* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: SAHA BHASHANE
  • Availability : Available
  • ISBN : 9788171615940
  • Edition : 3
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 120
  • Language : MARATHI
  • Category : SPEECH
  • Available in Combos :V.S KHANDEKAR COMBO 115 BOOKS
Quantity
THIS BOOK CONTAINS SPEECHES BY V.S.KHANDEKAR WHICH HE HAS DELIVERED ON THE PLATFORM OF VARIOUS LITERARY FESTIVALS. IT COVERS SPEECHES DELIVERED AT MARATHI SAHITYA SAMMELAN , BADODA, GOMANTAK SAHITYA SAMMELAN, MADGAO, SHARDOPASAK SAMMELAN, MUMBAI MARATHI SAHITYA SAMMELAN & SOLAPUR JILHA SAHITYA SAMMELAN. IN THESE SPEECHES V.S.KHANDEKAR PUTS LIGHT ON VARIOUS FLOWS IN MARATHI LITERATURE .
विष्णु सखराम तथा भाऊसाहेब खांडेकर हे आपल्याला माहित आहेत ते एक ज्येष्ठ आणि श्रेस्ट लघुकथाकार,लघुनिबंधकार, रूपककथाकार,कादंबरीकार आणि चिकित्सिक समीक्षक म्हणून. विविध साहित्यपीठांवरून अध्यक्ष म्हणून त्यांनी केलेल्या भाषणांंपैकी पाच निवडक भाषणांचा हा साक्षेपी संग्रह आहे. सहावे भाषण हे न केलेले भाषण आहे. या सहाही भाषणांंमधे त्यांनी मराठी वाङ्मयसृष्टीतील विविध साहित्यकृतींच्या निर्मितीप्रेरणांचा शोध घेतला आहे आणि त्यांची चिकित्सक समीक्षा करीत मराठी साहित्य अधिकाधिक गुणसमृद्ध कसे होईल,याविषयी नि:संदिग्ध मते सुस्पष्टपणे मांडली आहेत. विचारधनाने संपृक्त असलेल्या भाषणांचा हा संग्रह प्रत्येक साहित्यप्रेमीने अगत्याने संग्रही ठेवावा, एवढ्या मोलाचा खचितच आहे.
Video not available
Keywords
# 11TH JANUARY #YAYATI #AMRUTVEL #RIKAMA DEVHARA #SONERI SWAPNA- BHANGALELI #SUKHACHA SHODH #NAVI STRI #PAHILE PREM #JALALELA MOHAR #PANDHARE DHAG #ULKA #KRAUNCHVADH #HIRVA CHAPHA #DON MANE #DON DHRUV #ASHRU #SARTYA SARI #ABOLI #SWAPNA ANI SATYA #PHULE AANI KATE #JEEVANKALA #PAKALYA #USHAAP #SAMADHIVARLI PHULE #VIKASAN #PRITICHA SHODH #DAVABINDU #CHANDERI SWAPNE #STREE AANI PURUSH #VIDYUT PRAKASH #PHULE ANI DAGAD #SURYAKAMLE #SURYAKAMLE #DHAGAADACHE CHANDANE #DHAGAADACHE CHANDANE #PAHILI LAT #HASTACHA PAUS #SANJVAT #AAJCHI SWAPNE #PRASAD #CHANDRAKOR #KALACHI SWAPNE #ASHRU ANI HASYA #GHARTYABAHER #KAVI #MURALI #BUDDHACHI GOSHTA #BHAUBIJ #SURYASTA #ASTHI #GHARATE #MADHYARATRA #YADNYAKUNDA #SONERI SAVLYA #VECHALELI PHULE #KALIKA #MRUGAJALATIL KALYA #KSHITIJSPARSH #SUVARNAKAN #VANDEVATA #DHUKE #KALPALATA #MANDAKINI #AJUN YETO VAS FULANA #TISARA PRAHAR #VASANTIKA #RANPHULE #AVINASH #HIRWAL #MANJIRYA #SANJSAVLYA #MUKHAVATE #VAYULAHARI #MANZADHAR #CHANDANYAT #SAYANKAL #ZIMZIM #PAHILE PAN #ADNYATACHYA MAHADWARAT #VANHI TO CHETVAVA #GOKARNICHI PHULE #DUSARE PROMETHEUS : MAHATMA GANDHI #RANG ANI GANDH #RESHA ANI RANG #VAMAN MALHAAR JOSHI : VYAKTI ANI VICHAR #GOPAL GANESH AGARKAR : VYAKTI ANI VICHAR #KESHAVSUT : KAVYA ANI KALA #RAM GANESH GADAKARI : VYAKTI ANI VANGAMAY #PRADNYA ANI PRATIBHA #SAHITYA PRATIBHA : SAMARTHYA ANI MARYADA #GADHAVACHI GEETA ANI GAJRACHI PUNGI #SASHACHE SINHAVALOKAN #PAHILI PAVALA #EKA PANACHI KAHANI #RUTU NYAHALANARE PAN #SANGEET RANKACHE RAJYA # V. S. KHANDEKARANCHI KAVITA #TEEN SAMELANE #SAHA BHASHANE #ABHISHEK #SWAPNASRUSHTI #TE DIVAS TEE MANASE #SAMAJSHILPI #JEEVANSHILPI #SAHITYA SHILPI # AASTIK #SUSHILECHA DEV #RAGINI #MUKYA KALYA #INDRADHANUSHYA #ANTARICHA DIVA #NAVE KIRAN #AGNINRUTYA #KAVYAJYOTI #TARAKA #RANGDEVTA #ययाति # (ज्ञानपीठ पुरस्कार १९७६) #अमृतवेल #रिकामा देव्हारा #सोनेरी स्वप्नं-भंगलेली #सुखाचा शोध #नवी स्त्री #पहिले प्रेम #जळलेला मोहर #पांढरे ढग #उल्का #क्रौंचवध #सहा भाषणे
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK SAKAL 22-12-1996

    साठ वर्षांपूर्वीची भाषणे आजही तितकीच ताजी... मराठीतील पहिले ‘ज्ञानपीठ’चे मानकरी वि. स. खांडेकर यांच्या जन्मशताब्दीचे हे वर्ष. त्या निमित्ताने त्यांची बहुतांशी पुस्तके उपलब्ध करून देण्याचा मेहता पब्लिशिंग हाऊसचा संकल्प आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून त्यंनी या संकल्पपूर्तीच्या दिशेने वाटचाल सुरू केली. आजवर तिसेक पुस्तकांची पुनर्मुद्रणे पूर्ण झाली आहेत. खांडेकरांनी १९३४ ते १९३६ या तीन वर्षांत मराठी साहित्य संमेलन कथा शाखा, गोमंतक साहित्य संमेलन - मडगाव, शारदोपासक संमेलन - पुणे, मुंबई मराठी साहित्य संमेलन आणि सोलापूर जिल्हा साहित्य संमेलन अशा पाच संमेलनात अध्यक्ष म्हणून भाषणे केली. या पाच भाषणात एका न झालेल्या भाषणाची भर घालून ‘सहा भाषणे’ हे पुस्तक १९४१ मध्ये प्रसिद्ध केले गेले. त्याची दुसरी आवृत्ती नुकतीच निघाली आहे. ‘अभिषेक’ हा दुसरा अध्यक्षीय व वाङ्मयीन भाषणांचा संग्रहही नंतर निघाला. खांडेकरांची वाङ्मयीन भूमिका समजून घेण्यास या भाषणांचा थोडासा उपयोग होऊ शकेल. कलावाद विरुद्ध जीवनवाद यांचे प्रारंभीचे पडसाद यात वरचेवर उमटले आहेत. १९३४ मधील कथासंग्रहांचा आढावा घेऊन त्या वर्षी कृष्णाबाई, नाट्यछटाकार दिवाकार, वि.वि. बोकील, ना.सी. फडके, लक्ष्मणराव सरदेसाई यांच्या कथा प्रथमच संग्रहरूपात आल्या याकडे लक्ष वेधले आहे, आनंदीबाई शिर्के, य.गो. जोशी, कुमार रघुवीर वगैरेचीही पुस्तके आली. नियतकालिकांमून बाहेर पडणाऱ्या या कथांना कला व वाङ्मय यांच्या कसोट्या लावल्या, तर हाताच्या बोटावर मोजण्याइतका कथाही मिळणार नाहीत, असे ते मान्य करतात. पण या हौशी लेखकांतून उद्याचा सेनापती मिळेल, अशी अपेक्षाही प्रकट करतात. कथा वाङ्मय बहुजनांसाठी मानवी हृदयाशी क्रीडा करण्यासाठी जन्मास येते; ज्ञानदान हा तिचा मुख्य हेतू नसतो. कथनकला ही वसंतसेनेसारखी जी आनंदरूपी चारुदत्ताला माळ घालणार; चारूदत्ताची नीती म्हणून एखादी पत्नी असली तरी ती कुणाची पर्वा करणार नाही, असे उपमेद्वारे ते पटवू पाहतात. हेतूप्राधन्यतेने कथा रूक्ष व ओबडधोबड होते. कथेला कोणताही विषय चालतो. पण तो विषय कलासुंदर रीतीने मांडला पाहिजे. कथा, प्रणय व नीती यांचा तिरंगी सामना सदैव रंगत असतो. अद्भूतरम्य कथांतही भरपूर प्रणय सापडतो. पुराणनीतिवाद्यावर खांडेकर टीका करतात; तसेच इतर भाषापेक्षा मराठी कथा विपुलता, वैचारिक व कलागुण यात मागे रेंगाळते आहे. अशी त्यांची तक्रार आहे. या सुमार दर्जाचे कारण म्हणून मागणी तसा पुरवठा व गाजरपारखी प्रकाशन यांना ते दोष देतात. टीकाकारांचेही बक-शुक-पिक-काक असे चार वर्ग ते पाडतात. वृत्तपत्रांतील परीक्षण पांचट असतात; वाचकवर्गाने अभिरुचिसंपन्न व्हावे, लेखकाने आत्मतत्त्वाची जाण ठेवावी; कल्पनारम्यतेचा अतिरेक करू नये इ. सूत्रे सांगून कथालेखकांना काही सूचनाही देतात. त्यातील एक वाचनावर भर न देता, स्वत:च्या भल्याबुऱ्या अनुभवांतून कथा निर्माण करा. विनोदी, शास्त्रीय, चमत्कृतिजनक, अद्भूतरम्य ऐतिहासिक अशा कथाही हव्या असेही सुचवतात. आजही हे सर्व मुद्दे गैरलागू ठरत नाहीत. यात खांडेकरीय चिंतनाचा दीर्घपल्ला लक्षात येतो. सौंदर्यदृष्टी, सहदयता वैयक्तिक तत्त्वज्ञान, सूक्ष्म निरीक्षण व कलाचातुरी हे ललित लेखनाचे पंचप्राण असतात. याकडे अंगुलीनिर्देश करून खांडेकरांनी म्होपासॉ, वाल्मीकी, क्युप्रित, ब्रिओ प्रभृतींचे हवाले देत गोममकीय भाषण रंगवले आहे. छोट्या संमेलनांची आवश्यकता व कोकणी - मराठी भाषेची निकटता यांचीही आठवण देतात. शारदोपासक संमेलनात मराठी वाङ्मय कल्पनारम्यतेच्या आसपास घुटमळत असल्याची तक्रार करून केळकर, वा.म. जोशी, वरेरकर, फडके, अत्रे या सर्वांच्या कृतीत कल्पनारम्यतेचे धुके दिसते, हे दाखवून दिले आहे. पिरांदेलो, टर्जिनेव्ह यांची उदाहरणे देऊन, पावित्र्यविंडबन, मूर्तिभंजन, बदलता जीवनविषयक दृष्टिकोन यांची जाणीव देऊन भविष्यकाळ उज्ज्वल आहे, अशी ग्वाही दिली आहे. मुंबई मराठी साहित्य संमेलनातील भाषणात प्रथम, मुंबई हे शहरही मराठी ग्रंथकारांच्या दृष्टीने संपन्न आहे. मराठी पुस्तकांची आणि दैनिक साप्ताहिकांची हीच मुख्य बाजारपेठ आहे. ज्येष्ठ लेखकाप्रमाणेच बुद्धिमान तरुण लेखक येथे आहेत. याकडे लक्ष वेधले आहे. या भाषणत ललित वाङमय कलावादी भूमिकेच्या मर्यादा, जीवनवादी - ध्येयवादी दृष्टी यांचे विवेचन करताना ‘वास्तव जीवनाचे सोने, विचारांचा प्रज्वलित अग्नी आणि कलाकुशल सुवर्णकारांची निर्माणशक्ती यांच्या त्रिवेणी संगमावाचून शारदेच्या भांडारात मोलाची भर घालणारा अलंकार तयार होणेच शक्य नसते.’ असे प्रतिमात्मक भाषेत विधान केले आहे. परंतु आपले लेखक चिंतनात कमी पडतात असे, ते म्हणतात. इंग्लंडमधील बेनेट (व्यवसायिक लेखक), एव.जी. वेल्स (पढिक पंडित), गॉल्सवर्दी (न्यायाधीशांची समतोल वृत्ती) जॉर्ज बनॉर्ड शॉ (कुशल शस्त्रवैद्याची बुद्धी) हे चौघे लेखक कलावंताने विचारवंत असणेही आवश्यक आहे हे स्पष्ट करतात, असे खांडेकर म्हणतात. प्रचलित समाजाचे सत्य सर्वस्पर्शी चित्रण वाङ्मयसौंदर्याला प्रेरकच होते, असे सांगताना टर्जिनेव्ह, डोस्टोवस्की, टॉलस्टॉय्र मॅक्झिम गॉर्की यांचे दाखले देतात. ललित वाङ्मयात जीवनदृष्टी ही असायलाच हवी, मार्क्स व फ्राईड यांचाही अभ्यास हवा, लेखकांनी सामाजिक बंडखोरी करायला हवी इत्यादी विचारही मांडले आहेत. सोलापुरात झालेल्या पहिल्याच जिल्हा साहित्य संमेलनात तेथील साहित्यकारांचा प्रथम गौरवपूर्ण उल्लेख करून, मराठी साहित्याची सद्य:स्थिती आशावादी आहे, केळकर-वरेरकर-फडके यांचे लेखनवैपुल्य पाश्चात्य लेखकांच्या तोडीचे आहे, लघुकथा-लघुनिंबध, एकांकिका वगैरे नवे प्रकार उत्साहाने लिहिले जात आहेत, वाङ्मयीन वादही लढवले जात आहेत, याची नोंद घेतलेली आहे. कला व जीवन या वादाच्या विस्तृत परामर्श घेतांना आपली जीवनवादी भूमिका कशी महत्त्वपूर्ण आहे. याचे समर्थन केले आहे. वास्तववादी व सामाजिक चित्रण प्रमुख भूमिकांभोवती असणारे विभूतिमत्त्वाचे वलय, भाषेचा सुबोधपणा भाषाशुद्धी वाद, सावरकरांची लिपी सुधारणा चळवळ अशा अनेक बाबींवरचे मतप्रदर्शन आहे. सहाव्या न झालेल्या भाषणात या पाच भाषणांच्या वेळची स्थिती, समारंभातील मौजमजा (एका हाता छापील भाषण व दुसऱ्या हातात माईक घेऊन बोलताना करावी लागलेली कसरत - यामुळे पुâटलेला घाम) खांडेकर सांगतात. अध्यक्षीय भाषण हे सद्य:स्थितीत मामुली व परिणामकारक होत असल्याची खंतही त्यांना वाटते. संमेलनातील चर्चाविषयात नावीन्य हवे, अभ्यासू व वक्तृत्वशैली असणारे वक्ते हवेत अशी सूचना ते करतात. आजही या सर्व बाबींबद्दल परिस्थितीत फरक पडलेला नाही. असे दिसते. गेल्या साठ वर्षांत मराठी वाङ्मय लेखकांच्या भूमिका, विविध वाङ्मयीन वाद, सभा संमेलनाबाबतच्या भूमिका यात काही फरक पडलेला नाही. या भाषणांतील मुद्यांवरून जाणवते. खांडेकरांचे विचार वक्तृत्वपूर्ण अलंकारिक शैलीत प्रकट होतात. आपल भूमिका मांडताना ते समन्वयवादी होतात. त्यामुळे टोकाला जात नाहीत. कुठलाच विचार पूर्णत्वाला जात नाही, हेही ते जाणतात. ही भाषणे वाचताना खांडेकर आपल्याशी बोलत आहेत असे वाटते. साठ वर्षांपूर्वीची ही भाषणे असली तरी ती आजही जुनी वा कालविसंगत नाहीत. खांडेकरांचे शरसंधानही रंजक व मार्मिक असे. ‘हरिभाऊंच्या वङ्काघाताचे पहिले प्रकरण वाचावे. कापड दुकान व शिंप्याचे दुकान यातील बारकावे त्यातील मेहेरजनाचे वर्णन वाचून कळणार नाही. हे खरे (पृष्ठ ८०) मतप्रतिपादनाच्या धोंड्याने वरेरकरांच्या कलेचा कपाळमोक्ष झाला, असे नाही. (पृष्ठ ८१) ‘गाय हा उपयुक्त प्राणी आहे, याबद्दल चहा, दूध, तूप वगैरेवर सर्रास बहिष्कार पडेपर्यत तरी मतभेद होणार नाहीत. पण ती देवता आहे, असे आजच्या तरुणांना सांगितले तर या देवतेच्या मारक्या शिंगांची व्यवस्था काय, या प्रश्नांचे उत्तर देण्याची तयारी हवी.’ (पृष्ठ ६४) ‘गणपतीच्या लहानपणी मी कसा झालो हे पुस्तक नव्हते म्हणून बरे नाही तर त्याने पार्वतीला नाही नाही ते प्रश्न विचारून पुरे केले असते आणि ते प्रश्न ऐकून स्मशानापेक्षाही अधिक एकान्तांची जागा शोधण्याचा मोह शंकराला झाला असता’ (पृ. ६४) पुणे हे महाराष्ट्राचे माहेरघर आहे, असे मी म्हटले तर छे! छे! तिथे साऱ्या महाराष्ट्राला सासुरवास भोगावा लागतो.’ असे उद्गार काढणारे तीर्थस्वरूप वाङ्मयसेवक मला ठाऊक आहेत. (पृ ४९) ‘पण या संमेलनाच्या निमित्ताने एक आणा किमतीचे पुणेवर्णन लिहिणे योग्य होणार नाही.’ (पृ. ४९) ‘नाटकात खादाड विदूषकाची जागा आचरट कवीने घेतलेली दिसते. क्वचित कवी रजेवर गेला तर मास्तर त्याचे बदली काम करतो. दोघेही बिचारे गरीब प्राणी! (पृ. ६२). अशा कल्पक विधानामुळे खांडेकरांच्या भाषणांना रंगत येई. -शंकर सारडा ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Related Books

People Who Bought This Item Also Bought

Latest Reviews

सरोज काळे

#पुस्तकाचं शीर्षक वाचूनच अस वाटलं की यात काहीतरी वेगळं असेल...म्हनून वाचायला घेतलं ...सुरुवात रावणाच्या युद्धा तील अंताने होते...नंतर फ्लॅशबॅक ने (मराठी शब्द सापडला नाही ) कथा पुढे जाते ...रावण हा राक्षस कुळातील असला तरी महर्षी विश्रवाचा पुत्र आणि मर्षी पुलस्तीचा नातू असल्याने ज्ञानी होता..त्यामुळे युद्धाच्या शेवटी रावण मरणोन्मुख अवस्थेत असताना रामाने लक्ष्मणाला सांगितले की,दशाननाचा शिष्य होऊन त्याच्यापासून ज्ञान प्राप्त करून घे,नाही तर आपला जन्म वाया गेल्या सारखे आहे...त्याच्या बरोबर त्याचे ज्ञान लुप्त झाले तर आपण अपराधी ठरू,त्याचे ज्ञान समग्र मानव जातीला वंदनीय आहे, म्हणून लक्ष्मण रावणाकडे गेला आणि त्याला ज्ञान सांगण्यास सांगितले ,पण रावणाने ज्ञान सांगण्यास नकार दिला,लक्ष्मण परत रामकडे आला तेव्हा रामाने विचारले की,"तू कुठे उभा होतास" लक्ष्मण म्हणाला रावणाच्या चेहर्या जवळ,"नाही ज्ञान घेताना गुरुपदी लिन व्हावे म्हणून तू त्याच्या पायथ्याकडे उभा रहा आणि विनंती कर"त्याप्रमाणे धर्मानुसार लक्ष्मण याने हातात दर्भ घेतला आणि दशननाचा पायथ्याशी उभे राहून ज्ञान देण्याची विनंती केली,तेव्हा रावणाने धर्मनीती,अर्थनीती,आणी राजनीती याबद्दल ज्ञान सांगितले... रावणाची ही दुसरी स्वच्छ बाजू याच पुस्तकात वाचायला मिळाली नाहीतर आपण सीतेला पळविणारा दुष्ट रावणा बद्दल वाचलेले आहे 🌼🌼 #१) #राजनीती हाच मूलभूत सिद्धांत आहे की,जोवर देहात जीव आहे,तोवर शत्रुत्वाचा अंत झाला असे समजणे भोळेपणाचे ठरेल ... कधीही कोणावरही विश्वास ठेवायचा नसतो...हाच राजनीतीचा सर्वात पहिला पाठ आहे...पिता, पुत्र,भ्राता हे एकही नाते विश्वास ठेवण्याजोगे नसते *** #सुग्रीव हा वालीचा भ्राता होता आणि बिभीषण हा रावणाचा,पण दोघानि भावांना दगा देऊन राज्य सिहासन मिळविले.. राजनीतीमध्ये स्वहिता पलीकडे दुसरे काहीच नसते, आणि त्या हिताच्या रक्षणा साठी जे काही केले जाते तोच धर्म तोच न्याय,तीच नीती ठरते 🏵️🏵️ 2)#अर्थनीती श्रीलंका सोन्याची आहे,जेव्हा की रावण राक्षस होता, अधर्म,अन्याय,अनितीचा अवतार होता...पण राम हा न्यायाने वागणारा होता,मग अयोध्या गरीब कशी काय?समृध्दीला काही कारण लागत नाही...लक्ष्मी अति चंचल असते,ती केव्हा कुठे वास करील आणि केव्हा तिथून निघून जाईल हे कोणीच सांगू शकत नाही, लक्ष्मी चंचलतेचे उदाहरण म्हणजे आपल्या बुद्धी कौशल्यामुळे आणि अविश्रांत परिश्रमामुळे लक्ष्मीची प्राप्ती झाली असे जे मानतात ते निव्वळ बुद्धीहीन,गर्विष्ठ असतात ... उलट आपल्या दुर्भाग्यमुळे लक्ष्मी प्राप्त झाली नाही असे म्हणणारे निषफलता झाकण्याचा दुर्बळ आणि निर्बुद्ध प्रयत्न करतात, कोणीही ,कधीही लक्ष्मीचा स्वामी होवू शकणार नाही...देवाच्या संपत्तीचा कुबेर जसा देवलोकच्या कल्याणासाठी वापर करतो,स्वतः त्या संपत्तीचा उपभोग घेत नाही, तसेच समाजातही समृद्धी जपणार्यांनी तिचा विनियोग "बहुजन हिताय , बहुजन सुखाय "या पद्धतीने केला पाहिजे...रावणाने सांगितलेले हे ज्ञान मात्र आत्ताच्या काळात पुरेपूर लागू होते,लंकेने ही नीती अनुसरली होति म्हणून लंका सोन्याची होती 🌷🌷 #रावणाचे हे ज्ञान लक्ष्मणाच्या कल्पने पलीकडचे अतर्क्य होते, रावण महान योद्धा होता, शिवभक्त होता, लंकेत रोज प्रभातकाली यज्ञवेदीमध्ये मंत्रोच्चारासह आहुती दिली जात असे *** १)#तिसरे ज्ञान धर्मनीती -निर्भेळ असा धर्म आजपर्यंत कोणाला उपलब्ध झाला नाही,स्वतःचा प्रत्येक हेतू न्याय्य ठरविण्यासाठी आणि व्यापक जनसवर्धन मिळवण्यासाठी समर्थ माणूस धर्माचा आश्रय घेत असतो,धर्माचा अर्थ केवळ एकच, माझ्या कार्यात ज्यावेळी मला हे साहाय्यभूत ठरेल त्याचे समर्थन शोधून काढणे म्हणजे धर्म। 💐💐 #४)#मनुष्यनीती एक व्यक्ती एकाच माणसाशी एकदा जसा व्यवहार करते,ती दुसऱ्या वेळीही अगदी तसाच व्यवहार करेल असे मानणे व्यर्थ आहे,येथे कोणी कोणाचा स्वजन नाही. खरे तर माणूस स्वतःही स्वतःला ओळखू शकत नाही...आपण सदैव एकाच प्रकारचे वर्तन करू असे कोणीच ठामपणे सांगू शकत नाही ही झाली मनुष्यनीती 🌸🌸 #सुमाली हा राक्षस कुळातील होता त्याने विश्वकर्मा कडून सोन्याची लंका तयार करून घेतली ,परंतु देवांना ते आवडले नाही,त्यांनी लंकेवर स्वारी करून ती उध्वस्त केली,सुमाली वनात राहायला लागला,तेव्हा वनात फिरत असताना त्यांना महर्षी विश्रवा यांचा आश्रम दिसला,आपल्या मुली साठी हे योग्य वर आहेत असा त्यांचा मनात विचार आला,त्यांची मुलगी केकसी हिने विश्रवाना विनांती केल्यावरून त्यांनी तिच्याशी विवाह केला...त्यांची पहिली पत्नी देववर्णीचा पुत्र वैश्रव ण होता,आता केकसी पासून त्यांना एक मुलगा झाला...तो जन्मला तेव्हा त्याच्या बारशाच्या दिवशी महाराणी चित्रदेवी भेटायला आली, तिच्या गळ्यात नवरत्नजडीत हार होता तो तीने बाळाच्या गळ्यात घातला,त्याक्षणी त्या रत्नांची प्रभा बाळाच्या मुखावर पडून प्रत्येक रत्नांचे रंगीबेरंगी प्रतिबिंब दिसू लागले...बाळाची जणू एक ऐवजी दहा मुखे असावीत असा संभ्रम निर्माण झाला ...नऊ प्रतिबिंबाच्या मध्यभागी त्याचा स्वतःचा मोहक असा चेहरा असावा असे भासत होते म्हणून त्या बाळाचे नाव दशानन ठेवण्यात आले 🌼🌼 #वैश्रवन हा पुलस्तीकडे ज्ञान घेऊन आल्यावर त्याच्या मुखावर तेज दिसायला लागले,हे पाहून दशाननाच्या मनात वादळ उठले, परंतू दशननाने पिता विश्रवा कडून ज्ञान संपादन केले होते,पण त्यावर त्याचे समाधान झाले नव्हते, दशाननाला दोन भाऊ कुंभकर्ण आणि बिभीषण आणि बहीण शूर्पणखा हे होते 🌹🌹 #विश्रवाणे लंका वैश्रवनाला दिली पण ती अन्याय समजून दशननाने ती परत घेतली,कारण त्याचे आजोबा सुमाली याने लंकेची निर्मिती केली होती,ती दशाननाने हस्तगत केली,ज्या नितिशून्य व्यवस्थेने हे वर्णभेद निर्माण केले त्या वर्णभेदा विरुद्ध मीही आता निव्वळ पाशवी बळाचाच वापर करेन, न्याय,नीती,धर्म केवळ शस्त्र बळानेच प्रस्थपित होणार असतील तर मीही पाशवी बळाचाच वापर करीन ,भ्रष्ट मापदंड प्रमाण मानणाऱ्या एकूण एकाला त्यांच्या भाषेत प्रत्युत्तर द्यायला मी मागेपुढे पाहणार नाही ,त्यासाठीच मी कटिबद्ध आहे असा दशाननाचा निर्णय झाला ** #तो राजांचा पराभव करीत सुटला पराजित राजांना आपले दास्य स्वीकारायला लावण्यात त्याला धन्यता वाटू लागली,ऋषींच्या यज्ञात जाऊन तिथे विध्वंस करणे यात त्याला समाधान वाटायला लागले, त्यातच वनात असताना शूर्पणखाने रामाकडे लग्नाची मागणी केली, त्याला नकार मिळताच ती चिडली लक्ष्मणाने रागाने तिचे नाक,कान कापून पाठवले,त्याचा राग येऊन ती रावणाकडे गेली व रामाचा सूड म्हणून त्याने कपटाने सीताहरण केले...रामाने सुग्रीव,बिभीषण व इतर वानर यांच्या मदतीने लंकेवर हल्ला केला आणि पापी रावणाचा वध करून सीतेची सुटका केली , तिने अग्निपरीक्षा दिली परंतु रामाचे मन शांत नव्हते...तेव्हा ते ऋषी वाशिष्ठकडे गेले व त्याचे कारण विचारले,ते म्हणाले "रामा तू म्हणालास त्याप्रमाणे तू केलेला रावनवध म्हणजे अधर्माशी, अनितीशी दिलेला लढा होता,लोक एव्हढेच समजतात की,आपली पत्नी परत मिळविण्यासाठी रामाने हजारो सैनिकांचे प्राण घेतले. परंतू हे पूर्ण सत्य नाही,याची तू लोकांना प्रचिती आणून दे,त्यासाठी तुला सीतेचा त्याग करावा लागेल, त्या प्रमाणे लक्ष्मण सीतेला वनात सोडून आला 💐💐 #पण लक्ष्मणाला तो आपला अपराध वाटला,आणि त्याने शरयू नदीत आपला देह अर्पण केला आणि त्यानंतर रामाने सुद्धा शरयू नदीत आपला देह अर्पण करून आपले अवतार कार्य संपविले ...Read more

FOUR SEASONS
FOUR SEASONS by SHARMILA PHADKE Rating Star
ASHUTOSH DIWAN

-"फोर सीझन्स ही कादंबरी वाचून संपली.अलिकडे वाचलेली ही मला सर्वात जास्त आवडलेली कादंबरी आहे. मानवी मनाचे(मुलगी-स्त्री जास्त करुन)खोल गुंते उलगडण्याचा यात एक बय्रापैकी यशस्वी प्रयत्न केला आहे. निसर्गाची,व चित्रकलेची वर्णने यात या कादंबरीचा एक आशयाची रज या अर्थाने जैव भाग म्हणून आहेत.इतर वेळा दिसतात तशी उपयोगी ठिगळे म्हणून येत नाहीत. पर्यावरण संवर्धन(व त्याची नितांत गरज) व मानवी जगण्याच्या गरजा(व गरजा बनत चाललेल्या सुखसोयी) यांच्यातील संघर्ष व त्याच्या अपरिहार्य पणाचे आयाम ही कादंबरी बय्राच प्रमाणात शोधू पाहते. निसर्गाच्या सानिद्ध्यात एकरूप होऊन जगण्याने आयुष्यांच्या अवघड प्रश्नांची उकल होण्याचा मार्ग सापडतो,आपण वास्तवाला उघड्या डोळ्यांनी व खुल्या मनाने सामोरे जातो असे सुचवले जाते. ही एक बय्रापैकी काॅन्शसली,कसब वापरुन रचलेली कादंबरी आहे.मानसीक प्रक्रीयांचा खोल अनुभव शारिरीक वर्णनातून(म्हणजे नुसत्या मनुष्य शरिराच्या नव्हे,दृश्य ज्ञानेंद्रियांना कळणाय्रा)पोचवण्याची त्यांची क्षमता प्रचंड आहे.इतकी प्रचंड मनस्वीता कशी अशी काठावर उभारुन वर्णता येते याचा विस्मय वाटतो. अश्या अनेकच गोष्टी आहेत.सगळ्या लिहत नाही.आपल्या आपण प्रत्यय घेतल्यास नवेनवेच कोणाकोकोणाला दिसेल. एकंदरीत फारच वाचनीय व महत्वाची कादंबरी आहे हे नक्की. जाता जाता काही त्रूटी वाटल्या पण त्या अगदीच नगण्य आहेत. मागे माझे अत्यंत आवडते लेखक मकरंद साठे यांना मी एक पत्र लिहून,काय तुमची यमू?,स्टाॅकींग करणाय्रा बाईला कटवायला “बाई”कडे जायचे हा उपाय!वगैरे विचारले.त्यांनी पत्र लिहीले की तुम्ही गोष्ट पाहताय.त्यामागचा आशय विचारात घ्या.खरे आहे(म्हणजे असावे).या कादंबरीची गोष्टही कोणाला कमी वाटू शकेल. थोडी रिपीटीशन जाणवत राहते.समजा सरकारी यंत्रणांची अनास्था वगैरे. शेवटच्या वीसएक पानात सगळे थोड्या प्रयत्नाने गुंडाळल्यासारखे वाटते.ते कदाचीत थोडे आधी स्पेस करुन शेवटचा फोकस थोडा जास्त शार्प करता आला असता.निरवानिरवीची कुरतड फार प्रतिकात्मक वाटते(विहान).वगैरे. सारांश-एकतर आपल्या खास मराठी भावनादी गोष्टी दुसय्रा भाषेत अनुवादीत करता येतच नाहीत.मुद्दाम दुसय्रा भाषेत लिहीणारे आपले एक्झाॅटीक शो करुन विकण्याच्या प्राथमिक भानगडीत असतात.आणी वर आपल्याकडे मराठी इंग्रजी अनुवाद कला नाहीच.या कादंबरीचा चांगला इंग्रजी अनुवाद बुकर साठी शाॅर्टलीस्ट तरी नक्की होईल असे वाटत राहते. ...Read more