* Front & back cover images are for illustration purposes only and the price of book is sold separately.
Quantity
She was a very beautiful lady, but was born to a poor school master. He was a very handsome doctor, from a very rich and noble family. He married her against everyone`s wish. But within a few months after marriage she got white spots on her body, leukoderma. Everyone got scared of her ugliness and they threw her out of the house, they sent her back to her parent`s house, as if she was a piece of garbage. She built up her own universe, but he was cursing himself. What if he had suffered with the same disease? Would she have discarded him like a piece of garbage? What can be the end of such stories? Sudha Murthy has given an insight to a simple woman from a traditional family. The woman is shattered with the disease but yet she comes out of it. She shapes her life well. The novel has found some depth because of the author`s matured thoughts and her attempts to correlate with the modern life. This novel has been translated in many of the Indian languages. We are sure that this Marathi translation will be able to touch the hearts and make them think over.
ती अनुपम लावण्यवती,गरीब शाळामास्तरांची मुलगी. तो एक देखणा डॉक्टर – घरंदाज,लक्ष्मीपुत्र. सर्वांच्या मर्जीविरुद्ध त्यानं तिच्याशी लग्न केलं. परंतु दुर्दैवानं काही महिन्यांतच तिच्या अंगावर कोडाचा पांढरा डाग उमटला आणि साया घरादारानं त्या अभद्राला घाबरून, किळसून तिला माहेरी हाकलून लावलं — कचराकुंडीत घाण फेकावी, तसं !.... .... पुढे तिनंही आपलं स्वतंत्र अवकाश उभारलं. मात्र काही काळानं तो आतल्या आत तडफडू लागला – ‘तिच्याऐवजी आपल्याला कोड फुटलं असतं, तर तिनं आपल्याला असंच टाकून दिलं असतं का?....’ काय असते या वास्तवातली तडफड?... काय असू शकतो अशा गोष्टींचा शेवट?.... कन्नड साहित्यातील श्रेष्ठ लेखिका सुधा मूर्ती यांनी या कादंबरीत पारंपरिक वातावरणातून आलेल्या व आयुष्य उद्ध्वस्त करणाया संकटांनी घेरलेल्या तरुणीला वास्तवाचं यथोचित भान देऊन, स्वत:च्या आयुष्याला समर्थपणे आकार देण्याइतकं सक्षम केलं आहे. लेखिकेचे प्रगल्भ विचार व आधुनिक जीवनाशी समन्वय साधणारी दृष्टी,यामुळे या कादंबरीला गहनता प्राप्त झाली आहे. अनेक भारतीय भाषांत अनुवादित झालेल्या या कादंबरीचा हा उत्कृष्ट मराठी अनुवाद वाचकांना चटका लावेल व विचारास प्रवृत्त करेल.
Keywords
Customer Reviews
  • Rating StarShrijeevan Tondale

    कॉम्पुटर सायन्स मध्ये एम.टेक केलेल्या आणि पुणे मध्ये टेल्को कंपनी मध्ये पहिल्या स्री अभियंता म्हणुन निवडल्या गेलेल्या अत्यंत हुशार आणि मनाने,विचाराने आणि रहाणीमानाने ही अत्यंत साध्या असणाऱ्या,प्रत्येक तरुण-तरुणीच्या प्रेरणा स्थानी असणाऱ्या अशा आदरणी सुधा मूर्ती यांनी लिहून अभिजात केलेली कादंबरी म्हणजे महाश्वेता. या कादंबरीचा संधर्भ मला त्यांच्या एक पुस्तका मधुन म्हणजेच वाईज अँड अदरवाईज या कादंबरीच्या एका कथेतुन मिळाला ती कथा मी जेव्हा वाचली तेव्हा त्या कथेने माझे मन भरून गेलं आणि त्या कथे मध्ये या महाश्वेता कादंबरीचा उल्लेख आहे. बस मग मनाशी ठरवलं आणि लगेचच दुसऱ्या दिवशी हि कादंबरी वाचायला घेतली. नुसत्या १५० पानाची ही कादंबरी एका दिवसात वाचुन पूर्ण केली. कादंबरी इतकी जबरदस्त आहे कि कादंबरी हातात घेतली कि हातातून सोडवत नाही.कादंबरीच प्रत्येक पान आपल्याला तिच्या सोबत बांधून ठेवत. कादंबरीच्या मुखपृष्ठावर हातामध्ये पांढरी फुलं घेतलेल्या एका सुंदर मुलीचं चित्र आहे. ती हातामधील फुलाकडे शांतपणे बघत आहे आणि ती मनात कोणत तरी दुःख दाबून धरून आहे. त्या सुंदर मुलीचं सौंदर्य तिच्या हातावर आणि तोंडावर असणाऱ्या कोडाच्या पांढऱ्या डागांनी तिचं सौंदर्य नष्ट केलं आहे.तिला महाश्वेता बनवलं आहे. कादंबरीची सुरवात आनंद आणि अनुपमा यांच्या प्रेमाने होते, अनुपमा अत्यंत सुंदर पण एका शाळा मास्तर ची मुलगी आणि आनंद अत्यंत हुशार घरंदाज गर्भश्रीमंत डॉक्टर. दोघांचं लग्न होणे अत्यतं कठीण पण सर्वांचा विरोध असुन सुद्धा त्यांचं लग्न होते, आणि मग लग्ना नंतर काही महिन्यात एक अनिष्ट घडत. अंगावर कोड उठणे म्हणजे काय मोठा गुन्हा नाही, आणि त्यामुळे समाजने बहिष्कृत करणे ही त्या समाजाची अंत्यंत लाजिरवाणी गोष्ट. अनुपमाच्या सुखी जीवनात ते वादळ येत त्यात ती बिचारी होरपळून जाते इतकी कि सासर आणि माहेर या दोन्ही मधुन ती परकि होते अगदी तिला बाजूला उचलून फेकून दिलं जाते पण स्वतःला सावरून आपल स्वतंत्र विश्व निर्माण करते. पण ते विश्व निर्माण करताना सुद्धा असंख्य संकटांशी दोन हात करत ती उभी रहाते आणि इतराना जगण्याची नवी दिशा देते. अनुपमा,आनंद,वसंत,सत्या,डॉली आणि इतर काही कॅरेक्टर्स मध्ये या कादंबरीची कथा खेळत रहाते.सुप्रसिद्ध संस्कृत नाटककार भास यांच्या नाटकावर आधारित या कादंबरीचा विषय आहे. कादंबरी वाचते वेळी आपण कधी कधी स्वतःला आनंदच्या जागी बघतो आणि विचार करतो कि आपण आनंदच्या जागी असतो तर हेच केले असते का...? तर कधी आपण स्वतःला वसंत च्या जागी बघतो आणि विचार करतो कि आपण अनुपमाचा स्वीकार केला असता...? अंगावर कोड उठणे म्हणजे काय मोठा गुन्हा नाही, आणि त्यामुळे समाजने बहिष्कृत करणे ही त्या समाजाची अंत्यंत लाजिरवाणी गोष्ट. कादंबरीच्या शेवटी नाटकातील एक संवाद दिला आहे तो वाचताना आपण स्वतःच अनुपमा आहोत असा भास होतो.स्वतःला असंख्य प्रश्न करणारी आणि त्याची उत्तरे शोधायला लावणारी अशीही सुधा मूर्ती लिखित कादंबरी महाश्वेता. कादंबरीचे मराठी अनुवाद खुपचं छान प्रकारे उमा कुलकर्णी यांनी केले आहे. मेहता पब्लिकेशनने कादंबरीचे प्रकाशन केले आहे. वाचनीय आणि विचार करायला आणि नितळ,निपक्ष प्रेम करायला शिकवणारी कादंबरी सुधा मूर्ती लिखित महाश्वेता. प्रत्येकाने जरूर वाचावी अशी हि कादंबरी.. ...Read more

  • Rating StarSachin Shewale

    सकारात्मक प्रेरणादायी पुस्तक

  • Rating StarNEWSPAPER REVIEW

    स्वत:च्या आयुष्याला हवा तसा आकार देण्याचे आत्मबळ प्रकट करणारी मनस्विनी... इन्फोसिस या अग्रगण्य सॉफ्टवेअर कंपनीचे प्रवर्तक नारायण मूर्ती यांच्या पत्नी डॉ.सुधा मूर्ती यांनी कानडी साहित्यात स्वत:चे स्थान निर्माण केले आहे. त्यांचा जन्म धारवाडचा. वडील डॉ्टर. माहेरचे आडनाव कुलकर्णी. लहानपणची तीन चार वर्षे त्यांनी कोल्हापूर - कुरुंदवाड मध्ये काढली आहेत. पुढेही टेल्कोमधील नोकरीच्या निमित्ताने आठ वर्षे त्यांचे वास्तव्य पुण्यात होते. पुण्यातच नारायण मूर्ती यांच्याशी स्नेह जुळला आणि पुण्यातच ‘इन्फोसिस’ च्या स्थापनेसाठी त्यांनी आपले दागिनेही दिले. मातृभाषा कानडी असली तरी मराठी त्यांना चांगली अवगत आहे. परंतु त्यांचे लेखन मूळ कानडीतच होते. कानडी कादंबरीक्षेत्रात एम.के.इंदिरा आणि त्रिवेणी या दोन लेखिका लोकप्रिय गणल्या जातात. त्या मागोमाग आता सुधा मूर्ती यांनी स्थान पटकावले आहे. डॉलर बहू, महाश्वेता, तुमुला, अहिरीक्ते, अव्यक्ते, यशस्वी, रूना या त्यांच्या कादंबऱ्या व समानयरर्ली असमानयास हा कथासंग्रह याद्वारे त्यांनी समकालीन मध्यमवर्गीय व उच्चभ्रू कुटुंब जीवनातील पडझडीचा वेध वेगवेगळ्या पैलूंमधून घेतला आहे. ‘डॉलर बहू’ या कादंबरीवर तर दूरचित्रवाणीवर एक मालिकाही सादर करण्यात आली. वाईझ अँड अदरवाईझ हा लेखसंग्रहही इंग्रजीत प्रसिद्ध झाला असून, त्यांच्या बहुतेक पुस्तकांची भाषंतरे इंग्रजी व अन्य भाषांमध्ये झालेली आहेत. संगणकाची मूलतत्त्वे, इंटरनेट, ई कॉमर्स यावरील त्यांची पुस्तकेही बेस्ट सेलर ठरली आहेत. इन्फोसिस फाउंडेशनद्वारे त्या लाखो रुपयांचा निधी समाजोपयोगी उपक्रमांसाठी उपलब्ध करून देतात. गाव तेथे ग्रंथालय या उपक्रमाद्वारे कर्नाटकातील शेकडो गावात त्यांनी वाचन संस्कृती परिवर्धित केली आहे. महाश्वेता या कादंबरीची नायिका अनुपमा ही लग्नानंतर अंगावर पांढरे डाग दिसू लागल्याने ‘सासर’ ला मुकते आणि मुंबईत येऊन स्वावलंबी जीवन निर्धाराने जगते. या नायिकेच्या रूपाने कोडग्रस्त स्त्रीच्या जीवनातील ताणतणाव दाखवण्यात आले आहेतच; पण त्यापेक्षाही अधिक प्रकाशझोत हा अशा व्यक्तींबाबत कुटुंबातील व समाजातील वेगवेगळे घटक जी पूर्वग्रहदूषित दृष्टी दाखवतात तिच्यावर टाकला गेला आहे. जुन्या वळणाची सनातनी सासू आणि ग्रामीण परिसरातील माणसे आजही ‘कोड’ झालेल्या व्यक्तीकडे तुच्छतेने पाहतात. कोड हे आनुवंशिक नव्हे हे लक्षात न घेता कोडग्रस्त व्यक्तीला वाळीत टाकल्यासारखे वागवतात. कोडग्रस्तांना संततीही तशीच होईल असे भय बाळगतात. देवघरात जाण्यास मज्जाव करतात. त्यांच्या हातचे काही खाण्यापिण्याचे टाळतात. जगणे अशक्य करून सोडतात. हे जनमानसातले समज-गैरसमज सुधा मूर्ती यांनी केंद्रीभूत ठेवून अनुपमा या नायिकेची व्यक्तिरेखा उभी केली आहे आणि मुंबईच्या महानगरीत अशा व्यक्तीलाही सन्मानाने जगता येते असे दाखवून, दिलासा दिला आहे. ‘कोड’ वगळले तर अनुपमा ही खरोखर एक सौंदर्यसंपन्न, सुशिक्षित व कार्यक्षम आहे. दिसायला अत्यंत सुंदर, गौरवर्णीय, अभ्यासात हुशार. सर्वांना प्रिय. संस्कृत नाटकांची आवड असणारी. कोणावरही प्रथमदर्शनीच छाप पाडणारी. तिचे वडील साधे शाळामास्तर. गरीब. घरी सावत्र आई व सावत्र बहीण. डॉ. आनंद हा गडगंज श्रीमंत तरुण तिला पाहतो आणि तिच्यासाठी वेडा होतो. त्याची आई राधक्का - आणि बहीण गिरिजा - दोघेही आपल्या श्रीमंतीचा दिमाख मिरवणारे. रुपाया नारळावर आपल्या मुलाने एका गरीब मुलीशी लग्न करावे हे त्यांना आरंभी रुचतच नाही; पण मुलाच्या हट्टापुढे त्यांचे काही चालत नाही. गरीब सुनेचा सतत पाणउतारा करण्यातच त्यांना धन्यता वाटते. डॉ.आनंद लग्नानंतर लगेचच पुढील शिक्षणासाठी इंग्लंडला जातो. अनुपमाला नंतर पाचसहा महिन्यांनी बोलावून घेईन असे म्हणतो. तोपर्यंत सासरी राहण्यावाचून गत्यंतरच नसते. तशात एके दिवशी पायावर निखारा पडून तिला भाजते. जखम बरी होते पण पायावर पांढरा डाग राहतो. तो वाढतच जातो तेव्हा अनुपमा धास्तावते. सासूच्या नकळत त्वचा रोगतज्ज्ञाकडे जाते. ‘हे पांढरे कोडच आहे’ यावर शिक्कामोर्तब होते. उपचार सुरू होतात... एके दिवशी सासू राधक्काच्या लक्षात ते येते आणि तिचा छळ सुरू होतो. लग्नाआधीचाच हा डाग असणार, तू आम्हाला फसवलेस म्हणून दोषारोप सुरू होतात. तिच्या वडलांना तार पाठवून बोलवण्यात येते.‘‘या पांढऱ्या डागाच्या मुलीला आपल्या घरी घेऊन जा’’ असे सांगण्यात येते. आणि अनुपमाला आपल्या माहेरी परत येणे भाग पडते. ती नवऱ्याला पत्र लिहिते. पण त्याचे उत्तरच येत नाही. तिच्या सावत्र बहिणीचे जमत आलेले लग्न तिच्या कोडामुळे मोडते. त्यामुळे तिची सावत्र आईही तिच्यावर रुष्ट असते. आपण बी. एड. करून शिक्षिका व्हावे असा विचार ती करते. पण सुमन नामक मैत्रिणीच्या सांगण्यावरून ती मुंबईला येते. एका ऑफिसमध्ये ती रिसेप्शनिस्ट म्हणून नोकरीला लागते. मैत्रिणीकडेच काही दिवस राहते. सुमन परगावी गेली असताना तिचा नवरा हरीप्रसाद अनुपमाशी लगट करू पाहतो तेव्हा ती ऑफिसमधल्या डॉली नावाच्या मैत्रिणीच्या घरी पेइंग गेस्ट म्हणून राहू लागते. डॉलीबरोबर तिची आई राहत असते. तेथे राहत असताना एका कॉलेजमध्ये संस्कृतच्या प्राध्यापकाची नोकरी तिला मिळते. डॉली लग्न करून नवऱ्याबरोबर परदेशी जाते; पण आपली जागा अनुपमाला राहण्यासाठी ठेवून जाते. आम्ही परत येईतो तू येथेच राहा असे सांगून जाते. एकदा अनुपमाला रस्ता क्रॉस करताना टॅक्सीचा धक्का लागतो. पायाला फ्रॅक्चर होते. डॉ. वसंत व डॉ. सत्यप्रकाश हे दोघे तिच्यावर इलाज करतात. त्यांच्याशी तिची घसट वाढते. ते दोघेही अविवाहित असतात... आपल्या खेड्यात जाऊन लोकांना वैद्यकीय सेवा द्यावी असे ध्येयवादी डॉ. वसंताला वाटत असते. तो तिला विचारतो, ‘‘तू माझ्याबरोबर खेड्यात राहू शकशील का?’’ पण ती मला महिनाभर विचार करू दे असे सांगून त्याच्या प्रश्नाचे उत्तर देणे टाळते... डॉ. आनंद भारतात परत आल्यावर अनुपमाचा शोध घेतो. आई त्याला सांगते, ‘‘कोड बरे झाल्याशिवाय अनुपमाला मी घरात पाऊल टाकू देणार नाही.’’ उलट ती दुसरं लग्न कर म्हणून त्याच्या मागे लागते. पण तो तिला धुडकावून लावतो. अनुपमाचे वडील बदलून दुसऱ्या गावी जातात. त्यामुळे आनंदला त्यांचा ठावठिकाणा शोधणे अवघड जाते. परंतु तो एका वैद्यकीय परिषदेसाठी मुंबईला येतो तेव्हा एका संस्कृत नाटकात अनुपमाला पाहतो आणि तिला भेटतो. अनुपमाला तो म्हणतो, ‘‘माझं चुकलं असेल तर मला क्षमा कर, जे घडलं ते विसरून जा.’’ तेव्हा अनुपमा त्याला अनेक प्रश्न विचारते. ‘‘मला कोड आलं यात माझा दोष काय? गरिबाघरची मुलगी करून घेऊन तिच्या गरिबीची टर उडवणं यात कुणाची चूक? मला लग्नाआधी कोड नव्हतं हे तुम्हाला ठाऊक होते. पण तुम्ही आईला तसं का नाही कळवलं?’’ त्यावेळी मला आपुलकीच्या दोन शब्दांची गरज होती... मी तुमच्या पत्राची चातकासारखी वाट पहात होते.’’ त्यावर डॉ. आनंद म्हणतो, ‘‘तू म्हणतेस ते खरं आहे. पण आमचाही विचार कर... हा रोग पुढच्या पिढीत आला तर अशी आईला भीती वाटत होती.’’ ‘‘पण हे जर लग्नानंतर तुमच्या बाबतीत झालं असतं तर?... केवळ मला कोड आलं म्हणून मी माणूस आहे हेच तुम्ही विसरला... तुम्हाला कोड झाले असते तर मी तुम्हाला अशी वाऱ्यावर सोडून गेले असते का?’’... डॉ. आनंद तिला पुन्हा आपण एकत्र राहू या असे सुचवतो. तेव्हा मात्र ती त्याला साफ नकार देते. आता मला नवरा, प्रेम, माया, सर्व निरर्थक वाटतं. मला माझ्या जीवनाचं ध्येय गवसलं आहे. मला आता कुठल्याही आधाराच्या काठीची गरज नाही. मुंबईसारख्या महानगरानं मला अपार संरक्षण दिलं आहे. पण सगळ्या महाश्वेतांची परिस्थिती माझ्यासारखी नाही. ज्यासाठी आपण कुठल्याही अर्थी जबाबदार नाही, त्यासाठी परित्यक्तेचं जीवन वाटचाल आल्यामुळे माझं मन आक्रंदून उठतं...’’ आणि ‘परस्त्रीला एकेरी नावानं हाक मारणं योग्य नव्हे’ असे म्हणून ती त्याला धुडकावून लावते. डॉ. वसंतलाही ती सांगते, ‘‘मला हा संसार, नवरा, घर, मुलं, आई, भावंडं ही सगळी नाती खोटी वाटताहेत. मला संसाराच्या जंजाळात अडकण्याची मुळीच इच्छा नाही... तुम्ही तुमच्या गावी जा... मला मुंबईच प्रिय आहे. इथं केवळ माणुसकीची ओळख पटते. जाती, पंथ, भाषा यापेक्षाही डॉलीनं माझ्यावर विश्वास ठेवला, हे घर माझ्यावर सोपवून ती निघून गेली. हे इतर कुठल्या गावात शक्य आहे?... माझी आवडती शिक्षिकेची नोकरी, माझे विद्यार्थी, माझी आवडती रंगभूमी... माझा हाच स्वर्ग आहे... मी फार पुढचा विचारच करीत नाही... आपल्या दोघांमधला स्नेह लग्नात रूपांतरित होऊन संपून जायला नको...’’ अनुपमा आपल्या महाविद्यालयीन जगात व नाटकाच्या जगात आपलं सर्वस्व गवसल्याप्रमाणे रमण्याचा निर्धार प्रकट करून स्वत:च्या संसाराची कल्पना फेटाळून लावते. ...सुधा मूर्ती यांनी अनुपमाच्या रूपाने एका आत्मनिर्भर, सत्वशील मानिनीची व्यक्तिरेखा पेश केली आहे. कोड झाल्यामुळे ती पती, सासर, यांना दुरावते... तरीही ती स्वत:च्या जीवनाचा मार्ग शोधून काढते आणि त्यावर ठाम पाय रोवून उभी राहते. पती वा मुलेबाळे यात तिला नंतर स्वारस्य उरत नाही सर्व नातीच निरर्थक व भुसभुशीत वाटू लागतात. त्यापेक्षा मैत्रीचे नाते हेच तिला अधिक विशुद्ध व आश्वासक असल्याचे जाणवते. सुधा मूर्ती यांनी अनुपमाला एका विशिष्ट चौकटीत आधी जखडून नंतर मुंबईसारख्या महानगरीतच खऱ्या मुक्ततेचे वातावरण मिळवून देऊन स्वत:चा आत्मसन्मान प्रस्थापित करण्यास अवसर दिला आहे. लग्न, नवरा, संतती या सर्वांना धुडकावून लावून, आपला स्वतंत्र पण एकाकी मार्ग अनुपमा चोखाळू पाहते. ‘कोड’ हे दुराव्याचे एक निमित्त होते. कोडा ऐवजी अन्य काहीही कारण येऊ शकते; आणि त्यामुळे पतिपत्नीमध्ये दुरावा निर्माण होऊ शकतो. अशा वेळी स्त्रीने आपल्या आत्मप्रतिष्ठेचा मार्ग चोखाळण्याची हिंमत दाखवायला हवी, असा संदेश ही कादंबरी देऊ पाहते. कौटुंबिक सुरक्षिततेचा बाऊ न करता किंवा शारीरिक संबंधांची अपेक्षा न धरता आपल्या आवडीच्या क्षेत्रात स्वत:ला झोकून देऊ पाहणाऱ्या आधुनिक स्वयंसिद्ध महिलांची प्रतिनिधी म्हणून अनुपमा ही नायिका वाचकांना अंतर्मुख करीत राहील. ...Read more

  • Rating StarDAINIK SAKAL 17-11-2002

    समर्थ जीवनाची कहाणी... कन्नड साहित्यातील श्रेष्ठ लेखिका सुधा मूर्ती यांच्या ‘महाश्वेता’ कादंबरीचा हा अनुवाद उमा कुलकर्णी यांनी केला आहे. एका पूर्णपणे वेगळ्या विषयावरील ही कादंबरी अनेक भाषांमध्ये अनुवादित झाली आहे. कादंबरीची नायिका अनुपमा ही नावाप्रमणेच सुंदर, बुद्धिमान व अभिनयकुशल तरुणी आहे. एका प्राथमिक शिक्षकाची ती मुलगी. घरचे वातावरण काहीसे सनातनी. सावत्र आई आणि दोन बहिणी सुमार रूपागुणांच्या अनुपमाला स्कॉलरशिपमुळे होस्टेलवर राहून शिक्षण घेणे शक्य होते. ‘महाश्वेता’ नाटकातील तिच्या भूमिकेमुळे तिची व डॉ. आनंदची ओळख होते आणि दोघेही परस्परांकडे आकर्षित होतात. डॉ. आनंद हा देखणा, घरंदाज, लक्ष्मीपुत्र, मुलाचे मन दुखवायचे नाही म्हणून त्याची विधवा भाई राधाक्का नाईलाजाने त्यांच्या लग्नाला संमती देते. गरीबाघरची मुलगी आपल्या आज्ञेत राहील, अशी आशा तिला वाटत असते. हा विवाह म्हणजे अनुपमाच्या दृष्टीने सुंदर स्वप्नासारखाच असतो. लग्नानंतर तीनच महिन्यांनी आनंद उच्च शिक्षणासाठी परदेशी जातो आणि अनुपमाला एकटेपण खायला उठते. पासपोर्ट, व्हिसा मिळाल्यानंतर तीही आनंदकडे जाणार असते. तोपर्यंत देवधर्म, व्रतवैकल्ये, सणसमारंभ यात मन गुंतविण्याचा ती प्रयत्न करते. लक्ष्मीपूजेच्या वेळी धूपदानातील निखारा पावलावर पडल्याचे निमित्त होऊन पायावर कोडाचा डाग उमटल्याचे तिच्या लक्षात येते आणि तिचे विश्वच बदलून जाते. मैत्रिणीकडे जाण्याचे निमित्त सांगून ती सगळ्यांच्या नकळत त्वचातज्ज्ञ डॉक्टरांकडे जाऊन येते पण एकदा राधाक्का तिला दवाखान्यातून येताना बघतात. तिच्या आयुष्यातील वादळाला प्रारंभ होतो! लग्नाआधीच कोड फुटलेले असेल ते लपवून तू माझ्या भोळ्या मुलाला नादी लावलेस, असा आरोप त्या करतात. तिच्या वडिलांना बोलावणे पाठवतात. नकोशी वस्तू कचराकुंडीत फेकावी, तसे तिला माहेरी पाठविले जाते. सावत्र आई घालून पाडून बोलते. खेड्यातील माणसे जगणे नकोसे करतात, धाकट्या बहिणीचे ठरलेले लग्नही मोडते. अनुपमाने खरी हकीकत सांगणारे पत्र आनंदला पाठवलेले असते पण तो उत्तर पाठवायचीही तसदी घेत नाही. त्याचे आतापर्यंतचे जीवन कोणीही हेवा करावा असेच असते. यश आणि लक्ष्मीची कृपा असणारा सौंदर्योपासक आनंद - कोडाने भरलेल्या अनुपमाची कल्पनाच करू शकत नाही. पुढच्या पिढीत हा रोग आला तर ही शंकाही मनात असतेच. भारतात परतल्यावर काय करायचे ते पाहू, असा विचार करून तो स्वत:ला कामात गुरफटून घेतो. भारतात परतणे पुढे ढकलतो. प्रेमविवाह केलेल्या पत्नीवर उपचार करायचे सोडून भेकडासारखा तोंड लपवून बसतो. बहिणीच्या लग्नासाठी भारतात येऊनही तो अनुपमाला भेटत नाही. अनुपमाच्या मनात आत्महत्येचे विचार येऊ लागतात पण परिस्थितीचे आव्हान स्वीकारून ती जीवनाला सामोरी जाते. मुंबईत मैत्रिणीकडे राहून आधी क्लार्कची व नंतर संस्कृतच्या प्राध्यापिकेची नोकरी करते. रस्ता ओलांडताना झालेल्या अपघातात तिची व डॉ. वसंत यांची ओळख होते. ओळखीचे रूपांतर मैत्रीत होते. तिला कोड आहे, हे माहीत असूनही तिचे रूप, गुण, स्वभाव लक्षात घेऊन तो तिच्याशी विवाह करण्याची इच्छा व्यक्त करतो पण ती नकार देते. तिच्या मनाची घुसमट फार चांगली रेखाटली आहे. इकडे भारतात परतलेल्या आनंदला आपल्या वागणुकीचा पश्चाताप होतो. अनुपमाऐवजी आपल्याला कोड फुटले असते तर तिने आपला त्याग केला असता का? या विचाराने तो व्याकुळ होतो. ती परित्यक्तेचे जीवन कसे जगत असेल, याची चिंता करतो. तिला परत घरी आणायचे ठरवून, तिचा शोध घेत मुंबईत पोहोचतो. अनुपमा त्याची निर्भत्सना करते आणि त्याच्याबरोबर परत जाण्याचे नाकारते. तिला नवरा, प्रेम संसार सारे निरर्थक वाटत असते. तिच्या जीवनाचे ध्येय तिला समजले असते. कोणाच्याही आधाराची गरज तिला वाटत नाही. आधुनिक विचारांची सुसंस्कृत तडफदार नायिकाच साकार करण्यात लेखिका यशस्वी झाली आहे. कर्नाटकी लोकांचे संगीत व नाट्यप्रेम, यक्षगान परंपरा, संस्कृत साहित्यातील संदर्भ यामुळे कादंबरीचे कलात्मक मूल्य वाढले आहे. कादंबरी धैर्याने समर्थ जीवन जगू पाहणाऱ्या कोडग्रस्त स्त्रियांना अर्पण केली आहे. चंद्रमोहन कुलकर्णी यांचे आकर्षक मुखपृष्ठ कादंबरीची रंगत वाढवते. ...Read more

  • Read more reviews
Write Your Own Review
  • Default typing language is Marathi. To type in English press Ctrl+G key combination
Submit Review

Latest Reviews

NATH HA MAZA
NATH HA MAZA by Kanchan Ghanekar Rating Star
Yashashri Rahalkar‎

आणि डॉक्टर काशीनाथ घाणेकर " ... ची चर्चा ऐकतांनाच आठवले ते "नाथ हा माझा" नावाचं कांचन घाणेकरांनी लिहिलेल आठवण रूपी पुस्तक .... अनेक वर्षांपूर्वी वाचलेलं हे पुस्तक अजूनही स्मृतींच्या कप्प्यात ताजं आहे . माझ्या अत्यंत आवडत्या पुस्तकातील एक ..पुन्हा वातांना तितकेच ताजे कोरे वाटले.... वयातील टोकाच्या अंतरापलिकडे जात प्रेमाची, स्वीकाराची आणि समर्पणाची आगळी परीभाषा कांचन ताईंनी मांडलीये. अश्या प्रकारच्या वागण्याच किंवा अजब प्रेमाच समर्थन कुठेही त्या पुस्तकात करीत नाहीत ... स्वतःच्या पतीविषयी लिहितांना कोठेही प्रतिमा उंचावण्याचा प्रयत्न नाही किंवा काळी बाजू अधिक गडद करणेही नाही. अतिशय जश्यास तसे सामर्थ्यवान लेखन . हे पुस्तक मी १२ वर्षांची होते तेव्हा पहिल्यांदा वाचल... तेव्हा मला कांचन घाणेकरांनी एव्हढ झपाटून टाकलं की माझ्या जोडीदाराला मी `नाथ` म्हणणार हे ठरवून टाकले .. तसे पुढे म्हटलेही . पुढे अनेक वेळा ते पुस्तक मी पुन्हापुन्हा वाचत गेली ... अनेकदा `नाथ` चा अर्थ नव्याने उलगडत ... सगळ्या गुण दोषांसह जश्याच्या तसा स्विकारलेला सर्वस्वाचा स्वामी नाथ .जरूर वाचा. ...Read more

MARI MARI JAY SARIR
MARI MARI JAY SARIR by Yojana Yadav Rating Star
DAINIK TARUN BHARAT 04-11-2018

वास्तवतेचे दर्शन घडविणाऱ्या कविता... योजना यादव यांची कविता स्त्रीमुक्तीचं बाळकडू कोळून प्यायलेल्या समर्थ स्त्रीची कविता आहे. अर्थात व्यक्ती जितक्या वेगाने बदलू शकते, तितक्या वेगाने समाज बदलू शकत नसल्याने समर्थ व्यक्तीचं व्यवस्थेबरोबरचं घर्षण- संघर् सुरूच राहतात. संवेदनशील मनात त्याचे पडसाद उमटत राहतात आणि ते संवेदनशील मन जर कवितेमध्ये अभिव्यक्त होणारे असेल तर त्या पडसादांची प्रतिबिंब कवितेमध्ये उमटत राहतात. अर्थात, व्यक्ती आणि व्यवस्था या संघर्षात व्यक्तीवर हतबल व्हायचे प्रसंग येणे हे अटळच असतं. पण समर्थ मन त्यामुळे हताश होत नाही. तर त्याला निधडेपणाने सामोरं जातं. याची प्रचीती योजनाच्या कवितेत पदोपदी येते. या कवितांमधला रोमँटिसिझम एरवीसारखा सुखासीनतेची आस दर्शवणारा तरल आणि स्वप्निल नाही तर बंडखोरीचे सूचन करणारा तल्लख आणि तिखट आहे. बंडखोरीची ही कविता स्त्रीमुक्तीचा झेंडा खांद्यावर घेऊन कंठाळी सूर लावून प्रचारकी होत नाही, तर ती काळाला अनुसरून व्यक्तिवादीच राहते; स्वत:विषयी बोलण्याच्या निमित्ताने जीवनाविषयी खोलात जाऊन बोलते. या काव्य संग्रहात एकूण ७४ कविता समाविष्ट आहेत. लहानलहान असल्या तरी कविता अर्थपूर्ण व आशयघन आहेत. शब्दांचे जंजाळ किंवा अवडंबर कुठेच नाही जसे पहिलीच कविता ‘जोहार’– ‘केवळ स्पर्शाचं भान आहे आपल्यात त्या साठीच शरीराच्या, मशाली पेटल्यात जगण्याचा अट्टाहास, एवढ्यापुरताच, आणि माझा जोहार, तेवढ्यापुरता.’ ‘गुलाम कवितेत – ‘सरावलो साशंक मनाला, तरच होऊ शकतो बेफिकीर मावळत्या सूर्याच्या साक्षीनं. नात उजळवू शकतो एखादा क्षण.’ अशी ही योजना यादव यांची कविता यथार्थतेचे दर्शन घडविणारी, काळजाला भिडणारी आहे. –डॉ. शैलजा यादवाड ...Read more