* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: HUBEHUB
  • Availability : Available
  • ISBN : 9878184985085
  • Edition : 11
  • Publishing Year : 1960
  • Weight : 125.00 gms
  • Pages : 116
  • Language : MARATHI
  • Category : SHORT STORIES
  • Available in Combos :D.M.MIRASDAR COMBO SET-25 BOOKS
Quantity
Buying Options:
  • Ebooks:
  • Print Books:
BABAN COULD MIMIC ANYONE PERFECTLY (‘HUBEHOOB’), BUT FINALLY HIS LIFE ITSELF BECAME AN IMITATION… THIS MAN IN HIS SELFISHNESS, AND STRUGGLE TO HAVE A SQUARE MEAL MADE GOD SWEAT (‘GHAAM’)! MEET TATYA MHATARA WHO LOVED DUMB ANIMALS WITH HIS HEART, MORE THAN HE LOVED HIS OWN LIFE… ANNA BHAGWAT – THE MAN WHO MADE IT HIS MISSION TO TEACH A LESSON TO EVERY CORRUPT REVENUE OFFICIAL (‘TAGAI’) – A LESSON HE WOULD NEVER FORGET… ABA HAD A HABIT OF SPENDING HIS LUNCHTIME (‘JEVANVEL’) UNDER THE NEEM TREE AND HE WAS RESPONSIBLE FOR A LOT OF INCIDENTS – BOTH GOOD, AND BAD… WHATEVER THE MERITS OR OTHERWISE, OF A CASE – IF DIGUANNA WAS A WITNESS (‘SAKSHIDAAR’), A VERDICT WAS A CERTAINTY! EXPERIENCE THE VAGARIES, AND VARIETY OF HUMAN NATURE IN ‘DA MA’S’ INIMITABLE STYLE!
‘हुबेहूब’ नक्कल करणाया बबनचे वास्तविक आयुष्यही नकलेसारखेच झाले... पोटाची खळगी भरण्यासाठी स्वार्थी माणसाने देवालाही ‘घाम’ फोडायला लावला... स्वत:च्या जिवापेक्षाही मुक्या जनावरांवर जिवापाड प्रेम करणारा तात्या म्हातारा... ‘तगई’साठी पैसे खाणाया प्रत्येक माणसाला जन्मभराची अद्दल घडविणारा अण्णा भागवत... ‘जेवणवेळ’ झाली की, लिंबाखाली बसणाया आबामुळे कितीतरी चांगल्या आणि वाईट गोष्टी घडल्या... केस कोणती अन् कशीही असू दे; दिगुअण्णा ‘साक्षीदार’ असले की, निकाल लागलाच म्हणून समजा... मानवी स्वभावाच्या अशा नाना कळा... अनुभवा द.मांच्या खुमासदार शैलीत!
Video not available
No Records Found
No Records Found
Keywords
#HUBEHUB #D. #M #MIRASDAR #KATHASANGRAH #GHAM #JODI #TAGAI #SAKSHIDAR #JEWANAVEL #EK #SUKYA #NHAVI #YACHI #GOST #NAKATE #BHUT #TANK #DHADPADNARI #MULE #हुबेहूब #द. #मा. #मिरासदार #कथासंग्रह #घाम #जोडी #तगई #साक्षीदार #जेवणवेळ #एक #सुक्या #न्हावी #ह्याची #गोष्ट #नकटे #भूत #टांक #धडपडणारी #मुले
Customer Reviews
  • Rating StarKrishna Diwate

    विनोदी लेखक द. मा. मिरासदार लिखित विनोदी कथा संग्रह हुबेहूब. दत्तात्रय मारुती मिरासदार यांचा जन्म अकलूज येथला. त्यांचे शिक्षण पंढरपूर आणि पुणे येथे झाले. असे म्हणतात की मराठीत विनोदी गद्यकाव्य लिहिणारे वि.रा. भाटकर हे म्हणजे द.मा. मिरासदारच होते, किंहुना वि.रा. भाटकर हे त्यांचेच टोपणनाव होते. अत्यंत इरसाल गांवरान भाषेत खुसखुशीत विनोद निर्माण करणारे मिरासदार सर हे एक बहू आयामी व्यक्तिमत्व! भुताचा जन्म, भोकरवाडीच्या गोष्टी ,माझ्या बापाची पेंड, भोकरवाडीतील रसवंतीगृह हे त्यांचे सुप्रसिद्ध विनोदी कथा संग्रह त्याव्यतिरिक्त अनेक लेख आणि ललित लेख संग्रह त्यांच्या नावाने प्रसिद्ध झालेले आहेत. शिक्षक,प्राध्यापक अशा निरनिराळ्या पेशांमध्ये रममाण होत असताना लेखनाची कास त्यांनी सोडली नाही. शंकर पाटील, व्यंकटेश माडगूळकर यांच्या सोबत सातत्याने *कथा कथनाचे* कार्यक्रम त्यांनी केले. *व्यंकुची शिकवणी,भुताचा जन्म,माझी पहिली चोरी,शिवाजीचे हस्ताक्षर* या त्यांच्या कथांनी महाराष्ट्राला अगदी खळाळून हसायला भाग पाडले. कथाकथन त्यांनी पूर्ण महाराष्ट्रातच नव्हे तर बाहेरच्या राज्यात तसेच परदेशात पण यशस्वीपणे केले. २४ कथासंग्रह, १८ विनोदी चित्रपटांच्या पटकथा त्यांच्या नावावर आहेत. एक डाव भुताचा, ठकास महाठक या अत्यंत गाजलेल्या चित्रपटांचे पटकथा लेखन यांनी केले आहे. पुण्यात झालेल्या ८३ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात ८३ वर्षांच्या द.मा. मिरासदारांनी `भुताची गोष्ट` ऐकवली. ही गोष्ट दीड तासाहून अधिक काळ रंगली होती. अवघा मंडप हास्यकल्लोळात बुडून गेला होता. परळी येथे भरलेल्या ७१ व्या मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते. एकूण दहा कथा असलेला त्यांचा हा विनोदी कथा संग्रह असला तरी त्याला कारुण्याची किनार आहे. गावाकडल्या लोकांच्या स्वभावाचा बारकाईने केलेला अभ्यास, त्यांच्या लकबी शहरात घडत असलेल्या घडामोडिंसोबत स्वताला रीलेट करायचा प्रयत्न या साऱ्यांचा आरसा आपल्याला या कथांमध्ये बघायला आणि अनुभवायला मिळतो. *हुबेहूब* *घाम* *जोडी* *तगई* *साक्षीदार* *जेवणवेळ* *एक सुक्या न्हावी त्याची गोष्ट* *नकटे भूत* *टांक* *धडपडणारी मुले* या दहा गोष्टीं मधून गावातल्या निरनिराळ्या गावकऱ्यांच्या कथा आपल्या समोर येतात. आणि मध्येच ओठावर हसू आणताना डोळ्यांच्या कडांना किंचित पाणी येते आणि मानवी स्वभावाच्या वेगवेगळ्या कंगोऱ्यांचे मनस्वी दर्शन आपल्याला या शंभर पानांमधून घडत राहाते. *हुबेहूब* गावात नकला करण्यासाठी प्रसिद्ध असलेला बबन, अगदी कोणाचीही नक्कल उत्तम वठवत असतो. आलवण घातलेल्या स्त्रीची, वारकऱ्यांची अशा वेगवेगळ्या माणसांची हुबेहूब नक्कल करणाऱ्या बबनचे आयुष्य नकलेसारखेच होऊन जाते. अगदी लांडगा आला रे आला या गोष्टीची आठवण ही कथा वाचताना येते. *घाम* कथेत गावातल्या मारुतीला घाम यायला लागल्यावर लोक कोणत्या तऱ्हेने प्रतिक्रिया देतात हे दमा मोठ्या रंजक पद्धतीने सांगतात. गावातल्या घडणाऱ्या बारीक सारीक घटना त्यांचे गावाच्या जीवनावर होणारे परिणाम, उमटणारे पडसाद, प्रत्येक माणसाचे वेगळेपण, विचार करायची पद्धत हे एव्हढे परिणामकारक रीतीने मांडले आहे की घटना समोरच घडत आहेत असे वाटायला लागते आणि आपण कथेचाच एक भाग होऊन जातो. पोटासाठी देवालाही घाम फोडायला लावणाऱ्या माणसाचे एक वेगळे रूप समोर येते *जोडी* या कठेत एकीकडे देवाला घाम फोडणारा माणूस आपल्या जनावरं वर प्राणा पलीकडे प्रेम करताना दिसतो. म्हणून पैशांची आत्यंतिक निकड असूनही दोघेही बापलेक बाजारात बैलांची जोडी विकायला बसतात पण जनावरांच्या जिव्हाळ्या पोटी पराकोटीच्या अडचणीमध्ये सुद्धा जनावरे विकू शकत नाहीत. लेकीचे लग्न ठरवताना बाप जसा सासरची माणसे आजमावून बघतो तसा म्हातारा तात्या गिऱ्हाइकाला कुठलेही व्यसन नाही म्हणता मालक चिमूटभर पान तंबाखू साठी पण विश्रांती घेणार नाही आणि आपल्या बैलांना राबवून घेईल या काळजीपोटी अपेक्षित सौदा होऊन पण बैल विकत नाही. *तगाई* सरकारी कार्यालयात पैसे खाणे अगदी सार्वत्रिक अनुभव! थोडा का होईना पैसा हाती येईल या आशेवर तलाठी,तहसीलदार, प्रांत अधिकारी यांच्या कचेरीची पायरी चढून मिळालेल्या शंभरातले सत्तर खाऊ घालून तीस रुपये पदरी पाडून घेणारा केविलवाणा शेतकरी मनाला पिळ पाडतो. पण या साऱ्या खाबुना वठणीवर आणणारा अण्णा भागवत ओलांवलेल्या डोळ्यांना किंचित का होईना हसवून जातो. *जेवणवेळ* शेताच्या बांधावर बसून गावाच्या पंचाईती करणारा परमार्थी आबा माणसामधला निराळाच पैलू दाखवतो. हा परमार्थ करता करता कधी कधी हा स्वता उपाशी पण राहातो. पण यातूनच जगण्याची चांगली मूल्ये मनाला आधार देऊ जातात, आणि कुठेतरी खळखळणारा हा माणुसकीचा इवलासा जरा जग किती सुंदर आहे याचा दाखला देऊन जातो. *साक्षीदार* कोर्ट कज्जे, न्यायालय हे एक निराळेच जग आहे. म्हणतात शहाण्याने कोर्टाची पायरी चढू नये. कितीही खरे असले तरी कधी ना कधी ही वेळ कोणावर तरी येतेच आणि मग गावात असणारा एक कायमचा इरसाल साक्षीदार पैसे घेऊन केस कशी जिंकून देतो हे पुस्तकात वाचणे उत्तम. पण मग न्याय, न्याय प्रक्रिया यातले खरे किती आणि खोटे किती हा प्रश्न वाचकांच्या मनात निर्माण झाल्याशिवाय राहात नाही. *नकटे भूत* ही भोकरवाडी मध्ये घडणारी गोष्ट. भोकरवाडी म्हटले कि आपसूक नाना चेंगट, रामा न्हावी, शिवा जमदाडे, गणा मास्तर ,बाबू पैलवान आणि आनशी ही सारी बेरकी, इरसाल पात्रे डोळ्यांसामोर येतात. आनशी वर जीव टाकणारा बारकासा नाना चेंगट, त्याला या ना त्या कारणाने झोडपून काढणारा बाबू, पेपर वाचून गावाला शहाणे करण्याचा प्रयत्न करणारे गणा मास्तर याना प्रत्यक्ष न बघताही या प्रत्येकाबाबत एक जिव्हाळा निर्माण होतो. आणि अगदी गावाची चावडी डोळ्यांसामोर उभी राहाते. या गावात येणारे नकट्या रावळाचे भूत बाबूला घोळसून काढते पण आपल्याला मात्र नक्कीच हसवून जाते. *टांक* कथेत अत्यंत हुशार तरीही नाठाळ बादशाह सोनार म्हातारीला हातोहात फसवतो आणि तीही सहजगत्या फसते आणि शेवटी हातात आलेल्या पैशाचा घरासाठी विनियोग करायचं सोडून बादशाह सोनार आम्ही नरहर सोनारांच्या वंशाचे म्हणून आपली पावले बासुंदीच्या दुकानाकडे वळवतो. अतिरेक कशाचाही असो ते शेवटी व्यसनाच मग ते खायचे असो कि प्यायचे पण त्यांच्या विळख्यातून सहजी सुटका नाही हे या कथेतून उद्धृत होते आणि भोळेपणा आणि इरसालकी या दोन स्वभावांचे मनोज्ञ दर्शन घडते. पुन्हा एकदा म्हातारी फसली तरी मन बादशहाच्या चाणाक्ष स्वाभावाला दाद दिल्याशिवाय राहात नाही. शेवटच्या *धडपडणारी मुले* या कथेमध्ये दोघ चौघ पोर चोरून बिडी ओढायचा प्रयत्न करतात त्यांचे ते बालसुलभ वागणे त्यावर मोठ्यांच्या प्रतिक्रिया आणि समाजात शेवटी बळी तो कानपिळी हा न्याय रास्त आहे हे दाखवत पुस्तक संपते. द. मा. मिरासदार यांच्या अचूक निरीक्षणशक्तीने सर्व व्यक्ति ते इतक्या चपखल पणाने रंगावतात कि हे नाट्य आपल्या अवती भोवती घडत असल्याचा भास होतो आणि एका निखळ वेगळ्याच आनंदाचा अनुभव त्यांच्या पुस्तकातून वाचकाला मिळतो हीच त्यांच्या लिखाणाचे वैशिष्ट्य. हसणे जितके सोपे सखये हासवणे ते अवघड ग लपवून पाणी नयन मधले सुखा शोधणे मुश्किल ग ||१|| मीच मला बघ विदूषक करतो मुखवटा धारण करतो ग माझ्या मधले व्यंग पाहुनी मीच स्वताला हसतो ग ||२|| शब्द संपदा न्यारी घेऊन दुख कमी मी करतो ग विसंगतीतून सुसंगती मी जगण्यामध्ये बघतो ग ||३|| खळी पाहता तूझिया गाली आसवास मी त्यजितो ग दुखाला मी भिडवून डोळे सुख जगाला देतो ग || ४|| निर्मळ माझे मन हे आता निर्मळ सारे करतो ग निखळ विनोद माझा देऊन जगास मी हसवितो ग || ५|| इति रसिकावाणी ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review
PLEASE SEND YOUR AUDIO REVIEW ON editorial@mehtapublishinghouse.com

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

I HAVE A DREAM
I HAVE A DREAM by RASHMI BANSAL Rating Star
Krishna Diwate

‘स्टे हंग्री स्टे फूलीश’ आणि ‘कनेक्ट द डॉटस’ या बेस्ट सेलर पुस्तकाच्या लेखिका ‘समाजातल्या परंपरागत समस्या सोडवण्याचा नवा मार्ग शोधून काढणार्‍या वीस सामाजिक उद्योजकांच्या प्रेरणादायी कहाण्या’ हे वाक्य पुस्तकाचे पहिले पान उघडले आणि दिसले. त्यामुळे माझ कुतुहल चाळवले आणि ते पुस्तक वाचायला सुरुवात केली. मनोगतात लेखिका म्हणतात की, आता नव्या दमाचे, डोक्याने आणि मनाने ही विचार करणारे काही जण एखाद्याच्या नजरेतील दुःख ओळखतात, पेटून उठतात; पण ते त्याच्यावर विचार एखाद्या उद्योजकाप्रमाणे करतात. म्हणून ते ‘सामाजिक उद्योजक.’ नफा मिळविण्याचा हव्यास नसला तरी ते बिझनेस मधील तत्वे वापरून ती गोष्ट साध्य करतात. हे काही तरी वेगळे आपण वाचत आहोत असे मला वाटले. त्यामुळेच ते पुस्तक वाचायला घेतले. ह्या मध्ये वीस लोकांची चरीत्रे आहेत. ते सर्व भारतीय, उच्चशिक्षित तरूण तरूणी आहेत. कोणी त्यातील शास्त्रज्ञ आहेत तर कोणी मरिन बायोलॉजिस्ट, आयआयटी, आयआयएम ग्रॅज्युएट आहेत पण कोणत्या कोणत्या सामाजिक प्रश्नाने ते अस्वस्थ झाले आणि नेहमीच्या मार्गाने न जाता वेगळीच वाट पकडली. पुस्तकात ‘रेनमेकर्स,’ ‘चेंजमेकर्स’ व ‘स्पिरिच्युअल कॅपिटॅलिस्ट’ असे तीन भाग आहेत. प्रत्येकात अनुक्रमे अकरा,सहा व तीन व्यक्तीमत्वांची ओळख करून दिली आहे. ‘सुलभ’ ही आधुनिक टॉयलेटस उभारणारे बिंदेश्वर पाठक ह्याच्या चरित्राने पुस्तकाची सुरुवात होते. जातीने बिहारमधील ब्राह्मण. पण लहानपणी टॉयलेटस साफ करणार्‍याला हात लावला त्यामुळे आजीने अक्षरशः शेण, गोमुत्र खायला लावले. पण त्याच बिंद्रेश्वरांनी अगदी योगायोगाने ह्याच क्षेत्रात काम करण्याचे ठरविले. अर्थात ही वाट निश्चितच सोपी नव्हती. अनेक हालअपेष्टा सोसत, जगाचे धक्के खात, अनेक समस्यांना तोंड देत आपले स्वप्न ‘सुलभ शौचालयाच्या’ माध्यमातून सुरु केले. तो सगळा खडतर प्रवास अर्थात पुस्तकातूनच वाचायला हवा. त्यासाठी त्यांनी केवळ ती यंत्रणा तयार केली नाही तर ती टॉयलेटस बांधून, त्यासाठी लागणारी प्रेरणा, शिक्षण, संभाषण, ट्रेनिंग, पाठपुरावा अशा सर्वच गोष्टी ‘सुलभ’ तर्फेच संभाळल्या जातात. सध्या ही संस्था स्वबळावर चालते. 100 ते 125 कोटी इतके तिचे वर्षाचे उपन्न आहे. इतकेच नाही पूर्वी जे लोक सफाईचे काम करत असत त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणाचा खर्च संस्था करत आहे. ‘सुलभ पब्लिक स्कूल’ नावाने शाळा सुरु केली आहे. तरूणांसाठी व्होकेशनल क्लासेस चालवले जातात. म्हणजे मिळालेला नफा पुन्हा त्याच सफाई कामगारांच्या कल्याणासाठी वापरला जातो. टॉयलेटस बांधून भरपूर पैसा मिळवता येतो हे वाक्य पचायला जरा जडच जाते. अनिता आहुजा ही दिल्लीत सुखवस्तू कुटूंबात रहाणारी सामान्य स्त्री. पण कचरा वेचणार्‍या मुलांचे हाल पाहून त्यांच्यासाठी काही तरी करावे असे तिने ठरविले. तिने 1998 मध्ये कॉन्झर्व्ह नावाची संस्था उभी केली. व त्यातून पहिला प्रोजेक्ट सुरु केला तो म्हणजे आजुबाजूच्या परिसरातील कचरा उचलून त्याचे कंपोस्टखत तयार करणे. कचरा गोळा करण्यासाठी चांगल्या ढकलगाड्या आणल्या, युनिफॉर्म, आय कार्डची सोय केली. 2002 पर्यंत एक पूर्ण वेळ काम करणारी मोठी संस्था बनली. त्याचवेळी त्यांनी प्लॅस्टीकच्या कचर्‍यावर प्रयोग सुरु केले. तिचे पती शलभ ह्यांनी बिटस पिलानी मधून इंजिनिअरींग केले आहे. त्यांच्या मदतीने तिने फॅक्टरी सुरु करण्याचे ठरविले. शलभने मोठ्या प्रमाणावर प्लॅस्टिक शीटस निर्मिती करू शकेल असे मशीन तयार केले. त्यासाठी अर्थातच अनेक प्रश्न समोर उभॆ राहिले. चुका झाल्या, ठोकरा खाल्या पण त्यातून वाट काढत त्यांनी चिकाटीने प्रयत्न सुरुच ठेवले. आज दोघे मिळून कचर्‍यातील प्लॅस्टिक पिशव्या वापरून आकर्षक अशा हॅडबॅगस तयार करण्याचा कारखाना चालवतात. जे लोक सुरुवातीला केवळ कचरा उचलण्याचे काम करत होते, त्यांच्या काही कौशल्य दिसले की त्यांना वेगळे काढून ट्रेनिंग दिले जाते. मशीनवर असिस्टंटचे काम करू लागतात त्यातून काही लोक तर ग्रुप लिडर ही झाले आहेत. कटींग करणॆ, क्वालिटी तपासणॆ, फिनिंशींग, पॅकिंग अशी सर्व महत्वाची कामे ते करतात. आता ते कामगार झाल्यामुळॆ त्यांना चांगला पगार, प्रॉव्हिडंट फंड, ओव्हरटाईम अशा सुविधा मिळू लागल्या त्यापेक्षा ही जास्त त्यांना समाजात प्रतिष्ठा मिळाली. त्यांच्या साठी हे नवीनच आहे. अनिता व शलभ दोघॆही मेहनत घेतात पण एनजीओ असून ही भरपूर पैसा कमावणे त्यांना चुकीचे वाटत नाही. कारण आज ह्या एका उद्योगामुळे कित्येक कुटूंबाची आर्थिक स्थिती बदलून गेली आहे. अशीच अजून एक प्रेरणादायी कथा दिल्लीतील रंगसूत्र कंपनी चालविणार्‍या सुमिता घोस ह्यांची. स्वतः ग्रॅज्युएशन पूर्ण केल्यावर मास्टर इन इकॉनॉमिक्स ची पदवी घेतल्यावर संजॉय घोस ह्या या आय आर एम मधून शिक्षण घेतलेल्या ध्येयवादी तरूणाशी लग्न केले. पण दुर्दैवाने आसाममध्ये काम करत असताना त्यांची 1998 मध्ये उल्फाच्या अतिरेक्यांनी हत्या केली. त्यानंतर अनेक टक्केटोणपे खात, दोन लहान मुलांचा संभाळ करत सुमिताने ‘रंगसूत्र’ नावाची कंपनी काढली. त्याच्या मार्फत ती खॆडॆगावातल्या लोकांकडून कापड, शोभॆच्या वस्तू, बनवून घेते आणि त्या फॅब ईंडीयासारख्या प्रसिध्द कंपन्यांना विकते. जैसलमेर, बारमेर जिल्ह्यातले कारागिर तिच्यासोबत काम करत आहेत. अजून एक अशीच ध्येयवादी तरूणी म्हणजे इशिता खन्ना. डेहराडून मध्ये जन्म झालेली एक सर्वसामान्य मुलगी. पण निसर्गसंवर्धन आणि भूगोल या विषयांची आवड असलेली. म्हणूनच तिने आपल्या ग्रॅज्युएशन नंतर टाटा इंन्स्टीट्यूट मधून मास्टर्स केले. पर्यावरण क्षेत्रातच काम करायचे आहे हे निश्चित ठरवून तिने काही वर्षे नोकरी केली. त्यानंतर 2002 मध्ये नोकरी सोडून आपल्या दोन मित्रांसोबत स्पिती व्हॅलीमध्ये मूस नावाची एन्जीओ सुरु केली. तेथील स्थानिक महिलांचे ग्रुपस करून त्यांना तिथे असणार्‍या सीबक थॉर्न ह्या फळांच्या लागवडीचे ट्रेनिंग दिले. त्यावर प्रक्रिया करायला शिकवले. ही झाडॆ मातीला धरून ठेवतात त्यामुळे धूप रोखली जाते, शिवाय नायट्रोजन ही धरून ठेवत असल्याने जमिनीचा पोत सुधारतो. त्यामुळे ह्या फळांवर लक्ष केंद्रित केले. त्यामुळे तिथल्या बायकांना चांगला रोजगार मिळू लागला. त्याचबरोबर तिने स्थानिक तरूणांना पर्यटकांना ट्रेक किंवा जीप सफारीसाठी नेणे, कॅम्प लावणे, गरज पडल्यास प्रथमोपचार करणे ही कामे ही करायला शिकवले. कारण हळूहळू तिथे पर्यटन वाढू लागले. ते इको-फ्रेंडली करण्याकडॆ तिच्या इकोस्पियर संस्थेचा भर आहे. आता दरवर्षी पर्यटनातून 35 ते 40 लाखाचे उत्पन्न मिळते.आणि त्यातून नफा ही मिळतो. इकोस्पियर संस्थेने शेजारच्य़ा ‘लाहुल’ व्हॅलीमध्ये ही विकास कामे सुरु केली आहेत. पर्वतावर तयार होणार्‍या कचर्‍याच्या समस्येवरही तिला काहीतरी करायचे आहे. तिची संस्था लोकांना मुद्दाम तिथले लोक किती अवघड परिस्थितीत रहातात हे दाखवते. अतिशय थंडीत तिथे तापमान मायनस 35 पर्यंत खाली गेल्यावर हॅंडपंपने पाणी काढणे सुध्दा किती कठीण होते हे सांगितले जाते. तेव्हा आपल्यासारख्य़ा पर्यटकांना काय काय करता येईल याबद्दल ती जागरूकता निर्माण करते. मूळात हे पुस्तक 2012 साली लिहिलेले आहे. त्यामुळे आता ह्या वेगवेगळ्या प्रकारचे काम करणार्‍या संस्थेचे काम या दहा वर्षात खूपच वाढले असेल यात काही शंका नाही. दीनबंधू साहू हे मरिन बायोलॉजिस्ट आहेत पण ते प्रयोगशाळेतून बाहेर पडून समाजासाठी काम करतात. ‘प्रोजेक्ट चिलका’ ह्या त्यांच्या संस्थेमार्फत ओरिसातील लोकांना समुद्राची शेती करायला शिकवतात. ओरिसा मधील पुरी येथे जन्म झालेल्या दीनबंधूनी अतिशय हलाखीच्या परिस्थितीत शिक्षण घेतल्यानंतर दिल्लीत एमएसीला ॲडमिशन घेतली. परंतु योगायोगाने १९८७ मध्ये अंटार्क्टिक वर जाण्याची संधी मिळाली. नंतर पीएचडी पूर्ण केल्यानंतर अनेक देशांमध्ये नोकरी निमित्ताने फिरले. पण तरीही शेवटी दिल्ली युनिव्हर्सिटी मध्ये प्रोफेसर म्हणून काम सुरू केले. त्यांना समुद्री वनस्पती बद्दल विशेष आस्था होती; पण त्या बद्दल आपल्या देशात फारशी जागरूकता नव्हती. ही लागवड पर्यावरण पूरक असते शिवाय त्यातून स्थानिक लोकांना उत्पन्नाचे साधन मिळते. त्यासाठी डिएसटीने निधी मंजूर केला. मग त्यांनी चिल्का सरोवराची पहाणी केली, त्यामध्ये वाढू शकतील अशा चार जातींची निवड करून स्थानिक लोकांना समजेल अशा सोप्या भाषेत माहिती दिली. प्रात्यक्षिके दाखवली, वर्कशॉप्स घेतली. त्यामुळे तेथील शेतकऱ्यांना रोजगार मिळू लागला. यातूनच पर्यावरण संरक्षण ही होऊ लागले. यातून त्यांना प्रत्यक्ष कांहीं आर्थिक फायदा होत नसला तरी ते म्हणतात, की आम्हाला दोघांना दिल्लीत चांगली नोकरी आहे. त्यामुळे पैसे कमावणे हा उद्देश नाही; पण अजून तीस वर्षांनंतर मला मी काही तरी काम केलेले दिसेल. असे जर काहीच तुम्हाला दिसणार नसेल तर जगायचे कशाला? भूषण पुनानी हे असेच अत्यंत बुध्दीमान विद्यार्थी. मेडीकलची ॲडमिशन हुकल्यामुळे डेअरी कोर्ससाठी ॲडमिशन घेतली. तिथे ही विद्यापीठात प्रथम क्रमांक मिळविला. नंतर पीएचडी केले. ग्रामविकास शिकण्यासाठी आयआयएम मध्ये एमबीए केले. हे झाल्यावर 1979 मध्ये ब्लाईंड स्कूल मध्ये दोन वर्षांसाठी नोकरी सुरु केली ती सुधा ह्याच हेतूने की मॅनेजमेंट शिकताना जी थेअरी शिकलो ती विकासाच्या क्षेत्रात वापरता येईल का? हळूहळू त्यांना अनेक लोक मिळत गेले. सर्वांनी मिळून आज संस्था खूप मोठी केली आहे.त्यांनी काम सुरु केले तेव्हा फक्त एक कॅपस होता, आज गुजरात मध्ये आठ कॅपस आहेत. दहा लाख मूल्य असलेली संस्था आज दोन कोटी रुपयांची आहे. अपंग लोकांनी स्वावलंबी व्हावे ह्यासाठी संस्था काम करते. दृष्टीहीन मुली ब्यूटी पार्लरसारखे कोर्स चालवतात, फिजिओथेरपी शिकून सेंटर मध्ये काम करतात. विकास साधण्यासाठी योग्य व्यवस्थापनेची गरज असते हे त्यांनी दाखवून दिले आहे. हजारो लोकांच्या आयुष्यात नवा प्रकाश निर्माण करून त्यांना सामान्य आयुष्य जगण्याची संधी मिळवून दिली आहे. अशी ही एकापेक्षा एक वेगवेगळ्या प्रकारची माणसे. कोणत्या तरी ध्येयाने पछाडलेली . सामाजिक कार्य करत असतानाच त्या लोकांचे कल्याण कसे होईल असा विचार करणारी. लेखिकेने त्या सर्वांच्या प्रत्यक्ष मुलाखती घेतल्या आहेत, त्यांचे काम प्रत्यक्ष पाहून जाणून घेतले आहे. त्यामुळे सर्व माहिती व्यवस्थित गोळा करून आपल्यासमोर मांडली आहे. त्यामुळेच त्या मनोगतात म्हणतात, ‘तुमचं आयुष्य कसे ही असले तरी इतरांसाठी एखादा क्षण द्या. इतरांना प्रेम, आनंद, चांगुलपण द्या. जितकं द्याल तितकं तुम्हाला परत मिळेल.’ हेच वाक्य मलाही अतिशय उर्जा देऊन गेले. माझ्याकडे जे आहे, जे मला देणे शक्य आहे ते निरपेक्षपणे ज्यांना गरज आहे त्याला देणे ह्या सारखा आनंद अजून काय असणार? ह्याच वाक्याने मी आपली ह्या आठवड्यात रजा घेते. उद्या पासून सुरु होणार्‍या नवीन सत्रासाठी सारिका ताईंना हार्दिक शुभेच्छा. ...Read more

ANUWADATUN ANUSARJANAKADE
ANUWADATUN ANUSARJANAKADE by LEENA SOHONI Rating Star
Dr. Aparna Patil

Just finished reading Anuwadatun Anusarjanakade....a very fine collection of experiences as a Translator which can be a bright guiding light for the beginners and also for them who are already into it...the technical part covered can prove as a textbok for translators...precise as well as comprehensive ..Pleasure reading it. ...Read more