* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
  • Original Book Title: THE RAINMAKER
  • Availability : Available
  • Translators : Anil Kale
  • ISBN : 9788177664352
  • Edition : 2
  • Weight : 0.00 gms
  • Pages : 536
  • Language : Translated From ENGLISH to MARATHI
  • Category : FICTION
Quantity
It’s summer in Memphis. The sweat is sticking to Rudy Baylor’s shirt and creditors are nipping at his heels. Once he had aspirations of breezing through law school and punching his ticket to the good life. Now he doesn’t have a job or a prayer—except for one: an insurance dispute that leaves a family devastated and opens the door for a lawsuit, if Rudy can find a way to file it. By the time Rudy gets to court, a heavyweight corporate defense team is there to meet him. And suddenly he’s in over his head, plunged into a nightmare of lies and legal maneuverings. A case that started small is exploding into a thunderous million-dollar war of nerves, skill, and outright violence—a fight that could cost one young lawyer his life, or turn him into the biggest rainmaker in the land.
कायद्याची पदवी नुकतीच मिळवलेला, पोरसवदा रुडी बेलर. अत्यंत हलाखीची परिस्थिती, वाढती देणी. बिचा-याच्या हातात फक्त एक आणि एकच केस आहे... अर्थात, त्यातूनही फारशा कमाईची आशा नाहीच म्हणा, कारण त्याची क्लायंट तरी कुठे फार श्रीमंत आहे? डॉट ब्लॅकनं – रुडी बेलरच्या क्लायंटनं – एका प्रचंड मोठ्या इन्शुअरन्स कंपनीवर नुकसान भरपाईचा दावा दाखल केलाय. तिच्या मुलाचा ‘मेडिकल इन्शुअरन्स क्लेम’ मान्य करून ही कंपनी, तिच्या मुलाचे प्राण वाचवू शकली असती. पण तो क्लेम कंपनीनं नाकारला आणि तिचा मुलगा मृत्युमुखी पडला. या केसमधून तिला कंपनीकडून लक्षावधी डॉलर मिळू शकतील – पर्यायानं रुडी बेलरलाही. पण एक प्रॉब्लेम आहे – रुडी बेलरनं अजूनपर्यंत कोर्टात केसच लढवलेली नाही, आणि तो मेंफिस शहरातल्या सगळ्यात महागड्या आणि प्रथितयश वकिलासमोर उभा आहे. काय होणार या ‘लीगल बॅटल’चं? रुडी बेलर चमत्कार करून ‘इन्स्टंट रेनमेकर’ होणार का?
Keywords
Customer Reviews
  • Rating Starविनोद भालेराव

    वकीली व्यवसायाच्या पार्श्वभूमीवरील आणि इन्शुरन्स कंपन्यांच्या अंतर्गत घडामोडीवरील ही कादंबरी अतिशय आवडली. खटल्याच्या वेळचे प्रसंग, दोन्ही बाजूचे वकील, न्यायमूर्ती, ज्यूरी, कोर्ट हॉल इ. सर्व स्पष्टपणे डोळ्यांसमोर उभे राहतात.

  • Rating StarDAINIK LOKMAT 09-05-2004

    अमेरिकन वास्तवाचा अनुभव… इंग्रजी साहित्य वाचणाऱ्यांच्या यादीत जॉन ग्रिशम हे नाव लोकप्रिय आहे. साधी, सरळ, सोपी भाषा, विषयाची अचूक जाण आणि नेमकेपणा, यामुळे जॉन ग्रिशम यांची टेस्टामेंट, पेलिकन ब्रीफ, चेंबर यासारखी पुस्तके वाचताना वाचक नक्कीच त्यात रंगू जातो. ‘द रनमेकर’ हे पुस्तकही याच मालिकेतले आहे. या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद अनिल काळे यांनी केला आहे. मूळ इंग्रजी कादंबरीतील सर्व बारकावे, व्यक्तीचित्रणे त्यांनी अतिशय अचूक शब्दांत शब्दबद्ध केलेली आहेत. ‘द रेनमेकर’चा कथानायक रुडी बेलर हा एक नुकतीच कायद्याची पदवी प्राप्त केलेला तरुण आहे. हातात पदवीचं भेंडोळं आणि मनात काहीतरी वेगळं करून दाखविण्याची, न्याय्य हक्कासाठी लढण्याची महत्त्वाकांक्षा घेऊन रूडी बाहेरच्या जगात प्रवेश करतो तेव्हा त्याला माणसांचे विविध नमुने अनुभवायला मिळतात. त्यांची पहिली क्लाएंट असते डॉट ब्लॅक. तिला एका मोठ्या इन्शुरन्स कंपनीविरुद्ध नुकसानभरपाईचा दावा दाखल करायचा असतो. डॉटच्या मुलाचा वैद्यकीय विम्याचा दावा कंपनी मान्य करीत नाही. अपुऱ्या पैशांअभावी मुलावर उपचार होत नाहीत आणि डॉटचा तरुण मुलगा मृत्युमुखी पडतो. डॉटला विमा कंपनीला धडा शिकवायचा असतो. तिला नुकसानभरपाईदाखल मिळणाऱ्या पैशांमध्ये जराही रस नसतो. रुढी बेलर हा तरुण वकील कथानायक या कामी सर्व मदत करण्याचे मान्य करतो. या पहिल्याच केसमध्ये त्याच्या विरुद्ध पक्षाकडे असते कसलेल्या, निष्णात वकिलांची फौज! रुडीचा साथीदार ढेक हा कायद्याची बार परीक्षा उत्तीर्ण न होऊ शकलेला, पण कायद्याच्या सर्व खाचाखोचा माहीत असलेला माणूस असतो. तो स्वत:ला ‘पॅरालॉयर’ म्हणवून घेत असतो! रुडी आणि डेक मिळून अतिशय शास्त्रशुद्ध पद्धतीने ग्रेट बेनिफीट इन्शुरन्स कंपनी, त्यांच्यासाठी काम करणारी वकील मंडळी या सर्वांचाच अभ्यास करतात. त्यांची बलस्थाने, मर्मस्थाने शोधून काढताता आणि डॉटला नुकसानभरपाईची घसघशीत रक्कम कोर्टाकडून मंजूर करून घेतात. अर्थात, ही रक्कम प्रत्यक्ष हातात पडेपर्यंत दावे-प्रतिदावे चालूच राहणार आणि वर्षानुवर्षे केस कोर्टात राहणार हे अपरिहार्य. पण पहिलीवहिली केस रुडी जिंकतो. याच वळणावर येऊन कादंबरी संपते. या मूळ कथेला उपकथानकही आहेत. पेर्इंग गेस्ट म्हणून रुडी जिच्याकडे राहत असतो ती म्हातारी वृद्ध स्त्री मिस बडी आणि तिचे कुटुंबीय, रूडीला अचानकपणे भेटलेली आणि नंतर त्यांची जीवनसाथी बनलेली केली आणि तिच्या व्यक्तिगत आयुष्यातील सुखदु:ख या सर्व कथानकांनी मिळून कादंबरी अतिशय रोमांचकारी झालेली आहे. जागतिकीकरणाच्या प्रक्रियेमध्ये अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांनी आपल्या देशातही ठाण मांडलेले आहे. उत्पादनांची विक्री आणि ग्राहक याच दोन गोष्टींनी महत्त्व देणाऱ्या या कंपन्या त्या-त्या देशातील संस्कृती, विचारमूल्य यांचाही कसा बळी घेतात, याचे परिणाम युवापिढीवर कसे होतात हे सर्व आपणही आता अनुभवायला लागलो आहोत. पण या कादंबरीचे कथानक जिथे घडते त्या अमेरिकेतही हीच स्थिती आहे. गरिबांना वाली नाही आणि श्रीमंतांच्या हातात सर्व प्रकारची सत्ता हा भेदभाव तिथेही आहे. लोकशाही मूल्यांची जपणूक करणाऱ्या देशांमधून आता अशा वृत्तींविरुद्ध आवाज उठायला लागला आहे हे कादंबरी वाचताना पदोपदी जाणवते. रूडी बेलर केस जिंकण्याचा ध्यास घेऊन सतत पाठपुरावा करीत केसच्या गाभ्यापर्यंत जातो, केस जिंकतो आणि मनाशी ठरवितो की, ‘कायदा या विषयाशी संबंधित अशी कुठलीही गोष्ट मी पुन्हा कधी करणार नाही. मतदार म्हणून माझी नोंद करणार नाही. या सर्व प्रवासात वाचक त्याच्याबरोबरच असतो. मूळ इंग्रजी कादंबरी वाचताना जसा परिणाम आपल्यावर होतो, अंतर्मुखता येते तसाच अनुभव मराठी अनुवाद वाचताना मिळतो हेच या पुस्तकाचे यश आहे. अर्थातच याचे श्रेय अनुवादकाला आहे. उत्तम कथानक, ओघवती भाषा असलेल्या या अनुवादाचा प्रत्येक वाचनप्रेमीने जरूर आनंद घ्यावा. -माधुरी नवरे ...Read more

  • Rating StarNEWSPAPER REVIEW

    याआधीही या सदरातून काही भाषांतरकारांचा दृष्टिकोन जाणून घेतला आहे. भाषांतरकाराचादेखील भाषांतरमागचा विचार असतो, त्याचीदेखील एक शैली असते. कदाचित एकच पुस्तक दोन भाषांतरकार वेगवेगळ्या पद्धतीने करतील! पण या वेगळेपणादेखील एक समानता असतेच. हा वेगळेपणा भाषाशली मधला असू शकतो तर समानता असते ती विचार मांडण्यातील. `वारसा नॉस्ट्राडेमसचा`, `दुसरा बर्म्युडा ट्रँगल`, `द लास्ट डॉन` यांसारख्या पुस्तकांचे भाषांतर करणारे अनिल काळे भाषांतरमागच्या त्यांच्या विचाराबद्दल बोलताना सांगतात. `भाषांतरापेक्षा रुपांतर` म्हणणं अधिक संयुक्तिक ठरेल. एका भाषेतील साहित्य दुसऱ्या भाषेत पोहचवताना ते नेहमी त्या भाषेत केलं गेलेलं रुपांतर असतं. मी भाषांतराचीदेखील काम करतो ती कशा स्वरुपाची असतात ते पुढे ओघात येईलच. मी जेव्हा पुस्तकाचं रुपांतर करतो तेव्हा मूळ लेखकाच्या भाषेचा लहेजा कायम ठेवण्याचा माझा प्रयत्न असतो. जॉन ग्रिशॅमचं `द रेनमेकर` हे वेगळ्या भाषाशैलीतलं, काहीसं वेगळ्या धाटणीचं पुस्तक आहे. इंग्रजीत ही भाषाशैली अभावानेच वाचायला मिळते. त्या भाषेचं वैशिष्ट्य जपत अनिल काळे यांनी खूप रंजक शैलीत हे रुपांतर केलं आहे. या कथेचा नायक आहे, नुकताच कायद्याची पदवी घेऊन बाहेर पडलेला रुडी बेलररी. अत्यंत हालाखीच्या परिस्थितीला तोंड देत तो शिक्षण पूर्ण करतो. आज शिक्षण पूर्ण झालं की उद्या आपल्याला छोटी-मोठी का होईना नोकरी मिळून आपली परिस्थिती पालटेल याची स्वप्न बघत असतो. त्याच्याकडे एकुलती एक केस असते ती मेडिकल इन्शुअरन्स कंपनीच्या विरुद्ध. रुडी अननुभवी, कुठल्याही मोठ्या फर्मचा आधार नसणारा वकील, तर त्याच्याविरुद्ध असणारी पार्टी एक स्थापित श्रीमंत कंपनी. जी शहरातल्या सर्वोतम लॉ फर्मला आपली केस सोपवते. त्या फर्मच्या वकिलांचा ताफाच्या ताफा केससाठी कोर्टात उभा असतो, ज्यांच्याविरुद्ध एकटा रुडी जास्तच दीनवाणा दिसतो. रुडीकडे असतो तो प्रांजळपणा आणि आपल्या अशिलावर झालेल्या अन्यायाचं निराकारण करण्याची प्रखर इच्छा. फक्त या इच्छाशक्तीच्या जोरावर रुडी नावाजलेल्या मोठ्या कंपनीविरुद्धची केस, ती ही एक नावाजलेल्या वकिलांनी लढलेली केस जिंकेल? या प्रश्नाचं उत्तर हवं असेल तर `द रेनमेकरच` वाचायला हवं. मूळ इंग्रजीतलं पुस्तक जर वाचायला मिळालं वा मिळवून वाचण्याची इच्छा असेल तर फारच उत्तम. नाहीतर अनिल काळे यांचे अनुवादित पुस्तक आहेच. काहीसं कंटाळवाणंही वाटू शकतं. इंग्रजी पुस्तकात जशी पानंच्या पान भरुन वर्णनं असतात तशीच इथेही आहेत. ही वर्णनं वाचण्याचा कंटाळा येणाऱ्यांना पुस्तक कितीतरी पुढे गेलं तरी काही घडतच नाहीये असंही वाटेल, पण खरं तर या पुस्तकाच्या प्रत्येक पानावर काही तरी घडत असतं. त्यातून आपल्याच रुडीचं आयुष्य. त्याच्या भोवतालची परिस्थिती समजते. कोर्टात घडणारं नाट्य तर फारच छान रंगवलं आहे. `मी नॉस्ट्राडॅमसवरचं फिक्शन पुस्तक वाचत होतो. साधारण १९८३ चा काळ असेल. त्यावेळी कॉम्प्युटर हा प्रकार आपल्याकडे अगदी हाताच्या बोटावर मोजता येईल इतक्याच लोकांपर्यंत पोहोचलेला होता. या पुस्तकात कॉम्प्युटर महत्त्वाची भूमिका बजावतो.` या पुस्तकाची ते थोडक्यात ओळख करुन देतात. `या नॉस्ट्राडॅमसच्या हाती एक पुस्तक लागतं. ज्यात अमुक एका दिवशी सगळ्या जगाचा संहार होऊन फक्त २०० लोक उरतील असं लिहिलेलं असतं. ते २०० लोक कोण असतील हे कळण्यासाठी तो संपूर्ण जगातल्या कुंडल्या कॉम्प्युटरवर मांडून त्यातून ते २०० लोक शोधून काढतो आणि त्यांना एका बेटावर आणून ठेवतो वगैरे... हा विषय अतिशय इंटरेस्टिंग होता आणि तो मराठीत यावा असं मला वाटलं म्हणून अनुवादाचा प्रसत्न करुन बघितला.` काही काव्याचं इंग्रजीत रुपांतर करण्याचा प्रयत्न केला आहे. कुसुमाग्रजांच्या पाचोळा आणि पृथ्वीचं प्रेमगीत या कवितांवर काम करतोय. अजून हे प्रायोगिक स्वरुपातच आहे. कविता त्या प्रतिमांसह दुसऱ्या भाषेत आणणं खूप कठीण असतं! याशिवाय जॉनी ग्रिशमचीच `फर्म` आणि सिडने शेल्डनची `आर यू अफ्रेड ऑफ डार्क` या दोन कादंबऱ्याच्या अनुवादाचेही काम ते करीत आहेत. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

PARYAY SHABDKOSH
PARYAY SHABDKOSH by V.S THAKAR Rating Star
Usha N Koudinya

Just out of a vernacular medium of up to your neck in translation or in deep conversation? Are you stammering stuttering searching for the right word then here is a book to rescue you from those tongue-tied situations? The first ever Marathi-MarathiEnglish Thesaurus is the answer. It hit the stands in January 2000 and the first edition has been sold out already. The thesaurus is the brain-child of Mr V. S. Thakaar and is his single handed effort. He took the Datte and Karve Marathi dictionary and the Roget`s Thesaurus as the two foundation stones, Thakaar has written this 830 page comprehensive book in six months. The words are arranged in alphabetical order like the Roget`s thesaurus. However, Marathi like othe Indian Languages encompasses the `barakhadis` in addition to the regular vowels and consonants. You could pick up a word and look up for synonyms in Marathi and in English through this book. It contains 1900 main words. ...Read more

PARYAY SHABDKOSH
PARYAY SHABDKOSH by V.S THAKAR Rating Star
MAHARASHTRA TIMES 19-11-2000

ग्रंथजगत समृद्ध करणारा ग्रंथ... काय गंमत असते पाहा. मला सर्वस्वी अपरिचित अशा वि. शं. ठकार यांनी तयार केलेला मराठी पर्याय शब्दकोश खरेदी करून मी परतत होतो. बसमध्ये साहजिकच तो चाळत होतो. तेव्हा काही एक आगापिछा नसताना मला विनोबा भावे यांचं स्मरण झालं निवाटलं, त्यांना हा कोश फार आवडला असता. काही आगापिछा नसलेले, मनात उनाडक्या करणारे विचार तसे अर्थहीनच. शब्दकोशांचं परिशीलन करण्यात विनोबा रंगून जात, ही वाचलेली किंवा ऐकलेली आख्यायिका याच्या मुळाशी असणार, हे उघड आहे. परंतु गेले काही दिवस हा कोश चाळल्यानंतर लक्षात आलं, तो विचार सार्थच होता. या कोशाची गुणवत्ता तशीच मोठी आहे. वेगळेपण सर्वसाधारण शब्दकोशापेक्षा पर्याय शब्दकोश भिन्न असतो. शब्दकोशात शब्दांचा अर्थ नेमकेपणे देण्यात येतो. शब्दांच्या वाच्यर्थाबरोबर लक्षणेने शब्दांना प्राप्त झालेले अर्थही त्यात द्यावे लागतात. पर्याय शब्दकोशात किंवा थोडक्यात ‘प. श. कोशात’ एकेका शब्दाला पर्याय म्हणून वापरता येणारे सारे शब्द देण्यात येतात, तसेच शब्द पूर्णपणे समानअर्थी असतात असे नव्हे. तर त्या शब्दाला विविध अर्थछटा असलेले शब्दही ‘पर्याय’ शब्द म्हणून संग्रहित करण्यात येतात. साहजिकच या पर्याय शब्दांत संस्कृत, संस्कृतोद्भव शब्दांबरोबर अगदी माठमोळे शब्द येतात, त्याचप्रमाणे मराठीनं आत्मसात केलेले अन्य देशी भाषांतील शब्दांचा व परदेशी भाषांतील शब्दांचाही त्यात अंतर्भाव होतो. उदाहरण म्हणून ‘अन्न’ हा शब्द पाहावा. डॉ. प्र. न. जोशी यांच्या आदर्श मराठी शब्दकोशात अन्न या शब्दाचा अर्थ दिला आहे. ‘धान्य वगैरेचा खाद्यपदार्थ, आहार, भक्ष्य’. ज्या दृष्टीने ‘आदर्श शब्दकोश’ तयार केला आहे. त्या दृष्टीनं एवढा अर्थ पुरेसा आहे. प.श. कोशात ‘अन्न’ यापुढे देण्यात आलेल्या शब्दात ‘खाद्य, भक्ष्य’पासून ‘भंडारा दाणागोटा, खुराक’ हे पर्याय येतात. शिवाय अन्नाशी संबंधित ‘वनभोजन’ तसेच सूपशास्त्र यांचाही यात अंतर्भाव होतो. हे सारे शब्द १३० आहेत. अन्नाशी संबंधित ‘रांधणे’ वगैरे सहा क्रियापदे आणि माकडमेवा, च्याऊम्याऊसारखे ३५ वाकप्रचारही दिलेले आहेत. आपल्या भाषेतील शब्दांच्या या श्रीमंतीनं जीव लोभावतो या प.श. कोशात एका शब्दाच्या विविध अर्थछटा असलेले शब्द दिले आहेत. त्याचबरोबर या शब्दाशी संबंधित शब्दही दिले आहेत. ‘अंत्येष्टि’ शब्दाच्या पर्याय शब्दांत या शब्दाशी संलग्न असे ‘स्मशान’, ‘कबरस्थान’, ते ‘शववाहिनी’, नि ‘देहदान’ असे शब्दही आले आहेत. आज इंग्रजी भाषेला जे स्थान प्राप्त झाले आहे. ते लक्षात घेऊन मराठी शब्दांचे इंग्रजी पर्याय पर्याप्त प्रमाणात दिले आहेत, त्यामुळे या कोशाच्या गुणवत्तेत व उपयुक्ततेत मोलाची भर पडली आहे. येरा गबाळ्याचे काम नोहे वर दिलेली ‘अन्न’ व ‘अंत्येष्टि’ ही शलाका परीक्षेनं दिलेली भाषेच्या श्रीमंतीचे दर्शन हा कोश कसा करतो, ते लक्षात येतं. त्याचप्रमाणे कोणत्याही भाषेतून मराठीत अनुवाद करणाऱ्यांना हा पं.श. कोश किती उपयुक्त ठरणारा आहे. याचीही जाणीव होते. मराठीच्या विविध स्तरांवरील अभ्यासकांना हा प.शं. कोश संग्रही असणं अपरिहार्य वाटावं व इतरजनांना हा ग्रंथ आपल्यापाशी असल्याचा अभिमान वाटावा. वरील दोन उदाहरणांनीच आणखी एक गोष्ट लक्षात यावी. ती ही की प.श. कोशाची निर्मिती हे येरा गबाळ्याचे काम नव्हे. निरनिराळे शब्दकोश अभ्यासणे, महत्त्वाच्या ग्रांथिक साहित्याचे परिशीलन करणे, शब्द निश्चित करणे, त्यांच्या याद्या बनवणे, त्या पडताळून पाहणे, त्यांची उजळणी-फेरउजळणी वगैरे कामं वेळ खाणारी, डोकं चक्रावणारी नि चिकाटीचं टोक गाठायला लावणारी आहेत. श्री. ठकारांनी हे काम एकहाती केलंय, असं त्यांनी प्रारंभी दिलेल्या त्रोटक निवेदनावरून वाटतं. त्या निवेदनात बऱ्याचजणांनी प्रोत्साहन दिल्याचा त्यांनं साभार उल्लेख केलाय. ते प्रोत्साहन त्यांना महत्त्वाचं वाटलंही असेल, परंतु त्या ज्ञानशाखेबद्दल अतूट ओढ नि हृदयाच्या देठापासूनचा जिव्हाळा नसेल, त्याच्या जोडीला चिवट चिकाटी नसेल, तर दहा-पाच जणांच्या प्रोत्साहनानं अशी कामं सिद्ध होत नाहीत. हे अपवादस्वरूप गुण ठकारांपाशी आहेत, म्हणून हा ग्रंथ सिद्ध झाला. इंग्रजी थॅसॉरस इंग्रजीतील Rojet a Thesaurus of Synonyms and Antanyms प.श. कोश त्याच्या अनेक आणि अनेक प्रकारच्या आवृत्त्या निघाल्या आहेत. मोजकेच पर्यायी शब्द देणारी संक्षिप्त आवृत्तीही निघालीय. त्यात अमूर्त संकल्पना, वस्तुमान आदि प्रकारांत शब्दांचे वर्गीकरणे केले आहे. त्या वर्गीकरणानुसार क्रमांक देऊन शब्दांच्या नोंदी केल्या आहेत. पुढच्याच क्रमांकात त्याच्या विरुद्ध अर्थी शब्दाची नोंद. उदा. त्यातील क्र. १ची नोंद आहे. Existence तर क्रमांक २ची नोंद Non-existence परिशिष्टात इंग्रजी वर्णमालेनुसार सर्व शब्द दिले असून त्या शब्दांचे पर्याय कोणत्या (किंवा कोणकोणत्या) नोंदीत आहेत, ते क्रमांक दिले आहेत. ठकारांनी मराठी प.श. कोशात ही पद्धत अवलंबिली नाही. यात त्यांनी सर्व शब्द अकारविल्हे दिले आहेत. त्यामुळे पुष्कळ शब्दांच्या पुढं त्यांचा उल्लेख आधीच्या अथवा नंतरच्या ज्या नोंदीत आला आहे. त्या शब्दाकडे निर्देश करण्यात आला आहे. सहज उघडलेल्या पू. ३१४ वर डझनभर शब्दांपुढं असे निर्देश आढळतात. उदा. टाकलेली : पाहा : परित्यक्ता. टाकाऊ : पाहा : कुचकामी कोणती पद्धत अधिक चांगली, याबद्दल मतभेद होऊ शकतील. त्याचप्रमाणं कोशातील अधिक-उण्याबद्दल लिहिण्याचा अधिकार या विशिष्ट ज्ञानशाखेच्या अभ्यासकांना जाणाकारांनाच आहे. तो माझ्यापाशी नाही. कोशांना पूर्णविराम नाही शब्दकोश अथवा प.श. कोश यांचं काम कायम संपलं. असं कधी होत नाही. विविध ज्ञानशाखांत पडणारी भर, नव्या ज्ञानशाखांचा उगम आणि विकास, इतर भाषांशी वाढणारा संबंध अशा अनेकविध कारणांनी अशा कोशांना पूर्ण विराम संभवत नाही. हे जेवढं खरं, तेवढंच हेही खरं की कालौघाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर त्यांची निर्मिती आवश्यक असते. असे कोश म्हणजे केवळ ग्रंथ नव्हेत, असे कोश म्हणजे ग्रंथसंपदा होय. म्हणूनच विसाव्या शतकाच्या अखेरीस मराठीत अशा ग्रंथसंपदेची भर घालणाऱ्या ठकारांचं मन:पूर्वक अभिनंदन करावंसं वाटतं. माझा स्वत:चा ग्रंथसंग्रह अगदीच छोटा. परंतु बऱ्याच वर्षांपूर्वी ‘श्री तुकाराम बाबांच्या अभंगाची गाथा’ घेतल्यावर तो छोटा संग्रहच मला समृद्ध वाटला. ‘गाथे’हून सर्वस्वी भिन्न अशा ‘विश्रब्ध शारदे’च्या खंडाची भर पडली. तेव्हाही तसाच अनुभव मला आला. ‘गाथा’ व ‘विश्रब्ध शारदा’ यांच्यापेक्षा हा कोश अगदीच वेगळा. परंतु या कोशानं माझा छोटा संग्रह खूपच समृद्ध झाला, असं मला वाटलं. अर्थात असा अनुभव या कोशानं इतर काहीजणांना दिला असेल व यापुढंही अनेकांना तो देईल, यात शंका नाही. – वसंत फेणे ...Read more