Pu la Ek Anandyatra by Shyam Bhurke

* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
PuLa’s life was a one full of happiness. Though there were many other shades to it, the only one that always prevailed was that of content, satisfaction and bliss. He has spread happiness through his every act. He was a writer, a singer and a joker as well. Each role was played by him to perfection. A master mind, that is what one would want to call him. He presented literature in various forms; stories, travalogues, biographies, dramas, one-act plays and scripts as well. His anecdotes helped all to laugh and enjoy, right from the old people to the youngest generation. Mrs. and Mr. Bhurke together had compiled a program which consisted of many of this great writer’s literature, the song that he composed or directed, etc. Later, people would come forward and share their memories about PuLa. These memories were soon penned down by the couple. Soon, they were able to know more about PuLa from cine director Ram Gabale and Pandit Bhimsen Joshi. Shyam Bhurke has a style with words and prefers writing lined with humour rather than making it serious. A reader can enjoy any page from the book. There is hardly any need to follow the sequence. Throughout his life, PuLa earned a lot in terms of name, fame and wealth. But he did not keep anything for himself. He donated everything to a noble cause. He founded a trust and helped to help many. He spent every single rupee for the betterment of others. The great poet Mangesh Padgaonkar once had written that; ‘As PuLa touches one, all the sorrows run away, A new note starts playing the song, anxiety simply goes away, A smile of million dollars is seen on sad faces; grief and burden melts away… Even when PuLa was quite ill, his humour did not abandon him. He would lightly comment by saying, ‘until now I have received many Academy Awards, now is the time for Anatomy Awards.’ His knees would cause him severe pain in rainy season, especially in the cloudy weather. He would then switch of the radio if any song had the word cloud in it. He had also stopped reading the famous Sanskrit epic Meghdoot as the mere mention of clouds in it would cause him severe knee pain. He had lost his hearing ability and would say ‘my ears do not listen to what I say.’ Accepting the hypertension-high BP he would jokingly say-‘my blood is being pumped at a faster pace in a wrong age.’ Shyam Bhurke has presented many such small stories related to the great famous personality PuLa. Readers are sure to enjoy it.
‘पुलं’चे जीवन ही एक आनंदयात्रा आहे. आपल्या बहुरूपी व्यक्तिमत्त्वातून, आपल्या विविध कलाकृतींद्वारा त्यांनी साऱ्यांना निखळ आनंद दिला. विदूषक, गायक आणि लेखक या तीन भूमिका वठवून सर्वांचे मनोरंजन करण्यात पु.ल. आनंद मानत. प्रवासवर्णने, व्यक्तिचित्रे, चरित्रे, एकांकिका, नाटके, पटकथा अशा विविध अंगांनी त्यांनी आपली लेखनकला फुलविली. नातवापासून आजीपर्यंत साऱ्यांना आनंदित करणारे पु.लं.चे किस्से या पुस्तकात वाचायला मिळतात. ‘पुलं’चे साहित्य व जीवन यावरची व्याख्याने व ‘पुलं’नी संगीतबद्ध केलेली गाणी असा कार्यक्रम भुर्के दाम्पत्य सादर करत. कार्यक्रम झाल्यावर लोक ‘पुलं’च्या आठवणी सांगत. या आठवणी त्यांनी शब्दबद्ध केल्या. सिनेदिग्दर्शक राम गबाले आणि पंडित भीमसेन जोशी यांच्याकडूनही ‘पुलं’च्या काही आठवणी त्यांना ऐकायला मिळाल्या. श्याम भुर्के यांचे लिखाण विनोदी अंगाने जाणारे आहे. कुठूनही किस्से वाचायला घेतले तरी वाचकांना पु.लं.च्या संगतीत काही काळ आनंदात घालविल्याचा प्रत्यय येईल. पु.लं.चे गुडघे दुखत होते. ढग भरून आले की गुडघेदुखी वाढे. यावर ते गमतीत म्हणत, ‘नभ मेघांनी आक्रमिले हे गाणे रेडिओवर लागले तर ‘नको ते ढग’ म्हणून मी रेडिओची कळ फिरवित असे. ‘मेघदूता’मध्ये तर ढग इतक्या वेळा येतात की ‘मेघदूत’ वाचण्याचं मी बंद केलंय. सध्या ‘मेघदूत’ हाफरेटमध्ये विकायला काढलंय! एकंदरीत या गुडघेदुखीपुढे मी गुडघे टेकलेत.’ कानांना ऐकू कमी यायला लागलंय असं न म्हणता ते म्हणतात- ‘हल्ली कान माझं ऐकत नाहीत!’ ब्लडप्रेशरचा त्रास वाढलाय सांगताना म्हणणार, ‘नको त्या वयात रक्त उसळतंय.’ अशा अनेक चटकदार किस्सेवाचनाच्या आनंदडोहात बुडी मारण्याचे सुख घेण्याची संधी या पुस्तकाद्वारा श्याम भुर्के यांनी वाचकांना उपलब्ध केली आहे.
Keywords P. L. : Ek Anandyatra, Shyam Bhurke, Gadkari, Pratibha, Munj, Nakala, RainCoat, Pathankot, Ganara Pankha, Gangot, Wine, Sandali, Raktpipasu, Bai, Tisma ani P.L., Reki, Atireki, Dive nastana Ujed, Shantanurao, Vasuanna, Chini Corn Soup, Toorist, Safarchand, Shitti, Poorvaj, ‘Priye Paha’, Damuanna, Pulswamimi, Fuse, Confuse
Customer Reviews
  • Rating Starदै. सामना ४-२-२०१८

    एखाद्या योद्ध्याबद्दल माहिती सांगणारा जर योद्धाच असेल, ज्येष्ठ क्रीडापटूबद्दल भाष्य जर निपुण क्रीडापटूच करीत असेल तर जो आनंद कथन करणाNयाला होतो अन् कथन श्रवण ही प्रक्रिया जशी परिणामांपर्यंत पोहोचते तशीच परिस्थिती प्रा. श्याम भुर्के यांच्या ‘पु.ल.एक नंदयात्रा’ या पुस्तकाच्या वाचनसमयी होते यात शंका नाही. प्रस्तुत पुस्तकाचे लेखन प्रा. श्याम भुर्के यांनी पुलंच्या सहवासात बराच काळ घालवला अन् वेळोवेळी त्यांना पुलांच्या विनोदबुद्धीबरोबरच त्यांच्यातला हजरजबाबीपणाची, दानशूरपणाची समाजातल्या आर्थिक सामाजिकदृष्टया कमकुवत वर्गाबद्दलच्या कणवेची झलक लेखक प्रा. श्याम भुर्के यांना दिसून आलीय. वेगवेगळ्या प्रसंगी घडलेल्या छोट्या मोठ्या कित्येक प्रसंगांचं टिपण लेखकाने केलंय ज्यामुळे वाचकाला पुलंविषयी अधिक माहिती मिळते. अर्थातच त्यामुळे पुलंबद्दल आदर दुणावतो. लोकप्रिय विनोदी ज्येष्ठ लेखक द.मा.मिराजदार यांची खुमासदार प्रस्तावना या पुस्तकाला लाभलीय. आपल्या सात पानी प्रस्तावनेतून मिरासदार यांनी पुलंबद्दलच्या अनेक आठवणी, प्रसंग वाचकांसमोर मांडलेत. त्यापैकी एक आठवण नांदेडच्या त्या नाट्यसंमेलनाच्या काळात निवांत वेळी अशीच मपैâल जमली होती. त्या मैफलीत मीही एक श्रोता म्हणून बसलो होतो. शाब्दिक कोट्यांनी श्रोते हसत होते. कुणीतरी मध्येच म्हणाले. भाई तुमच्या या शाब्दिक कोट्या आणि विनोद ऐवूâन राम गडकNयांची आठवण होते. ते असेच संभाषणचतुर होते म्हणतात. पु.ल.म्हणाले, तुम्हाला एक गमतीचा योगायोग सांगू? गडकरी १९१९ च्या जानेवारी महिन्यात वारले. त्यानंतर बरोबर नऊ महिन्यांनी म्हणजे नोव्हेंबर १९१९ मध्ये माझा जन्म झाला आहे.’ हा योगायोग विलक्षण खरा!’ ‘सभेत कसे बोलावे’ ‘मुक्काम पोस्ट सोलापूर’ ‘पुणं एक साठवण’ ‘खुमासदार अत्रे’ ही पुस्तके लिहिणारे लेखक प्रा. श्याम भुर्वेâ यांनी विविध विषयांवर पंधराशेहून जास्त व्याख्यानं दिलेली आहेत. पुलंवरील प्रेमापोटी प्रा. श्यामु भुर्के आणि गीता भुर्के यांनी ‘पु.ल.एक आनंदयात्रा’ हा कार्यक्रम सवाशेहून अधिक वेळा रसिक श्रोत्यांसमोर अर्थात पुलंच्या चाहत्यांसमोर सादर केला आहे. बँक ऑफ महाराष्ट्र या राष्ट्रीयीकृत बँकेतल्या उच्चपदावरची नोकरी करता करता महाराष्ट्रभर जिथे जिथे बदल्या होत असत त्या त्या ठिकाणी या कार्यक्रमाचा अविष्कार भुर्वेâ दांपत्याने घडवून आणलेला आहे. त्यांच्या उपक्रमातूनच या पुस्तकांची निर्मिती घडून आल्याचा उल्लेख प्रस्तावनेत द.मा.मिरासदार यांनी केलाय. तर मलपृष्ठावर पु.लं.च्या समाजाभिमुख जीवनावर भाष्य करणारा परिच्छेद अन् कविवर्य मंगेश पाडगावकरांनी पुलंवर रचलेल्या कवितेच्या चार ओळी छापल्या आहेत. पु.लं.च्या सुरेख अकरा व्यंगचित्रांनी पुस्तकाचे मलपृष्ठ आणि मुखपृष्ठ आकर्षक बनवलंय घनश्याम देशमुख यांनी! पुस्तकाच्या आतील समर्पक चित्रंही धनश्याम देशमुख यांनी प्रसंगानुरूप रेखाटलेली दिसतात. प्रा. श्याम भुर्के यांनी निर्माण केलेले हे पुस्तक असे आहे की त्याचे वाचन कुठल्याही ठळकपणे छापलेल्या शीर्षकाला निवडून करावे असे आहे. त्यामुळेच हे पुस्तक लोकप्रिय ठरले असावे म्हणूनच की काय मेहता पब्लिशिंग हाऊस या प्रतिष्ठित प्रकाशनाने दुसरी आवृत्ती काढली असं म्हणायला हरकत नाही. पु.लं. देशपांडे या थोर मराठी साहित्यिकाला प्रा. श्याम भुर्के या त्यांच्या चाहत्याने दिलेली ही पुस्तकरूपी मानवंदना मराठी भाषिक वाचकांना अन् पुलंच्या चाहत्यांना, त्यांना अधिक जाणू पाहणाNयांना पहिल्या आवृत्तीप्रमाणेच आवडेल असा या पुस्तकांचा अविष्कार आहे. ...Read more

  • Rating StarDAINIK AIKYA 08-10-2017

    पु.लंची विनोद यात्रा... मी मूळचा सातारचा. मी दहावीत असतानाची गोष्ट. आमच्या न्यू इंग्लिश स्कूल शाळेच्या मैदानावर अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन भरणार होतं. त्या संमेलनाच्या मदतीसाठी पु. ल.देशपांडे लिखित ‘तुझे आहे तुजपाशी’ या नाटकाचा प्रयोग झाला. त्ा नाटकातील पु. लं.च्या दर्जेदार विनोदाला मी इतका मनमुराद हसलो की तेव्हापासून अगदी आजतागायत त्या नाटकातील विनोदी वाक्ये मी मित्रमंडळींना सांगत आलो. पु. लं.चं साहित्य व जीवन या दोहोंबद्दल लोकांमध्ये खूप प्रेम आणि कुतूहल आहे. त्यावर मी व्याख्याने देऊ लागलो. पु.लं. नी संगीतबद्ध केलेली गाणी सौ. गीता भुर्के सादर करु लागली. मी व सौ. मिळून हा एक कार्यक्रमच सादर करु लागलो. त्याचं नामकरण झालं. ‘पु. ल. : एक आनंदयात्रा’ कार्यक्रम झाल्यावर लोक पु. लं. च्या आठवणी सांगत. या आठवणी शब्दबद्ध कराव्यात असं मनात आले. पण या आठवणी खऱ्या असतील का असा विचार मनात डोकावला. मोठ्या व्यक्तीबद्दल अनेक गोष्टी सांगण्याचा मोह त्यांच्या चाहत्यांचा होत असतो. पण या गोष्टी सर्वांपर्यंत गेल्या नाहीत तर सारे जण आनंदाला मुकतील. मग एकच धोरण ठेवले. आपले लाडके पु.ल. जसं कोणाला दुखवीत नसत तसंच या आठवणीत कोणाची निंदानालस्ती होणार नाही ना हे पाहायचं. बाकी सार्या आठवणी या पु. लं.च्या किंवा त्यांच्या नावावर त्यांच्या चाहत्यांनी खपविलेल्या! मी असता भाग्यवान की मला सिनेदिग्दर्शक राम गबाले आणि पंडित भीमसेन जोशी त्यांच्याकडून पु.लं.च्या काही आठवणी ऐकायला मिळाल्या. देशमुख आणि कंपनीमध्ये जायचो तेव्हा सुलोचनाबाई देशमुख यांच्याकडूनही काही माहिती मिळायची. याचाही उपयोग मला झाला. या साNया आठवणी शब्दबद्ध केल्यावर द. मा. मिरासदार यांनी या पुस्तकास प्रस्तावना लिहून दिली. आणीबाणीच्या काळात पु. ल. जसे जनता पक्षाच्या प्रचाराला बाहेर पडले, तसे द. मा.ही गावोगाव व्याख्याने फड गाजवीत होते. सुप्रसिद्ध व्यंगचित्रकार मंगेश तेंडुलकर यांनी पु.लं.ना त्यांच्या ऐंशीव्या वाढदिवसाला एक चित्र भेट दिले होते. चित्रात पु.ल बासरीप्रमाणे काठी वाजवीत आहेत असे दाखविले आहे. पु. लं. ना हे चित्र आवडले होते. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL (SAPTRANG) 08-10-2017

    बहुपैलू प्रतिभावंत पु.ल. देशपांडे यांच्या आयुष्यातल्या वेगवेगळ्या किश्श्यांचं हे संकलन प्रा. श्याम भुर्के यांनी केलं आहे. पुलंनी वेळोवेळी केलेले अनेक शाब्दिक विनोद, हजरजबाबी उत्तरं, काही प्रसंगनिष्ठ विनोद यांची मेजवानीच या पुस्तकात आहे. प्रा. भुर्के ांनी केवळ संबंधित किस्सा सांगितलेला नाही, तर त्याची पार्श्वभूमी, त्या विनोदाचं महत्त्व याही गोष्टी समजावून सांगितल्या आहेत. हे संदर्भ समजावून सांगितल्यामुळं त्या विनोदांची खुमारी आणखी वाढते. ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

The Case of the Crooked Candle
The Case of the Crooked Candle by Erle Stanley Gardner Rating Star
DAINIK SAMANA 15-04-2018

झुकलेल्या मेणबत्तीची कथा... समुद्रात उभ्या असलेल्या एका शिडाच्या नौकेवर एक खून होतो. मेंढ्या चारण्यासाठी नि त्यांच्या लोकरीपासून महागडे कपडे बनवण्याचा व्यवसाय असणाऱ्या फ्रेड मिलफिल्ड नावाच्या माणसाचा खून होतो. मिलफिल्ड आणि त्याचा व्यावसायिक साथीदार ॅरी व्हॅन न्युई हे अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया प्रांतातल्या एका विशिष्ट भागात मोठ्या प्रमाणावर जमिनी विकत घेत असतात. कशासाठी? तर मेंढ्या चारण्यासाठी. फौजदारी कायदा कोळून प्यालेला नामवंत वकील पेरी मेसन याच्याकडे हा खटला येतो. पहिल्या सलामीलाच मेसनच्या लक्षात येते की, मेंढ्या चारणे नि लोकरीचे उत्पादन करणे हे बहाणे आहेत. मग इतकी जमीन खरेदी कशासाठी? तर या भागात तेल मिळाले असावे. एकदा हे नक्की झाल्यावर खुनाचा उद्देश स्पष्ट होतो. पण खून केला कुणी? मेसनला खुनाच्या ठिकाणी जवळपास नव्वद अंश झुकलेली. एक विझलेली मेणबत्ती दिसते. त्या बारीकशा धाग्यावरून, समुद्राच्या भरती-ओहोटीचे, नौकेच्या हेलकाव्यांचे आणि प्रेत इकडून तिकडे गडगडल्यामुळे, खालच्या गालिच्यावर पडलेल्या रक्तांच्या डागांचे अफलातून गणित बांधून काढत मेसन खुन्यापर्यंत पोहोचतो. अर्ल स्टॅन्ले गार्डनर या जगप्रसिद्ध अमेरिकन डिटेक्टिव्ह कथा लेखकाच्या ‘द केस ऑफ द क्रुकेड कॅण्डल’ या पेरी मेसन कथेचा प्रस्तुत अनुवाद बाळ भागवत यांनी त्याच नावाने मराठीत आणला आहे. सर आर्थर कॉनन डॉयलचा कथानायक जसा शेरलॉक होम्स. अ‍ॅगाथा खिस्तीचा कथानायक जसा हरक्यूल पायरो, तसा अर्ल स्टॅन्ले गार्डनरचा हा कथानायक पेरी मेसन, शेरलॉक होम्स आणि हरक्यूल पायरो हे व्यवसायाने डिटेक्टिव्हच आहेत. पेरी मेसन हा कॅलिफोर्नियातला नामवंत वकील आहे. अमेरिकन फौजदारी कायदा त्याने कोळून प्यालेला आहे. पॉल ड्रेक या आपल्या व्यावसायिक डिटेक्टिव्ह मित्राकरवी तो एखाद्या प्रकरणाचा गुप्त तपास करतोच; पण डेला स्ट्रीट या आपल्या चिटणीस तरुणीसोबत तो स्वत:ही गुप्त तपासावर निघत असतो. अवघड प्रकरणात उडी घ्यायची त्याला फार आवड असते. दैव धारिष्टास धार्जिणे. या म्हणीनुसार त्याच्या धाडसाला हमखास यश मिळतेच. गार्डनर हा स्वत:च नामवंत वकील होता. वकिली पेशातल्या आपल्या अनुभवांवर आधारित कथालेखनाला त्याने १९२३ साली सुरुवात केली. लेस्टर लीथ, केन कॉर्निंग आणि अखेर पेरी मेसन या त्याच्या कथानायकांनी अमेरिकन वाचक वेडा झाला. अमेरिकेच्या ‘बेस्ट सेलिंग ऑथर्स लिस्ट’मध्ये गार्डनर वर्षांनुवर्षे जणू मुक्काम ठोकून होता. गार्डनर १९७० साली वारला. प्रस्तुत कथा मुळात १९४४ सालीची आहे, पण संगणकाच्या वेगवान काळातली ती वाचनीय, पकडून ठेवणारी आहे. हे गार्डनरच्या कथाबांधणीचे वैशिष्ट्य. -मल्हार गोखले ...Read more

Vidnyanatil Gamti Jamti
Vidnyanatil Gamti Jamti by D. S. Itokar Rating Star
DAINIK SAMANA 15-04-2018

विज्ञानाशी करूया दोस्ती... विज्ञान विश्वात सतत रंजक प्रयोग केले जात असतात. त्यांचा शैक्षणिक जीवनावर अधिक प्रभाव पडतो. अवघड विषयांच्या धास्तीने विद्यार्थी अभ्यासात मागे पडू नयेत म्हणून विज्ञानविषयक अभ्यासक्रमबाह्य पुस्तके मुलांनी वाचावीत म्हणून ‘विज्ानातील गमती जमती’ हे पुस्तक डी.एस. इटोकर यांनी लिहिले आहे. बाटलीतील कारंजे, परावर्तनाची गंमत, चुंबकीय खेळाडू, थर्मामीटरचे तत्त्व, गरम आणि थंड पाणी, गरगर फिरणारी बाटली या शीषकांवरूनच प्रस्तुत पुस्तकातील प्रयोगांचा अंदाज येतो. विज्ञानासारखा कठीण विषय या प्रयोगाद्वारे रंजक पद्धतीने समजतो. शास्त्रीय तत्त्वाने घडणाऱ्या घटनांची योग्य माहिती कळते. या मुलांमध्ये असलेले दडपण कमी करून त्यांना विज्ञान विषय सोपा वाटावा यासाठी प्रयत्न करणारे असेच हे पुस्तक म्हणावे लागेल. यातील सर्व प्रयोग साधे, सोपे आणि स्वस्त आहेत. या माध्यमातून विज्ञान विषयाबाबत गोडी वाढू शकते. स्वनिर्मितीचा आनंद वेगळा असतो. शिवाय विद्यार्थ्यांमधील ताणतणाव कमी होऊन आत्मविश्वास वाढीसाठी उपयुक्त आहे. इतरांना हे प्रयोग जादूचे वाटतील इतके मजेदार आहे. फावल्या वेळेचा सदुपयोग करण्यासाठी आणि ‘नेट’ प्रॅक्टिस टाळण्यासाठी विज्ञानाशी दोस्ती करणे केव्हाही उत्तम. टीव्हीसमोर तासनतास ‘पोगो’ बघण्यापेक्षा अशी ही शैक्षणीक करमणूक केव्हाही चांगली असते, असे मुलांचे मानसतज्ज्ञ सांगतात. खेळणी, वाचनातून विज्ञान, छंदातून विज्ञान अशा मालिकेतील हे एक पुस्तक सप्रेम भेट देण्यासारखे! ...Read more