* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: HUNKAR
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788177665796
  • Edition : 14
  • Weight : 130.00 gms
  • Pages : 160
  • Language : MARATHI
  • Category : SHORT STORIES
  • Available in Combos :V. P. KALE COMBO SET
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
A PERFECT GRAPH OF THE ADDITIONS AND SUBTRACTIONS OF THE YOUNG MINDS. YOUTH; THE PERIOD OF EXTREME EXUBERANCE. THE PERIOD TO LOVE, TO LOSE IN LOVE, TO DO ANYTHING IN LOVE. THE PERIOD TO ADMIT OUR SILLY MISTAKES, OUR FIASCO, TO WITNESS OTHER`S LOVE FROM A DISTANCE. BUT SOMETIMES, WE GET HURT AT THE CORE OF OUR HEART. THEN IT BECOMES DIFFICULT TO FORGET AND MORE DIFFICULT TO ACCEPT OUR FAULTS. SOMETIMES WE HAVE TO SHOW COURAGE AND FACE THE FACTS OF LIFE, THEN WE HIDE OUR EMBARRASSMENTS IN SOME SECRET CORNER OF LIFE AND START LEADING TO CREATE A PICTURE OF NORMAL LIFE BUT SOMETIMES WE JUST CANNOT COME OUT OF IT. SOME HAVE THE ABILITY TO CARRY ON AS IF NOTHING HAS HAPPENED, SOME GO ALONG WITH THE TIDE AND ACCEPT LIFE AS IT IS, MAKING IT MORE HAPPY FOR THEMSELVES AND EVERYBODY, BUT SOME FOLLOW THE WRONG PATHS TO GAIN HAPPINESS, DECEIVING THEMSELVES. THE STORIES HERE HAVE MANY SHADES OF LOVE. SOME HAVE VIGOR AND VITALITY, SOME ARE FULL OF PAIN AND AGONY; SOME ARE BASED ON FACTS AND SOME ON FAILURE; SOME RECOGNIZE THE NEED TO ADJUST AND COMPROMISE; SOME HAVE THE POTENTIALS OF TENDERNESS AND AFFECTION; SOME ARE HASTY, SOME ARE NASTY. THEY SOMETIMES WILL MAKE US SMILE, AND SOMETIMES WILL WET OUR EYES; SOMETIMES THEY WILL REVEAL ONLY THE TRUTH AND SOMETIMES THEY WILL PUT OUR MINDS IN CONFUSION.
‘हुंकार’ हा कथासंग्रह म्हणजे तारुण्यातील बेरीजवजाबाकीचा आलेखच! तारुण्य आयुष्यातील सळसळत्या उत्साहाचा काळ. प्रेम करण्याचा, प्रेमात हरवण्याचा, प्रेमासाठी वाट्टेल ते करण्याचा. स्वत:ची झालेली फट्फजिती कबूल करण्याचा, दुसयाची गंमत मजेत दुरून बघण्याचा, पण कधीकधी भलतीच ठेच लागते, अगदी जिव्हारी लागते. विसरू म्हणता विसरता येत नाही. नकळत झालेली चूक स्वीकारताही येत नाही. वास्तवाला सामोरे जायचे धैर्यही कधीकधी दाखवावे लागते. संसारात पडल्यावर दुखरा कोपरा मनात ठेवून काहीजण जगतात, काही त्यातून बाहेर येतच नाहीत. मागचे भोग विसरून वाटेला आलेला संसार टुकीने, नेटकेपणाने करणारे असतात. तर व्यवहारात भलत्याच काळ्या वाटेने जाऊन काहीजण फसवे सुख मिळवतात. प्रेमाच्या निरनिराळ्या छटा, त्यातील आततायीपणा, जोम, परिस्थितीमुळे असफल झालेल्या प्रेमातील वेदना, कारुण्य, संसारातले वास्तव, तडजोड, सच्चेपणा, मुलांबद्दलचा उमाळा, हळवेपणा या सा-या अवस्था वपुंनी या संग्रहातील वेगवेगळ्या कथांमधून चितारल्या आहेत. कधी विनोदाने मनाला खुदकन हसवणाया, कधी डोळ्यांच्या कडा ओल्या करणाया, तर कधी सरळ सत्याला भिडणाया अशा या कथा आहेत.

No Records Found
No Records Found
Keywords
25TH MARCH #SANVADINI #VAPU 85 #NAVRA MHANAVA AAPALA #MODEN PAN VAKNAR NAHI #ONE FOR THE ROAD #ZOPALA #MAYABAJAR #CHATURBHUJ #INTIMATE #GULMOHAR #VAPURVAI #HUNKAR #MI MANUS SHODHATOY #BAI BAYKO CALENDER #SWAR #BHULBHULAIYA #KA RE BHULALASI #VALAY #KARMACHARI #AIK SAKHE #GOSHTA HATATLI HOTI #TAPTAPADI #GHAR HARAVLELI MANASA #DOST #MAHOTSAV #KAHI KHAR KAHI KHOTA #SAKHI #RANG MANACHE #AAPAN SARE ARJUN #THIKARI #TU BHRAMAT AAHASI VAYA #HI VAT EKTICHI #PARTNER #DUNIYA TULA VISAREL #PREMAMAYEE #FANTASY EK PREYASI #PANPOI#NIMITTA #MAZA MAZYAPASHI? #PLEASURE BOX BHAG 1 #PLEASURE BOX BHAG 2 #KATHA KATHANACHI KATHA #VAPURZA #RANGPANCHAMI #SANGE VADILANCHI KIRTI #CHEERS #MANASA #JAPUN TAK PAUL #LALITKALECHYA SAHAWASAT #DAHAVYA RANGETUN #२५ मार्च #संवादिनी #वपु# ८५ # नवरा म्हणावा आपला #मोडेन पण वाकणार नाही #वन फॉर द रोड#झोपाळा #मायाबाजार #चतुर्भुज #इन्टिमेट #गुलमोहर #वपुर्वाई #हुंकार #मी माणूस शोधतोय #बाई, बायको, कॅलेंडर #स्वर #भुलभुलैय्या #का रे भुललासी #वलय #कर्मचारी #ऐक सखे #गोष्ट हातातली होती! #तप्तपदी #घर हरवलेली माणसं #दोस्त #काही खरं काही खोटं #सखी #महोत्सव #रंग मनाचे #आपण सारे अर्जुन #ठिकरी #तू भ्रमत आहासी वाया #"ही वाट एकटीची #(राज्य पुरस्कार १९७०-७१)" #पार्टनर #दुनिया तुला विसरेल #प्रेममयी #फॅण्टसी एक प्रेयसी #पाणपोई #निमित्त #माझं माझ्यापाशी? #प्लेझर बॉक्स भाग-१ #प्लेझर बॉक्स भाग-२ #कथाकथनाची कथा #वपुर्झा #रंगपंचमी #सांगे वडिलांची कीर्ती #चिअर्स #माणसं #जपून टाक पाऊल! # ललितकलेच्या सहवासातून #दहाव्या रांगेतून
Customer Reviews
  • Rating StarOnkar Ingawale

    सर्व कथा भावनिक प्रकारातील काही विनोदी ढंगाच्या. बऱ्याच कथा स्त्री पात्रावर बेतलेल्या.

  • Rating StarAALOCHANA - DEC, 1965

    श्री. काळे यांच्या या संग्रहातील कथांचे विषय बालबोध रीतीने सांगता येणार नाहीत. तसेच त्यांतील माणसे व प्रसंग यांना ‘लेबले’ ही लावता येणार नाहीत. म्हणूनच त्या खऱ्याखुऱ्या जिवंत आणि नवीन कथा आहेत. तसे पाहीले तर या कथांना आधारभूत असलेल्या वस्तुनिष्ठ जीवनर्शनात नवे किंवा अपूर्वाईचे काही नाही. त्या त्या जीवनाकडे पाहण्याचा लेखकाचा दृष्टिकोनही अ-पारंपारिक आहे असे नाही. पण प्रत्येक जीवनप्रसंग व त्यांत वावरणारी व्यक्ती यांचे जे जीवनास्पंदन काळ्यांनी शब्दांत पकडले आहे ते हुरहूर लावणारे व पीळदार आहे. ही हुरहूर व पीळ यांच्या प्रसंगचित्रणांतून नाजुक भावबंध प्रवाहीत झाले आहेत. या भावबंधात रूजू पण धारदार व्यक्तिदर्शन हे या कथांचे धन. यातल्या सर्वच कथा निर्दोष आहेत. असे नाही पण पण या कथांचे हे धन संगति-विरोधाचे धारदार दर्शन देऊन जाते. ...Read more

  • Rating StarDAINIK MARATHA 22-8-1965

    वाचकांना रिझवू शकणारा... वसंत पुरुषोत्तम काळे यांनी आजकाल अनेक प्रकारच्या अनेक कथा लिहील्या आहेत. विनोदी तशाच गंभीर. पोरकट तशाच प्रौढ. कधी वेगवान घटनांवर उभारलेल्या तर कधी शुद्ध व्यक्तिदर्शनात्मक. अनपेक्षित कलाटणी त्यांच्या कथेचे एकेकाळचे वैशिष्ट्य जही शिल्लक उरलेले दिसते. त्याउलट त्यांची कथा आज सहजपणे विकसित होत जाऊन ठरीव ठशाचे शेवट टाळतानाही आढळते. त्यांच्या कथेचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे तिच्यांतून सतत जाणवणारा माणसाला समजावून घेण्याचा आणि समजावून देण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न. ‘हुंकार’ ह्या त्यांच्या ताज्या कथासंग्रहांतल्या बहुतेक कथांतून लेखकाच्या मनांत वसत असलेल्या अपार सहानुभूतीच्या छडा गडदपणे पसरलेल्या आढळतात. मानवी व्यथेमुळे आणि अगतिकतेमुळे लेखकाचे काळीज पिळवटून गेल्याचे जाणवते. आणि दु:खामुळे वाटलेले दु:ख वाचकापर्यंत पोचवण्याची त्याची धडपडही जाणवते. हा दु:खाचा छोट नेहमीच आवगाने वाचकापर्यंत कोसळत येतोच असे नाही. तरीपण ‘स्वर’, कैफ’, ‘सत्कार’ किंवा ‘तो माझी वाट पाहत असेल’ ह्यासारख्या कथांतून वाचकाला व्यथित करून तोडण्याची ताकदही जाणवते. ‘हुंकार’ ह्या कथासग्रहांतल्या बहुतेक कथा वाङ्मयीन गुणांनी समृद्ध आहेत. कथेचा घाट, तिचे निवेदन, तिच्यातील व्यक्ती उभ्या करण्याचे कसब, घटना रंगवण्याची हातोटी इत्यादि बाबतीत लेखकाच्या लेखणीतला सफाईदारपणा आणि सरावाने सहज मिळत गेलेले तंत्रावरचे प्रभुत्व ह्यामुळे त्याच्या कथा नित्य वाचनीयच उतरतात. परंतु त्याहीपुढे जाऊन एखादी मोठी झेप लेखक घेऊ शकेल काय असा विचार केल्यास ‘स्वर’सारख्या एखाद्या विलक्षण हृदयस्पर्शी कथेतून दिलासाही मिळतो. ‘स्वर’ ही लेखकाची कथा खरोखरीच अविस्मरणीय आहे. जिला रूप नाही पण स्वर आहे अशा एका टेलिफोन ऑपरेटरचे व्यक्तिचित्र लेखकाने कमालीच्या कलात्मकतेने घडवले आहे. तिच्या कुरूपपणाबद्दल खोटे उमाळे कुठेच नाहीत. त्या व्यंगासकट तिने आपल्या आयुष्याचा हीशोब एका चमत्कारीक थंडपणे आखलेला असतो. जे प्रेम ती मिळवते ते कायम मिळत राहील अशी अपेक्षा तिला नसतेच. त्याचे स्पष्टrकरणही ती अत्यंत विचारीपणे आणि समतोलपणे करते. ‘‘माझ लग्न नक्की होणार आहे. प्रत्येक स्त्रीला-मग ती कशीही असली तरीही तिला पत्करणारा मिळतोच. पण माझ्यासारख्यांची लग्न होतात ती गरजेपोटी होतात. कुणाच्या तरी स्वप्नातली मूर्ती म्हणून नक्कीच माझा कुठं प्रवेश होणार नाही. कोणीतरी अडलेला पुरुष, एखादा बिजवर किंवा व्यंग असलेला, असा कोणीतरी गरजेपोटी मला पत्करणार. त्यात कसला कैफ? माझ्यासारखी मुलगी देखील त्याला वेडंपिसं करू शकत होती, त्यातच नाही का सगळं आलं?’ ह्या मुलीने जे मिळवले आणि ते गमावले त्याबद्दलचे दु:खही तिने विचारपूर्वक आतल्याआत दडपून टाकले. लेखकाने लिहीलेली ही कुरूप मुलीची गोष्ट त्याच्याजवळ असलेली व कल्पकतेनं वापरल्यास तीव्र परिणाम करू शकणारी मनोविश्लेषणाची शक्ती दर्शवते. कथा लिहीताना लेखकाने सांभाळलेला संयम, समतोलपणा व गहीवराचा अभाव वाखाणण्याजोगा आहे. इतरत्र आलेल्या काही व्यक्तीही अशाच काळजाचा ठाव घेऊन जातात. ‘तक्षक’ कथेतला अध:पाताचा प्रवर्तक कांता, ‘निरोप’ मधील पत्नीच्या व्यभिचाराने दु:खवल्यामुळे स्त्रियाकडे विकृतपणे पाहणारा गजा, ‘कैफ’ मधले भीषण धाडसांच्या कैफांत जगणारे विजूचे वडील, ‘पहीली खेप’मधले नाइलाजाने निर्दय बनलेले घाटे, ‘सत्कार’मधले कुणालाच नको असलेले पण पत्नीने सांभाळलेले केशवराव ह्या अशा अनेक व्यक्ती दैवाच्या अटळ प्रहाराखाली झोडपल्या गेल्या आहेत, आपल्या जीवनाची शोकांतिका टाळणे त्यांच्या हातात उरलेले नाही. ‘तो माझी वाट पाहत असेल’ ही लेखकाची एक वेगळ्याच तंत्राची कथा आहे. एखाद्या दडपणाखाली झपाटलेल्या मनोवृत्तींतून निर्माण झालेली. तिच्यात एक भेसूर अंधार आहे. आत्महत्या करावयास जाणाऱ्या माणसांकडे त्यांच्या वस्तु मागायला खाणारा ‘तो’ लोकविलक्षण खरा!’ ‘हुंकार’ ह्या कथेत एकांकिकेचे तंत्र चांगले वापरले आहे. प्रेमाची व्यथा हा तिचा विषय. तो लेखकाने उत्कटपणे, तन्मयतेने रंगवला आहे. ‘हुंकार’ ह्या कथासंग्रहांतल्या कथा विविध प्रकृतीच्या आहेत. त्यांच्यांत रुचिवैचित्र्य आहे. लेखकाच्या लेखनाचे रंग जमत आल्याची साक्ष आहे. कथा हेतूकडे आणि कथावस्तूकडे लेखकाच्या मनोवृत्तीचे झाडून अधिक केंद्रीकरण होत गेले- जे स्वर ह्या कथेत अचूक व अजोडपणे जमले आहेत तर लेखक मराठी कथेच्या क्षेत्रांत आपल्या वैशिष्ट्याचा ठसा निश्चितपणे ठेवू शकेल. ...Read more

  • Rating StarMAHARASHTRA TIMES 01-08-1965

    ‘दु:खाचे हुंदके टिपणारा हुंकार’... शहरातील सुसंस्कृत, मध्यमवर्गीय थरातल्या दैनंदिन व्यथांच्या पृष्ठभागावरून खेळकर मनाने धावणारी श्री. वसंत पुरुषोत्तम काळे यांची मिश्कील कथा आतां एकदम थबकून किंचित अंतर्मुख बनू पाहात आहे. नेहमीचा खट्याळ खोडकरपणा टाकूनकाळ्यांच्या कथेने गंभीर वृत्ती धारण केल्याचे दिसते. ‘‘हुंकार-’’ नामक सहावा संग्रह ही याची साक्ष. कुढत्या मनाच्या पिचल्या व्यथा रंगवितानाही एरवी विलक्षण खेळकर नि सोशीक वाटणारे काळे येथे मात्र जरा अंतर्मुख व विचारप्रवण बनलेले आढळतात. काळ्यांच्या कथेने धारण केलेले गांभीर्य हा जाणीवेचा अतिवार नि सहजस्फूर्त आविष्कार आहे की, ‘गंभीर लिहूनच इतक्यातच गंभीर! दाखवतो’ अशा इर्षायुक्त प्रतिज्ञेचा तो परिणाम आहे. याचा निर्णय इतक्यांतच करता येणार नाही. नवा बदल असा स्वागतार्ह आहे. तसाच तो आशादायक आहे. एवढेच तूर्त म्हणता येईल स्वागतार्ह अशासाठी की स्वत:भोवती नकळतपणे घडणाऱ्या वेढ्यांतून काळेकृत कथा प्रयत्नपूर्वक दूर सरकत आहे आणि आशादायक म्हणायचे ते या अर्थाने की, पृष्ठावरून पोटांत शिरण्याचा हा यत्न प्रतिभेची एक नवी चुणूक दाखवून जातो. दु:खाचा खोल ठाव घेण्याच्या धडपडीत तळ गवसण्याची एक शक्यता येथे क्षणार्ध व क्वचित ठिकाणी तरळून जाते. कापसाची विरळता ल्यालेले पण रंगीबेरंगीपणामुळे आकर्षक भासणारे काळ्यांच्या कल्पक कथेचे रेशमी पीस इतके दिवस वाऱ्यावर मौजेने भुरभरुल्यागत जे वाटे ते इथे जमिनीवर टेकते- आणि टेकते हेच महत्त्वाचे! एकूण बारा कथा. दु:ख हा त्यांचा स्थायी भाव. या दु:खांत केवळ रोजची परिचित टोचणी नाही. जाळणारी, आग ओकणारी एक जीवघेणी आगळी व्यथा मनात खोल घरक करून राहीलेली येथे दिसते. जळत्या दु:खाचा हा धगधगणारा इंगळ बोटांच्या चिमटीत घट्ट पकडण्याचा, अधिकाधिक प्रज्वलित करण्याचा निर्धार यातून प्रगट होतो. पात्रांच्या वाट्याचे दु:ख ‘निवडक’ आहे तसेच ते अ-साधारणही आहे; कारण त्या दु:खालाही एक चव आहे. लेखकाचे लक्ष या चवीवरच खिळलेले दिसते. ‘पोरकी’, ‘निरोप’, ‘कैफ’, ‘स्वर’ आणि ‘हुंकार’ या पाच कथा अशा चवदार व धारदार दु:खाने ओतप्रोत ओथंबवतात. पैकी ‘निरोप’ ही सर्वोत्कृष्ट कथा आहे. मृत भावाची दोन मुले मायेने सांभाळून स्वत:चा निपुत्रिकपणा विसरणाऱ्या गोपाळकाकाला, विधवा भावजय पुनर्विवाह करून मुलांना ठेवून जाताच पोरांचे पोरकेपण जाणवते. बदफैली बायकोपायी संसाराचे वाटोळे झाल्यामुळे माणसांतून उठलेला कडवट नि विरक्त गजा बेभान होतो. जीवनातल्या दाहक नि विदारक सत्याचा कडवट अंक प्यालेल्या माणसांप्रमाणे तो बोलतो. ‘निरोप’मध्ये या विदारक भाषणाचे सुरेख चित्रण आहे. एक ज्वलंत सामाजिक समस्याच त्यांतून खडी होते. बापाच्या साहसप्रधान व बेछूट वृत्तीचा वारसा हुबेहूब चालविणाऱ्या पोराच्या अचाट उपदव्यापांनी चिंताक्रांत बनणारी रजनी ‘कैफ’ मध्ये दिसते. सौंदर्य अपूर्व असतं तशी माझी कुरूपताही अपूर्व आहे.’’असं म्हणून स्वत:च्या टाकाऊ रूपामागे एक तत्त्वज्ञान जपणारी ‘स्वर’मधली पुष्पा शाळिग्राम स्त्री मनाचा वेगळा कप्पा दाखविते. स्वप्नाळू प्रियकर नि व्यवहारी प्रेयसी यांच्या वृत्ति- विरोधांतून उभी राहणारी ‘हुंकार’ कथा देखील भावनेचा उन्माद सुरेख रीतीने रंगविते. ‘घराण्याला वारस हवाय’ म्हणून प्रत्यक्ष सुनेला व्यभिचारास प्रवृत्त करणारी घरंदाज सासू ‘निर्णय’मध्ये भेटते. मात्र गूढ व रहस्यमय पद्धतीचा अगिकार केल्यामुळे ती फसलेली कथा वाटते. ‘सत्कार’ किंवा ‘चक्रम’ सारख्या कथांतूनही अशाच वेगळ्या व्यक्ति भेटतात. एक धोका पात्रांची निवड करताना काहीतरी वेगळे नवे बेचण्याचा इथे काळ्यांनी जसा एक कटाक्ष ठेवला आहे तशीच त्याच्या मन:स्थितीती पेरलेल्या दु:खाची बीजेही आगळेपाने उठून दिसावीत अशी दृष्टि ठेवल्याचे आढळते. अपवादभूत घटनांतले वेगळेपण हा जसा नियम ठरत नाही. तद्वतच अभवानेच आढळणाऱ्या आगळ्या व्यक्ति व त्यांचे तसलेच दु:ख हे समाजाचे प्रातिनिधिक दु:ख आहे असे म्हणता येत नाही. काळ्यांनी येथे सादर केलेल्या अपवादात्मक व्यक्ती वास्तव जगात सत्याची याद देत असतीलही. त्या कितीही खऱ्या असल्या तरी त्यांचा वाङ्मयीन पुन:प्रत्यय जशाचा तसा ‘कन्व्हिन्स’ करता येईलच असे नाही. तो ठसावा म्हणून काळ्यांनी केलेला यत्न प्रामणीक आहे. मात्र एक गोष्ट खटकते, काळ्यांची पानें व त्यांच्या विशिष्ट मन:स्थितीतून उद् भवणारे दु:ख एकमेकांशी पुरते संबद्ध होत नाही, लपेटत नाही. त्यांत मोठा अडथळा येतो तो संभाषणाचा. संभाषणातून परखड बुद्धिवाद. इथेही शब्दच. पात्राचें गृहीत व्यक्तित्व अखेर हे शब्दच वाहून नेतात. येथे केवळ साधन म्हणून न राहता शब्द आक्रमक बनतातव हा धोका आहे. त्यामुळे पात्रांना किंवा दु:खाला अवश्य ती घनता येत नाही. एरवी लक्षणीय वाटाव्यात अशा अनेक ‘जागा’ काळ्यांच्या कथेतील संभाषणातिरेकांत उठाव घेऊ शकत नाहीत. सुरुवातीस म्हटल्याप्रमाणे, काळ्यांच्या कथेने घेतलेले गंभीर व अंतर्मुख वळण आशादायक आहे खचित. काळे फक्त हलकं फुलकं लिहीतात व तेवढंच चांगलं लिहीतात या रूढ (गैर) समजुतीचा फेरविचार आतां करावा लागेल! -श्रीराम कृष्ण बोरकर ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

NAGKESHAR
NAGKESHAR by VISHWAS PATIL Rating Star
Rahul Patwardhan

विश्वास पाटील याचे लेखणीतून उतरलेली सत्तासंघर्ष कुटुंबातही कसे थैमान घालतो या ज्वलंत व जळजळीत विषयावरील कादंबरी. काल्पनिक पात्रे सत्ताधीश,जेते,योद्धे आदींच्या लढाया, डावपेच, मोहिमा करत नाहीत.ती सत्ता, प्रतिष्ठा, पैसा, प्रभाव कसही करून काबी करण्याच्या जीवघेण्या स्पर्धेतील प्यादी आहेत. भले वजीर,हत्ती,घोडे,उंट नसतीलही; पण तोच झगडा करतात.तसेच वागतात.तसाच खुनशीपणा करतात.तशीच लालसा बाळगतात.तसेच छुपे डावपेच आखतात. तशीच उघड ईर्षा करत मत्सराचे फुत्कार सोडत एकत्र रहातात.तशीच बेपर्वाई दाखवत जीवन जगतात.आणि तितक्याच कोडगेपणे परिणामांना सामोरे जातात. मानवी जीवनातील खेळते प्रवाह व सुप्त अंतःप्रेरणा शेवटी एकच आहेत हे सूत्र मनावर बिंबवतात. काम,क्रोध,मद,मोह इत्यादि षड्रिपू यांनी प्रत्येकाचा भावनिक पिंड बनलेला आहे. कोणी बाह्यजगाने बहाल केलेली पद व सत्ता ही कवचकुंडलांचे आड या तमोगुणांना झाकतो. कोणी यांची ढाल वापरून आपली लालसा व कामना पूर्ण करतो.कुणी या कवचांनी लादलेली जबाबदारी गुंडाळतो व लोक,नोकरवर्ग, कामगार,शेतकरी,मतदार यांना दारीही उभा करत नाही. आणि आपली स्वप्ने व हाव यांचे दावणीला बांधतो. माणस शहरी असोत वा खेडूत , सभ्यता व संस्कृती यांचा किमान सामाजिक बुरखा संपत्ती व ऐयाशी हा भुलभुलैया प्राप्त करणेकरता कसा टरटरा फाडतात याचे बिनधास्त वर्णन "नागकेशर"मध्ये आहे ...Read more

KALAY NAMAH
KALAY NAMAH by EVA HOFFMAN Rating Star
Shrikant Adhav

KALAY NAMAH by EVA HOFFMAN काळ ही संकल्पना सर्वसामान्य माणसाला फारच ढोबळमानानं ठाऊक असते. ‘काल-आज-उद्या’ एवढ्याच खंडित परिमाणांमध्ये काळाकडं पाहिलं जातं. मात्र, माणसाचं शरीर, मन-मेंदू, संस्कृती यांना काळ कसा घडवतो (आणि बिघडवतोही!) यासंबंधीचं वेगळय पद्धतीचं विवेचन या पुस्तकात ाचायला मिळतं. इव्हा हॉफमन यांच्या ‘टाइम’ या मूळ इंग्लिश पुस्तकाचा हा अनुवाद केला आहे प्रा. पुरुषोत्तम देशमुख यांनी.‘काळ’ ही मानवाला नेहमीसाठीच मिळालेली एक श्रेष्ठ देणगी आहे. अस्तित्वात असलेलं हे वास्तव नाकारताही येत नाही किंवा टाळताही येत नाही; पण जगलेल्या काळाचं स्वरूप नाट्यपूर्ण रीतीनं बदलत चाललं आहे. वैद्यकीय प्रगतीमुळे आपली आयुर्मर्यादा वाढते आहे, तर डिजिटल साधनं छोट्या छोट्या घटकांमध्ये काळ दाबून-दडपून बसवतायत. सध्या आपण एकाच वेळी अनेक काल प्रदेशात राहू शकतो; पण काळाच्या कमतरतेची लागण आपल्याला झाली आहे. सध्या आपण खूप वेळ काम करतो. इतकं की, काम आणि विश्रांती यांमधल्या सीमारेषा धूसर झाल्या आहेत. अनेक लोकांच्या आयुष्यात पैशापेक्षा वेळ ही अधिक मौल्यवान चीज झाली आहे. अशा सगळ्या परिस्थितीत आपल्या समजांवर आणि आपल्या स्वत:वर काय परिणाम होतोय? कॉम्प्युटर्स, व्हिडिओ गेम्स आणि तत्काळ संदेशवहन अशांसारख्या अतिवेगवान तंत्रज्ञानाचा आपल्या एकाग्रतेच्या आणि चिंतनाच्या क्षमतांवर काय परिणाम होतो? एकाच वेळी अनेक कामं आणि काळाची शकलं करणारी भावनिक अस्वस्थता गेल्या काही दशकांनी अनुभवली आहे. शरीरविज्ञानशास्त्र आणि बोधावस्थेचं निरीक्षण आपण अधिक सूक्ष्म पातळीवर करतो, तेव्हा आपल्या मनावर आणि शरीरावर होणाऱ्या काळाच्या प्रक्रियांपासून आपण काय शिकतो आहोत?नैसर्गिक मानवी कालिकता अशी काही चीज आहे का, जिच्या पलीकडे जाण्याचं साहस आपण केलं, तर आपला विनाश ओढवेल? जीवशास्त्र ते संस्कृती आणि मनोविश्लेषण ते चेतामानसशास्त्र अशा जीवनातल्या विस्तीर्ण आणि शब्दातीत असलेल्या तत्त्वांचं मूलगामी संशोधन करणारी इव्हा हॉफमन विचारते : आपल्याला जाणवतं तसं, आपण काळाच्या शेवटाकडे जातोय का? ...Read more