* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: JIDNYASAPURTI
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177662894
  • Edition : 4
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 236
  • Language : MARATHI
  • Category : SCIENCE
  • Available in Combos :NIRANJAN GHATE COMBO 16 BOOKS
Quantity
TODAY WE SEE COMPETITION IN EACH AND EVERY FIELD OF LIFE. IF YOU WANT TO SUSTAIN IN THIS WORLD THEN YOU NEED TO HAVE KNOWLEDGE ABOUT EACH AND EVERYTHING. IN TODAY`S WORLD GENERAL KNOWLEDGE IS BECOME THE KEY WORLD, THE VARIOUS COMPETITIVE EXAMS, THE VARIOUS QUIZ PROGRAMMES ORGANISED ON THE T.V. ARE ALSO RESPONSIBLE TO THIS. GENERAL KNOWLEDGE IS NOT SOMETHING THAT WE CAN LEARN BY HEART IN A DAY OR TWO. ESPECIALLY, WHEN YOU WANT TO LEARN SOMETHING THAT IS RELATED TO SCIENCE AND IF YOU ACQUIRE KNOWLEDGE OF OTHER THINGS RELATED TO THE TOPIC THAT YOU ARE INTERESTED IN, THEN IT BECOMES EASIER TO LEARN AND REMEMBER THE MAIN INFORMATION. WE USE MANY THINGS, WE COME ACROSS MANY THINGS, WE MAKE USE OF THE VARIOUS PROPERTIES OF SUBSTANCES, BUT HOW MANY OF US CAN ANSWER QUESTIONS RELATED TO THESE PROPERTIES? DO YOU KNOW HOW THE HOTNESS OF CHILLY IS COUNTED? THOSE WHO USE CHILLY POWDER WON`T BE ABLE TO ANSWER THIS QUESTION, BUT IF YOU HAVE READ THIS BOOK THEN YOU SURELY WILL BE ABLE TO ANSWER THIS.THIS BOOK IS A COLLECTION OF MANY STRANGE, PECULIAR, QUEER THINGS. IT CONSISTS OF SCIENTIFIC INFORMATION AND ANSWERS TO MANY QUESTIONS RELATED TO GEOGRAPHY.
सध्याच्या स्पर्धात्मक जगात चौफेर ज्ञानास खूप महत्त्व प्राप्त झालं आहे. स्पर्धापरीक्षा, दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवरील प्रश्नोत्तराचे कार्यक्रम यांमुळं सामान्यज्ञान हा परवलीचा शब्द बनला आहे. जनरल नॉलेज हे काही एका दिवसात पाठ करून प्राप्त होणारं ज्ञान नव्हे. विशेषत: वैज्ञानिक माहिती मिळवताना अगदी एकाच प्रश्नाचं उत्तर माहिती करून घेताना आजूबाजूचे संदर्भ माहिती झाले, तर उत्तर लक्षात ठेवणं सोपं जातं. तिखटाचा तिखटपणा मोजण्याचं परिमाण कोणतं? या प्रश्नाचं उत्तर तिखट खाणायांना देता येणार नाही; पण हे पुस्तक वाचणारा ते उत्तर नक्कीच देऊ शकेल. हे पुस्तक म्हणजे अशा बयाच चित्रविचित्र वैज्ञानिक माहितीचे आणि भौगोलिक प्रश्नांच्या उत्तरांचे भांडार असल्याने ते घरोघरी नक्कीच उपयुक्त ठरेल.
Video not available
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK SAMANA 10-06

    असंख्य ज्ञानक्षेत्रांची ओळख करून देणारे पुस्तक... कौन बनेगा करोडपतीमुळे सध्या सामान्य ज्ञान किंवा आपल्या नेहमीच्या सोप्या मराठीत जनरल नॉलेजला एकदम बरकतीचे दिवस आले आहेत. करोडपतीच्या चालीवर इतर नटांचेही तसेच कार्यक्रम चालू झाले आहेत. हे सगळे कार्यक्र न चुकता पाहून आणि विविध नियतकालीकांनी तत्परतेने सुरू केलेले जनरल नॉलेजचे स्तंभ वाचून करोडपती बनण्याची स्वप्ने बघणारे लोक घरोघर आहेत. या असल्या जनरल नॉलेजमधून कदाचित माहिती वाढत असेल, पण ज्ञान वाढत नाही. ‘यू.एफ.ओ. म्हणजे काय,’ या प्रश्नाच्या उत्तरातून अनआयडेंटिफाईड फ्लार्इंग आब्जेक्ट हे त्या शब्दाचं दीर्घरूप म्हणजेच उडत्या तबकड्या एवढीच माहिती मिळेल; पण उडत्या तबकड्या ही काय भानगड आहे, हे अजिबात कळणार नाही. आणि प्रश्नोत्तरांच्या असल्या ठरीव कार्यक्रमांमध्ये बसूदेखील शकणार नाही असं ज्ञानाचं क्षेत्र तर अफाट आहे. उदाहरणार्थ, माणसांच्या अंगावर प्राण्यांप्रमाणे केस का नसतात? कुत्री झोपण्यापूर्वी स्वत:भोवती वर्तुळाकार का फिरतात? जाड माणसं अधाशी असतात का? उचकी कशामुळे लागते? पैसा कसा जन्मला? बेडूक फक्त चिखलात राहतात का? या झाल्या आपल्या सभोवतालच्या जगात हरघडी दिसणाऱ्या घटना. शिवाय आज आपल्या नित्य परिचयाच्या झालेल्या, पण दोन-तीनशे वर्षांपूर्वी अस्तित्वातच नसलेल्या वैज्ञानिक शोधांबद्दलचे ज्ञान, ऐतिहासिक काळापासून आजपर्यंत सतत घडत असलेल्या घटनांबद्दलचे ज्ञान, मानवाच्या काही स्वभावैशिष्ट्यांचे ज्ञान, असे ज्ञानाचे क्षेत्र सतत वाढतच जाते. एखाद्या क्षेत्राबद्दलचे ज्ञान आपण मिळवायला लागलो की लक्षात येते, आपले अज्ञानच अफाट आहे. म्हणूनच न्यूटनसारखा महान शास्त्रज्ञही एकदा म्हणाला होता की, मी आजवर मिळवलेले ज्ञान म्हणजे ज्ञानाच्या अफाट पसरलेल्या सागराच्या काठावरचा वाळूचा एक कण आहे. विविध विषयांवर सतत लिखाण करणारे सुप्रसिद्ध स्तंभलेखक निरंजन घाटे यांचे प्रस्तुत ‘जिज्ञासापूर्ती’ हे पुस्तक म्हाजे माणसाला नेहमीच कुतूहल वाटणाऱ्या विविध क्षेत्रांमधल्या नाना प्रकारच्या ज्ञानाचा संग्रह आहे. या पुस्तकात दिलेली माहिती वाचल्यानंतर केवळ प्रश्नोत्तरांच्या पोपटपंचीपेक्षा बराच जास्त, बराच सखोल असा ज्ञानाचा खजिना वाचकाला मिळतो. अर्थात या सखोलतेला मर्यादा आहेच. लेखक सर्वसामान्य वाचकासाठी लिहितो आहे. त्यामुळे त्या वाचकाला पचेल, रुचेल, ज्ञानाबरोबरच त्याचं मनोरंजनही होईल, त्या त्या विषयातले वाचकांचे कुतुहल वाढून त्या विषयावरचं आणखी मोठे आणि तपशीलवार पुस्तक वाचण्याची इच्छा वाचकाच्या ठायी निर्माण होईल, अशा रोखाने हे लेखन केलेले आहे. दाढीचा इतिहास, वस्तऱ्यांचा इतिहास, कोलंबसाने अमेरिकेचा शोध लावला, इजिप्तची प्रसिद्ध राणी क्लिओपात्रा, येशू खिस्त खरोखरच खिसमसच्या दिवशी जन्मला का? असे ऐतिहासिक विषय यात आहेत. पृथ्वीचे दिवसेंदिवस तापत जाणारे वातावरण, पृथ्वीवर येणारे हिमयुग, प्लास्टिकचे प्रदूषण, ट्रान्झिस्टर, मंगळावरची सजीव सृष्टी, चंद्रावरचे पाणी, विश्वाचे वय असे वैज्ञानिक विषय आहेत. माणसाच्या अंगावर केस नसणे, माणसाच्या अंगावर रोमांच उभे राहणे, माणसाला टक्कल पडणे, माणसाला गुलाबाचे फूल सर्वाधिक आवडणे असे मानवी वर्तनाशी संबंधित विषय आहेत. आपले हे विश्व : म्हणजे कल्पनातीत चित्रविचित्र वस्तूंचा एक अफलातून अजबखाना आहे ही गोष्ट जिज्ञासापूर्तीमधल्या तऱ्हेतऱ्हेच्या विचित्र गोष्टी वाचल्यावर अधिकच पटू लागते. अशा विचित्र गोष्टी आणखी माहिती करून घ्याव्यात आणि आपले सामान्य ज्ञान अद्ययावत करावे अशी जिज्ञासा वाचकांच्या मनात निर्माण होते. आपल्याकडची शिक्षणपद्धती ही पोटार्थी माणसे निर्माण करते. आपल्याला विविध प्रकारचे, विविध क्षेत्रांचे ज्ञान मिळावे ही माणसाची नैसर्गिक इच्छा या शिक्षण पद्धतीत मारून टाकली जाते. या शिक्षणपद्धतीचा कर्ता लॉर्ड मेकॉले याचे तेच उद्दिष्ट होते. म्हणून तर स्वातंत्र्य मिळून पन्नास वर्षे झाल्यानंतरही आमच्या समाजात ज्ञानवंतांपेक्षा पोटभरून लोकच जास्त आहेत. युरोप आणि अमेरिका आमच्यापेक्षा प्रगत आहेत याच्या अनेक कारणांपैकी एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे तिथल्या समाजाची अफाट ज्ञानपिपासा. तिथल्या शाळा-महाविद्यालयांमधून अक्षरश: असंख्य ज्ञानक्षेत्रांचा सखोल अभ्यास सतत सुरू असतो. त्यांचे वैज्ञानिक चंद्रावर पाय ठेवतात हे उगीच नाही. आमच्याकडचे हुशार लोक चंद्राची तुलना आपल्या प्रेयसीच्या मुखड्याशी करण्यातच सगळी बुद्धी वाया घालवीत असतात. अशा पोटभरू मानसिकतेतून वाचकाला बाहेर काढून त्याला असंख्य ज्ञानक्षेत्रांची ओळख करून देणारे, त्या ज्ञानक्षेत्रांबद्दलचे कुतूहल त्यांच्या मनात जागवून आपल्याला आवडेल त्या क्षेत्रात आणखी खोल शिरण्याची इच्छा त्याच्या मनात जागवणारे असे हे पुस्तक आहे. मुखपृष्ठ, मांडणी, मुद्रण आदी तांत्रिक बाबी उत्कृष्ट. मेहता पब्लिशिंग हाऊसची आणखी एक उत्तम, दर्जेदार निर्मिती. -मल्हार कृष्ण गोखले ...Read more

  • Rating StarDAINIK KESARI 06-06-2004

    बहुविध विषयांमधील ‘जिज्ञासापूर्ती’... जिज्ञासा हा मनुष्यस्वभावाचा अविभाज्य भाग आहे. प्रत्येकाला सतत काही ना काही प्रश्न पडत असतात. ते विज्ञानाशी संबंधित असतात, इतिहासाशी, भूगोलाशी वा संस्कृतीशी नि प्रश्न पडला की त्याचे उत्तर शोधण्यासाठी तो धडपडतो. अा सर्व जिज्ञासूंसाठी निरंजन घाटे यांनी ‘जिज्ञासूपूर्ती’ नावाचे पुस्तक लिहिले आहे. केवळ प्रश्न नि त्याचे ठोकळेबाज उत्तर असला हा प्रकार नव्हे. तर साठ वेगवेगळ्या प्रश्नांची उत्तरे देताना त्या विषयाशी निगडीत अन्य माहितीही घाटे देतात. घाटे हे आघाडीचे विज्ञानलेखक असले तरी प्रस्तुत पुस्तकात केवळ विज्ञान विषयकच माहिती आहे असे नव्हे. म्हणजे प्राणवायू कोठून येतो, हे सांगतानाच घाटे दुसऱ्या एखाद्या प्रकरणात ‘दाढी महात्म्य’ ही सांगतात. पृथ्वीच्या वातावरणाच्या वाढत्या तापमानापासून मंगळवार सजीव आहेत की नाही, येथपर्यंत बहुविध विषयांना लेखकाने स्पर्श केला आहे. नोबेल पारितोषिक सर्वांना ठाऊक असते; पण इग्नोबल पारितोषिकाविषयी या पुस्तकात वाचायला मिळेल. इव्हच्या ‘सफरचंदा’च्या गोष्टीतील. अन्वयार्थ ते उलगडून दाखवितात. येशू खिस्ताचा जन्म २५ डिसेंबर नव्हे, तर जुलै किंवा ऑक्टोंबरमध्ये झाला असावा, असा अभ्यासकांचा कयास आहे, त्याविषयी ते लिहितात (पृ. ७९) तेथेच ट्रान्झिस्टरने जग बदलल्याचे दाखलेही देतात. (पृ. १११) विषयांमधील वैविध्यतेमुळे प्रत्येकाला त्यात आपल्याला हवे ते काही ना काही अवश्य मिळेल. जिज्ञासूंना आपली जिज्ञासापूर्ती झाल्याचा अनुभव येईल. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

TATVAMASI
TATVAMASI by DHRUV BHATT Rating Star
Ashiwini Gore

` तत्वमसि` ही रूढार्थाने कादंबरी असली तरी ते एक मुक्त चिंतन आहे. ते चिंतन रंजक वाटावे म्हणून त्याला कथेत परावर्तीत केले आहे असे फार तर आपण म्हणू शकतो. ध्रुव भट्ट ह्या प्रसिद्ध गुजराती लेखकाची ही कादंबरी अंजली नरवणे ह्यानी मराठीत अनुवादित केली आहे. गुराती आणि भारतीय साहित्य अकादमीचा पुरस्कार ह्या कादंबरीला मिळालेला आहे . लेखक म्हणतात ही कादंबरी म्हणजे नर्मदा नदी, तिच्या आजूबाजूचे आदिवासी , तिच्या काठच्या मंदिरांमधून किंवा आश्रमांमधून राहिलेले परिक्रमावासी ह्या सगळ्यांकडून ऐकलेल्या गोष्टी आणि काही माझ्या स्वतःच्या कल्पना ह्याचे फळ आहे. भारताच्या उत्तर आणि दक्षिण भागाला जोडण्याऱ्या नर्मदेच्या काठी ही कथा आकार घेते. कथेला नायक नाही, वाचकच त्याचा नायक होतो इतकी ही कथा आपली होऊन जाते. बालपणीचा काही काळ हा आपला नायक भारतात राहिलेला असतो नंतर मात्र तो परदेशात जातो आणि जवळजवळ १८ वर्षानंतर परत येतो, ह्या मधल्या काळात तो आपल्या ह्या मायभूमीपासून दुरावलेला असतो त्यामुळे त्याचे प्रोफेसर रुडॉल्फ जेव्हा त्याला आदिवासी संस्कृतीच्या अभ्यासासाठी भारतात जायला सांगतात तेव्हा तो काहीसा नाखूष होतो, त्यांच्याकडे बरीच रदबदली करून बघतो, दुसऱ्या एका योग्य सहकाऱ्याचे नाव सुचवतो परंतु काहीही उपयोग होत नाही. `सुप्रिया भारतीय` ह्या तिथे आदिवासींमध्ये काम करणाऱ्या एका स्वयंसेविकेचे नाव प्रो. रुडॉल्फ त्याला सांगतात तेव्हा तर ही कोणीतरी ६०-६५ वर्षाची चष्मा घालणारी, खादी वापरणारी, भाषणं देणारी स्त्री असेल अशी त्याची खात्रीच होते. शेवटी ` तू आदिवासींमध्येच रहा, तिथे एक शाळा काढ, त्यांचं रोजचं आयुष्य बघ आणि त्याची टिपणं काढून मला पाठव` ह्या बोलीवर त्याची रवानगी भारतात होते. भारतातला त्याचा पहिलाच रेल्वेप्रवास म्हणजे बालपणीच्या आठवणींचं मोहोळ असतं. लहान वयातच आईला पारखा झालेल्या त्याने नंतरचं एक वर्ष गुजरातमधल्या एका छोट्या खेड्यात नानीजवळ काढलेलं असतं. सकाळी उठल्याबरोबर झालेलं नर्मदेचं पाहिलं दर्शन त्याला त्याच्या बालपणीच्या काळात घेऊन जातं. परदेशातल्या खाजगीपणाची सवय झालेल्या त्याला माणसं ओळख नसतांना इतकी एकमेकांशी कशी बोलतात,किंवा काय काय बोलू शकतात, ह्याचं भयंकर आश्चर्य वाटतं ` भारतीयत्व` म्हणून जे काही आहे ते म्हणजे काय ह्याची ओळख त्याला व्हायला लागते. भोपाळहून पुढे प्रत्यक्ष कामाच्या ठिकाणी जायला म्हणून आपला नायक रेल्वेत बसतो आणि आदिवासींशी त्याची पहिली तोंडओळख होते. आपल्यातच मग्न होऊन गाणाऱ्या एका आदिवासी युवतीला बघून नायकाला प्रश्न पडतो ` अनेक गोष्टींचा अभाव असतांना , अंगभर कपडे आणि पोटभर अन्न नसतांना सुद्धा ही मुलगी एवढी आनंदी कशी ?` सुखाची हिची व्याख्या नक्की आहेतरी काय ?. ही वनकन्या म्हणजे पुरिया पुढे नायकाला त्याच्या इच्छित स्थळी घेऊन जाते. कादंबरीत मध्ये मध्ये येणारी आदिवासींची भाषा खूप गोड वाटते , अर्थात लगेच त्याचा अनुवाद केलेला आहे त्यामुळे कथा सहज पुढे जाते. ह्या निर्मनुष्य स्थानकावर काही वेळ वाट बघून नायक एकटाच पुढे निघतो, इथला निसर्ग हळूहळू त्याच्या नजरेसमोर जणू उलगडत असतो. एका मोठ्या रायण वृक्षाच्या सावलीत बसल्यावर `मुनि का डेरा` आणि `बित्तुबंगा` असं लिहिलेले दोन दगड आणि त्यावरची व्याधाची आकृती त्याचं लक्ष वेधून घेते आणि लगेच तो आपली संशोधक मैत्रीण ल्युसी हिला त्याबद्दल कळवतो. थोड्यावेळाने त्याला घ्यायला येणारे गुप्ताजी आपल्याबरोबर सुप्रिया भारतीय ला घेऊन येतात आणि तिला बघून आपला नायक आश्चर्यचकित होतो, आनंदी, तरुण सुप्रिया बघून हिला काय दुःख असेल म्हणून ही इथे येऊन राहतेय ? असा अगदी सामान्य माणसाला पडेल असा प्रश्न त्यालाही पडतो. अतिशय हुशार, तंत्रकुशल अशी ही चुणचुणीत सुप्रिया आदिवासींची, गुप्तांजींच्या परिवाराची खूप जवळची असते, त्या साध्या लोकांनी तिचं नावही साधं सोपं करून टाकलेलं असतं, ते तिला `सुपरिया` म्हणत असतात. आपला नायक सुपारियाला बित्तुबंगा बद्दल विचारतो पण ती त्याला ताकास तूर लागू देत नाही, गुप्तजींबरोबर राहून तो इथली सगळी माहिती घेत असतो, इथल्या लोकांचे आचारविचार,त्यांची भाषा , संस्कृती ह्याबद्दलचं त्याचं गूढ मात्र वाढतच जात असतं. नकळत तो ह्या सगळ्यांमध्ये रमायला लागतो, कुठेतरी ह्यांच्यात आणि आपल्यात काहीतरी समान धागा आहे हे त्याला जाणवायला लागतं. इतकी वर्ष विस्मरणात गेलेलं कच्छच्या छोट्याशा खेड्यातलं त्याचं एक वर्ष पुनः पुनः त्याच्या डोळ्यासमोर उभं राहायला लागतं, त्याची नानी, मामा, मामी ,त्याच्या नानाजींचे एक चुलतभाऊ जे मंद बुद्धीचे होते ह्यांचं एकमेकांशी जोडलेलं असणं, एकमेकांना जपणं, सांभाळून घेणं, सहजपणे सामावून घेणं आज तो परत नव्याने अनुभवू लागतो. नायक म्हणतो तसं ऐशोआराम, भरपूर संपत्ती, पद, प्रतिष्ठा हे सगळं मिळवूनही सुखी, सुंदर नसलेले चेहरे आपल्या अवतीभवती सतत वावरत असतात किंवा बरेचदा तर आपणही त्यात असतो मग ह्या सगळ्याचाच अभाव असतांना इथे ह्या जंगलात सुपरियाच्या, पुरियाच्या, आदिवासींच्या किंवा लहानपणी पाहिलेल्या वरवर कठोर भासणाऱ्या नानीच्या रुपात एवढं नितळ निर्मळ सौन्दर्य कसं काय असू शकतं ?...ह्या आणि अशा अनेक प्रश्नांची उकल त्याला आदिवासींच्या सहवासात मिळत जाते. बित्तुबंगा ह्या नावाबद्दलचं गूढ उकलतं हे दोघे आदिवासी भाऊ असतात पुढे एका नरभक्षीण वाघिणीच्या हल्ल्यात त्यातला एक मरण पावतो , आपल्या भावाचा बळी घेणारी ही वाघीण नंतर बित्तुच्या मदतीने वनविभागाच्या जाळ्यात पकडल्या जाते, सुडाने बेभान झालेला बित्तु तिला खरंतर ठार मारणार असतो पण ही वाघीण जेव्हा थोड्याच काळात पिल्लाला जन्म देणार असते हे त्याला कळतं तेव्हा तो सहज तिला मुक्त करतो. इतक्या सहजपणे क्षमा करण्याची वृत्ती कुठलेही तथाकथित शिक्षण न घेतलेल्या बित्तुकडे कुठून येतात ह्याचं नायकाला महादाश्चर्य वाटतं. मध्ये एकदा नायकाला एक छोटासा अपघात होतो आणि बेशुद्ध अवस्थेत नर्मदा तीरावरच्या गणेश शास्त्रींच्या आश्रमात त्याच्यावर उपचार होतात गणेश शास्त्री , गुप्ताजी किंवा सुप्रिया हे सगळे आदिवासीसाठीच काम करणारे असतात. गणेश शास्त्रीशी इथला धर्म,संस्कृती ,परंपरा रीतिरिवाज ह्या विषयांवर भरपूर चर्चा होते. शास्त्रीजी त्याला समजावून सांगतात तुला इथे काम करायचे असेल , इथल्या लोकांच्या चुकीच्या समजुती बदलायच्या असतील, त्यांना काही नवं द्यायचं असेल तर आधी तुला त्यांना समजून घ्यावं लागेल, त्यांच्याशी मैत्री करावी लागेल, हळूहळू नायकाच्या विचारात परिवर्तन होऊ लागतं तो बदलू लागतो, त्याला ह्या लोकांबद्दल आत्मीयता वाटायला लागते, स्वयंसेवकांच्या मदतीनी तो इथे शाळा, मधुमक्षिका पालन असे छोटे उद्योग सुरु करतो. अतिशय साध्या वाटणाऱ्या ह्या आदिवासींची क्रूर बाजू सुद्धा पुरियाच्या निमित्ताने त्याच्या समोर येते तेव्हा तो हबकतो, अल्लड निरागस पुरीयाला काही कारणानी `डाकिण` ठरवलं जातं आणि मग अशी डाकीण नको म्हणून सगळे आदिवासी तिला ठार मारायला निघतात अशावेळी `साठसाली` ह्या आदिवासी जमातीची प्रमुख `कालेवाली माँ ` तिथे पोहचते आणि हकनाक बळी जाणारी पुरीया वाचते, तेव्हापासून हे `साठसाली` कोण आणि हि नखशिखांत बुरख्यात वावरणारी ` कालेवली माँ` काय प्रकरण आहे ह्याबद्दल नायकाला उत्सुकता वाटायला लागते . आदिवासींच्या सांगण्यानुसार साठसाली हि जंगलातल्या आतल्या भागात राहणारी अतिशय कट्टर अशी आदिवासी जमात आहे आणि त्यांच्या भागात कोणालाही सहज प्रवेश मिळत नाही, `कालेवली माँ ` चा रहस्यभेद मात्र लगेच होत नाही. नायकाला आता ह्या भागात येऊन 2,3 वर्ष झालेली असतात, उन्हाळ्याच्या दिवसांमधे रखरखीत निष्पर्ण झालेल्या ह्या जंगलात आग लागते आणि ही आग हा हा म्हणता पसरत जाते, हा वणवा विझवण्याच्या कामी सरकार, तिथे काम करणारे स्वयंसेवक, आदिवासी सगळे एकत्र येतात, त्यात येणारी छोटी खेडी, आदिवासी पाडे रिकामी करायला लागतात, नायकाला हे संकट नवं असतं पण आता तो इथे सरावलेला असतो, ह्या प्रसंगामुळेच इथल्या प्राथमिक शाळेच्या ध्येयवेड्या शिक्षकाची आणि त्याची मैत्री होते. दरम्यानच्या काळात ह्या सगळ्या घटनांची माहिती, त्याचं निरीक्षण, अनुमानं हे सगळं तो जमेल तसं प्रो. रुडॉल्फ आणि ल्युसी ह्यांना पाठवत असतो, आपल्या अभ्यासाचा एक भाग म्हणून ल्युसी इथे येते, ह्या भागात फिरते तिला हवी ती माहिती गोळा करते, तिच्यासोबत फिरताना नायकाला कालेवाली माँ ला भेटण्याचा योग येतो ही कालेवाली माँ म्हणजे दुसरीतिसरी कोणी नसून सुपरियाची आई असते, ह्याच प्रवासात ` जिंदा सागबान ` चे सुद्धा नायकाला दर्शन होते. दैवी भासणारा हा सागचा सदाहरित वृक्ष म्हणजे जणू ह्या संपूर्ण जंगलाचा पुराणपुरुष असतो, अवघ्या चराचर प्राणिसृष्टीचा पोशिंदा असतो. तुम्ही जर कुठल्याही प्रकारचं वाईट काम कधीही केलं नसेल तर तुम्हाला इथे कुठलाही धोका नाही उलट तुम्ही ह्या वृक्षाच्या छत्रछायेत अगदी सुरक्षित आहात अशी आदिवासींची समजूत असते. ल्युसी ह्या सगळ्याच प्रकरणाकडे खूप तार्किक,वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहत असते अर्थात नायकाचा सुरवातीचा दृष्टीकोन काही फारसा वेगळा नसतो पण आता इथे राहून तो ह्या सगळ्याबद्दल जास्त खोलात जाऊन विचार करू लागतो आणि त्यामुळेच ल्युसी जेव्हा त्याला इथून परतण्याबद्दल, स्वतःच्या नात्याबद्दल विचारते तेव्हा तो तिच्याकडे ह्या सगळ्यासाठी वेळ मागतो. नर्मदा ही निव्वळ नदी नाही तर ती एक जिवंत अनुभूती आहे हे इथल्या लोकांचा मानणं त्यानं सुरवातीला नाकारलेलं असतं पण त्याला आलेल्या काही अनुभवांवरून , अचानकपणे घडलेल्या परिक्रमेवरून तो गोंधळून जातो. शूलपाणीच्या जंगलात येणाऱ्या नायकाला तिथले आदिवासी लुटतात, त्याच्याजवळचं होतं नव्हतं ते सारं काढून घेतात आणि वरून हा नर्मदा मैय्याचा आदेश आहे असं सांगतात, नायक म्हणतो का असा आदेश देत असेल मैय्या ? आधीच निष्कांचंन, थकलेल्या जीवाकडून त्यांना काय मिळणार? पण जिवंत राहण्यासाठी तडफडणारा हा उपाशीतापाशी वस्त्रविहीन प्रवासी जेव्हा इथून बाहेर येईल तेव्हा `अहं ब्रह्मस्मि। ` हा त्याचा अहंकार पूर्णपणे नष्ट होईल आणि `तत् त्वं असि।` अर्थात ` ते तू आहेस` ह्या सृष्टीत जे काही दैवी आहे ते अंशरूपाने तुझ्यात आहे आणि जे तुझं आहे, तू प्राप्त केलं आहेस तेच ह्या सृष्टीत परत जाणार आहेस हे ज्ञान त्याला प्राप्त होईल. आपल्या प्रवासाच्या शेवटच्या टप्प्यात नायकाच्या मनातल्या ह्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं त्याला मिळतात, आपलं हरवलेलं मुल परत आल्यावर आई जसे त्याचे सगळे हट्ट पुरवेल तसंच त्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी नर्मदा मैय्या सुद्धा त्याला स्वतःच नाव सांगून दर्शन देते आणि इथे कादंबरी संपते . ही कादंबरी वाचतांना आपल्याला सुद्धा अनेक प्रश्न पडतात, इतके विविध धर्म, समाज ,पंथ, जाती ,उपजाती त्यांचे आचारविचार असणाऱ्या आपल्या देशात असं काय आहे की जे भारतीय म्हणून आपल्याला इतकी शतकं एकत्र ठेवतय, हो अगदी एक देश म्हणून अस्तित्वात येण्याच्या अधीही आपण कुठल्यातरी सुत्राने बांधलेलो होतोच ते सूत्र वरीलपैकी काहीच नव्हतं तर कादंबरीत म्हटल्याप्रमाणे ते सुत्र होतं निसर्गाचं, त्यानं सुरु केलेल्या परंपरांचं, त्यानं रुजवलेल्या संस्कृतीचं, त्यानं दिलेल्या क्षमा, दान , परतफेड ह्या संस्कारांचं, धर्म हा कधीच इथल्या लोकांसाठी महत्वाचा नव्हता धर्म म्हणजे जीवन चांगल्या तऱ्हेने जगण्यासाठी सांगितले गेलेले नियम. इतका सरळ अर्थ सांगून कादंबरीचा शेवट होतो अर्थात आपल्या मनात मात्र ती सुरुच राहते कारण चिंतन , विचार ही एक प्रक्रिया आहे आणि तेच आपल्या जीवंतपणाचं लक्षण आहे . © अश्विनी गोरे ...Read more

DECEPTION POINT
DECEPTION POINT by DAN BROWN Rating Star
Nitin Patil

एक नंबर पुस्तक आहे,त्यात एकाचा पाण्यात बर्फाच्या बुडुन मृत्यू होताना नेमकं काय होत असेल त्याचा जबरदस्त वर्णन आहे...must read, Dan brown always rocks