* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
"I come from a country that was created at midnight. When I almost died it was just after midday." When the Taliban took control of the Swat Valley in Pakistan, one girl spoke out. Malala Yousafzai refused to be silenced and fought for her right to an education. On Tuesday, October 9, 2012, when she was fifteen, she almost paid the ultimate price. She was shot in the head at point-blank range while riding the bus home from school, and few expected her to survive. Instead, Malala`s miraculous recovery has taken her on an extraordinary journey from a remote valley in northern Pakistan to the halls of the United Nations in New York. At sixteen, she became a global symbol of peaceful protest and the youngest nominee ever for the Nobel Peace Prize. I AM MALALA is the remarkable tale of a family uprooted by global terrorism, of the fight for girls` education, of a father who, himself a school owner, championed and encouraged his daughter to write and attend school, and of brave parents who have a fierce love for their daughter in a society that prizes sons. I AM MALALA will make you believe in the power of one person`s voice to inspire change in the world.
"निसर्गसौंदर्याचं लेणं लाभलेल्या स्वात खोऱ्याचा तालिबानने ताबा घेतला तेव्हा एका मुलीनं आवाज उठवला. ती मुलगी म्हणजे – मलाला युसूफजई. तिने तिच्या शिक्षणाच्या हक्कासाठी लढा द्यायचं ठरवलं... पण, मंगळवार, दिनांक ९ ऑक्टोबर २०१२ रोजी तिला याची किंमत मोजावी लागली. शाळेतून बसने घरी परतत असताना, वाटेत तिच्यावर गोळ्या झाडण्यात आल्या. आणि एकाएकी तिचं आयुष्य जीवन-मरणाच्या खोल दरीत लोटलं गेलं... पण ती या हल्ल्यातून आश्चर्यकारकरीत्या वाचली, आणि तिच्या ध्येयासाठी त्याच निर्धारानं कार्य करत राहिली... ही आहे मलालाची कहाणी – एक कोवळा आवाजसुद्धा परिवर्तनाची पहाट जागवू शकतो याची साक्ष देणारी...!"
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarDAINIK LOKMAT 15-04-2018

    ९ ऑक्टोबर, २०१२ रोजी मलालावर हल्ला झाला. मेंदूला मोठी इजा झाली होती. २०१३ साली मलालाने क्रिस्टिना लॅम्ब या लेखिकेच्या मदतीने तिच्या अनुभवांवर ‘आय एम मलाला’ हे पुस्तक लिहिले. अर्थात लगेचच पाकिस्तानमध्ये हे पुस्तक बॅन करण्यात आलं. तिथल्या अनेकांना तिच्ा कामाची कदर वाटत असली तरी, या पुस्तकामुळे ती पाश्चिमात्य देशांची हस्तक वाटायला लागली आहे, असं त्याचं म्हणणं होतं. हा विषय मुळातून कळण्यासाठी आपण हे पुस्तक वाचणं महत्त्वाचं आहे. -प्रज्ञा शिदोरे ...Read more

  • Rating StarRJ Suvarna Kshemkalyani

    नुकतच "मी मलाला" हे पुस्तक वाचलं .. पुस्तक वाचण्यापूर्वी मनात बरेच प्रश्न होते .. त्यांची उत्तरं तर मिळालीच पण त्या व्यतिरिक्त बऱ्याच गोष्टी कळल्या आणि आपण आपल्या देशात किती सुरक्षित आहोत याची पुन्हा एकदा जाणीव झाली.. प्रत्येकाने वाचावं असं पुस्तक...!! ...Read more

  • Rating StarSunetra Dharmadhikari

    मी वाचले आहे हे पुस्तक. खूप प्रेरणादायी आहे

  • Rating StarMAHARASHTRA TIMES 16-8-2015

    अक्षरशक्तीसाठी झुंजणाऱ्या मुलीची गोष्ट प्रगती बाणखेले बंदुकीच्या गोळ्यांनी आणि दहशतीच्या बळावर मुलींना कुणी पुस्तकापासून दूर ठेऊ शकत नाही, असं खणखणीतपणे बजावणाऱ्या नोबेल पुरस्कारविजेत्या मलाला युसूफजईचं ‘मी मलाला’ हे पुस्तक मेहता पब्लिशिंग हाऊसनं माठीत आणलं आहे. या पुस्तकातून उलगडणाऱ्या मलालाच्या चित्तथरारक आयुष्याचा घेतलेला वेध... परवाच पाकिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन झाला. स्वातंत्र्याची सात दशकं पूर्ण करण्याच्या उंबरठ्यावर उभ्या असलेल्या या देशात अद्याप मुलींना शिकण्यासाठी जिवावर उदार होऊन झुंजावं लागतं, बाकी माणूस म्हणून त्यांना कसं वागवलं जातं, हा त्यापुढचा प्रश्न. बंदुकीच्या गोळ्यांनी आणि दहशतीच्या बळावर मुलींना कुणी पुस्तकापासून दूर ठेऊ शकत नाही, असं खणखणीतपणे बजावणी शाळकरी मुलीला भेकडपणे शाळेच्या वाटेवर डोक्यात गोळ्या घातल्या जातात.... जगण्या-मरण्याच्या सीमेरेषेवर मृत्यूशी कडवी झुंज देत ही मुलगी प्रचंड जीवनेच्छा आणि जगभरातील कोट्यवधी लोकांच्या शुभेच्छांमुळे बरी होते आणि पुन्हा उमेदीने शिक्षणापासून वंचित असलेल्या हजारो मुलींचा आवाज बनून जगासमोर येते... अशा मुलीची, मलाला युसूफजईची कहाणी म्हणजे ‘मी मलाला’ हे क्रिस्टिना लॅम्ब या सहलेखिकेसह तिने लिहिलेलं पुस्तक. सुप्रिया वकील यांनी या पुस्तकाचा मराठीत उत्तम अनुवाद केलाय आणि मेहता पब्लिशिंग हाऊसनं ते प्रकाशित केलंय. मलालानं गेल्याच महिन्यात अठरावा वाढदिवस साजरा केला. त्याआधी वर्षभर या बहाद्दर मुलीनं नोबेल शांतता पुरस्कारावर आपलं नाव कोरलं होतं. मलालाचं गाव आहे स्वात खोऱ्यात. पाकिस्तानच्या खैबर पख्तुनख्वा प्रांतात अफगाणिस्तानच्या सीमेला खेटलेलं, हिंदुकुश पर्वताच्या कुशीत वसलेलं हे स्वात नदीचं खोरं अतिशय निसर्गसंपन्न आहे. एकेकाळी बुद्धानं दिलेला शांततेचा संदेश जगणारं हे खोरं आज दहशतवादाच्या जाळामध्ये होरपळतं आहे. मलाला तिच्या या भागाला स्वर्गीय राज्य म्हणते. पुस्तकभर अधूनमधून स्वातच्या अप्रतिम निसर्गाची अभिमानानं केलेली वर्णनं येत राहतात. हा प्रदेश ती आपल्या नजरेसमोर जिवंत करते. डोंगराच्या कुशीतलं बरकाना हे तिच्या कुटुंबाचं मूळ गाव, पण मलाला जन्मली, वाढली मिंगोरामध्ये. हे स्वातमधलं मध्यम आकाराचं शहर. झियाउद्दिन हे मलालाचे वडील. शिक्षण हा वंचिताच्या जगण्याला प्रकाश देणारा मार्ग आहे, यावर विश्वास असणारा, स्वातमधल्या मुलांसाठी उत्कृष्ट शिक्षणाचं स्वप्न बघणारा, शून्यातून आधुनिक शिक्षण देणारी उत्तम शाळा उघडणारा आणि त्या शाळेसाठी सारं आयुष्य वाहणारा हा माणूस म्हणजे मलालाची प्रेरणा आहे. मलालाची गोष्ट तिची एकटीची नाही. तिच्या शिक्षणाला पाठिंबा देणारा, तिच्या सर्वांगीण विकासासाठी वाट्टेल ते झेलायला तयार असणारा अन् जग बदलण्याचा स्वप्न तिच्या डोळ्यात पेरणारा तिचा पिता, अशा दोघांची ही गोष्ट आहे. गंमत म्हणजे शिक्षणाच्या प्रसारासाठी नोबेल मिळवणाऱ्या मलालाची आई, तोर पेकई कधी शाळेतच जाऊ शकलेली नाही. खुशाल आणि अटल हे मलालाचे धाकटे भाऊ. अत्यंत धार्मिक असलेल्या तोर पेकईची धर्मावर नितांत श्रद्धा आहे. ही श्रद्धा त्यांनी मलालामध्ये रुजवली आहे. मलाला तिच्या जगण्याबद्दल, कुटुंबाबद्दल, शाळेबद्दल जितक्या सहजतेनं सांगते, तेवढ्याच सहजतेनं ती पाकिस्तानच्या इतिहासाबद्दल सांगते. बुद्ध राजांच्या काळापासून, ब्रिटिश राजवट, फाळणीनंतरचा कालखंड, झिया उल हक यांची धार्मिक कट्टरतावाद पोसणारी अकरा वर्षांची काळी राजवट, बेनझीर भुत्तोंवर पाक जनतेनं केलेलं प्रेम, त्यांची हत्या झाली, तेव्हा हादरलेला देश, जनरल मुशर्रफ यांचा आधुनिकतेचा स्पर्श झालेली एकाधिकारशाही... हे सारं मांडताना हे १६ वर्षांच्या मुलीनं लिहिल्याचा नवखेपणा कुठेही नाही, उलट अत्यंत समतोलपणे गरज असेल तेव्हा परखडपणे तिने हे मांडलंय. मलाला पश्तून आहे. अत्यंत लढाऊ, विश्वासू आणि शब्दाला जागणारे, उपकार आणि वैर कधीही न विसरणारे अशी त्यांची ख्याती. पश्तुनांची संस्कृती, त्यांच्या बऱ्या-वाईट सवयी याबद्दल ती लिहिते. अफगाणिस्तानातील थोर वीरांगना मैवंद इथल्या मलालाईच्या नावावरूनच मलालाचं नाव तिच्या वडिलांनी ठेवलंय. कुठल्याही सर्वसामान्य मुलीसारखंच मलालाचं बालपण आहे. तिच्या मैत्रिणी आहेत. सगळ्यांत जास्त भांडणारी तरीही सर्वांत जवळची मोनिबा आहे. अभ्यासात स्पर्धा करणारी मल्का ए नूर आहे. शेजारीण सफिना आहे. या मुली गप्पा मारतात, गाणी ऐकतात, गोष्टी वाचतात. टीव्ही पाहतात, पण या मुलींना शिक्षणाची प्रचंड आवड आहे. जगापासून दूर पर्वताच्या कुशीतल्या छोट्या शहरातल्या या मुलींची स्वप्नं मोठी आहेत. त्या चित्र काढतात, लिहितात, वत्तृâत्व स्पर्धा गाजवतात. हातांवर मेंदी काढताना पान, पुâलं न काढता रसायनशास्त्राची समीकरणं लिहितात. मलाला जन्मापासून वडिलांचा शाळा सुरू करण्यासाठी, ती वाढवण्यासाठी आणि नंतरच्या काळात ती जिवंत ठेवण्यासाठी सुरू असलेला संघर्ष पाहते आहे. एका अर्थाने शाळेच्या अंगणातच ती वाढली आहे. घरात आईच्या धार्मिक संस्कारासोबत वडिलांचे विचार, त्यांच्या कविता ती ऐकते. कचऱ्यात भंगार वेचणारी छोटी मुलं, हिशोब करता येत नाही म्हणून संत्रे विकताना रेषा ओढणारी मुलगी, शाळा अर्धवट सोडून संसाराला लागलेल्या तिच्या वयाच्या मुली हे सारं तिला अस्वस्थ करतं. दहा-बारा वर्षांच्या मुलीची ही संवेदनशीलता आणि ते दर्शवणारे पुस्तकातले प्रसंग मुळातून वाचण्यासारखे. आजूबाजूचं बदलतं राजकारण मलाला बारकाईने टिपते. ९/११ च्या घटनेनंतर अफगाणिस्तानच्या टेकड्यांमध्ये पोसलेला तालिबान स्वातमध्ये उतरला. त्याआधी नाटो फौजांविरुद्ध पाक लष्कराच्या अनुमतीने गेलेले १२ हजार स्वाती तरुण कधी घरी परतलेच नव्हते. याच काळात मिंगोरात आलेल्या एका मुफ्तींनी मुलींच्या शाळा बंद करण्यासाठी कारवाया सुरू केल्या. मुलींचं शाळेत जाणं धर्मविरोधी असल्याचं सांगत लोकांना फितवायला सुरुवात केली. त्यानं स्वातमधलं संगीत बंद केलं. एका नृत्यांगनेला ठार करून तिचा मृतदेह चौकात आणून कसा ठेवला, तो प्रसंग मलालाच्या शब्दांत वाचताना अंगावर शहारे येतात. स्वातचं तालिबानीकरण होण्याचा प्रक्रिया मलाला विस्ताराने सांगते. बुरखे घालण्याची सक्ती झाली, जुन्या बुद्धमूर्ती फोडल्या, टीव्ही बघायला बंदी केली, बायकांचं घराबाहेर पडणं बंद झालं. मुलींच्या शाळा बंद पाडल्या जाऊ लागल्या, सांगूनही ऐकलं नाही तर उडवून दिल्या गेल्या, शिक्षकांवर हल्ले झाले. या वातावरणात मुलं कशी वाढत होती, हे ऐकताना अक्षरश: धक्का बसतो. क्रिकेट अन् विटीदांडूऐवजी मुलं लष्कर विरुद्ध तालिबान खेळत. मलालाने लिहिलंय, एकदा तिचा धाकटा भाऊ बागेत त्वेषाने खणत होता, कारण विचारले तर म्हणाला, ‘कबर खणतोय...’ याच दरम्यान मलाला आणि तिचे वडील वेगवेगळ्या वृत्तवाहिन्यांवर जाऊन स्वातमधल्या मुलींच्या शिक्षणाबद्दल, त्यांच्या हक्कांवरील अतिक्रमणांबद्दल बोलत होते. गुल मकई या टोपण नावानं मलालानं बीबीसीसाठी एक कॉलमही लिहिला. स्वातमधल्या मुली भयाच्या सावटाखाली कशा जगताहेत, हे जगभर पोहचलं. दुसरीकडे शाळेतून मुलींची गळती सुरूच होती. २००९ मध्ये मलालाच्या वर्गात २७ पैकी १० मुली उरल्या. अख्ख्या स्वातमध्ये ५० हजार मुलींना शाळेत जाण्यापासून रोखलं गेलं होतं. परिस्थिती इतकी बिघडली की तालिबान्यांना हुसकवण्यासाठी लष्कराने स्वातचा ताबा घेतला. स्वाती लोकांना आपल्याच गावातून, आपल्याच घरातून परागंदा व्हावे लागले. मलालाच्या लेखणीतून हा प्रसंग आणि त्याकाळात झालेली फरपट वाचताना संताप येतो. दोन महिन्यांत तिच्या कुटुंबाला चार गावं फिरावी लागली. तीन महिन्यांनी ती मिंगोरात परतली, तेव्हा संपूर्ण गाव उद्ध्वस्त झालं होतं. मलाला आणि पाकिस्तानात महत्त्वाची व्यक्ती झाली होती. कराची, लाहोर, इस्लामाबादच्या भेटी देऊन तिथल्या महत्त्वाच्या व्यक्तींशी स्वातमधल्या मुलींची प्रतिनिधी म्हणून शिक्षणाच्या हक्कासाठी आग्रह धरत होती. याच काळात एका दौऱ्यादरम्यान मलालाला इंटरनेटवरून पहिली धमकी आली. भय आणि दहशत घरापर्यंत येऊन पोहोचलं होतं. याआधी तिच्या वडिलांना धमक्या येत होत्या, पण यावेळचं प्रकरण गंभीर होतं. हे भीतीचं सावट इतक होतं की मलालाला गोळ्या घातल्याची, अ‍ॅसिड फेकल्याची स्वप्नं पडू लागली. प्रार्थना सुरू झाल्या आणि... एक दिवस ते घडलंच. परीक्षा देऊन परतत असताना तिच्या बसवर गोळीबार झाला. गोळी थेट डोक्यात घुसली. त्यानंतर तिच्यावर पेशावर, इस्लामाबादेत झालेले उपचार, त्यातलं राजकारण, तिला परदेशी हलवण्याचा निर्णय, लष्करप्रमुख कयानी यांनी त्यात बजावलेली कळीची भूमिका मलालाच्या हल्ल्यादरम्यान दोन ब्रिटिश डॉक्टर पाकिस्तानात असण्याचा योगायोग... हे सारं रोमांचक. बर्मिंगहॅममध्ये तिच्यावर झालेल्या उपचारांचे ती एखाद्या तज्ज्ञांच्या भूमिकेत जाऊन वर्णन करते. यादरम्यान साऱ्या जगातून तिला तब्बल ८ हजार भेटकार्ड आली. हजारो भेटी आल्या. या हॉस्पिटलच्या मुक्कामातला एक हळवा क्षण मलालानं सांगितलाय. तिला मिळालेली सर्वांत मोठी भेट होती ती, बख्तावर आणि बिलावल या बेनझीर यांच्या मुलांनी मलालाला पाठवलेली त्यांच्या आईची शाल. त्या शालीवर तिला एक लांबसडक काळाभोर केस सापडला होता. अनेक छोट्या-मोठ्या ऑपरेशन्सला सहजपणे सामोरी गेलेली मलाला प्रदीर्घ उपचारांनंतर पुन्हा सामान्य आयुष्य जगतेय, पण तिच्या कुटुंबाला सुरक्षेच्या कारणास्तव पुन्हा मायदेशात जाता आलेलं नाही. मलालानं लिहिलंय, ‘असं म्हणतात की, कोणताही पश्तून त्याच्या भूमीचा स्वेच्छेने त्याग करत नाही. त्याला गरिबीमुळे जावं लागतं किंवा तो प्रेमासाठी जातो’.... पण तिचं देशाबाहेर राहणं याहून वेगळं आणि वेदनादायी आहे. पुन्हा मायदेशी जायचं तिचं स्वप्न आहे, मात्र बर्मिंगहॅममध्ये राहूनही तिनं तिचं काम सुरू ठेवलंय. मलाला आता केवळ पाकिस्तानची नव्हे साऱ्या जगाची कन्या आहे. अक्षरांची ताकद तिनं ओळखलीय. ही शक्ती जगभरातल्या मुलींना मिळावी यासाठी तिनं गोळ्या झेलल्यात आणि त्यातूनही ती पुन्हा उभी आहे. लहानपणी उंची वाढवण्यासाठी प्रार्थना करणारी मलाला आता आभाळाएवढी उंच झालीय... म्हणूनच स्वप्न बघणाऱ्या प्रत्येक मुलीने अन् तिच्या स्वप्नांना फुलवण्यासाठी खंबीरपणे मागे उभे राहणाऱ्या सगळ्यांनीच मलालाची गोष्ट वाचायला हवी. Pragati.bankhele@timesgroup.com ...Read more

Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

MAZE TALIBANI DIWAS
MAZE TALIBANI DIWAS by ABDUL SALAM ZAEEF Rating Star
DAINIK LOKSATTA (LOKRANG) 20-01-2019

तालिबानचे अंतरंग... अफगाणिस्तान हा भारतीय उपखंडातील एक महत्त्वाचा देश. असंख्य समस्यांनी ग्रासलेला. राजेशाहीपासून साम्यवादी एकाधिकारशाहीपर्यंत सर्व प्रकारच्या राजवटींचे दशावतार पाहिलेला. या ना त्या कारणाने गेली तीन ते चार दशके सतत आंतरराष्ट्रीय स्तरार चर्चेत राहिलेला. अशा या देशातून सोव्हिएत आक्रमक फौजेला परतवून लावण्याच्या इराद्याने उभी राहिलेली कट्टर मुजाहिदीनांची संघटना- ‘तालिबान’! इस्लाममधील ‘जिहाद’च्या संकल्पनेची झिंग चढलेल्या या फौजेला अमेरिकेने पोसले नसते तरच नवल मानावे लागले असते. रशियन कैद्यांच्या शरीराची सालडी ते जिवंत असताना सोलणाऱ्या आणि त्या सैनिकांच्या आक्रोशात आसुरी आनंद मानणाऱ्या या तालिबान्यांना एके काळी अमेरिकेने गौरवलेदेखील. तथापि, एकदा सोव्हिएत फौजा माघारी परतल्यानंतर या मुजाहिदीनांना जाणीव झाली ती अमेरिका तिच्या राष्ट्रीय हितसंबंधांच्या रक्षणाच्या नावाखाली अफगाणिस्तानात करत असलेल्या घुसखोरीची. मग ते अमेरिकेच्या साम्राज्यवादाविरुद्धही त्याच त्वेषाने लढू लागले. अमेरिकेने लष्कर पाठवून आणि आपल्या मर्जीनुसार राज्य चालवायला तयार असणाऱ्या नेत्यांना सत्तास्थानांवर बसवून तालिबानचे आव्हान मोडून काढायचा बरीच वर्षे प्रयत्न केला, पण तो सपशेल फसला. त्या देशातून बाहेर कसे पडायचे, हा अमेरिकी प्रशासनाला भेडसावणारा एक मुख्य प्रश्न आहे. अफगाणिस्तानच्या ७० टक्के प्रदेशावर तालिबानची हुकमत तरी आहे किंवा धोक्याचे सावट तरी आहे. अशी ही संघटना, तिची ध्येयधोरणे, तिची अंतर्गत रचना आणि सत्तासंघर्षांबद्दल आपल्याला पुरेशी माहितीच नसते. विशेषत: पाकिस्तानबरोबर या संघटनेचे नेमके संबंध कसे आहेत, याबद्दल भले भले राजकीय नेतेही अंधारात चाचपडताना दिसतात. त्या दृष्टीने अब्दुल सलाम झैफ या तालिबानी राजनैतिक अधिकाऱ्याचे आत्मकथन- ‘माझे तालिबानी दिवस!’ हे अनुवादित स्वरूपात का होईना, मराठी वाचकांना आता उपलब्ध झाले आहे. ‘माय लाइफ विथ द तालिबान’ हे मूळ इंग्रजी पुस्तक २०१० सालीच प्रसिद्ध झाले होते आणि चर्चेतही होते. पुस्तकाच्या प्रारंभीच झैफची अवघ्या सात ओळींची, परंतु ‘स्वातंत्र्य’ आणि ‘लोकशाही’ या दोन मूल्यांच्या व्यावहारिक आविष्कारातील प्रचंड अंतर्विरोधांवर अत्यंत तीव्र, बोचरी टीका करणारी कविता वाचायला मिळते. ग्वान्टानामो तुरुंगात असताना झैफने लिहिलेल्या या कवितेचा प्रमोद जोगळेकरांनी केलेला उत्कृष्ट भावानुवाद झैफबद्दल आस्था निर्माण करतो. पुढे मूळ पुस्तकाच्या संपादकांनी लिहिलेला प्रदीर्घ परिचयपर लेख आहे. त्यात झैफचे कंदहार शहराशी, त्या शहराचे अफगाण इतिहासाशी, त्या शहरात जन्मलेल्या तालिबान चळवळीच्या मूळच्या व नंतर बदलत गेलेल्या स्वरूपाचे त्या अभागी देशातल्या रक्तरंजित संघर्षांशी असणारे जवळचे नाते उलगडून सांगितले आहे. त्यापाठोपाठ असलेली पुस्तकातील पात्रांची यादी वैशिष्टय़पूर्ण आहे. त्यानंतर न्यू यॉर्क विद्यापीठातील ‘आंतरराष्ट्रीय सहकार्य केंद्रा’तील एक तज्ज्ञ बार्नेट रुबिन यांची प्रस्तावना थोडक्यात झैफच्या या आत्मकथनाचे महत्त्व स्पष्ट करते. पाठोपाठ वाचायला मिळते खुद्द झैफची भूमिका. या नऊ पानी निवेदनात ज्या चार कारणांसाठी तो हे आत्मकथन लिहायला तयार झाला, त्या कारणांचे स्पष्टीकरण मिळते. यापुढील मुख्य पुस्तकाच्या २२ प्रकरणांमध्ये झैफने अफगाणिस्तानातील संघर्षांचे असंख्य कंगोरे उलगडून दाखवले आहेत. त्या निवेदनात त्याच्या वैयक्तिक जीवनाचे उभे-आडवे धागे असे विणले गेले आहेत, की हे पुस्तक एकाच वेळी दोन स्तरांवरील घटनाचक्राचे बहुमिती चित्रण करते आहे असे आपल्याला जाणवते. आपण त्यात अधिकाधिक गुंतत जातो. असंख्य प्रसंगांतले थरारनाटय़ पोहचवण्यात अनुवादक चांगलेच यशस्वी झाले आहेत. प्रत्येक पानावरील मजकुराशी संबंधित संपादकीय टिपा त्याच पानावर तळटिपांच्या स्वरूपात वाचायला मिळत असल्यानेही वाचकांची बरीच सोय झाली आहे. अफगाणिस्तानच्या भू-सामरिक महत्त्वामुळे गेली कित्येक दशके तो देश बडय़ा देशांच्या सत्तासंघर्षांत तर पिसला गेला आहेच; परंतु प्रत्येक सत्तांतरानंतर सत्ताधारी अफगाण नेत्यांच्या विरोधात काही अफगाण नेते उभे राहिलेच आहेत. या अंतर्गत यादवीमुळे त्या देशात निर्माण झालेली विदारक स्थिती पुस्तकभर एखाद्या पार्श्वभूमीप्रमाणे सतत आपल्याला जाणवत राहते. अफगाणिस्तानातील परस्पर विरोधी गटांपैकी कुणाला तरी हाताशी धरून आपापले राष्ट्रीय स्वार्थाचे घोडे पुढे दामटू पाहणारे अन्य देशांचे नेते झैफच्या संतापाचे लक्ष्य बनावेत यात नवल नाही. परंतु पाकिस्तानचे लष्करशाह जनरल मुशर्रफ यांच्याबद्दल झैफने या पुस्तकात लिहिले आहे, ते अत्यंत महत्त्वाचे आहे. झैफ पाकिस्तानमध्ये तालिबानचा वकील म्हणून काम करत होता, तेव्हा त्याची मुशर्रफ यांच्याशी एकूण चार वेळा भेट झाली होती. त्या चारही भेटींचे अगदी थोडक्यात वर्णन करून झाल्यावर झैफने अवघ्या एका परिच्छेदात मुशर्रफ यांच्या हिडीस राजवटीबद्दल जी आगपाखड केली आहे, ती मुळातूनच वाचण्याजोगी आहे. ‘पाकिस्तान बीफोर एव्हरीथिंग’ या आत्मकथनपर पुस्तकात मुशर्रफ यांनी तालिबान्यांना व इतरही काही मुसलमानांना आपण कसे निर्दयपणाने वागवले, याची कबुली दिली होती. मुशर्रफ यांनी पैशाच्या मोबदल्यात अनेक अफगाण मुजाहिदीनांना अमेरिकेला विकले होते. ते लोक ग्वान्टानामोत खितपत पडले होते. त्या यमयातना भोगाव्या लागलेल्या अफगाणी कैद्यांमध्ये खुद्द अब्दुल झैफचाही समावेश होता आणि तब्बल चार वर्षांच्या तशा तुरुंगवासातून काही मित्रांच्या प्रयत्नांमुळे २००५ साली तो सुटला. हा संदर्भ लक्षात घेतला म्हणजे २०१० साली लिहिलेल्या या आत्मकथनात झैफने ‘मुशर्रफ म्हणजे पाकिस्तानच्या इतिहासाला लागलेला काळा डाग आहे’ असे म्हटल्याबद्दल मुळीच आश्चर्य वाटत नाही. मुशर्रफना ‘इस्लामशी गद्दारी करणारा ढोंगी, क्रूर नेता’ असे म्हणणारा झैफ अमेरिकेवरील विध्वंसक हल्ल्याबद्दल चुकूनही पश्चात्ताप व्यक्त करत नाही, हेही लक्षात घेण्याजोगे आहे. इस्लामचा नारा देत पुढे सरसावणारे सर्व जण एकाच झेंडय़ाखाली एकत्र उभे ठाकत नाहीत. त्या झुंडीत अनेक जण आपापले स्वतंत्र झेंडे मिरवत पुढे घुसण्याच्या प्रयत्नात असतात, हे वास्तव झैफच्या आत्मकथनामुळेही पुन्हा प्रकर्षांने पुढे येते. असे अनेक मुद्दे विचारासाठी समोर येत जातात आणि तालिबान हे प्रकरण कसे आणि का जगावेगळे आहे, हे हळूहळू समजू लागते. हे या आत्मकथनाचे यश आहे. -आनंद हर्डीकर ...Read more

VANSHVRUKSHA
VANSHVRUKSHA by S. L. Bhairappa Rating Star
Smita Pawar

Vachla ahe...nice book👌