* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: SEX WORKER
  • Availability : Available
  • Translators : SUPRIYA VAKIL
  • ISBN : 9788177668414
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 140
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : BIOGRAPHY
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
WHY THE PATH OF LIFE IS SO ZIGZAGGED AND THORNY FOR SOMEONE BORN AS A WOMAN? THIS IS A TRUE AUTOBIOGRAPHY WHICH GIVES US THE EXPERIENCE OF `TRUTH IS STRANGER THAN FICTION`. THIS AUTOBIOGRAPHY IS UNIQUE AS IT IS NOT WRITTEN BY ANYONE WHO IS FAMOUS OR WHO IS SOMEBODY SOMEWHERE. IT IS THE STORY OF A COMMON WOMAN, BORN IN A NORMAL FAMILY. BUT HER LIFE AFTER THE DEATH OF HER HUSBAND BECAME HELL FOR HER. SHE HAD TO FACE MANY DREADFUL FACTS. SHE HAD TO KEEP HER HOUSE RUNNING AND HAD TO STRUGGLE FOR THE SURVIVAL OF HER CHILDREN. SHE HAD TO ACCEPT PROSTITUTION TO EARN ENOUGH MONEY TO KEEP HER AND HER CHILDREN`S LIVING GOING. SHE HAD TO ACCEPT THE LIFE-STYLE BEYOND THE MORAL NORMS, VIRTUES, AND CULTURE. NO WONDER, HER WORDS, WHICH ARE FULL OF TRUTH; LEAVE US SPELLBOUND.
स्त्री म्हणून जन्माला आल्यानंतर एखादीच्या आयुष्याची वाट इतकी वळणावळणाची आणि काटेरी का असावी? समाजाच्या रूढ, नैतिक चौकटीबाहेरचं जीवन स्वीकारावं लागलेल्या, देहविक्रय व्यवसायात येऊन जीवनाशी विलक्षण संघर्ष करत, करकरीत वास्तवाशी थेट नजर भिडवून वाटचाल करणा-या स्त्रीच्या प्रांजळ लेखणीतून उतरलेली ही आत्मकथा `ट्रूथ इज स्ट्रेंजर दॅन फिक्शन’चा अनुभव देते. अत्यंत वैचित्र्यपूर्ण घटना-प्रसंग कथन करत, समाजाच्या बेगडी नैतिकतेवर सहज शब्दांत पण भेदक प्रहार करत वाचकाच्या मनाचा ठाव घेते.

No Records Found
No Records Found
Keywords
"#MARATHIBOOKS#ONLINEMARATHIBOOKS#TRANSLATEDMARATHIBOOKS#TBC#TRANSLATEDBOOKS@50% #SEXWORKER #SEXWORKER #सेक्सवर्कर #BIOGRAPHY #TRANSLATEDFROMENGLISHTOMARATHI #SUPRIYAVAKIL #सुप्रियावकील #NALINIJAMEELA #नलिनीजमिला"
Customer Reviews
  • Rating StarNilesh Sathe

    सेक्स वर्कर हे नलिनी जमिला यांच आत्मकथन. एका वहित त्यांनी त्यांच नाव, जन्म, आणि वय लिहलं होतं हे लिहताना त्यांच वय होतं एकोणपन्नास. त्यानंतर एका गिर्हाईकानं ते वाचलं आणि त्यामुळं ते गिर्हाईक गमावलं. कारण त्यांनी त्या गिर्हाईकाला त्यांच वय सांगिलं होतं बेचाळीस. वाचून अंगावर काटा आला की नाही ? आहे की नाही हादरवून टाकनारी कहानी? नलिनी ही पाहिला नवरा कैंसरच्या आजाराने गेल्यावर आपल्या झालेल्या मुलीला जगवन्यासाठी सेक्स वर्कर म्हणून काम करू लागली. ही मुलगी तिच्या वडिलांच्या आइकडेच म्हणजे आज्जीकडेच राहत असते. एकटयाने आयुष्य कसं काडायचं म्हणून दुसरं लग्न करते. दुसऱ्या नवर्याकडून हिला एक मुलगी होते पन नवरा बायकोचं नात जास्त काळ टिकत नाही. म्हणून तिसरं लग्न करते तिसऱ्या नवर्याने मात्र नलिनाला जास्त काळ आधार दिला. तिसऱ्या नवर्याचं नाव ही स्वता बदलून त्याला जमीला म्हणत असते आणि स्वताच्या नावापुढे लावतही असते. शेवटी हेही नातं जास्त काळ टिकत नाही. तिला स्वताला वाटतं ही आपली मुलगी आता वयात आली आहे आणि आपल्या नवर्याच्या मनात भलतं सलतं आलं तर.? तसही ही त्याची मुलगी नव्हे. म्हणून तिच्या मुलीला घेवून निघुन जाते. पुढे तिच्या मुलीला शिक्षण देण्याची धडपड अडचणी येतात मुलीला आपल्याच वाटयाला आलेलं दुःख येवू नये म्हणून बऱ्याच संघर्ष्याला सामोरं जाते ही नलिनी. बऱ्याचदा नलिनीला फक्त मशिदित आसरा मिळाला आहे. तिथ मिळणाऱ्या भिक्षेवर ती जीवंत राहीली आहे. तरीही देवावर भाष्य करताना ती म्हणते देव नाही असं म्हंटल तर दैवी कोप होईल असं तिला वाटायचं. पन देव आहे असं खात्रिशिर सांगण्यासारखा एकही अनुभव तिच्याजवळ नाही. तरीसूद्धा देव अस्तित्वात नाही म्हणताला तिला कसलिच भीति वाटत नाही. तीन डिसेंबर हा दिवस सेक्स वर्कर्स डे म्हणून साजरा केला त्यावेळी नलिनी ह्या कोलकात्याला गेल्या होत्या त्यावेळी त्यांनी सेक्स वर्कर्सबद्दल मत मांडल त्या म्हणाल्या देहविक्रेत्या इतर महिलांपेक्षा वेगळ्या असतात. यांना स्वयंपाक करुण नवर्याची वाट पहायची नसते. आपल्या मुलांना कसं वाढवायचं याची परवानगी नवर्याकडून घ्यावी लागत नाही. असं अजुन बरच काही पुस्तकात सांगितलंय ते तुम्ही वाचाच. वर मी सेक्स वर्कर हाच शब्द वापरला आहे वैशा असा उल्लेख केला नाही त्याचं कारण वैशा हा संस्कृत शब्द आहे याचा अर्थ कुकर्मास प्रवृत्त करणारी बाई असा होतो. हा शब्द वाईट अर्थाने घेतला जात असल्याने यांना सेक्स वर्कर हा नवा शब्द घ्यावा लागलाय. जर पुस्तकात इतक्या व्यवस्थित पद्धतीने या शब्दाचा अर्थ सांगितलाय तर आपन तो शब्द वापरणं मूर्खपनाचं ठरेल नाही का.? असो. तुम्ही हे पुस्तक नक्की वाचा, यावर बोला, चर्चा करा अफाट पुस्तक आहे हे. हे पुस्तक वाचून गलबलुन येतं. मला हे पुस्तक वाचून वर्ष झालं पन पुस्तक वाचून मनात तयार झालेला कोलाहाल कधीतरी बाहेर काढावाचं लागतो. म्हणून हा लेखन प्रपंच. शेवटी या पुस्तकातलं मला फार पटलेलं एक वाक्य सांगतो आणि थांबतो. "समाजापासुन दूर पळालेली मानसंच फक्त शरीर सुखासाठी येतात" निलेश ...Read more

  • Rating Starडॉ.कृष्णा सुभाष सपाटे

    मानवी शरीराला जडलेल्या वासनेचे फुत्कार कोणाला क्षणिक सुख देऊन जातात तर कोणाचं आयुष्य गिळंकृत करून जातात त्याचीच ही कहाणी.गरिबीचा आगडोंब, पैशांची विवंचना आणि नात्याचं दुरावलेपण माणसाला कोणत्या खाईत घेऊन जाईल हे सांगता येत नाही. देह विक्रीच्या व्यवसाया कोणी स्वतःहून येत नाही तर त्याला परिस्थिती तस करायला भाग पाडते. ज्यावेळी सगळी शस्त्र आपल्या हातात नसतात त्यावेळी पोटापाण्यासाठी व भिकेला लागण्याआधी जो मार्ग समोर दिसत असतो तो म्हणजे वैश्याव्यवसाय. जगण्याची गरज माणसाला काहीही करायला भाग पाडते, जगभर कोणी कितीही वाईट कृत्ये केलेली असली तरी समाज नावाच्या नैतिकता निर्माण करणाऱ्या घटकाने या व्यवसायाला मात्र नेहमीच खालच्या थरात जागा दिली आहे. गरज म्हणून व्यवसायात शिरलेल्या नलिनीला कुटुंबापासून तुटलेपण भोगाव लागत, आईपण हिरावून घेतलं जातं. व्यवसायाबरोबर लागत गेलेली व्यसनांची गोडी त्याच जोडीला माणुसरूपी जनावरांच होणार दर्शन पुस्तकाच्या पानांपानात दिसत. मनात एखादया तप्त लाव्हाप्रमाणे उसळणारी खदखद कोणताच सहानुभूतीचा समुद्र शांत करू शकत नाही कारण आपलं माणूसपणच जिथं नाकारलं जात, तिथं अन्यायासाठी न्याय मागणं देखील अवघड असत. एकदा परतीचे दोर कापले की मागे फिरायचं नसत, जे वाट्याला येईल ते घोटत पुढे चालावं लागत. कधी तरी मनाला शांत करणारा छोटासा शिडकावा मिळतो तर इतरवेळी होरपळून काढणारी आग. नलिनीचा बंडखोर स्वभाव लहानपणापासून ते आजतागायत तिच्या आयुष्यात वेगवेगळी वळण आणतो. काही वेळा हतबल झाल्यामुळे जुळत घेणं तिला भाग पडलं. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAMANA 10-07-2007

    केरळमधील वेश्येचे आत्मचरित्र मराठीत... स्वत: जगण्यासाठी आणि पोटच्या गोळ्यांना जगविण्यासाठी रूढता, नैतिकता ठोकरत वेश्याव्यवसायाच्या दाहकतेत उडी घेऊन तितक्याच बेधडकपणे आपली करुण कहाणी शब्दबद्ध करणाऱ्या मल्याळी नलिनीची आत्मकथा आता मराठीत उपलब्ध झाली आह. ‘सेक्स वर्कर’ नावाने सुप्रिया वकील यांनी अनुवादित केलेले हे पुस्तक मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रकाशित केले आहे. ‘ओरू लैंगिक कोझिलालियुते आत्मकथा’ (एका देहविक्रेतीची आत्मकथा) हे नलिनी जमीला यांचे आत्मचरित्र. या मल्याळी भाषेतील पुस्तकाच्या १० आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या. त्यांच्या २१ हजार प्रती विकल्या गेल्या. डी.सी. बुक्स या केरळमधील प्रकाशन संस्थेने हे पुस्तक प्रकाशित केले आहे. तमीळ, कानडी, बंगाली, इंग्रजी, फ्रेंच, मराठीसह सहा भाषांत हे पुस्तक अनुवादित झाले आहे. तिसरीपर्यंत शिकलेल्या नलिनी जमीला हिने तिच्या जीवनाविषयी लिहावे, असा आग्रह अनेकांनी केला. अखेर मुक्त पत्रकार आय. गोपीनाथ यांनी तिचे आत्मकथन शब्दबद्ध केले. कोणतीही ओळख न लपविता लिहिलेले हे पुस्तक आहे. देहविक्री करणाऱ्या महिलेने लिहिलेले हे पहिले पुस्तक असल्याचा दावा सुप्रिया वकील यांनी पत्रकार परिषदेत केला. मेहता पब्लिशिंग हाऊसचे सुनील मेहता याप्रसंगी उपस्थित होते. घरातील दारिद्र्यामुळे नलिनीला या व्यवसायात येणे भाग पडलं. उपेक्षित बालपण गेलेल्या नलिनीचा एका दादाशी विवाह झाला. तीन वर्षांतच त्याने आजारपणाला कंटाळून आत्महत्या केली. त्यानंतर दोन मुलांचे पालनपोषण करण्याची जबाबदारी तिच्यावर पडली. त्यात खाष्ट सासू, त्यामुळे नाइलाजास्तव ती या व्यवसायात आली. तिचं पहिलं गिऱ्हाईक होतं एक वरिष्ठ पोलीस अधिकारी! त्यानंतर तिने मेंगलोरच्या एकाशी लग्न केले. एक मुलगी झाल्यानंतर त्याने तिला सोडले. मग तामिळनाडूमधील एकाशी तिने विवाह केला. त्याच्याबरोबर तिने १२ वर्षे संसार केला. ती आजारी पडली. त्यानंतर तिसरा नवराही तिला सोडून गेला. माहेरचा आधार नाही. तारुण्यात पदार्पण केलेल्या मुलीसह नलिनी पुन्हा रस्त्यावर आली. स्वत:च्या मुलीला मात्र तिने यापासून दूर ठेवले. रोजच्या जगण्याशी दोन हात करत असतानाच मुलीच्या संरक्षणाचेही आव्हान तिने पेलले. टूथ इन स्ट्रेजर द फिक्शनची प्रचिती देणारी ही आत्मकथा वाचताच वाचक सुन्न होतात, असे वकील यांनी सांगितले. ‘ज्वालामुखी’ या स्वयंसेवी संस्थेत नलिनी सहभागी झाली. देहविक्री करणाऱ्या महिला नुसत्या प्रश्नावर चर्चा करतात; पण त्यावर उत्तर शोधत नाहीत. त्यामुळे त्यांच्या प्रश्नासंदर्भात सक्रिय होऊन तिने माहितीपट बनविला. देहविक्री करणाऱ्या महिलांचे प्रश्न ती सोडवित आहे. या पुस्तकातून समाजाच्या बेगडी नैतिकतेवर प्रहार करताना सुन्न करणारे प्रश्न विचारते. सध्या नलिनी तिची मुलगी आणि रिक्षावाला जावई यांच्यासमवेत राहते. तिचा जावई व विहिण यांना तिच्या पूर्वआयुष्याबद्दल कल्पना आहे, असे वकील यांनी सांगितले. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL 07-09-2007

    देहाची परवड, मनाची तडफड… नलिनी जमीला यांचे जगणे आपल्या सरळमार्गी आयुष्याला ठेच पोचविणारे आहे. केवळ स्त्रीत्वाचा बाजार मांडून नव्हे, तर माणूस म्हणून जगायचे असे तिचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न दिसतात. ‘सेक्स वर्कर’ हे नलिनी जमीला यांचे आत्मचरित्र एखाद्या ादंबरीसारखे आहे. व्यापक जीवनपट, अद्भुतता, घटनावैचित्र्य या दृष्टीने मी या पुस्तकाला कादंबरीसारखे ठरवत नाही, तर कादंबरीत ज्याप्रमाणे परिस्थिती व नायक-नायिका यांचा संघर्ष, काळ्या-पांढऱ्या रंगातील प्रवृत्ती रेखाटलेल्या असतात, त्याप्रमाणेच त्या नलिनी जमीला यांच्या जीवनपटात प्रत्यक्ष घडतात. आपल्या सरळमार्गी आयुष्याला ठेच पोचविणारे हे जगणे आहे. काही वर्षांपूर्वी मी स्वत:ही अशा एका विलक्षण बाईला भेटलो आहे. चांगल्या घरातील मुलगी नवस म्हणून देवीला सोडली गेली होती. तिथूनच तिच्या आयुष्याची परवड सुरू झाली. मुलगा झाल्यावर त्याला शिकवून मोठा करण्यासाठी तिची धडपड सुरू झाली. ती वेश्या व्यवसायातून बाहेर पडली व आज चांगले जीवन जगते आहे. या बाईशी आणि या व्यवसायातील तिच्या काही परिचित महिलांशी बोलताना त्यांच्या देहाची परवड व प्रत्येक क्षणी होणारी मनाची तडफड दिसत होती. त्या पार्श्वभूमीवर नलिनी जमीला यांचे आत्मचरित्र मी तोलत होतो. ते आहे तरी कसे? नलिनी ही एका चांगल्या घरातील मुलगी. पण वडिलांचे विचित्र वागणे आणि आईची हतबलता यामुळे या मुलीला खाणकामगार व्हावे लागले. धुणी-भांडीवाली म्हणून काम करावे लागले. एका घरी ती मुले सांभाळायला लागली. तिने लग्न केले आणि तिच्या आजपर्यंतच्या आयुष्याच्या वळणावळणाच्या वाटेवर काटेही पसरले गेले. नवरा मेल्यानंतर मुलांना वाढविण्यासाठी नाइलाजाने ती देहविक्रय करू लागली आणि मुलांनाच गमावून बसली. नंतर पुन्हा एका वळणावर धर्मांतर व दुसरा विवाह. पण परवड संपली नाही. दुसऱ्या विवाहानंतर झालेल्या मुलीला गमवावे लागू नये आणि तिच्यावर आपल्या अभद्र व्यावसायिक जीवनाची सावली पडू नये यासाठी धडपडणारी आई इथे दिसते. समाजाने आखलेल्या नैतिक चौकटीबाहेरचे जीवन तिला जगावे लागत आहे; पण त्यातही ती एक चौकट स्वत:ला घालून घेताना दिसते. त्यातूनच एक विलक्षण संघर्षमय आयुष्य तिच्या वाट्याला येते. केवळ परिस्थिती म्हणून ते आयुष्य ती निमूटपणे स्वीकारीत नाही, तर त्याला ती खंबीरपणे सामोरी जाते, हे या ‘नायिके’चे वैशिष्ट्य आहे. केवळ स्त्रीत्वाचा बाजार मांडून नव्हे, तर माणूस म्हणून जगायचे असे तिचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न दिसतात. या पुस्तकाचे महत्त्व यातच आहे. नलिनीच्या वाट्याला आलेले आयुष्य मात्र खूपच दु:खाचे आहे. पुरुषी वृत्तीची कितीएक रूपे येथे दिसतात. देहविक्रय व्यवसायाच्या तNहा, तेथील व्यवहार उलगडतो. वेगळे जग समोर येते. पण येथे हे पुस्तक कमी पडते. या सगळ्या निवेदनातून देहविक्रय करणाऱ्या स्त्रीच्या देहाची परवड दिसते. त्या प्रत्येक क्षणी तिच्या मनाची जी तडफड झालेली असेल ती ओझरती जाणवते. कित्येकदा तर स्त्रीला केवळ देह असतो; मन नसतेच असे वाटावे इतके सपक निवेदन येते. नलिनी स्वत: अल्पशिक्षित आहे; पण तिला लेखनास साह्य करणाऱ्या व्यक्तींनी ही त्रुटी तिच्याकडून दूर करून घ्यायला हवी होती. नलिनी एका कम्युनिस्ट कार्यकर्त्याची मुलगी आहे. खाणीत काम करतानाही एकदा तिच्या नकळत तिने एका संपाचे नेतृत्व केले होते. हे कार्यकर्तेपण तिच्यामध्ये नैसर्गिक आहे. ती आपल्या आयुष्याच्या करकरीत वास्तवाला थेट नजर भिडवूनच जगते. त्यामुळेच देहविक्रय करणाऱ्यांच्या संघटनेशी तिचा परिचय झाल्यावर तिचे हे कार्यकर्तेपण सहज फुलते. तिच्याकडे काही प्रमाणात नेतृत्व येते. त्या वेळी ती समाजाच्या नैतिकतेतील बेगडीपणा फाडून दाखवते. आधुनिक तंत्रज्ञानाची ओळख करून घेण्याची संधी मिळताच आपल्या भावना माहितीपटातून व्यक्त करते. संघटनेसाठी लढते, ‘इव्हेंट’ आयोजित करते, चर्चासत्रे गाजवते. हा सगळा भाग आणखी विस्ताराने, तपशिलात नोंदवायला हवा होता. कित्येक ठिकाणी परिच्छेदाचे पहिले वाक्य व शेवटचे वक्य आशयदृष्ट्या एकच आहे. परत-परत तेच वाचणे थोडे कंटाळवाणे होते. अनुवाद करताना हे टाळता आले असते. बाकी अनुवादही खूपच प्रवाही व प्रभावी झाला आहे. -संतोष शेणई ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

SHRIMAN YOGI
SHRIMAN YOGI by RANJEET DESAI Rating Star
Sacchit Erande

श्रीमान योगी.... हे नक्की चरित्रलेखन आहे की आत्मकथन असा पानोपानी प्रश्र्न पडावा इतक्या मधूर आणि आत्मीय शब्दसंपन्नतेत सखोल मांडणी तेही भावनीक ओल कुठेही हलू न देता. एखाद्याच्या डोक्यावरची सगळी कर्जे फिटली तरी महाराजांनी हिंदू म्हणून जगण्याचे सौभा्य मिळवून दिले त्याचे ऋण फेडणं कोणांसही केवळ अशक्य! आणि ते कदाचित फिटूही नये... नपेक्षा ते फेडण्याची अवकात असलेला या भुमंडलावर अवतारित होऊच शकत नाही! 🚩🚩🚩🚩🚩 ...Read more

BARI
BARI by RANJEET DESAI Rating Star
Prasad Natu

मला आठवते आहे, 2011-14 या काळांत आम्ही कोल्हापूरला होतो,तेव्हाची गोष्ट. मी बँक ऑफ इंडियाच्या कोल्हापूर मुख्य शाखेला वरिष्ठ प्रबंधक (कर्ज विभाग) होतो. “हॉटेल कृष्णा” चे प्रपोजल आमच्या कडे आले होते. त्या निमित्ताने स्वामीकार रणजीत देसाई ह्यांचे मेव्हण श्री.उदयसिंह शिंदे आणि त्यांचे सुपुत्र श्री. सिद्धार्थ शिंदे ह्यांचा परिचय झाला.आपले समूहाचे कर्ताधर्ता श्री. कृष्णा दिवटे सर ह्यांचा कोल्हापूर मधे कुणाशी परिचय नसेल अशी व्यक्ति भिंग घेऊन शोधावी लागेल.एक दिवस ते मला म्हणाले, स्वामीकार रणजीत देसाई यांचे गांव कोवाडला चलता का.शनिवारी,संध्याकाळी कार्यक्रम आहे.रणजीत देसाई यांची पुण्यतिथि होती. प्रसिद्ध गायक राहुल देशपांडे देखिल येणार आहेत.त्यांचा कार्यक्रम देखील होईल.साहित्य आणि संगीत असा दुर्मिळ योग एकत्र येणं हे मोठ्या भाग्याचे.मी लगेच जाऊया म्हटले.त्या प्रमाणे साधारणतः संध्याकाळी 4.00 कडे मी,माझी पत्नी सौ भावना आणि श्री दिवटे सर आणि सौ. वहिनी असे चौघे आम्ही गेलो.तिथे बऱ्याच नवीन गोष्टी समजल्या.जसे रणजीत देसाई आणि प्रसिद्ध गायक वसंतराव देशपांडे ह्यांची घट्ट मैत्री होती.दरवर्षी कोवाड येथे त्यांचे येऊन रहाणे हे कळले.रणजीत देसाई ह्यांचे घर बघायले मिळाले,ज्याचे स्मारकांत रूपांतर झाले,त्यांचे साहित्य,त्यांचे हस्त-लिखित,राहुल देशपांडे यांच्याशी झालेली वैयक्तिक ओळख.हे सारे कधी विसरता येणार नाही.श्री.शिंदे ह्यांनी मला साहित्याची आवड म्हणून स्वामीकारांची 2-3 पुस्तके मला भेट म्हणून दिली.त्यातले एक पुस्तक म्हणजेच “बारी”.रणजीत देसाई ह्यांची पहिली कादंबरी.कथाकार म्हणून सुरुवात केलेल्या देसाई यांची ही पहिली कादंबरी. ह्या कादंबरीस प्रसिद्ध साहित्यिक श्री.वि.स.खांडेकर ह्यांची प्रस्तावना लाभली आहे. रणजीत देसाई ह्यांनी कादंबरीचा विषय त्यांच्या दृढ परिचयात असलेला भूभाग निवडला.कोल्हापूर ते बेळगाव रस्त्यावर सुतगट्टी नावाचे गांव लागते.तिथून 15-20 किमी आंत काकती नावाचे गावं लागते.ह्या गावापर्यंत अगदी गहिऱ्या जंगलाने वेढलेली वाट ही सुतगट्टीची बारी म्हणून ओळखली जाते.त्या जंगलात गुजराण करणाऱ्या बेरड जमातीची ही कथा आहे.ही कादंबरी लिहिण्यासाठी त्यांनी ह्या भागात राहणाऱ्या बेरड जमातीचे जीवन अगदी जवळून पूर्ण सहानुभूतीने पाहिले.ही कादंबरी वाचतांना हे पदोपदी लक्षात येतं की शहरातल्या आलीशान बंगल्यात बसून चितारलेले हे ग्रामीण जीवन नाही.त्यातील प्रत्येक प्रसंगात जिवंतपणा आढळतो. कारण रणजीत देसाईनी जवळपास 3-4 वर्ष ह्या भागात राहून त्या जीवनाचा जवळून अभ्यास केला. आपल्या समोरच सारे घडते आहे असे वाटू लागते.मला आठवते आहे की ही कादंबरी मी जेंव्हा पहिल्यांदा वाचली.त्यातील पात्रांची निवड,त्यांचे स्वभाव दर्शन, निसर्ग चित्रण, तेथील समस्या आणि स्वातंत्र्यानंतर बदलत चाललेले जीवनमान.हयात कुठेही काल्पनिकपणा वाटत नाही. वि.स.खांडेकर ह्यांनी लिहिलेली प्रस्तावना त्यांच्या साहित्यिक विद्वतेचा परिचय करून देणारी आहे.सर्वसाधारणपणे आपण पुस्तक चाळतो तेंव्हा आपण प्रस्तावनेकडे दुर्लक्ष करतो.पण मित्रांनो, प्रस्तावना देखील अवश्य वाचा.ही कादंबरी तेग्या ह्या नायकाच्या अगदी तरुण वयापासून ते म्हातारपणा पर्यन्तची कहाणी आहे.पण ही कहाणी केवळ तेग्याची नसून त्याच्या भोवती फिरणाऱ्या आणि गुंफलेल्या बेरड जमातीची कथा आहे. रणजीत देसाई यांची ही पहिली कादंबरी आहे हे कुठेच जाणवत नाही. कादंबरी वाचतांना लक्षात येते की,कोल्हापूर ते बेळगाव रस्त्यावर येणाऱ्या जाणाऱ्या वाहतुकीवर रात्रीच्या वेळेस दरोडा घालून आणि जंगलातून लाकडे तोडून ती विकणारी,आणि त्यावर गुजराण करणारी ही बेरड जमात.स्वातंत्र्य मिळण्याच्या आधी पासून ते स्वातंत्रोत्तर काळात ह्या जमातीच्या सामाजिक आणि आर्थिक जीवनावर झालेल्या बदलांचे खूप सुरेख वर्णन ह्या कादंबरीत चितारले आहे.तेग्या हा गावचा नाईक असतो आणि ही वाटमारी किंवा दरोडे त्याच्या नेतृत्वाखाली घातले जातात.गावात ह्या तेग्याचा मोठा दरारा.कादंबरीच्या सुरुवातीलाच असे दाखविले आहे की,तेग्या जंगलातून वस्तीच्या रोखाने परतत असतांना,त्याला नदीच्या पाण्यात काही खळबळत असल्याची चाहूल लागते.त्याला वाटते कुणी तरी जंगली जनावर असावे.म्हणून तो शिकारीच्या उद्देश्याने तिकडे वळतो.तर नदीच्या काठाला एक व्यक्ति उभी असल्याचे त्याला दिसते.ती व्यक्ति त्याच्या भात्यातले मासे आपल्या स्वतःच्या घोंगडीच्या खोळीत टाकताना दिसते.तो त्या व्यक्तीस तसे करण्यापासून आडवायला जातो.तर त्याच्या लक्षात येत की,ती व्यक्ति म्हणजे एक स्त्री आहे.ती 15-16 वर्षाची एक तरुणी असते.ती सहजासहजी त्याचे मासे परत देत नाही.तिच्याशी झटापट करताना,त्या तरुणीच्या लक्षांत येते की,तेग्याची फरशी (हल्ला करण्यासाठीचे शस्त्र) ही झाडांत अडकली आहे.ती शिताफीने ती फरशी मिळविते आणि तेग्यावर उगारते.मी चेन्नटी गावच्या कल्लूची नात आहे अशी आपली ओळख देत, ती त्याची फरशी नदीत फेकून दिसेनाशी होते. तेग्या काही काळ तसाच उभा रहातो.तो बेरवाडीचा नायक असतो,म्होरक्या असतो.त्याला एका तरुणीने फसवावे आणि डोळ्या समोर त्याची फरशी घेऊन जावे.हे त्याला फारसं रुचत नाही.तो बेरडवाडीत येतो.तिथे तो त्याचा मामा मल्ला सोबत रहात असतो.घरी पोहोचल्यावर त्याचा मामा फरशी बद्धल विचारतो.(ती त्याच्या वडिलांकडून आलेली वारसाने फरशी असते) तो खोटच सांगतो की चंद्रोजीस दिली.ते मामाला पटत नाही. तेग्या विचार करीत असतो की,आई गेल्यावर गेल्या काही वर्षात घरात कुणी बाई माणूस नाही.तो मामाला म्हणतो त्याला लग्न करायचे आहे.तो घडलेली सगळी हकीकत त्याला सांगतो आणि चेन्नटी गावची कल्लूची नात आहे. तिच्या बाबत काही माहिती आहे का विचारतो.मामा त्याला तिच्याशी लग्न करण्यापासून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न करतो.कारण तिच्या भांडकुदळ स्वभावाची मामाला कल्पना असते.पण तेग्या हट्ट धरून असतो की तरी त्याला तिच्याशीच लग्न करायचे आहे.ते दोघे चेन्नटीला जातात.कल्लूला मागणी घालतात.कल्लू तेग्याच्या वडिलांचा खास मित्र असतो.कल्लू लग्नाला तयार देखिल होतो.पण त्याची नात,नागी तिचं नांव असते,ती त्याला विरोध करते.ते दोघेही कल्लूला खूप खूप बोलून निघून जातात.कल्लू त्यांचा गावाच्या वेशी पर्यन्त पाठलाग करतो आणि म्हणतो की तुम्ही तिला रात्री पळवून घेऊन जा.कारण ती तशी तयार होणार नाही.माझी काही तक्रार नाही.दोघांना ते पटते.ते दोघे आणि चंद्रोजी असे तिघेही तिला चेन्नटीला जाऊन पळवून घेऊन येतात.दुसऱ्या दिवशी सकाळी ती घरात दिसत नाही तेव्हा ती पळून गेली असे वाटते.कारण ती घरांत कुठेच नसते.तेग्या आणि मल्ला शोधाशोध करू लागतात.तेग्या आणि मल्ला चेन्नटीला जाऊन कल्लूला विचारतात की तिथे आली कां,पण ती तिथे नसते. तेग्या घरी येतो तर ती घरांत असते.ती त्याला स्वयंपाक करण्यासाठी लाकडे आणायला गेली होती असे सांगते.शेवटी ते दोघे एकमेकांना स्वीकारतात. काळू हा खबऱ्या असतो.तो वाटमारीसाठी सावज आल्याची खबर देत असतो.एकदा चुकीची खबर आणल्याने तेग्याच्या मालकाच्या,इनामदाराच्या बैलगाड्यावर दरोडा टाकला जातो.त्यात इनामदाराची पत्नी असते.तिला पाहून तेग्या त्यांचा लुटलेला ऐवज परत करतो. इनामदारास न सांगण्याचे वचन घेतो.पण त्यांचा गडी बाळू सावकारास सर्व सांगतो. दसऱ्याला,तेग्या नेहमी प्रमाणे इनामदारास बिदागी मागण्यास जातो.इनामदार त्याला हाकलून देतात.तो माफी मागतो पण इनामदार एका अटीवर तयार होतो.तो म्हणतो सरोळीचा पाटील माझा वैरी आहे,त्याचा काटा काढ.तो तयार नसतो. कारण त्याचा जिगरी मित्र चंद्रोजी,पाटलाकडे कामाला असतो.पण तेग्या शेवटी तयार होतो.तो पाटलाचा खून करतो.इनामदार शब्द फिरवितो.त्याला वाचवत नाही आणि रु.5000/- ही देत नाही.त्याला पोलिस पकडून नेतात.त्याचा मित्र काळू त्याच्या साठी वकील करून त्याची फाशी टाळतो.पण तरी जन्मठेप होतेच.त्याची बायको नागी गर्भार असते.तो तिकडे जेल मधे असतांना,इकडे नागी मुलाला जन्म देते.13 वर्षाने तेग्या सुटून येतो तो पर्यन्त मुलगा ईश्वरा मोठा झालेला असतो. तेग्या घरी येतो.तेव्हा बरेच काही बदललेले असते. तो परत आल्या नंतर काही महिन्यातच नागी जळून मरण पावते. देशाला स्वातंत्र मिळालेले असते.त्यामुळे वाटमारीला आळा बसतो.वन विभागाचे काम सुरू होते. वृक्षतोड ऐवजी वृक्षसंवर्धनावर जोर दिला जातो.तेग्याचा मुलगा गावात एक गुरुजी असतात.त्यांच्या संपर्कात येतो.त्यांचे शिष्यत्व पत्करून त्याचे परंपरागत व्यवसाय बंद करतो.हळूहळू त्या गावातील सर्व परंपरागत व्यवसाय बंद होत जातात.लोक उदरनिर्वाहासाठी गावं सोडून बाहेर गांवी जातात. ह्या कादंबरीचा शेवट हा विशेष असा twist and turn वगैरे असलेला नाही. पण माझी इच्छा आहे की ही कादंबरी तुम्ही जरूर जरूर वाचली पाहिजे ह्या साठी शेवट सांगत नाही. मला खरोखर आश्चर्य वाटते की, ह्या कादंबरीवर आधारित एखादा चित्रपट कसा आला नाही किंवा आला असेल तर मला माहित नाही.मित्रांनी प्रकाश टाकावा. ...Read more