) आपल्या कुटुंबाची कथा स्वत:पासून सांगायला सुरुवात करतो. मग वडील, आई, बहीण, काका आणि बायको अशी तो सांगत राहतो मध्येमध्ये फ्लॅशबॅक घेत. ही संपूर्ण कादंबरी घटना-प्रसंग आणि त्यांच्या केंद्रस्थानी असलेले कुटुंबसदस्य या पद्धतीनं पुढे जात राहते. पण ती शेवटपर्यंत आपली सहजपणाची लय सोडत नाही. ज्याला ‘अँटी हिरो’ असं सर्वसाधारणपणे म्हटलं जातं, तसा या कादंबरीचा निवेदक आहे. पण तो नायक नाही. ही कादंबरी नायकप्रधान नसून समूहप्रधान आहे. तिची सुरुवात निवेदकाच्या ‘कबुलीजबाबा’पासून होते. पण हे सांगताना निवेदक ज्या लयीत, ज्या भाषेत आणि ज्या प्रकारे निवेदन करतो, ते कमाल आहे! त्यात शब्दांची उधळमाधळ नाही, चिंतननामक गोष्टीचा बडेजाव नाही, भाष्याचा सोस नाही आणि उपमा, प्रतिमा, अलंकार यांचा तर जवळपास मागमूसही नाही. भारतीय मध्यमवर्गाची भाषा त्याच्या जगण्या-वागण्यासारखीच ‘डबल स्टँडर्ड’वाली असते, तिचा आव मात्र ‘फर्स्ट स्टँडर्ड’चा असतो. पण या कादंबरीचा निवेदक मध्यमवर्गाचा प्रतिनिधी असूनही त्याची भाषा तशी नाही. ती अतिशय धारदार, तीक्ष्ण आहे. ती अचूक लक्ष्यभेद करत राहते. अशी या कादंबरीची कितीतरी वैशिष्ट्यं सांगता येण्यासारखी आहेत. तिचं शीर्षकच पहा ना. ‘घाचर-घोचर’ हा शब्द कुठल्याही कन्नड शब्दकोशात नाही. त्याचा वापर फक्त बोलीभाषेत केला जातो. त्याचा अर्थ आहे ‘गडबडगुंडा वा गुंता’. निवेदक एकेक घटना-प्रसंग सहजपणे सांगत जातो, तसतसा हिमनगाच्या टोकाखालचा एकेक भाग उघड होऊ लागतो. त्यातला भेदकपणा इतका अंगावर येतो की, कधी कधी वाचता वाचता मध्येच थांबावं लागतं. निवेदक एकाबद्दल सांगत सांगत पुढे जातो, तेव्हा आपण त्यालाच ‘दोषी’ मानायला लागतो, तोवर निवेदक दुसर्‍याची गोष्ट सांगायला लागतो आणि आपण आधीच्यावरचा ‘दोषारोप’ त्याच्यावर थोपवू लागतो, तोच निवेदक तिसर्‍याबद्दल बोलायला लागतो. आता हाच असणार ‘कलमुहाँ’ या विचाराला आपण येतो, तोच निवेदक चौथ्यावर जातो. त्यावरून पाचव्यावर. थोडक्यात एखाद्या थरारक सिनेमासारखा पाठशिवणीचा खेळ सुरू राहतो कादंबरीभर. आणि तोही अवघ्या 118 पानांत. सामूहिक पापक्षालन ही काही आपली परंपरा नाही. त्यातही भारतीय मध्यमवर्गाची तर नाहीच नाही. मागे वळून पाहण्याची, थोडं थांबून विचार करण्याची आणि स्वत:ला चार प्रश्न खडसावून विचारण्याची क्षमता गमावून बसलेल्या भारतीय मध्यमवर्गाची ‘सांगताही येत नाही आणि सहनही होत नाही’ अशी अवस्था होऊन बसलीय. स्वातंत्र्यपूर्वकाळात उदयाला आलेला आणि तेव्हापासून सातत्यानं वाढत राहिलेला, 1990 नंतर तर झपाट्यानं वाढलेला हा मध्यमवर्ग 2014 नंतर कुठल्या थराला गेलाय, हे नव्यानं सांगण्याची गरज नाही. ही कादंबरीही पापक्षालन करत नाही. ना निवेदक करतो, ना इतर कुटुंबसदस्य. उलट या कुटुंबातला प्रत्येक जण वेळ प्रसंगी नैतिकतेचे हवाले देतो, स्वातंत्र्याचं गाणं गातो आणि आपल्या कृत्याचं समर्थनही करतो. पण कुणीच कुणाला जाब विचारू धजत नाही, कुणीच कुणाजवळ प्रामाणिकपणे सत्य कबूल करत नाही, कुणीच कुणाला कशाबद्दलही अडवत नाही. सगळे जण सामूहिकपणे आपल्या सत्त्वाची, प्रामाणिकपणाची, नैतिकतेची, विश्वासाची आणि परस्परसंवादाची हत्या करत राहतात. ‘स्मृतिचित्रे’ या मराठीतल्या ‘क्लासिक’ मानल्या जाणार्‍या आत्मचरित्राची सर्वांत मुख्य वैशिष्ट्यं आहेत – लेखिकेची शहाणीव आणि कुठलाही आडपडदा नसलेलं रोखठोक जगणं-वागणं-बोलणं. त्यामुळे साध्या साध्या घटना-प्रसंगांतून अतिशय उत्तम प्रकारची विनोद निर्मिती होते आणि त्या घटना-प्रसंगांमधून मानवी जगण्याची कितीतरी ‘दर्शनं’ पाहायला मिळतात! ‘घाचर-घोचर’ ही सुद्धा क्लासिक म्हणावी अशीच कादंबरी आहे. पण तिच्यामध्ये हे सगळं उलट्या पद्धतीनं घडतं. निवेदकाकडे शहाणीव आहे, पण त्याचं जगणं-वागणं सत्त्वहीन. स्वत:सह इतरांबद्दलचे साधे साधे प्रसंग तो सांगतो, त्यातून ‘कॉमिक-ट्रॅजेडी’ निर्माण होते. कॉमेडी कुणाचीही होऊ शकते, तशीच ट्रॅजेडीही. पण ‘कॉमिक-ट्रॅजेडी’ मात्र अध:पाताच्या प्रपातात सापडल्याशिवाय घडून येत नाही. हा प्रपात इतका जबदरस्त असतो की, तो एकट्यादुकट्याला थोपवता येत नाही. परिणामी सगळेच त्याच्या कचाट्यात सापडतात. या कादंबरीतल्या कुटुबाचंही नेमकं तसंच होतं. सगळेच जण सामूहिकपणे शहाणपणाची हत्या करत राहतात! असं का होतं? तर ‘घाचर-घोचर’ अर्थात गडबडगुंत्यामुळे. तो गुंता नात्यांचा आहे, केलेल्या त्यागाचा आहे, भोगलेल्या दारिद्रयाचा आहे, सहन केलेल्या मानसिक त्रासाचा आहे, परस्परांवरील अवलंबित्वाचा आहे, एकमेकांकडून असलेल्या अपेक्षांचा आहे आणि आपापल्या सोयीचाही आहे. त्यामुळे ही कादंबरी मध्यमवर्गाच्या दांभिकतेचा, कृतक जगण्याचा, खोट्या प्रतिष्ठेचा, भीतीपोटी येणार्‍या एकोप्याचा, गहिर्‍या जखमेवर थातुरमातुर मलमपट्टी करण्याच्या वृत्तीचा, जगाचा उद्धार करण्याच्या पण स्वत:ला एक प्रश्नही न विचारण्याच्या मानसिकतेचा, हातचं सोडून पळत्याच्या पाठीमागे लागण्याच्या स्वभावाचा, अभावग्रस्त भूतकाळातील जगण्यावर उथळ वर्तमानाचा उतारा शोधणार्‍या संस्कृतीचा आणि मध्यमवर्गीय ‘शहामृगी’पणाचा एकेक पापुद्रा कुठलंही भाष्य न करता उलगडून दाखवते. भारतीय मध्यमवर्ग टीकेनं खंतावतो आणि संकटानं अस्वस्थ होतो. पण करतो काय, तर टीका करणार्‍याला उडवून लावतो आणि संकटात आपल्या कुटुंबाचा ‘एकोपा’ दाखवतो. पण त्याला टीकेकडे ‘सद्हेतू’ आणि संकटाकडे ‘संधी’ म्हणून पाहता येत नाही. कारण तसं केलं की, त्याच्या आत्ममग्न मश्गुलतेच्या चिरफळ्या होतात. आणि ते होऊ देण्याची त्याची कुठल्याही परिस्थितीत तयारी नसते. त्यामुळे तो वादळाचा सामना सामूहिकपणे वाळूत डोके खुपसून करतो आणि वादळापूर्वीच्या व वादळानंतरच्या शांततेत बेफिकीरपणे आपला-आपला जगत राहतो. भारतीय मध्यमवर्ग आंधळ्या धृतराष्ट्रासारखा आहे. त्याच्याकडे हजार हत्तींचं बळ आहे, पण तारतम्य नाही. त्याच्याभोवती भारतातलं विद्यमान राजकारण आणि संपूर्ण बाजारपेठ फिरत राहतेय, पण त्याच्याकडे विवेक नाही. जगातली प्रत्येक सेवा-सुविधा केवळ आपल्यासाठीच ‘प्रोव्हाईड’ केली जातेय, असा त्याचा गैरसमज झालेला आहे. अशा समाजाची झेप आपल्या पावलांपलीकडे सहसा जात नाही. त्यामुळे त्याला तुम्ही एकोणिसाव्या शतकातल्या कृतिशील आणि उत्तरदायी मध्यमवर्गाची कितीही उदाहरणं सांगा; त्याला मात्र संघर्ष, अभाव आणि सचोटी यांतच आयुष्य व्यतीत केलेल्या आधीच्या पिढ्यांना धुडकावून लावण्यातच भूषण वाटतं. त्यागाची तर त्याला फार म्हणजे फारच अ‍ॅलर्जी आहे. ‘बुद्धिजीवी’ असलेला, पण ‘बुद्धिवादी’ नसलेला हा वर्ग ‘व्यक्तिवादा’चा फार भोक्ता असतो. त्यामुळे त्याला ‘व्यक्तिस्वातंत्र्य’ ही संकल्पना खूप आवडते. पण तारतम्य, विवेक, आत्मसंयम, चिंतन-मनन यांचा मात्र मनस्वी तिटकारा असतो. अशा या मध्यमवर्गाला ‘घाचर-घोचर’ ही कादंबरी त्याचा भेसूर चेहरा आणि रक्ताळलेले हात दाखवण्याचं काम करते. कदाचित त्यामुळेच महाराष्ट्रातला मध्यमवर्ग या कादंबरीच्या वाट्याला गेला नसावा. आणि समजा गेलाच तर तेंडुलकरांच्या ‘शांतता! कोर्ट चालू आहे’मधल्या बेणारेबाईंच्या ‘हे शरीर सगळा घात करतं’ या चालीवर ‘हा पैसा सगळा घात करतो’ अशी सम गाठू शकतो. पण ही कादंबरी केवळ पैशाला, सुबत्तेला किंवा कुणाही एकाला दोषी ठरवून स्वत: नामानिराळं व्हायला साफ नकार देते. ती तुम्हाला (कधीकाळी मूठमाती दिलेल्या) तुमच्याच अंत:पुरात नेऊन उभी करते आणि तुमचाच चलत्-चित्रपट दाखवते. ती तुमच्याकडे प्रश्नांची उत्तरं मागत नाही की, चिंतनशिबिराचं आयोजन करायलाही सांगत नाही. ती फक्त तुम्हाला तुमच्या आचार-व्यवहारांचं ‘गुह्यदर्शन’ घडवते. तुमच्या अहंभावाला चूड लावण्याचं काम करते. हे फार जीवघेणं प्रकरण आहे! त्यामुळे आपल्या आयुष्याचं ‘घाचर-घोचर’ का होऊन बसलंय, हे जाणून घेण्याची इच्छा असलेल्या मध्यमवर्गीयांनीच आणि या वर्गात भविष्यात जाण्याची इच्छा-आकांक्षा-महत्त्वाकांक्षा असलेल्यांनीच या कादंबरीचा नाद करावा ...Read more

Rajesh Javir

सुधामूर्तीं लिखीत पुस्तक आयुष्याचे धडे गिरवताना पुर्ण वाचुन झाली, कळलंच नाही केव्हा वाचून संपलं इतके अतिशय साधं,सोपं आणि छान लिखाण. त्यांच्या जीवनात आलेल्या प्रत्येक लहान-मोठे अनुभव सुधामूर्तींनी सांगितले आहे.आपल्या आयुष्यात येणारा जवळपास प्रत्ेक व्यक्ती काहीतरी आपल्या प्रत्येकाला काहीन काही शिकवून जातो हे मात्र अगदी खरं. सूधा मूर्ती यांची पुस्तकं अतिशय छान. ती पुस्तके सोपी आणि लगेच समझणारी असतात. जीवनात आलेले अनुभव लहान मोठ्या प्रसंगातून ते उलगडवून दाखवतात. त्यांचे स्वत:चे अनुभव सांगताना त्यात कुठेही मोठेपणा नसतो. इन्फोसिस फाउंडेशन च्या माध्यमातून सामजिक कार्य करतांना तसेच आयुष्याचे धडे गिरवितांंना त्यांच्या आयुष्यात आलेल्या व्यक्ति तसेच ऐतिहासिक वास्तू यांच्या कडे एका नैतिक स्टोरी च्या माध्यमातून मांडलेले विचार म्हणजे ही कादंबरी आहे. ट्रेन मध्ये मिळालीली एक अनाथ गरीब मुलगी जिला दत्तक घेऊन उच्च शिक्षण देऊन त्या बळावर तिने अमेरिके पर्यंत घेतलेली झेप. अश्या 23 वेगवेगळ्या व्यक्ति रेखेला एका नैतिक निर्णायक प्रारूप मध्ये सुधा मुर्तींंनी मांडले आहे... सुधा मूर्तींना आपल्या विविध टप्प्यांवर भेटललेली माणसं काहीतरी शिकवून जातात. हे पुस्तक मरगळ दूर करते आणि जीवनाचे पैलू उलगडवून दाखवते. .. ...Read more