हृदयस्पर्शी कथा... आपल्या भोवताली घडणाऱ्या घटना अतिशय तरलपणे लेखिका स्वाती चांदोरकर यांनी ‘गोल गोल राणी’ या कथासंग्रहात चितारल्या आहेत. पहिल्या शीर्षक कथेतील नायिका जीवनाच्या प्रत्येक टप्प्यावर अडचणीत सापडलेली. बॉसच्या थोबाडीत मारते. नोकरी सोडते. नवा आकाशला हे पटत नाही. त्यांच्यात दरी निर्माण होते. तिला चिटिंग करता येत नाही. गोल गोल राणी, इथे इथे पाणी या चक्रात अडकलेली भावनावश नायिका लेखिकेने रंगवलीय. ‘शुभमंगल’ कथेत लग्नाचं भावविश्व बघणारी नीमा दिसते. सासरची लहान जागा, माणसं जास्त, चित्रकार नवऱ्याच्या कलेवर नीमा भुरळलेली. पती नंदनला यश प्राप्त होण्यासाठी खूप प्रयत्न करते. प्रत्यक्षात एका वेगळ्या वास्तावाला तिला सामोरं जावं लागतं. मूल नाही म्हणून अपमान होतात. तिचे उदात्त विचार, प्रगती, मन हे गुण उंबरठ्याबाहेरच. सर्वांसाठी कष्ट घेते, पण याची जाणीव त्यांना नाही. तिची मातृत्वाची घुसमट, हतबलता ‘शुभमंगल’मधून जाणवते. टुरिस्टसाठी गाड्या भाड्याने देणाऱ्या विजाकाकाची व्यथा ‘ऋणानुबंध’ कथेतून उत्कट मांडलेली. कष्टाने श्रीमंत झालेला नंतर अपघाताने विजाकाकाच्या वैभवाची राखरांगोळी होते. सिग्नलवर दुसऱ्यांच्या गाडीच्या काचा साफ करणारा विजाकाका मन विषण्ण करून जातो. ज्योतिषशास्त्र हे मार्गदर्शनासाठी आहे. त्यावर सर्वस्वी अवलंबून राहू नये हे ‘दिशा’ कथेतून लेखिकेने मांडलंय. सांगितलेलं भविष्य खोटं ठरतं. त्याचे विपरित परिणाम नानांच्या जीवनाला कलाटणी देणारे ठरतात. पण नानी त्यांना सावरतात. तर ‘दिशाहीन’ ही सुद्धा ज्योतिषशास्त्रावर आधारलेली कथा आहे. या कथेत अखेरी ज्योतिष सांगणारे, लोकांना मार्गदर्शन करणारे भाऊसाहेब दिशाहीन ठरलेत, असं चित्रण आहे. ‘कुणी मला सांगाल?’ या कथेत महेश आणि मालकिवाचं भावविश्व सुरेख गुंफलय. मालविका महेशची पत्नी. खेड्यातून शहरात आलेली. लग्नानंतर तिचं जग बदलतं. हे नवीन जग तिला कसं वाटतं? निनावी फोनमुळे तिचं भावविश्व कसं बदलतं? याचं चित्रण सुरेख रेखाटलंय. ‘मृगजळ’ ही सुद्धा व्यथित करणारी कथा. एका डॉक्टरीण बाईचा एकुलता एक मुलगा रोहन कसा बिघडतो व तिचं जीवन कसं उदध्वस्त होतं? याचं चित्र लेखिकेने मन हेलावणारं उभं केलेलं. ‘फूट आणि फूटवेअर’ कथेत जिद्दीने कष्ट करून श्रीमंत बनलेल्या एका मुलाची कथा आहे. जोरात चाललेल्या व्यवसायात वडिलांचा मोह नडला त्यामुळे लहान सीमाच्या जीवनात निर्माण झालेलं वादळ अतिशय भावुकपणे लेखिकेने मांडलेलं आहे. तरुण झाल्यावर तिच्यावर कोणते प्रसंग ओढवतात? आईवडिलांचं न मिळालेलं प्रेम, सहवास. आई रात्र रात्र बाहेर, तर वडील दारूच्या नशेत. वडिलांवर आलेलं संकट आई स्वीकारते पण आईचं संकट सीमा स्वीकारते का? ही कथा सुद्धा उत्कृष्ट मांडलेली. लेखिकेने निवडलेले विषय अन् मांडणी सरस. भाषाशैली उत्तम. उदाहरण द्यायचं तर ‘मानापानावरून रूसलेल्या सासरच्या सावल्या सोबतीला होत्या.’ ‘आनंदाचा बहर किंवा वेदनेचा सूर प्रत्येकजण वेगवेगळ्या माध्यमातून मांडत असतो.’ ‘माझ्या हातातल्या ब्रशमध्ये नीमाचा स्पर्श, कॅनव्हासला तिचा सुगंध, तर रंगांना तिचा स्वर आहे. चित्र पूर्ण होते ते तिच्या वात्सल्याने!’ अशी वाक्य सहज भावस्पर्शी मनाला सुखावतात. -रमेश उदारे ...Read more

समाजात आपल्या सभोवती घडणाऱ्या घटनांचे प्रतिबिंब या स्वाती चांदोरकर यांच्या संग्रहातील दह कथांमधून दिसते. ब्लॅक कॉल्समुळे उद्ध्वस्त झालेली मालविका, पिरॅमिड मार्केटिंगच्या मोहजानात अडकलेला रोहन, पपा सुटावेत यासाठी विलक्षण तडजोड करणारी ममी, परिस्थितीशी गडणारा जिद्दी यशवंत, विक्षिप्त अप्पा अशी किती तरी पात्रे थोड्याफार फरकाने आपल्याला समाजात पाहायला मिळतात. त्यामुळेच या कथा मनाला भावणाऱ्या ठरतात. ...Read more

कधी काय घडणार, हे आधीच ठरलेलं असते, असे सर्वसाधारण सर्वचजण म्हणतात... जी ती गोष्ट त्या त्या वेळीच घडते. पण माणसाला प्रत्येक गोष्टींची घाई असते. त्या अदृश्य शक्तीचं नियोजन माणूस स्वीकारू शकत नाही ते ह्याच कारणाने. मग चुटपुट लागून राहते. अगदी सहजतेने वधान केले जातं, ‘‘अरेरे, हे आधी घडलं असतं तर...?’’ घडून गेलेल्या गोष्टींवर पश्चाताप करण्याची वेळ माणूस स्वत:च्या आयुष्यात वारंवार आणतो. आजकाल आपल्या सभोवती घडणाऱ्या घटनांचे प्रतिबिंब ‘गोल गोल राणी’ मधील कथांमध्ये दिसते. भावनांचा होणारा कोंडमारा आणि त्याचे दारूण परिणाम येणाऱ्या बाळांवर किती भयानकपणे होतात आणि एकाबरोबरच कुटुंबातील सगळ्यांनाच त्याचे दुष्परिणाम कसे भोगावे लागतात, याचे विदारक चित्र उलगडणारी ‘गोल गोल राणी’ ही कथा चुटपुट लावून जाते. ब्लँक कॉल्समुळे उद्ध्वस्त झालेली मालविका, पिरॅमिड मार्केटिंगच्या मोहजाळात अडकून संपलेला रोहन, श्रीमंतीच्या हव्यासापायी भरकटलेला पती, पप्पाला वाचविण्यासाठी विलक्षण तडजोड करणारी मम्मी आणि तिची मुलगी... आपण सर्वांनीच पाहिलेले किंवा ऐकलेले असतात. जिद्दीने परिस्थितीशी दोन हात करून पुढे जाणाऱ्या यशवंतला मदत करणाऱयांत आपलाही खारीचा वाटा असतो आणि यशस्वी विजाकाकाचा अस्तही आपण पाहिलेला असतो. विक्षिप्त आप्पा, आपल्या नवऱ्याला सांभाळून घेणारी त्यांची समजूतदार सून निमा, कौटुंबिक अडचणींमुळे तऱ्हेवाईक झालेली आप्पांची मुलगी निलू अशा लोकांनी भरलेली कुटुंबे थोड्याफार फरकाने शहरात आणि गावात आपल्याला पहायला मिळतात आणि यामुळेच या कथा मनाला भावणाऱ्या ठरतात. ...Read more